213 sayılı VERGİ USUL KANUNU
Kanun · Resmî Gazete 10 Ocak 1961, sayı 10705
mevzuat.gov.tr ↗Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
BİRİNCİ BÖLÜM – Vergi Uygulanmasında Yetki
Madde 4 – Vergi dairesi:
Vergi dairesinin tanımı yapılarak mükellefi tespit etmek, vergiyi tarh, tahakkuk ve tahsil etmek şeklindeki temel görevleri belirlenmiştir. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığının vergi dairelerinin kuruluşu, işleyişi ve…
4 ilgili yargı kararı
İKİNCİ BÖLÜM – Vergi Sorumluluğu
Madde 8 – Mükellef ve vergi sorumlusu:
Vergi kanunlarına göre borcu olan gerçek veya tüzel kişilere mükellef, ödeme noktasında vergi dairesinin muhatabı olan kişilere ise vergi sorumlusu denir. Kanunen kabul edilen durumlar dışında, taraflar arasındaki özel…
33 ilgili yargı kararı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Vergi Alacağının Tayini
Madde 19 – Vergiyi doğuran olay:
Vergi alacağının, kanunların belirlediği olayın gerçekleşmesi veya hukuki durumun tamamlanmasıyla oluştuğu belirtilmiştir. Ortaya çıkan bu alacak, mükellef için vergi borcu niteliğindedir.
105 ilgili yargı kararı
BİRİNCİ BÖLÜM – Beyannameye Dayanan Tarh
Madde 25 – Tahakkuk fişi esası:
Beyana dayalı vergilerin hesaplanması ve kesinleşmesi "Tahakkuk fişi" aracılığıyla yapılır. Vergi dairesince düzenlenen bu belgenin bir örneğinin mükellefe veya temsilcisine verilmesiyle vergi tahakkuk etmiş olur ve bu…
1 ilgili yargı kararı
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Tahrire Dayanan Tarh
Madde 36 – Tahrire göre vergi tarhı:
Tahrire göre vergi tarhı, verginin tahrir usulüyle belirlenen tutarlar (matrahlar) üzerinden hesaplanması işlemidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Götürü Matrahların Tespiti
Madde 40 (Mülga)
BEŞİNCİ BÖLÜM – Zirai Kazanç Ölçüleri ile Emlak Vergisine Ait Bedel ve Değerlerin Tespiti
Madde 45 – Ölçüler ve tarifleri:
Bu madde, zirai kazancın nasıl hesaplanacağını belirleyen ölçütleri ve bu ölçütlerin tanımlarını düzenlemektedir. Kazanç hesabı yapılırken yıllık istihsal değeri, götürü gider emsali, ortalama randıman, işçilik tutarı,…
BİRİNCİ BÖLÜM – Genel Esaslar
Madde 50 (Mülga)
İKİNCİ BÖLÜM – Genel Tahrir
Madde 56
BİRİNCİ BÖLÜM – Takdir Komisyonu
Madde 72 – Kuruluş:
Bu madde, farklı amaçlarla kurulan Takdir Komisyonlarının kimlerden oluşacağını ve kuruluş esaslarını düzenlemektedir. Genel takdir işlemleri, arsaların ve arazilerin birim değer tespiti için farklı yapıdaki…
İKİNCİ BÖLÜM – Tahrir Komisyonu
Madde 77 (Mülga)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Tadilat Komisyonları
Madde 80 – Görev ve kuruluş:
Bina ve arazi tadilat işlemleri, üç kişiden oluşan tadilat komisyonları tarafından gerçekleştirilir. Bu komisyonlar, bölgenin en büyük mülkiye memurunun vergi dairesi müdürü olmayan gelir memurları arasından…
BİRİNCİ BÖLÜM – Tebliğ Esasları ve Muhataplar
Madde 93 – Tebliğ esasları:
Tahakkuk fişi dışındaki vergilendirme belgeleri ve yazılarının tebliğ edilme usullerini düzenleyen maddedir. Bildirimlerin adrese göre farklı yöntemlerle yapılması öngörülmüş, ayrıca belirli bir şartla elden teslim…
2 ilgili yargı kararı
İKİNCİ BÖLÜM – Posta ile Tebliğ Usulü
Madde 99 – Kapalı zarf esası:
Posta yoluyla yapılacak tebligatlarda, gönderilen belgenin kapalı bir zarf içerisinde postaya verilmesi gerekir. Bu işlem için Maliye Bakanlığı tarafından şekli belirlenen özel zarfların kullanılması zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – İlan Yoliyle Tebliğ Usulü
Madde 103 – Tebliğin ilanla yapılacağı haller:
Vergi bildirimlerinin (tebliğlerin) hangi özel durumlarda ilan yoluyla yapılabileceğini düzenleyen hükümdür.
2 ilgili yargı kararı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Tebliğlere Ait Türlü Hükümler
Madde 107 – Memur vasıtasiyle tebliğ:
Maliye Bakanlığı'nın bildirimleri (tebligatları), posta yolu yerine memurlar aracılığıyla da yapılabilir. Bu yöntemin uygulanmasında mevcut tebliğ esaslarına uyulması gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM – Zamanaşımı ve Terkin
Madde 113 – Zamanaşımının mahiyeti:
Zamanaşımı, belirli bir sürenin geçmesi sonucunda vergi alacağının sona ermesidir. Bu süreç, mükellefin konuyla ilgili bir başvuruda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın geçerlidir.
7 ilgili yargı kararı
İKİNCİ BÖLÜM – Vergi İncelemeleri
Madde 134 – Maksat:
Vergi incelemesinin amacı, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, tespit edilmesi ve sağlanmasıdır. Yetkililerce gerekli görülmesi durumunda inceleme, işletmedeki iktisadi kıymetlerin fiili…
7 ilgili yargı kararı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Bilgi Toplama
Madde 148 – Bilgi verme:
Kamu kurumlarının, mükelleflerin ve mükelleflerle iş yapan gerçek veya tüzel kişilerin, Maliye Bakanlığı veya vergi incelemesine yetkili kişilerin istediği bilgileri verme zorunluluğu vardır. Bilgiler sözlü veya yazılı…
İKİNCİ BÖLÜM – Değişiklikler
Madde 157 – Adres değişikliklerinin bildirilmesi:
Bilinen iş yeri adresini değiştiren mükelleflerin, yeni adreslerini vergi dairesine bildirmeleri zorunludur (bkz. m. 101). Maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Bina ve Arazi Değişiklikleri
Madde 165 – Tahrirde unutulan bina ve arazi:
Genel tahrir sırasında kaydedilmeyen bina ve arazilerin, verginin tahsil edilmeye başlandığı mali yılın sonuna kadar vergi dairesine bildirilmesi zorunluluğu düzenlenmiştir.
BEŞİNCİ BÖLÜM – Bildirmelerde Süre ve Şekil
Madde 168 – Süre:
Vergi dairesine yapılması gereken bildirimlerin yasal sürelerini belirleyen maddedir. Bildirim süreleri işlemin niteliğine göre on gün, bir ay veya iki ay olarak belirlenmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM – Genel Esaslar
Madde 171 – Maksat:
Mükelleflerin tuttukları defterlerin, vergi uygulamaları açısından sağlaması gereken amaçlar düzenlenmiştir. Bu defterler; mükellefin mali durumunun, işlemlerinin ve hem kendi hem de üçüncü kişilerin vergi konusundaki…
İKİNCİ BÖLÜM – Defter Tutma Bakımından Tüccarlar
Madde 176 – Tüccar sınıfları:
Defter tutma sorumluluğu bakımından tüccarlar ikiye ayrılmıştır. Birinci sınıf tüccarlar bilanço esasına, ikinci sınıf tüccarlar ise işletme hesabı esasına göre defter tutmaktadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Bilanço Esasına Göre Defter Tutma
Madde 182 – Bilanço esasında tutulacak defterler:
Bilanço esasına göre defter tutanların tutmakla yükümlü olduğu defterler belirlenmiştir.
1 ilgili yargı kararı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutma
Madde 193 – İşletme hesabı esasında tutulacak defterler:
İşletme hesabı esasına göre kayıt tutanların tutması gereken defterleri belirleyen maddedir. Buna göre, bu esas kapsamında işletme hesabı defteri tutulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM – Sınai Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlar
Madde 197 – İmalat defteri:
Devamlı olarak imalatla uğraşan birinci sınıf tüccarların, diğer defterlerinin yanı sıra bir imalat defteri tutmaları zorunludur. Bu deftere, kullanılan hammaddelerin, yardımcı malzemelerin, üretilen ürünlerin ve…
ALTINCI BÖLÜM – Diğer Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlar
Madde 204 – Banka, banker ve sigorta şirketlerinin gider vergisine ait kayıtları:
Bankalar, bankerler ve sigorta şirketleri, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ne konu olan işlemlerini diğer işlemlerinden ayırarak muhasebe defterlerinde veya isteğe bağlı olarak ayrı bir BSMV defterinde tutmalıdır.…
YEDİNCİ BÖLÜM – Serbest Mesleklerde Defter Tutma
Madde 210 – Serbest meslek kazanç defteri:
Serbest meslek erbabının tutmakla yükümlü olduğu kazanç defterinin nasıl düzenleneceği ve nelerin kaydedileceği belirlenmiştir. Hekimlere, belirli şartlar dahilinde bu defteri tutmama imkanı tanınmıştır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM – Zirai Kazançlarda Defter Tutma
Madde 213 – Çiftçi işletme defteri:
Çiftçi işletme defterinin sol sayfasına Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen giderler, sağ sayfasına ise yine aynı kanunda belirtilen hasılatlar kaydedilir. Gider ve hasılat kayıtlarında belirli temel bilgilerin…
DOKUZUNCU BÖLÜM – Kayıt Nizamı
Madde 215
Defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur, ancak Türkçe kayıtlar olmak kaydıyla başka diller de kullanılabilir. Genel olarak Türk lirası kullanımı esas olsa da, belirli finansal şartları sağlayan işletmeler…
7 ilgili yargı kararı
ONUNCU BÖLÜM – Defterlerin Tasdıki
Madde 220 – Tasdike tabi defterler:
Belirli türdeki ticari ve mesleki defterlerin yasada belirtilen esaslara göre onaylatılması zorunludur. Bu defterlerin yerine kullanılmasına izin verilen diğer defterler de aynı şekilde onay sürecine tabidir.
14 ilgili yargı kararı
BİRİNCİ BÖLÜM – Kayıtların Tevsiki
Madde 227 – İspat edici kağıtlar:
Bu madde, vergi hesaplamalarında kullanılan işlem kayıtlarının belgelerle kanıtlanması zorunluluğunu ve belirli belgelerin geçerlilik şartlarını düzenler. Ayrıca Maliye Bakanlığı'nın, vergi beyannameleri için…
23 ilgili yargı kararı
İKİNCİ BÖLÜM – Fatura ve Fatura Yerine Geçen Vesikalar
Madde 229 – Faturanın tarifi:
Fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin ödemesi gereken tutarı gösteren ve satıcı tüccar tarafından müşteriye verilen ticari belgedir.
2 ilgili yargı kararı
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Serbest Meslek Makbuzları
Madde 236 – Makbuz mecburiyeti:
Serbest meslek çalışanlarının yaptığı tüm tahsilatlar için iki nüsha makbuz düzenleyip birini müşteriye vermesi zorunludur. Hizmet alan kişi de bu makbuzu istemek ve almakla yükümlüdür.
1 ilgili yargı kararı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Ücretlere Ait Kayıt ve Vesikalar
Madde 238 – Ücret bordrosu:
İşverenler, ödedikleri ücretler için her ay bordro tutmak zorundadır ancak Gelir Vergisi Kanunu çerçevesindeki bazı istisnalar bu zorunluluğun dışındadır. Bordroların içeriğinde çalışanın bilgileri, ücret detayları ve…
BEŞİNCİ BÖLÜM – Diğer Evrak ve Vesikalar
Madde 240 – Taşıma ve otel işletmelerine ait belgeler:
Taşıma işletmeleri ile otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerlerinin düzenlemek zorunda olduğu belgelere ilişkin kuralları belirler. Buna göre, faaliyet alanına göre taşıma irsaliyesi, yolcu listesi veya günlük…
DÖRDÜNCÜ KISIM – Ekim ve Sayım Beyanı
Madde 243 – Ekim sayım beyanı:
Belirli büyüklüğün üzerindeki zirai işletmelerin ve çiftçilerin, üretim ve hayvan sayılarıyla ilgili beyanlarını muhtarlıklara bildirmesi gerektiğini düzenleyen maddedir. Beyanlar her yıl Kasım ayında yapılır ve…
BEŞİNCİ KISIM – Vergi Karnesi
Madde 247 – Karne mecburiyeti:
Vergi karnesi alma zorunluluğu bulunan kişi ve grupları belirleyen maddedir. Bir mükellefin birden fazla şartı taşıması durumunda dahi sadece tek bir vergi karnesi alacağı hükme bağlanmıştır.
ALTINCI KISIM – Muhafaza ve İbraz Ödevleri
Madde 253 – Defter ve vesikaları muhafaza:
Kanun uyarınca defter tutması gerekenlerin, tuttukları defterler ile üçüncü kısımda belirtilen belgeleri ilgili yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl boyunca saklamaları zorunludur.
3 ilgili yargı kararı
BİRİNCİ BÖLÜM – Değerleme Esasları
Madde 258 – Değerlemenin tarifi:
Değerleme, verginin üzerinden hesaplanacağı tutarın (matrahın) belirlenmesi için ekonomik varlıkların bedellerinin saptanması işlemidir.
İKİNCİ BÖLÜM – İktisadi İşletmelere Dahil Kıymetleri Değerleme
Madde 269 – Gayrimenkuller:
İktisadi işletmelerin sahip olduğu tüm gayrimenkuller maliyet bedelleri üzerinden değerlenir. Bazı belirli mal ve haklar da bu kanun kapsamında gayrimenkuller şeklinde değerleme işlemine tabi tutulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Servetleri Değerleme
Madde 291 – Esaslar:
Vergi matrahını oluşturan servet ve servet unsurlarının değerlemesinde ilgili bölümdeki esaslar uygulanır. Yurt dışındaki malların değer tespiti için ise o ülkenin geçerli usul ve esasları dikkate alınır.
BİRİNCİ BÖLÜM – Gayrisafi İratların Tesbiti
Madde 299 – Tahmin esası:
Binaların vergi değerini belirlemek için kullanılan brüt kazançlar, tahrir ve tadilat komisyonları tarafından ilgili bölümdeki esaslara göre tahmin edilir.
İKİNCİ BÖLÜM – Arazi Kıymetlerinin Tesbiti
Madde 308 – Tahmin esası:
Arazilerin vergi değerini belirlemede kullanılan kıymetler, ilgili bölümde yer alan esaslar doğrultusunda tahrir ve tadilat komisyonları tarafından tahmin edilir.
BİRİNCİ BÖLÜM – Mevcutlarda Amortisman
Madde 313
Amortisman, işletmelerde bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya veya değer kaybına uğrayan gayrimenkullerin ve belirli iktisadi kıymetlerin değerlerinin yasal esaslara göre yok edilmesidir. Bazı düşük değerli…
1 ilgili yargı kararı
İKİNCİ BÖLÜM – Alacaklarda ve Sermayede Amortisman
Madde 322 – Değersiz alacaklar:
Mahkeme kararı veya güvenilir bir belgeye göre tahsil edilmesi mümkün olmayan alacaklar değersiz alacak kabul edilir. Bu alacaklar, değersiz hale geldikleri tarihteki kayıtlı değerleri üzerinden zarar yazılarak…
BİRİNCİ KISIM – Genel Esaslar
Madde 331 – Cezalar:
Vergi kanunlarına aykırı hareket edenlerin, ilgili kitaptaki vergi ziyaı cezası, usulsüzlük cezaları ve diğer cezalarla cezalandırılacağı belirtilmiştir.
