BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler › İKİNCİ BÖLÜM – Kamulaştırmanın Oluşturulması
2942 sayılı Kanun Madde 3 – Kamulaştırma şartları
KAMULAŞTIRMA KANUNU · Resmî Gazete 8 Kasım 1983, sayı 18215
Sade özet
Kamu kurumları, yasalarla belirlenen kamu hizmetlerini yürütmek için ihtiyaç duydukları taşınmazları, kaynakları ve hakları bedelini peşin veya belirli koşullarla taksitle ödeyerek kamulaştırabilirler. Özel bazı projelerde ödemenin bir kısmı peşin, geri kalanı ise faiziyle taksitle yapılırken; küçük çiftçilere yapılan ödemeler her zaman peşindir. İşlemlere başlayabilmek için öncelikle yeterli ödeneğin temin edilmesi şarttır.
- Büyük enerji, sulama, iskan, orman, kıyı koruma ve turizm projelerinde peşin ödeme miktarı, toplam bedelin altıda birinden az olamaz (2. fıkra).
- Peşin ödeme üzerindeki tutarlar, en fazla beş yıl içinde faiziyle birlikte eşit taksitlerle ödenir (2. fıkra).
- Taksitlere, peşin ödemeyi izleyen günden itibaren Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz oranı uygulanır (2. fıkra).
- Toprağı doğrudan işleten küçük çiftçilerin bedelleri her halükarda peşin ödenir (3. fıkra).
- Yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanamaz (ek fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Kamulaştırma yapan idareleri ve malik konumundaki gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerini ilgilendirir.
Kaynak: 2942 sayılı KAMULAŞTIRMA KANUNU, m. 3
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
İdareler, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler.
Cumhurbaşkanınca kabul olunan, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda, bir gerçek veya özel hukuk tüzelkişisine ödenecek kamulaştırma bedelinin o yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilen miktarı, nakden ve peşin olarak ödenir. Bu miktar, kamulaştırma bedelinin altıda birinden az olamaz. Bu miktarın üstünde olan kamulaştırma bedelleri, peşin ödeme miktarından az olmamak ve en fazla beş yıl içinde faiziyle birlikte ödenmek üzere eşit taksitlere bağlanır. Taksitlere, peşin ödeme gününü takip eden günden itibaren, Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddi uygulanır.
Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanların bedeli, her halde peşin ödenir.
(Ek fıkra: 24/4/2001 - 4650/1 md.) İdarelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanılamaz.
Değişiklik notları
- (Ek fıkra: 24/4/2001 - 4650/1 md.)
İlgili yargı kararları (20)
Danıştay 6. Daire
E. 2025/1871 K. 2026/24 · 5 Ocak 2026
Danıştay 6. Daire
E. 2024/4028 K. 2025/7324 · 25 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/2785 K. 2025/6939 · 16 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/2806 K. 2025/6940 · 16 Aralık 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/3185 K. 2025/3126 · 11 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/59 K. 2025/6640 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/61 K. 2025/6641 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/54 K. 2025/6635 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/56 K. 2025/6637 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/55 K. 2025/6636 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/57 K. 2025/6638 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/53 K. 2025/6634 · 9 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/58 K. 2025/6639 · 9 Aralık 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2024/1524 K. 2025/3015 · 3 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2024/4361 K. 2025/5648 · 11 Kasım 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/927 K. 2025/2429 · 10 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/703 K. 2025/5310 · 4 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2024/6625 K. 2025/5312 · 4 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2024/6895 K. 2025/5311 · 4 Kasım 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/1810 K. 2025/1868 · 8 Ekim 2025
