İKİNCİ BÖLÜM – İmar Planları ile İlgili Esaslar
3194 sayılı Kanun Madde 9 – İmar planlarında Bakanlığın yetkisi:
İMAR KANUNU · Resmî Gazete 9 Mayıs 1985, sayı 18749
Sade özet
Bu madde, Bakanlığın kamu yapıları, afet yönetimi, toplu konut ve ulaşım ağları gibi özel durumlarda imar planlarını yapmaya, değiştirmeye ve resen onaylamaya olan yetkisini düzenler. Ayrıca özelleştirme kapsamındaki alanların planlama süreçleri ve belediyeler arasındaki plan uyuşmazlıklarının çözümü Bakanlık yetkisindedir. Kesinleşmiş planlar belediyeler ve valilikler için bağlayıcıdır.
- Özelleştirme programındaki arsa ve arazilerle ilgili belediyeler görüşlerini on beş gün içinde bildirmek zorundadır.
- Özelleştirme Yüksek Kurulunca onaylanan imar fonksiyonlarını ilgili belediyeler 5 yıl boyunca değiştiremez.
- Hizmet özelleştirmesi niteliğindeki yatırımlar için ilgili belediye ruhsatları en geç iki ay içinde vermekle yükümlüdür.
- Tebliğ edilen kesinleşmiş planların uygulanması mecburidir.
- Kamu yapıları, enerji tesisleri, afet bölgeleri ve ulaşım bağlantıları olan yerlerin planlarını Bakanlık resen yapabilir ve onaylayabilir.
Kimleri ilgilendirir: Bakanlığı, belediyeleri, valilikleri ve Özelleştirme İdaresi ile ilişkili kurumları ilgilendirir.
Kaynak: 3194 sayılı İMAR KANUNU, m. 9
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
Bakanlık gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ve enerji tesisleriyle ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin imar planı ve değişikliklerinin, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla veya toplu konut uygulaması veya Gecekondu Kanununun uygulanması amacıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarının veya içerisinden veya civarından demiryolu veya karayolu geçen, hava meydanı bulunan veya havayolu veya denizyolu bağlantısı bulunan yerlerdeki imar ve yerleşme planlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re'sen onaylamaya yetkilidir.
(Ek : 24/11/1994 - 4046/41 md.) Belediye hudutları ve mücavir alanlar içerisinde bulunan ve özelleştirme programına alınmış kuruluşlara ait arsa ve arazilerin, ilgili kuruluşlardan gerekli görüş, (Belediye ) alınarak Çevre İmar bütünlüğünü bozmayacak (Ek ibare: 3/4/1997 - 4232/4 md.) imar tadilatları ve mevzi imar planlarının ve buna uygun imar durumlarının Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca onaylanmak suretiyle yürürlüğe girer ve ilgili Belediyeler bu arsa ve arazilerin imar fonksiyonlarını 5 yıl değiştiremezler. (Ek ibare : 3/4/1997 - 4232/4 md.) ilgili belediyeler görüşlerini onbeş gün içinde bildirir.
Bir kamu hizmetinin görülmesi maksadı ile resmi bina ve tesisler için imar planlarında yer ayrılması veya bu amaçla değişiklik yapılması gerektiği takdirde, Bakanlık, valilik kanalı ile ilgili belediyeye talimat verebilir veya gerekirse imar planının resmi bina ve tesislerle ilgili kısmını re'sen yapar ve onaylar.
Bakanlık birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının hazırlanmasında, kabul ve onaylanması safhasında ortaya çıkabilecek ihtilafları halleder, gerektiğinde re'sen onaylar.
(Ek fıkra : 20/6/1987 - 3394/7 md.; İptal : Ana.Mah. 26/9/1991 tarih ve E. 1990/38, K. 1991/32 sayılı Kararı ile.)
Kesinleşen planlar ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ edilir. Bu planların uygulanması mecburidir.
Re'sen yapılan planlardaki değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.
(Ek fıkra: 3/7/2005 - 5398/19 md.) 4046 sayılı Kanun kapsamında gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar yöntemine göre özelleştirme işlemleri yapılan hizmet özelleştirilmesi niteliğindeki yatırımların yapılacağı yerlerde hazırlanan veya hazırlattırılan plânları, Özelleştirme İdaresince değerlendirilmek ve sözleşmeye uygunluğu konusundaki görüşü de alınmak kaydı ile (…) re'sen onaylamaya Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yetkili olup, her türlü ruhsatı ilgili belediye en geç iki ay içinde verir.
Değişiklik notları
- (Ek : 24/11/1994 - 4046/41 md.)
- (Ek ibare: 3/4/1997 - 4232/4 md.)
- (Ek ibare : 3/4/1997 - 4232/4 md.)
- (Ek fıkra : 20/6/1987 - 3394/7 md.; İptal : Ana.Mah. 26/9/1991 tarih ve E. 1990/38, K. 1991/32 sayılı Kararı ile.)
- (Ek fıkra: 3/7/2005 - 5398/19 md.)
İlgili yargı kararları (12)
Danıştay 6. Daire
E. 2024/5841 K. 2025/7275 · 25 Aralık 2025
Danıştay 13. Daire
E. 2022/813 K. 2025/3988 · 16 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/5889 K. 2025/6220 · 27 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2023/2570 K. 2025/5978 · 20 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2023/1137 K. 2025/5977 · 20 Kasım 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2023/234 K. 2025/5976 · 20 Kasım 2025
Danıştay 13. Daire
E. 2023/3071 K. 2025/3577 · 19 Kasım 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/2533 K. 2025/1892 · 9 Ekim 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/2540 K. 2025/1893 · 9 Ekim 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2025/878 K. 2025/3645 · 23 Haziran 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2022/8328 K. 2025/2247 · 24 Nisan 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2022/5486 K. 2025/2246 · 24 Nisan 2025
