mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 2004 sayılı Kanun
  4. Madde 72

2004 sayılı Kanun Madde 72

İCRA VE İFLAS KANUNU · Resmî Gazete 19 Haziran 1932, sayı 2128

Sade özet

Borçlular, borçlu olmadığını ispat etmek amacıyla icra takibinden önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilirler. Belirli teminatlar karşılığında takibin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi için ihtiyati tedbir istenebilir. Borcun ödendiği durumlarda ise ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde paranın geri alınması için istirdat davası açılması mümkündür.

  • Takip öncesi açılan davalarda, alacağın yüzde onbeşinden az olmamak üzere teminatla takibin durdurulması istenebilir.
  • Takip sonrası açılan davalarda takibin durdurulmasına karar verilemez ancak yüzde onbeşten az olmamak üzere teminat ve gecikme zararlarıyla paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir.
  • Davanın alacaklı lehine sonuçlanması durumunda, tedbir nedeniyle geç alınan alacağın zararı yüzde yirmiden az olmamak üzere teminattan karşılanır.
  • Haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılan takiplerde, borçlu lehine hükmedilecek zarar takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olamaz.
  • Borcu ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde paranın geri alınması için mahkemeye başvurabilir.

Kimleri ilgilendirir: İcra takibine konu olan borçlular ve alacaklılar.

Kaynak: 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Tam madde metnini göster

(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.

(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.

(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.

Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.

Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.

Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur.

Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗

Değişiklik notları

  • (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
  • (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.)
  • (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.)

İlgili yargı kararları (20)

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/2059 K. 2026/1006 · 12 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/2030 K. 2026/999 · 11 Kasım 2026 · fıkra 2

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/2151 K. 2026/343 · 10 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/2136 K. 2026/344 · 10 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/925 K. 2026/1219 · 9 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/1911 K. 2026/901 · 9 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/861 K. 2026/831 · 6 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/160 K. 2026/1051 · 6 Kasım 2026 · fıkra 3

İlk Derece Mahkemesi Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/1025 K. 2026/927 · 5 Kasım 2026 · fıkra 3

İlk Derece Mahkemesi Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/789 K. 2026/1345 · 5 Kasım 2026 · fıkra 2

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/2118 K. 2026/312 · 5 Kasım 2026

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

E. 2026/283 K. 2026/2249 · 4 Kasım 2026 · fıkra 5

İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2024/947 K. 2026/951 · 4 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/1874 K. 2026/942 · 4 Kasım 2026 · fıkra 3

İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2023/27 K. 2026/950 · 4 Kasım 2026

Bölge Adliye Mahkemesi Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

E. 2026/1917 K. 2026/1282 · 4 Kasım 2026

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

E. 2026/297 K. 2026/2171 · 3 Kasım 2026 · fıkra 5

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/954 K. 2026/1043 · 3 Kasım 2026 · fıkra 4

Bölge Adliye Mahkemesi Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

E. 2026/2388 K. 2026/2151 · 3 Kasım 2026

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

E. 2026/1128 K. 2026/1040 · 3 Kasım 2026 · fıkra 4