mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 222 sayılı Kanun

222 sayılı İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 12 Ocak 1961, sayı 10705

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1 – Yayımlandığı Düstur : Tertip: 4 Cilt: 1 Sayfa: 1460

İlköğretim, cinsiyet ayrımı gözetmeksizin tüm Türklerin beden, zihin ve ahlak gelişimini milli amaçlara uygun şekilde sağlayan temel eğitim ve öğretimdir.

133 ilgili yargı kararı

Madde 2

İlköğretimin ilköğrenim kurumlarında verildiği düzenlenmiştir. Bu eğitim, öğrenim çağındaki kız ve erkek çocuklar için zorunlu olup devlet okullarında ücretsizdir.

Madde 3

Mecburi ilköğretim çağı 6 ile 14 yaş arasındaki çocukları kapsamaktadır. İlkokul birinci sınıfa kayıtlar, o yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla 72 ayını tamamlayan çocuklar için gerçekleştirilir. Çocuğun gelişimi…

Madde 4

Türk vatandaşı olan kız ve erkek çocukların, ilköğrenimlerini resmi veya özel Türk ilköğretim okullarında tamamlamaları zorunludur.

Madde 5

Mecburi eğitim çağında olduğu halde yurt dışında bulunan, yaşadığı yerde okul olmayan veya sağlık sorunları nedeniyle okula devam edemeyip özel öğretim alan kişiler, sınavla uygun sınıfa yerleştirilebilir veya…

BİRİNCİ BÖLÜM – Teşkilat

Madde 6

Bu madde, ilköğretim kurumlarını mecburi olanlar ve isteğe bağlı olanlar şeklinde iki gruba ayırarak tanımlar.

Madde 7

İlköğretim, 1 inci maddede belirtilen amacın gerçekleşmesi için kurulmuş, dört yıl süreli zorunlu ilkokul ve dört yıl süreli zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur.

35 ilgili yargı kararı

Madde 8 (Mülga)

1 ilgili yargı kararı

Madde 9

İlköğretim kurumlarının kural olarak bağımsız ilkokul ve ortaokullar şeklinde kurulması esastır; ancak şartlara göre farklı okul türleriyle birleştirilebilirler. Nüfusun az olduğu yerlerde bölge okulları, yatılı…

Madde 10

Köy halkının iş, üretim ihtiyaçları veya olağanüstü nedenlerle yayla, otlak ve bağ gibi yerlere taşınması halinde, köy okulunun da onlarla birlikte taşınması ve eğitim faaliyetlerine gittiği yerde hemen devam etmesi…

Madde 11

Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ile kurslar; eğitime geç başlamış, hazırlığa ihtiyaç duyan veya ilköğretimi bitirip üst eğitime devam edemeyen çocukların eğitimi için açılır. Bu kurumlar Devlet, belediyeler, özel…

Madde 12

Mecburi ilköğretim çağında olan ve zihinsel, bedensel, ruhsal veya sosyal engeli bulunan çocukların özel eğitim ve öğretim alması sağlanır.

Madde 13

Okul öncesi kurumlarda henüz mecburi öğrenim çağına gelmemiş çocuklar eğitilir. Ayrıca, ilköğretim çağını geçirdiği halde üst öğrenim kurumlarına gidememiş kişilerin genel bilgilerini artırması için isteğe bağlı…

İKİNCİ BÖLÜM – İlde İlköğretim Görevlileri

Madde 14

İlkokulların ve ortaokulların yapısal özelliklerine göre bünyesinde bulunduracağı görevli kadrolar belirlenmiştir. Bu görevlilerin nitelikleri, görev ve yetkileri ile atanma süreçleri yönetmelikle düzenlenir.

Madde 15

Madde 23 (Mülga)

Madde 24

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – İlköğretim Kurulları

Madde 26

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Okul Öncesi Eğitim ve Öğretim Kurumları ile İlköğretim Okullarının

Madde 40

Madde 42

İlköğretim kurumlarının hangi tarihlerde açılacağı, kapanacağı ve eğitime ne zaman ara verileceği, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanacak bir yönetmelikle belirlenir.

Madde 43

İlköğretim okullarının yaz tatili, sınavların sona ermesiyle başlar ve yeni eğitim yılına kadar devam eder. Tek öğretmenli okullarda görev yapan öğretmenlerin yaz izinleri, kurum güvenliği dikkate alınarak belirli…

Madde 44

Öğretmenlerin, kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle belirlenen işler haricinde, meslekleri dışındaki herhangi bir görevle yükümlü tutulamayacakları hükme bağlanmıştır.

Madde 45 (Mülga)

BEŞİNCİ BÖLÜM – Kayıt ve Kabul

Madde 46

Mecburi eğitim çağına gelen çocuklar, ilgili yılın başında ilköğretim okuluna kaydedilir; kayıt işlemleri veli, vasi veya aile başkanının sorumluluğundadır. Eğitimi zamanında tamamlayamayan öğrencilere en fazla iki yıl…

Madde 47

Bu madde, bir öğretim yılının başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemektedir. Öğretim yılı, derslerin başladığı tarihten bir hafta önce başlayıp son sınıf sınavlarının tamamlandığı gün sona ermektedir.

Madde 48

Muhtarlar ve okul müdürleri, her yıl dersler başlamadan önce zorunlu eğitim çağındaki çocukların listesini hazırlayarak ilgili kurumlarla paylaşır. Okula zamanında yazdırılmayan çocuklar okul müdürleri tarafından…

Madde 49

Nüfus kimliği bulunmayan veya nüfus kaydı yaptırılmamış çocukların yaşları, ihtiyar kurullarının görmesi yoluyla belirlenir. Bu yöntemle yaşı tespit edilip zorunlu eğitim çağında olduğu anlaşılan çocuklar, ilgili…

Madde 50

Bir öğretmene düşen maksimum öğrenci sayısı belirlenmiştir. Bu sınırlama birleştirilmiş sınıfları da kapsamaktadır.

Madde 51

Her yıl Eylül ayının üçüncü haftası "İlköğretim haftası" olarak belirlenmiştir. Bu süre zarfında, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan program uyarınca ilköğretimin önemini vurgulayan çeşitli faaliyetler…

ALTINCI BÖLÜM – Okula Devam

Madde 52

Öğrencinin velisi, vasisi veya aile başkanı, çocuğun zorunlu ilköğretim kurumuna düzenli gitmesini sağlamakla sorumludur. Devamsızlık durumlarında bunun en geç üç gün içinde okul idaresine bildirilmesi gerekirken;…

Madde 53

Okula devam etmeyen öğrencilerin devamsızlık nedenleri okul idaresi ve müfettişlerce araştırılıp giderilmeye çalışılır. Çözülemeyen durumlarda konu, köylerde muhtara, diğer yerlerde mülki amirlere bildirilir ve gerekli…

Madde 54

Okul idareleri; ölüm, yaralanma, düğün, askerlik, tarım işleri veya hastalıkla mücadele gibi çocuğun ailesinin yanında kalmasını gerektiren hallerde öğrencilere izin verir. Bu izinlerin toplam süresi bir yıl içinde 15…

Madde 55

Hastalık, doğal afet veya okul idaresinin uygun gördüğü nedenlerle okula gidemeyen öğrenciler izinli sayılır. Bu durumların dışındaki devamsızlıklarda ve m. 53 kapsamındaki önlemlerin sonuçsuz kalması halinde, durum…

Madde 56

Muhtarlık veya mülkî amirin bildirimine rağmen çocuğunu okula göndermeyen veli veya vasilere günlük para cezası uygulanır. Bu cezalara rağmen çocuk okula gönderilmezse veya devamsızlık gerekçesi bildirilmezse daha…

Madde 57

Okul idareleri ve mülki amirliklerin kanuna uygun şekilde sorduğu soruları yanıtsız bırakanlara veya yanlış bilgi verenlere idari para cezası uygulanır.

Madde 58 (Mülga)

Madde 59

İlköğretim çağındaki çocukların okula devam etmemeleri halinde herhangi bir yerde çalıştırılmaları yasaktır; okula devam edenler ise ancak ders saatleri dışında ve ilgili kanunlar çerçevesinde çalışabilirler. Ayrıca bu…

Madde 60 – Okulların Arsa ve Arazi İşleri

Şehir, kasaba ve köy okulları için ayrılacak arsalar ile köy okullarına gelir sağlayacak arazi ve uygulama bahçeleri, özel olarak oluşturulan bir komisyon tarafından seçilir.

Madde 61

Okul binalarının konumlandırılmasında sağlık, eğitim ve ulaşım imkanları dikkate alınır. Belirli umuma açık işletmelerin ve alkol satılan yerlerin okul binalarından kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta olması…

2 ilgili yargı kararı

Madde 62

İlköğretim okullarına tahsis edilmek üzere Devlet, belediye, köy veya özel idarelere ait olduğu belirlenen arazilerin, ilgili makamlardan onay alınarak ücretsiz olarak verilmesi süreci düzenlenmiştir. Ayrıca, okula…

Madde 63

62 nci madde kapsamında okul için gerekli toprakların tahsis yoluyla sağlanamadığı hallerde, uygun araziler mal sahiplerinin rızasıyla satın alınır veya onay alınamazsa kamulaştırılır. Bu işlemler köy okulları için köy…

Madde 64

Her köy okulunun yanında veya yakınında 2 ile 10 dekar arası büyüklükte bir uygulama bahçesinin bulunması zorunludur.

Madde 65

Okullar için sağlanan topraklar ve bu topraklar üzerine inşa edilen yapılar, konumlarına göre köy veya özel idareler adına tapuya tescil edilir. Bu kanun yürürlüğe girmeden önce tamamlanmış olan okul binaları ve…

Madde 66

Köy okullarına tahsis edilen sorunsuz devlet veya köy topraklarının nasıl işletileceği ve bu işletmelerden gelen gelirlerin kullanım amacı belirlenmiştir. Ayrıca, ilköğretim hizmetleri için ayrılan taşınmazların devir…

Madde 67

Köy okullarındaki öğretmen lojmanlarının yakınında, belirli alanlardan her ev için 500 ile 1000 metrekare arasında 'öğretmen bahçesi' ayrılmasını düzenleyen maddedir. Öğretmenler bu bahçeleri ücretsiz olarak…

Madde 68

Okullardaki uygulama bahçelerinde tarım dersi eğitimleri verilmektedir. Bu bahçelerin kurulum maliyetleri köy bütçesi ve okul geliriyle karşılanırken, elde edilen ürünler okul ihtiyaçları ile öğrenci beslemesi için…

Madde 69 – İlköğretim Okulu Yapımı ve Donatımı İşleri (Mülga)

Madde 70

Köy ve şehirlerdeki ilköğretim okulları ile öğretmen lojmanlarının yapımı ve onarımı için gereken yapı malzemelerinin temininden ve bu süreçteki inşaat faaliyetlerinden herhangi bir resim alınmaz. Çalışmalar sırasında…

Madde 71

Belirtilen işler için gereken kereste ihtiyacının, Tarım Bakanlığı Orman Umum Müdürlüğü tarafından öncelikli ve en uygun şartlarla karşılanacağı düzenlenmiştir. Ayrıca bu işlemler için %10 temeddü hissesi alınmayacağı…

Madde 72

İlköğretim kurumları ve öğretmen lojmanlarının yapımında kullanılacak olan ve Devlet İktisadi Teşekkülleri tarafından üretilen yapı malzemeleri, ücreti karşılığında öncelikle Bayındırlık Bakanlığına veya valiliklere…

Madde 73

İlköğretim kurumlarının yapımında kullanılan malzemelerin taşınması ve limanlardaki yükleme-boşaltma işlemleri, belirli şartlarla devlet araçlarıyla öncelikli ve indirimli olarak yapılır. Bu tarifelerdeki indirim…

Madde 74

Okul ve öğretmen lojmanlarının onarımının yanı sıra donanım, mobilya ve eğitim materyallerinin üretiminde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı teknik öğretim kurumlarından yararlanılır.

Madde 75

Okul yapımı ve donatım maliyetlerini düşürmek amacıyla sunulan çeşitli yardım ve hizmetlerin kabul edilmesi düzenlenmiştir.

Madde 76 – İlköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama

Bu madde, ilköğretim kurumlarının finansmanını sağlayan gelir kaynaklarını ve bütçeden ayrılması gereken zorunlu payların oranlarını belirlemektedir. Ayrıca bağışların vergi durumunu ve belirlenen ödeneklerin bütçeye…

14 ilgili yargı kararı

Madde 77

Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde belirlenen oranlarda ödenek ayrılmasını ve bu kaynakların nasıl kullanılacağını düzenler. Ayrılan ödeneğin büyük kısmı 78 inci maddenin (a) fıkrasındaki işlere, kalanı ise (b)…

Madde 78

76 ncı maddenin belirli fıkralarında yer alan gelir ve ödeneklerin, 77 nci maddedeki şartlar sağlanmak kaydıyla hangi eğitim harcamalarında kullanılacağını düzenleyen maddedir. Bu kaynaklar okul ve lojman yapımından…

51 ilgili yargı kararı

Madde 79

Milli Eğitim Bakanlığı, 10 yıllık genel plana uygun olarak her yıl bütçe kanununa üçer yıllık detaylı okul yapım planları eklemekle yükümlüdür. Valilikler de bu planlara paralel şekilde, İl Genel Meclisi tarafından…

Madde 80

Milli Eğitim Bakanlığı, 79. maddede belirtilen programa göre yeni açılacak ve mevcut olan ilköğretim kurumlarının öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla gerekli tüm önlemleri zamanında almakla sorumludur.

Madde 81

İlköğretime ayrılan ödeneklerin, gelirlerin ve bu kaynaklarla edinilen taşınmazların kullanım şartlarını belirler. Kaynakların sadece belirli amaçlarla kullanılması zorunluluğunu getirirken, bazı durumlarda Milli…

Madde 82

Bu madde, belirli maddelerde belirtilen ilköğretim gelir ve ödeneklerinin nasıl toplanacağını, saklanacağını ve harcanacağını düzenlemektedir. Söz konusu kaynakların özel idareler ve köy bütçelerinde ayrı hesaplarda…

Madde 83

İlköğretimin tüm gelirleri ile m. 78'de belirtilen giderler, personel masrafları hariç olmak üzere her türlü resim ve vergiden muaftır. Ayrıca yurt dışından ithal edilen ders araç ve gereçleri gümrük resminden muaftır.

143 ilgili yargı kararı

Madde 84

Milli Eğitim veya Bayındırlık Bakanlıkları ile iller; okul yapımı, onarımı, donatımı, öğrenci beslenmesi ve planlamaların uygulanması gibi konularda belirlenen mali sınırlar dahilinde gelecek yıllara yönelik geçici…

Madde 85 – Türlü Hükümler

Bu madde, köylerde İlköğretim ve Eğitim Kanunu kapsamındaki çeşitli hizmetlerin, Köy Kanunu uyarınca zorunlu işler arasında olduğunu belirtmektedir.

Madde 86

Zorunlu ilköğretim kurumlarına kayıt yaptıran, bu kurumlarda eğitim gören veya mezun olan kişilere verilen ve bu kurumlarda kullanılan tüm belgeler ile kopyaları damga resminden muaftır.

Madde 87

Köylerdeki ilköğretim okulu konutlarının öğretmenlere ücretsiz verilmesi ve şehirlerdeki öğretmen konutlarının sadece o okulda görev yapan personele tahsis edilmesi düzenlenmiştir. Şehir ve kasabalardaki bu konutların…

Madde 88 (Mülga)

Madde 89

Madde Ek 1

Bu madde ile 222 sayılı Kanun'da kullanılan bazı terimler güncellenmiştir.

Madde Ek 2

Kanun'un yedinci bölümündeki "okulların arsa ve arazi işleri", sekizinci bölümündeki "ilköğretim okulu yapımı ve donatım işleri" ve dokuzuncu bölümündeki "İlköğretimin gelir, giderleri ve planlama" başlıkları altında…

Madde Ek 3

Bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, dışarıdan veya diğer görevlerin nakli yoluyla yeniden geçici öğretmen atanması yapılamaz.

Madde Ek 4

Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca elde edilen gelirlerin kullanım alanı genişletilmiştir. Bu gelirler, il özel idareleri aracılığıyla ortaöğretim kurumlarının çeşitli ihtiyaçları için…

Madde Geçici 1 – Geçici Maddeler

Kanun yayımı öncesinde köy tüzel kişiliği adına tescil edilen veya belediyelerce el konulan belirli okul binaları, araziler, uygulama bahçeleri ve lojmanlar, özel idarelere veya köy tüzel kişiliklerine devredilir. Bu…

Madde Geçici 2

222 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 32 yıl süreyle, belirli eğitim ve yaş şartlarını taşıyanların geçici öğretmen olarak atanmasını ve asli öğretmenliğe geçiş koşullarını belirleyen hükümdür. Bu…

Madde Geçici 3

Milli Eğitim Bakanlığı, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 yıl içinde zorunlu eğitim çağındaki tüm öğrencilerin okula başlamasını sağlamakla yükümlüdür. Bunun için gerekli öğretmenlerin…

Madde Geçici 4

50 nci maddedeki hükümlerin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir plan çerçevesinde on yıl içerisinde kademeli olarak uygulanacağı düzenlenmiştir.

Madde Geçici 5

1971 yılına kadar yapılacak olan ilköğretim okullarının, tesislerin ve öğretmen lojmanlarının inşaat, malzeme alımı, nakil ve depolama işlerinde uygulanacak yöntemler düzenlenmiştir. Söz konusu işler; geçici ve kesin…

Madde Geçici 6

Milli Eğitim Bakanlığı, 1961 mali yılına mahsus olmak üzere, 77 nci maddenin 1 inci fıkrası kapsamında bütçeye konulan yıllık ödeneğin %5'ine kadar olan kısmını ilköğretim okulu öğretmeni yetiştiren kurumların yapım ve…

Madde Geçici 7

Hazineye ait olup ilköğretim kurumlarına ayrılan taşınmazlar ile devlet bütçesiyle inşa edilen yapılar, kullanım hakları Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere köy tüzel kişileri veya özel idareler adına bedelsiz…

Madde Geçici 8

Anaokulları ve anasınıflarında yeterli sayıda üniversite mezunu öğretmen bulunamadığı durumlarda, belirli şartları karşılayan kız meslek lisesi çocuk gelişimi mezunlarının 1984 yılından itibaren geçici öğretmen olarak…

Madde Geçici 9 (Mülga)

Madde Geçici 10

İlköğretimin 6, 7 ve 8. sınıflarını ortaöğretim kurumları veya çıraklık eğitim merkezlerinde okuyanların eğitimlerini bu kurumlarda tamamlamaları kararlaştırılmıştır. Ancak 1997-1998 ders yılı itibarıyla bu sınıflara…

Madde Geçici 11

Bu maddenin yayımlandığı tarihte ilköğretimin 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenim görenlerin eğitimlerini bulundukları kurumlarda tamamlamaları hükme bağlanmıştır. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile…

Madde 90

Bu madde, Kanun'daki farklı düzenlemelerin hangi tarihlerde yürürlüğe gireceğini belirlemektedir.

Madde 91