mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 1163 sayılı Kanun

1163 sayılı KOOPERATİFLER KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 10 Mayıs 1969, sayı 13195

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Kooperatif ve Kuruluşu

Madde 1 – A) Tarif:

Kooperatif; gerçek veya tüzel kişilerin, ortakların ekonomik çıkarlarını ve özellikle mesleki ya da geçim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurduğu bir ortaklıktır. Bu yapı, iş gücü ve maddi katkılarla karşılıklı…

4 ilgili yargı kararı

Madde 2 – B) Kuruluş, muteberlik şartları, isim kullanma yetkisi:

Bir kooperatifin kurulabilmesi için en az 7 ortağın ticaret sicili müdürlüğündeki yetkili personel huzurunda anasözleşmeyi imzalaması gerekir. Kooperatiflerin kuruluşuyla ilgili ayrıntılı usulleri ve şartları belirleme…

Madde 3 – C) İzin verme, tescil ve ilan:

Kooperatiflerin kurulabilmesi için ana sözleşmenin Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanması, ardından merkezin bulunduğu yerdeki ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir. Ana sözleşmede yapılacak değişiklikler…

1 ilgili yargı kararı

Madde 4 – I – Mecburi hükümler:

Kooperatif anasözleşmelerinde bulunması zorunlu olan temel hususlar düzenlenmiştir. Bu maddeyle kooperatifin kuruluşu, yönetimi ve ortaklık şartlarına dair hangi bilgilerin sözleşmede yer alması gerektiği belirlenmiştir.

Madde 5 – II – İhtiyari hükümler:

Kooperatif anasözleşmelerine isteğe bağlı olarak eklenebilecek hususlar belirlenmiştir. Buna göre anasözleşme; genel kurulun işleyişi, çalışma esasları, birliklerle ilişkiler, başka bir kooperatifle birleşme ve…

Madde 6 – III – Yorumlayıcı hükümler:

Anasözleşmede 5 inci maddenin 1 ve 2 nci bentlerindeki konularda hüküm bulunmaması durumunda, genel kurulun çağrılma yöntemi ve kooperatifin faaliyet alanı bu maddedeki kurallara göre belirlenir.

65 ilgili yargı kararı

Madde 7 – E) Tüzel kişiliğin kazanılması ve sorumluluk:

Bir kooperatifin tüzel kişilik kazanabilmesi için ticaret siciline tescil edilmesi gerekir. Tescil işleminin gerçekleşmesinden önce kooperatif adına işlem yapan kişiler, bu işlemlerden ötürü şahsen ve zincirleme olarak…

İKİNCİ BÖLÜM – Ortaklık Sıfatının Kazanılması ve Kaybedilmesi

Madde 8 – 1. Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı:

Kooperatife girmek isteyen gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olması ve tüm adayların anasözleşmeyi kabul ettikleri bir yazı ile yönetim kuruluna başvurması gerekir. Yönetim kurulu, adayların…

1 ilgili yargı kararı

Madde 9 – II – Tüzel kişilerin ortaklığı:

Kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin, amaçları çerçevesinde ilgilendikleri kooperatiflerin kurulmasına destek vermelerine, öncülük etmelerine ve bu kooperatiflere ortak olmalarına imkan tanınmıştır.

Madde 10 – I – Ortaklıktan çıkma serbestisi - tazminat:

Her ortağın kooperatiften ayrılma hakkı bulunur. Ancak ortaklığın sona ermesi kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecekse, anasözleşmeye uygun bir tazminat ödenmesine ilişkin hüküm konulabilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 11 – II – Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması:

Kooperatiften ayrılma hakkı, anasözleşme ile en fazla 5 yıl süreyle kısıtlanabilir. Anasözleşmede yer alması durumunda, haklı ve önemli sebeplerle bu süreden önce ayrılmak mümkündür. Ortağın hiçbir şekilde…

Madde 12 – III – Bildirme süresi ve çıkma zamanı:

Kooperatiften ayrılma işlemi kural olarak hesap senesi sonunda gerçekleşir ve bunun için en az 6 ay önceden bildirim yapılması gerekir. Ancak kooperatif anasözleşmesinde daha kısa bir süre belirlenebilir ve yıl…

Madde 13 – IV – Ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma:

Yönetim kurulunun, anasözleşmeye uygun olan istifa talebini kabul etmemesi durumunda, ortak çıkma isteğini noter aracılığıyla bildirir. Bu durumda ortaklıktan çıkış, bildirimin yapıldığı tarih itibarıyla gerçekleşir.

Madde 14 – V – Ortağın ölümü ve ortaklığın devri:

Bir ortağın ölümüyle ortaklık sıfatı sona erser, ancak anasözleşmede yer alan şartlar çerçevesinde mirasçılarının ortaklığa devam etmesi sağlanabilir. Ayrıca ortaklık devredilebilir ve yönetim kurulu, gerekli…

5 ilgili yargı kararı

Madde 15 – VI – Görev veya hizmetin bitmesi, taşınmaz mal veya işletme karşılığı ortaklık:

Bir göreve veya hizmete bağlı olan ortaklıklar, o işin sona ermesiyle biter ancak anasözleşmeyle ortaklığın sürdürülmesi sağlanabilir. Ayrıca ortaklık sıfatı, anasözleşme ile bir taşınmazın mülkiyetine veya bir…

Madde 16 – C) Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz:

Kooperatif ortaklığından çıkarılma nedenlerinin anasözleşmede açıkça belirtilmesi zorunludur. Çıkarılma kararı genellikle yönetim kurulu teklifi ve genel kurul kararıyla alınır, ancak anasözleşme ile yönetim kuruluna…

7 ilgili yargı kararı

Madde 17 – D) Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük:

Kooperatiften ayrılan veya çıkarılan ortakların ve mirasçılarının hakları anasözleşmeye göre belirlenir ve yedek akçeler dışındaki haklar ayrılınan yılın bilançosuna göre hesaplanır. Kooperatifin varlığını risk altına…

2 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Ortakların Hak ve Ödevleri

Madde 18 – A) Ortaklık senedi:

Kooperatif üyelerinin haklarının adına düzenlenmiş bir ortaklık senedi ile belgelenmesi zorunludur. Bu senet; üyenin kişisel bilgilerini, kooperatife giriş-çıkış tarihlerini ve yapılan mali işlemleri içeren, taraflarca…

Madde 19

Madde 20 – C) Ayni sermaye:

Kooperatife aynı cinsten sermaye verilmesi veya kooperatifin mevcut bir işletmeyi ya da malları devralması sözleşme yoluyla kabul edilebilir.

Madde 21 – 1. Değer biçme, bilirkişi:

Kooperatife getirilen malvarlıklarının değeri anasözleşmede belli değilse, bu değerleştirme işlemi seçilecek olan bilirkişi tarafından yapılır. Bilirkişi seçimi genellikle genel kurulda gerçekleşir ancak uzlaşma…

Madde 22 – 2. Karar nisabı, raporların kabulü:

Bilirkişi tarafından hazırlanan raporlar, çağrı mektuplarına eklenerek genel kurul toplantısında görüşülür. Ortakların en az yarısının katılımıyla yapılan toplantıda; raporların kabulüne, reddine veya tarafların…

Madde 23 – Ç) Hak ve vecibelerde eşitlik:

Kooperatif ortaklarının, kanunla belirlenen esaslar çerçevesinde hak ve sorumluluklar bakımından eşit olduğunu düzenleyen hükümdür.

12 ilgili yargı kararı

Madde 24 – 1. Bilgi edinmek hakkı, bilanço:

Kooperatif ortaklarının yıllık faaliyet raporu, bilanço ve denetçi raporları gibi belgelere erişim hakları ile bu sürecin nasıl işletileceği düzenlenmiştir. Ortakların bilgi edinme hakkının kısıtlanamayacağı…

Madde 25 – 2. Ticari defterler ve sır saklama hükümleri ve ceza:

Kooperatifin ticari defterlerinin ve haberleşmelerinin incelenebilmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun kararı gereklidir. Ortaklar, kooperatife ait iş sırlarını ortaklık sıfatını kaybetmiş olsalar…

Madde 26 – 3. Genel kurul toplantılarına katılma hakkı:

Kooperatif ortaklarının genel kurul toplantılarına katılma hakları düzenlenmiştir. Belirli bir süre önceden ortak olma şartı ile yapı kooperatiflerine getirilen istisna belirlenmiştir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 27 – I – Süre ve ortaklığın yok olması:

Kooperatif ortaklarının ödeyeceği pay miktarı anasözleşmede belirlenir. Sermaye veya diğer ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaklara kooperatifçe belirli bir süre verilerek çağrı yapılır. Birinci çağrıya…

5 ilgili yargı kararı

Madde 28 – II – Kooperatifin sorumluluğu:

Anasözleşmede farklı bir düzenleme yer almadığı sürece, kooperatiflerin alacaklılarına karşı sorumluluğu sadece kendi mal varlığı ile sınırlıdır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 29 – 1. Sınırsız sorumluluk:

Kooperatif anasözleşmesine konulacak bir hükümle, kooperatif varlıklarının borçları ödemeye yetmediği durumlarda ortakların şahsen ve sınırsız sorumlu olması kararlaştırılabilir. Bu hükmün olduğu durumlarda,…

Madde 30 – 2. Sınırlı sorumluluk:

Kooperatif anasözleşmesine, ortakların kooperatif borçlarından dolayı kendi paylarının üzerinde ve belirli bir miktara kadar şahsen sorumlu olacaklarına dair hüküm konulabilir. Bu sorumluluk tutarı, ortakların sahip…

Madde 31 – 3. Ek ödeme yüklemi:

Anasözleşme ile kooperatif ortaklarına ek ödeme yükümlülüğü getirilebilir. Bu ödemelerin sadece bilanço açıklarını kapatmak için kullanılması zorunludur. Ödeme miktarları belirsiz olabileceği gibi belirli miktarlar, iş…

1 ilgili yargı kararı

Madde 32 – 4. Caiz olmıyan sınırlama:

Anasözleşmede yer alan, sorumluluğun belirli bir süreye ertelenmesine veya sadece belirli ortak gruplarına yüklenmesine yönelik hükümler geçersizdir.

Madde 33 – 5. İflas halinde usul:

Şahsen sorumlu olan veya ek ödeme yükümlülüğü bulunan ortaklarının olduğu bir kooperatif iflas ettiğinde, iflas idaresi borçların ortaklar tarafından ödenmesini talep eder. Tahsil edilemeyen tutarlar diğer ortaklara…

Madde 34 – 6. Sorumluluk hükümlerinin değiştirilmesi:

Ortakların sorumlulukları ve ek ödeme yükümlülüklerinde yapılacak değişiklikler ancak anasözleşmenin değiştirilmesiyle gerçekleştirilebilir. Bu yükümlülüklerin getirilmesi veya artırılması, tescille birlikte…

Madde 35 – 7. Kooperatife yeni giren ortakların sorumluluğu:

Kişisel sorumluluk veya ek ödeme yükümlülüğü bulunan bir kooperatife bu durumu bilerek giren kişi, katılımdan önce oluşmuş borçlardan da diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Ortaklar arasında bu kurala aykırı yapılan…

Madde 36 – 8. Bir ortağın ayrılmasından veya kooperatifin dağılmasından sonra sorumluluk:

Kooperatiften ayrılan veya vefat eden ortağın, ayrılış tarihinden itibaren bir yıl (veya anasözleşmedeki daha uzun süre) içinde kooperatif iflas ederse, ayrılmadan önceki borçlardan sorumlu kalacağı düzenlenmiştir.…

Madde 37 – 9. Sorumlulukta zamanaşımı:

Alacaklıların ortakların şahsi sorumluluğuna dayalı isteme hakları, yasal bir engel yoksa iflas işlemlerinin sona ermesinden itibaren bir yıl boyunca kullanılabilir. Ortakların birbirlerine yönelik rücu hakları ise…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Kooperatif Hesapları

Madde 38 – A) Gelir gider farkları, bölünmesi ve paylara faiz verilmesi:

Kooperatiflerin yıllık faaliyetleri sonucu ortaya çıkan gelir-gider farklarının nasıl yönetileceğini, ortaklara dağıtım esaslarını ve zarar durumunda izlenecek yolları düzenler.

Madde 39 – B) Yedek akçe ayırımı:

Ortaklara dağıtım yapılabilmesi için gelir-gider farkından belirli oranlarda yedek akçe ayrılması zorunluluğu düzenlenmiştir. Ayrıca, yedek akçelerin ortaklara dağıtılabileceğine dair anasözleşmeye eklenecek hükümler…

Madde 40 – C) Ortak ve personel için yardım fonları:

Kooperatif anasözleşmesine konulacak hükümlerle, ortaklar ile çalışanlar (memur ve işçi) yararlanacak yardım fonları oluşturulabilir. Yardımlar için ayrılan belirli değerlerin, kooperatif mal varlığından ayrılarak özel…

Madde 41 – D) Gelir gider farkından ilk ayrılacak fonlar:

Gelir gider farkından öncelikle yedek akçe ile kanun veya anasözleşme uyarınca oluşturulan diğer fonlar için pay ayrılır. Yedek akçelerin ve özel fonların hangi şartlarda ve nasıl kullanılacağı anasözleşmede düzenlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM – Kooperatif Organları

Madde 42 – I – Yetki:

Genel Kurul, kooperatifteki tüm ortakları temsil eden en yetkili organdır. Yasada belirtilen belirli temel yetkilerini başka bir birime devretmesi veya bu yetkilerden vazgeçmesi mümkün değildir.

4 ilgili yargı kararı

Madde 43 – 1. Çağrıya yetkisi olanlar:

Genel kurulu toplantıya çağırma yetkisi; yönetim kuruluna, anasözleşmede belirlenen diğer organlara, gerekli hallerde denetçiler kuruluna, ortağı olunan üst birliğe ve tasfiye memurlarına verilmiştir. Eğer genel kurul…

2 ilgili yargı kararı

Madde 44 – 2. Ortakların isteği, bakanlıkların çağrısı, mahkemenin izni:

En az dört ortaktan oluşan ve toplam ortak sayısının en az onda birini karşılayan kişilerin talebiyle Genel Kurul toplantıya çağrılır. Yönetim kurulunun bu çağrıyı on gün içinde yapmaması halinde konu ilgili…

2 ilgili yargı kararı

Madde 45 – 3. Şekil:

Kooperatif genel kurullarının olağan ve olağanüstü toplantı düzenlerini belirleyen hükümdür. Olağan toplantıların süreleri, toplantı nisabı, bildirim yükümlülükleri ve dijital katılım imkanları düzenlenmiştir.

9 ilgili yargı kararı

Madde 46 – III – Gündem:

Genel kurul toplantı çağrılarında gündemin belirtilmesi zorunlu olup, anasözleşme değişikliklerinde madde numaralarının yazılması yeterlidir. Belirli sayıda ortağın yazılı talebiyle bazı hususların gündeme alınması…

1 ilgili yargı kararı

Madde 47 – IV – Bütün pay sahiplerinin hazır bulunması hali:

Kooperatifin tüm ortaklarının toplantıda hazır bulunması ve itiraz etmemeleri durumunda, çağrı usullerine uyulmasa bile karar alınabilir. Alınan bu kararların ortaklar veya oy birliğiyle seçilen temsilciler tarafından…

1 ilgili yargı kararı

Madde 48 – 1. Genel olarak:

Kooperatif genel kurullarında kural olarak her ortağın tek oy hakkı vardır. Ortak sayısı belirli bir sınırı aşan bazı kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulu seçimlerinin nasıl yapılacağı ve temsil hakları…

Madde 49 – 2. Temsil:

Anasözleşmede belirtilmişse, bir ortak yazılı izinle oy hakkını ancak başka bir ortağa kullandırtabilir. Normalde bir ortak Genel Kurulda tek bir kişiyi temsil edebilirken, üyesi 1000'den fazla olan kooperatiflerde…

Madde 50 – 3. Oya katılamıyacaklar:

Kooperatif işlerinde görev almış olanların yönetim kurulunun ibrasıyla ilgili kararlarda oy kullanamayacağı, ancak bu yasaktan denetçilerin muaf olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ortakların, kendilerinin veya yakınlarının…

Madde 51 – 1. Genel olarak:

Kooperatif genel kurul kararları ve seçimleri, kanun veya anasözleşmede aksine bir hüküm yoksa oyların yarıdan bir fazlasıyla alınır. Kooperatifin dağılması, başka bir kooperatifle birleşmesi veya anasözleşmesinin…

2 ilgili yargı kararı

Madde 52 – 2. Ortakların paylarının artırılması:

Ortakların kişisel sorumluluklarının artırılması veya ek ödeme yükümlülüklerinin getirilmesi için tüm ortakların 3/4'ünün rızası gerekir. Kamu kurumlarından alınan kredilerin tutarının artırılmasına yönelik kararlarda…

2 ilgili yargı kararı

Madde 53 – 3. Kararların bozulması ve şartlar:

Genel Kurul kararlarının kanuna, anasözleşmeye veya iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurularak iptali istenebilir. Bu işlem için toplantıyı takip eden…

15 ilgili yargı kararı

Madde 54 – 4. Mektupla oy verme ve temsilciler toplantısı:

Ortak sayısı 1000'den fazla olan kooperatifler, anasözleşmelerinde hüküm bulunması şartıyla genel kurul kararlarını mektupla oy verme veya temsilciler toplantısı yöntemiyle alabilirler. Mektuplar, Yönetim Kurulu ve…

Madde 55 – I – Ödevi ve üye sayısı:

Yönetim Kurulu, kooperatifi kanun ve anasözleşme çerçevesinde yöneten ve temsil eden icra organıdır. Bu kurul en az üç üyeden oluşur ve tüm asil ile yedek üyelerin kooperatif ortağı olması şarttır. Bazı…

2 ilgili yargı kararı

Madde 56 – II – Üyelik şartları ve ücret:

Kooperatif yönetim kurulu üyelerinde aranan nitelikleri, seçilme şartlarını ve bu kişilere yapılacak ödemeleri belirleyen hükümdür. Şartları taşımayanların görevi sona erdirilirken, haklarında dava açılanların durumu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 57 – III – Üyelik süresi:

Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerini ve yeniden seçilme şartlarını belirler. Bu üyeler en fazla 4 yıl için seçilebilir ve anasözleşmede aksi belirtilmedikçe tekrar seçilmeleri mümkündür.

Madde 58 – 1. Yetkilerin devri:

Kooperatif anasözleşmesi aracılığıyla, Genel Kurul veya Yönetim Kurulu'na kooperatifin yönetim ve temsil yetkilerini kısmen veya tamamen devretme hakkı tanınabilir. Bu yetkinin devredileceği kişilerin kooperatif ortağı…

Madde 59 – 2. Şümulü ve sınırlandırılması:

Kooperatifi temsil eden kişilerin yetki alanlarını, sınırlamalarını ve kooperatifin bu kişilerin eylemlerinden doğan sorumluluğunu düzenler. Ayrıca gayrimenkul alımlarına, yönetim kurulu ve personel için geçerli olan…

3 ilgili yargı kararı

Madde 60 – 3. İmza:

Kooperatifi temsil etmeye yetkili olan kişiler, kooperatifi ancak imzalarını kooperatifin unvanının altına attıklarında hukuken bağlayabilirler.

Madde 61 – 4. Tescil:

Kooperatif yönetim kurulu, kurum adına temsil yetkisi verilen kişilerin isimlerini ve imzalarını ticaret siciline iletmekle yükümlüdür. Ayrıca bu yetkinin dayandığı kararların ticaret sicili müdürlüğündeki yetkili…

Madde 62 – 5. Üyelerin titizlik derecesi ve sorumlulukları:

Kooperatif Yönetim Kurulu'nun yönetime dair göstermesi gereken titizlik, kayıtların tutulması ve devredilmesi süreçleri ile sorumluluklarını belirler. Yönetim Kurulu, temel belgeleri hazırlayıp saklamak ve bunları…

5 ilgili yargı kararı

Madde 63 – V – Kooperatifin aczi halinde yapılacak işler:

Kooperatifin mali durumunun bozulması veya borçlarının varlıklarını aşması durumunda yönetim kurulunun yapması gereken işlemler belirlenmiştir. Belirli şartlar altında ilgili bakanlıklara bildirim yapılması, genel…

4 ilgili yargı kararı

Madde 64 – VI – İşten çıkarma:

Yönetim kurulu, kooperatif için görevlendirdiği kişileri, müdürleri, temsilcileri ve vekilleri dilediği zaman görevden alabilir. İşten çıkarılan bu kişilerin tazminat talep etme hakları korunur.

Madde 65 – I – Seçim:

Denetçiler, genel kurul adına kooperatifin tüm işlem ve hesaplarını incelemek üzere genel kurul tarafından en fazla dört yıllığına seçilirler. Belirli kriterlere tabi kooperatiflerde denetçilerin belirli bir eğitimi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 66 – 1. İnceleme yükümlülüğü:

Denetçiler; kooperatifin hesaplarının, bilançosunun ve defterlerinin mevzuata uygun şekilde tutulup tutulmadığını incelemekle yükümlüdür. Yöneticiler bu süreçte gerekli tüm belge ve bilgileri denetçilere sunmak…

Madde 67 – 2. Rapor düzenlenmesi:

Denetçilerin yıllık rapor hazırlayarak genel kurula sunma zorunluluğu ile işletmedeki aksaklıkları ve mevzuata aykırılıkları bildirme yükümlülüğü düzenlenmiştir. Ayrıca denetçilerin toplantılara katılım durumu ve oy…

1 ilgili yargı kararı

Madde 68 – 3. Sır saklama yükümlülüğü:

Denetçiler, görevleri nedeniyle öğrendikleri ve açıklandığında kooperatife veya ortaklara zarar verebileceği düşünülen bilgileri kimseyle paylaşamazlar.

Madde 69 – III- Dış denetim:

Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere sahip kooperatif ve üst kuruluşların mali tabloları ile faaliyet raporlarındaki finansal bilgilerin dış denetimden geçmesi zorunludur. Bu denetim, genel kurulun…

1 ilgili yargı kararı

ALTINCI BÖLÜM – Kooperatif Birlikleri, Kooperatifler Merkez Birlikleri,

Madde 70 – Görev ve sorumluluk:

Kooperatiflerin ortak çıkarlarını korumak, ekonomik faaliyetlerde bulunmak, denetim yapmak, yurt dışı ilişkilerini düzenlemek ve eğitim ile danışmanlık faaliyetleri yürütmek amacıyla kooperatif birlikleri, merkez…

Madde 71 – Yükümlülük:

Bir kooperatifin birliklere katılması nedeniyle, o kooperatifin ortaklarına kanunda veya kendi anasözleşmelerinde yer alan yükümlülüklerden daha fazlası yükletilemez.

Madde 72 – A) Kooperatif birlikleri:

Konuları aynı veya birbirine yakın olan en az 7 kooperatifin bir araya gelerek kooperatif şeklinde kooperatif birlikleri kurabileceği düzenlenmiştir. Bakanlıkça bölgeler belirlendiyse, bu bölgelerde aynı konuda birden…

1 ilgili yargı kararı

Madde 73 – 1. Genel kurul:

Kooperatif birliklerinin en yetkili organı, anasözleşmede aksi belirtilmedikçe kooperatif temsilcilerinden oluşan genel kuruldur. Yönetim kurulu üyelerinin de temsilci olarak seçilmesi mümkündür.

Madde 74 – 2. Yönetim kurulu:

Birlik yönetim kurulu, birlik genel kurulunda yer alan temsilciler arasından seçilir. Yönetim kuruluna seçilecek üyelerin aynı kooperatiften temsilci olmamaları gerekir.

Madde 75 – 3. Denetim ve eğitim:

Kooperatif merkez birlikleri, kendilerine bağlı birlik ve kooperatiflerin denetimini yapar ve eğitim ihtiyaçlarını karşılar; merkez birliğinin bulunmadığı durumlarda bu yetki birliklere aittir. Üst kuruluşlar…

Madde 76 – B) Kooperatifler merkez birlikleri:

Kooperatif birlikleri, kendi aralarında kooperatif şeklinde merkez birlikleri kurabilirler. Bu merkez birliklerinin genel kurulları, üye birliklerin genel kurullarınca seçilen temsilcilerden oluşur. Aynı faaliyet…

1 ilgili yargı kararı

Madde 77 – C) Türkiye Milli Kooperatifler Birliği:

Birlikler ve merkez birlikleri tarafından Türkiye Milli Kooperatifler Birliği kurulabilir ve belirli kanunlar kapsamında oluşturulmuş birlikler de bu yapıya üye olabilir. Birliğe giriş şartları anasözleşmede…

Madde 78 – D) Temsilcilerin belirtilmesi:

Birlikler, merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin genel kurullarını oluşturacak temsilci sayıları, ilgili kuruluşların anasözleşmelerinde düzenlenir. Temsilci sayısı ortak sayısına göre belirlenir.

Madde 79

Birlikler, Milli Kooperatifler Birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin anasözleşmeleri, bu kanunun hükümlerine uygun şekilde hazırlanır.

Madde 80 – E) Danışma Kurulu:

Belirli kurum ve kuruluşların temsilcilerinin katılımıyla "Türkiye Kooperatifleri Danışma Kurulu" kurulur. Bu kurulun görev, yetki ve çalışma esasları Cumhurbaşkanınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM – Kooperatiflerin Dağılması

Madde 81 – A) Dağılma sebepleri:

Bu madde, kooperatiflerin hangi durumlarda dağılacağını, özellikle yapı kooperatiflerinin sona erme şartlarını ve tasfiye sürecinin nasıl işletileceğini düzenlemektedir. Tasfiye dönemindeki karar alma mekanizmaları ve…

5 ilgili yargı kararı

Madde 82 – B) Ticaret siciline bildirme:

İflas dışındaki sebeplerle dağılan kooperatiflerin durumu, yetkili organlar aracılığıyla Ticaret Siciline tescil ettirilmeli ve ilan edilmelidir. Bu işlemi gerçekleştirmeye yetkili olan organlar kooperatifin…

Madde 83 – C) Tasfiye mamelekin paylaştırılması:

Tasfiye sürecindeki kooperatiflerde tüm borçlar ödendikten ve ortak pay bedelleri iade edildikten sonra kalan malvarlığının nasıl dağıtılacağını belirler. Ortaklar arasında paylaştırma yapılabilmesi için bu durumun…

Madde 84 – D) Birleşme suretiyle dağılma:

Bir kooperatifin başka bir kooperatif tarafından devralınmasıyla gerçekleşen dağılma sürecindeki usulleri düzenler. Bu süreçte mal varlıklarının yönetimi, alacaklıların durumu, tescil işlemleri ve ortakların yeni…

Madde 85 – E) Bir kamu tüzel kişiliği tarafından devralınmak:

Kooperatiflerin varlıklarının belediyeler, devlet ekonomiki kuruluşları, kamu müesseseleri veya kamuya yararlı dernek ve cemiyetler tarafından devralınabilmesine imkan tanınmıştır. Bu süreçte genel kurul tasfiye…

SEKİZİNCİ BÖLÜM – Ticaret Bakanlığının Görev ve Yetkileri

Madde 86 – A) Genel olarak Bakanlığın görev ve yetkileri:

Ticaret Bakanlığının kooperatifler konusundaki temel görev ve yetkilerini tanımlayan maddedir. Bakanlık; kooperatiflere rehberlik etmek, denetim yapmak, dağılma sebeplerini mahkemeye bildirmek ve kurulum ile finansman…

Madde 87 – B) Bakanlık temsilcileri ve kararların yürürlük şartı:

Kooperatiflerin ve birliklerin genel kurul toplantıları için en az on beş gün önceden Bakanlıktan temsilci talep etmesi zorunludur. Toplantılar temsilcinin katılımıyla yapılır; temsilci toplantının mevzuata uygunluğunu…

Madde 88 – C) Örnek anasözleşme hazırlanması:

Ticaret Bakanlığı; kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin görüşlerini alarak örnek anasözleşmeler hazırlar. Yapı kooperatifleri için bu görev,…

2 ilgili yargı kararı

Madde 89 – D) Muhasebe usulü ve defterler:

Kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin muhasebe yöntemleri ile tutmak zorunda oldukları defterler için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri…

Madde 90 – E) Teftiş ve denetleme:

İlgili bakanlık; kooperatifleri, birlikleri ve merkez birliklerini müfettiş veya görevlendirdiği personel aracılığıyla denetletebilir. Denetimler sonucunda hukuka aykırı eylemleri tespit edilen yönetim kurulu üyeleri…

Madde 91 – F) Teftiş ve denetleme ile görevlendirme:

İlgili bakanlık; kooperatif üst kuruluşlarını, ilgili müesseseleri ve bağımsız denetim kuruluşlarını denetim faaliyetleri için görevlendirebilir. Bu görevlendirmeye ilişkin esaslar, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak olan…

DOKUZUNCU BÖLÜM – Çeşitli Hükümler

Madde 92 – A) Siyasi faaliyet yasağı: (Mülga)

Madde 93 – B) Muaflıklar:

Kooperatifler, kooperatif birlikleri, merkez birlikler ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği için çeşitli vergi ve harç muafiyetlerini düzenlemektedir. Ayrıca kadın ve engelli çoğunluklu kooperatiflere yönelik özel…

1 ilgili yargı kararı

Madde 94 – C) Tanıtma ve eğitim hizmetlerini sağlıyacak fon: (Mülga)

Madde 95 – D) Uyuşmazlıklar, hakem kurulları:

Kooperatiflerin kendi organları, bağlı oldukları birlikler, merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği ile faaliyet alanlarına ilişkin yaşadıkları uyuşmazlıklar, genel hükümler saklı kalmak kaydıyla…

Madde 96 – E) Saklı hükümler:

2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 2836 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu ve 7116 sayılı Kanunun yapı kooperatiflerine dair hükümleri geçerliliğini korur. Bahsi geçen bu özel kanunlarda…

Madde 97

2834 ve 2836 sayılı kanunlar çerçevesinde kurulan kooperatifler ile kooperatif birlikleri, merkez birlikleri şeklinde örgütlenebilir veya Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine katılabilirler.

Madde 98 – F) Anonim şirket hükümlerine atıf:

Bu kanunda aksi belirtilmeyen durumlarda, Türk Ticaret Kanunu'ndaki anonim şirketlere yönelik hükümler uygulanır.

16 ilgili yargı kararı

Madde 99 – G) Davaların niteliği ve muhakeme usulü:

Kooperatifler Kanunu kapsamındaki konulardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak kabul edilir. Bu tür davalarda yargılama süreci basit muhakeme usulüne göre yürütülür.

8 ilgili yargı kararı

Madde 100 – H) Kaldırılan hükümler:

Madde Ek 1 – İlgili Bakanlık:

Bu maddeyle Kanun'da yer alan bakanlık isimleri "İlgili bakanlık" olarak değiştirilmiştir. (2. fıkra) kapsamında, kooperatiflerin türlerine göre hangi bakanlığın yetkili olduğu tanımlanmıştır.

Madde Ek 2 – Cezai sorumluluk:

Kooperatiflerin ve üst kuruluşların yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve memurlarının belirli yasal yükümlülükleri ihlal etmesi durumundaki cezai sorumluluklarını düzenler. Maddede hapis cezaları, adli…

5 ilgili yargı kararı

Madde Ek 3 – Bağdaşmayan görevler

Kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerinin, ilişkili olduğu şirket, vakıf ve benzeri oluşumlarda yönetici, denetçi veya ücretli çalışan olması yasaktır. Bu yasaklara uymayanların…

Madde Ek 4 – Üniversitelerin yönetim kurulunda üye bulundurma hakkı (Mülga)

Madde Ek 5 – Kooperatif Bilgi Sistemi:

Ticaret Bakanlığı, kooperatiflerin elektronik hizmetlere erişebilmesi ve merkezi veri yönetiminin sağlanması için Kooperatif Bilgi Sistemi'ni (KOOPBİS) kurar. Bu sisteme gerekli belge ve ortak bilgilerinin…

Madde Ek 6

Etaplar halinde yeni inşaatlara başlayan yapı kooperatifleri, planladıkları tüm inşaatlar bitene kadar ortaklarına ayırılan konut ve iş yerlerinin tapu devrini gerçekleştiremez.

Madde Geçici 1 – Geçici Hüküm:

Halihazırda kurulu ve faal olan kooperatiflerin sözleşmelerini üç yıl içinde bu kanun hükümlerine uygun hale getirmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde dağılmış sayılan kooperatifler için iki ay içinde tasfiyeye…

Madde Geçici 2

Kanunun yayımından önce kurulan ve kamu kuruluşlarından kredi alan yapı kooperatiflerinin anasözleşmeleriyle ilgili düzenlemedir. Bu kooperatiflerin anasözleşmelerinde yer alan, kanunun değiştirilen 52 nci maddesine…

Madde Geçici 3

Madde Geçici 4

Yapı kooperatiflerine ilişkin görevlerin yürütülmesi amacıyla, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının organizasyonu hazır olana kadar gerekli personelin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından bu bakanlık bünyesinde geçici…

Madde Geçici 5 (Mülga)

Madde Geçici 6

Bu madde ile getirilen değişikliklere uygun yönetmeliklerin, maddenin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı ay içerisinde çıkarılmasının öngörüldüğü düzenlenmiştir.

Madde Geçici 7

55. ve 65. maddelerin üçüncü fıkralarının uygulanması, bu madde yürürlüğe girdiğinde görevde olan yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler için ilk seçimler yapılana kadar ertelenmiştir. Ayrıca, ilgili fıkralardaki dokuz…

Madde Geçici 8

Bu madde, KOOPBİS sisteminin kurulması ve kooperatifler ile üst kuruluşların sahip oldukları verileri bu sisteme aktarma yükümlülüklerini düzenler. Sistemin kurulumu ve veri aktarımı için belirli süreler öngörülmüş…

Madde Geçici 9

Kooperatifler ve üst kuruluşlarının anasözleşmelerini beş yıl içinde kanun hükümlerine uygun hale getirmeleri gerekmektedir. Bu işlemi gerçekleştirmeyen kuruluşlar dağılmış sayılır ve belirlenen süreler dahilinde…

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 10

Kamu kaynaklı tarımsal desteklemelere aracılık yapan kooperatiflere yönelik olarak 72 nci maddenin (4. fıkra) birinci cümlesindeki hükümlerin uygulama tarihi belirlenmiştir.

Madde Geçici 11 (Mülga)

Madde 101 – İ) Yürürlüğe girme:

Bu kanun, yayımlandığı tarihten 3 ay sonra yürürlüğe girer.

Madde 102 – I) Kanunu yürütecek makam:

Bu kanundaki hükümlerin uygulanması ve yürütülmesi Bakanlar Kurulu tarafından gerçekleştirilir.