mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 4054 sayılı Kanun

4054 sayılı REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN

Kanun · Resmî Gazete 13 Aralık 1994, sayı 22140

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ KISIM – Amaç, Kapsam, Tanımlar

Madde 1 – Amaç

Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet piyasalarında rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan anlaşma, karar ve uygulamalarla beraber hakim durumdaki teşebbüslerin bu güçlerini kötüye kullanmalarını önlemektir. Bu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 2 – Kapsam

Türkiye sınırları içindeki mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren veya bu piyasaları etkileyen teşebbüslerin rekabet karşıtı eylemleri bu Kanun kapsamındadır. Buna rekabeti engelleyen anlaşmalar, hakim konumdaki…

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun içerisinde geçen temel kavramların tanımlarını yapar. Kanunun uygulanması için gerekli olan bakanlık, rekabet, hakim durum, teşebbüs, teşebbüs birliği, mal, hizmet, kurum ve…

BİRİNCİ BÖLÜM – Yasaklanan Faaliyetler

Madde 4 – Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar

Belirli bir piyasada rekabeti engellemek, bozmak veya kısıtlamak amacıyla yapılan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu yöndeki karar ve eylemleri yasaktır. Metin, fiyat belirleme,…

15 ilgili yargı kararı

Madde 5 – Muafiyet

Teşebbüsler arası anlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliği kararlarının belirli şartlar altında 4 üncü madde hükümlerinden muaf tutulabilmesini düzenler. Muafiyet için gerekli olan tüm şartların birlikte…

2 ilgili yargı kararı

Madde 6 – Hakim Durumun Kötüye Kullanılması

Tek veya birden fazla teşebbüsün, ülke genelinde ya da belli bir bölgedeki mal veya hizmet piyasasındaki hakim konumlarını tek başlarına veya başkalarıyla yaptıkları anlaşmalarla kötüye kullanmaları yasaktır.

7 ilgili yargı kararı

Madde 7 – Birleşme veya Devralma

Ülke genelinde veya belirli bir bölgesindeki mal veya hizmet piyasasında, hakim durum yaratarak veya mevcut hakim durumu güçlendirerek etkin rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşmeler ile yönetim hakkı sağlayan…

1 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Kurulun Yetkileri

Madde 8 – Menfi Tespit

Teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, belirli işlemlerin Kanun'un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını belirten bir menfi tespit belgesi verebilir. Kurul, (2. fıkra) uyarınca 13 üncü…

Madde 9 – İhlale Son Verme

Rekabet Kurulu; 4, 6 veya 7. maddelerin ihlal edildiğini tespit ederse, rekabeti yeniden tesis etmek için ilgili işletmelere veya işletme birliklerine davranışsal veya yapısal tedbirler bildirebilir. Yapısal tedbirlere…

1 ilgili yargı kararı

Madde 10 – Birleşme ve Devralmaların Kurula Bildirilmesi

7. madde kapsamındaki birleşme veya devralma bildirimlerinde Kurul, 15 gün içinde ön inceleme yaparak işleme izin verebilir veya işlemi nihai incelemeye alarak askıya alabilir. Kurulun süresi içinde cevap vermemesi…

Madde 11 – Birleşme ve Devralmanın Kurula Bildirilmemesi

Bildirilmesi zorunlu olan birleşme ve devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'na bildirilmemesi halinde Kurul, durumu öğrendiğinde kendiliğinden inceleme başlatır. İnceleme sonucuna göre işlem onaylanabilir veya çeşitli…

Madde 12 – Bildirim

Bildirimlerin, Kurul tarafından hazırlanan formlardaki bilgileri eksiksiz içermesi ve ilgili belgelerin eklenmesi gerekir. Bildirimi taraflardan herhangi biri yapabileceği gibi, bildirimi yapan taraf diğer tarafı da…

Madde 13 – Muafiyet ve Menfi Tespit Kararlarının Geri Alınması

Muafiyet ve menfi tespit kararları; temel alınan olayların değişmesi, şartların yerine getirilmemesi veya yanlış/eksik bilgiye dayanılması durumunda geri alınabilir veya belirli davranışlar yasaklanabilir. Geri alma…

Madde 14 – Bilgi isteme

Rekabet Kurulu, görevlerini yerine getirmek için kamu kurum ve kuruluşları, teşebbüsler ile teşebbüs birliklerinden gerekli gördüğü her türlü bilgiyi isteyebilir. Bu kurum ve kuruluşların yetkilileri, istenen bilgileri…

Madde 15 – Yerinde İnceleme

Rekabet Kurulu, görevlerini yerine getirebilmek için teşebbüslerde ve teşebbüs birliklerinde yerinde incelemeler yapabilir. Bu süreçte belgeler incelenebilir, kopyalar alınabilir, açıklama istenebilir ve mal varlıkları…

13 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – İdari Para Cezaları

Madde 16

6 ilgili yargı kararı

Madde 17 – Nispi İdarî Para Cezası

Rekabet Kurulu; belirli yükümlülüklere uyulmaması, yerinde incelemenin engellenmesi veya istenen bilgi ve belgelerin süresinde verilmemesi durumlarında teşebbüs ve teşebbüs birliklerine günlük idari para cezası…

Madde 18 – Bu Kanuna Göre Verilen Para Cezalarının Niteliği ve Uygulanması (Mülga)

Madde 19 – Para Cezaları ve Süreli Para Cezalarında Zamanaşımı (Mülga)

ÜÇÜNCÜ KISIM – Teşkilat

Madde 20 – Rekabet Kurumu

Mal ve hizmet piyasalarında serbest ve sağlıklı rekabetin sağlanması ve kanunun uygulanması amacıyla idari ve mali özerkliğe sahip Rekabet Kurumu kurulmuştur. Kurum, Ticaret Bakanlığı ile ilişkilidir ancak görevlerini…

4 ilgili yargı kararı

Madde 21 – Rekabet Kurumunun Teşkilatı

Rekabet Kurumu'nun teşkilat yapısını belirleyen bu madde, kurumun hangi birimlerden oluştuğunu düzenler.

12 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Rekabet Kurulu

Madde 22 – Kurulun Teşekkülü

Kurul, Kurumun karar organıdır. Biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur ve bu üyeler Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Madde 23 – Atanma Şartları

Rekabet Kurulu üyelerinin atanabilmesi için gereken eğitim ve genel nitelikler belirlenmiştir. Seçilecek kişilerin belirli bir eğitim düzeyine sahip olması ve ilgili kanundaki memuriyet şartlarını karşılaması…

Madde 24 – Görev Süreleri

Başkanlık ve üyeliklerin görev süreleri dolmadan boşalması durumunda, bir ay içinde yeni seçim ve atama yapılarak kalan sürenin tamamlatılması sağlanır. Kurul Başkan ve üyeleri kural olarak süreleri bitmeden görevden…

Madde 25 – Yasaklar

Rekabet Kurulu Başkanı, üyeleri ve personelinin görev süresi boyunca ve sonrasında uyması gereken yasakları düzenleyen maddedir. Ticaret yapma, mal varlıklarının yönetimi, gizli bilgilerin korunması ve görev sonrası…

Madde 26 – Yemin

Rekabet Kurulu üyelerinin, görevleri boyunca işlerini dikkat ve dürüstlükle yürüteceklerine ve kanuna aykırı hareket etmeyeceklerine dair Yargıtay Birinci Başkanlık Divanı huzurunda yemin etmeleri gerekir. Yemin…

Madde 27 – Kurulun Görev ve Yetkileri

Bu madde, Rekabet Kurulu'nun sahip olduğu tüm görev ve yetkileri belirlemektedir. Kurul; rekabet ihlallerini inceleme, ceza verme, pazar düzenlemelerini kontrol etme ve kendi kurum içi yönetim süreçlerini yürütme…

Madde 28 – Kurulun Çalışma Esasları

Kurul'un yönetim ve temsil yetkisi esas olarak Başkan'a, onun yokluğunda ise İkinci Başkan'a aittir. Toplantıların yönetimi ve gündemin belirlenmesi de bu görev dağılımına göre yapılır. Ayrıca kurul üyelerinin…

İKİNCİ BÖLÜM

Madde 29 – Başkanlık

Başkanlık; Kurul Başkanı, İkinci Başkan ve Kurul Başkan Yardımcılarından oluşur. Kurul Başkanı, kurumun en üst amiri sıfatıyla genel yönetim ve temsilden sorumludur.

Madde 30 – Başkanlığın Görev ve Yetkileri

Bu madde, Rekabet Kurumu Başkanlığı'nın kurum içi organizasyon, yönetim, mali süreçler, temsil ve personel atamasına ilişkin görev ve yetkilerini düzenler. Başkanlık, hem Rekabet Kurulu ile hizmet birimleri arasındaki…

Madde 31 – Başkan Yardımcıları

Başkanlık hizmetlerinde Başkana destek olması amacıyla üç tane Başkan Yardımcısı görevlendirilebilir. Başkan Yardımcıları; kendilerine verilen görev ve talimatları yerine getirmek ve kurum içi uyumu sağlamakla…

Madde 32 – Hizmet Birimleri

Rekabet Kurumunun hizmet birimlerinin hangi yapılardan oluştuğu belirlenmiştir. Bu birimler; Daire Başkanlıkları şeklinde yapılandırılmış ana hizmet birimleri, danışma birimleri ve yardımcı hizmet birimlerinden…

Madde 33 – Denetim

Rekabet Kurumu'nun hesaplarının Sayıştay tarafından denetlenmesi düzenlenmiştir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Madde 34 – Kurum Personelinin Statüsü

Rekabet Kurumu personelinin kadro yapısını, tabi olduğu kanunları ve istihdam şartlarını düzenleyen maddedir. Personelin statüsü, kadro değişiklikleri ve özel uzmanların istihdam usulleri belirlenmiştir.

Madde 35 – Rekabet Uzman Yardımcılığına Atama

Rekabet uzman yardımcılığına atanmak için gerekli olan eğitim, sınav başarısı, dil yeterliliği ve yaş sınırlarını belirleyen maddedir. Gerekli diğer şartların Kurul tarafından çıkarılacak sınav yönetmeliği ile tespit…

Madde 36 – Rekabet Uzmanlığı

Bu madde, rekabet başuzmanı, uzman ve uzman yardımcılarının sahip olduğu sıfat ile yetkiyi düzenler. Ayrıca rekabet uzman yardımcılarının uzmanlığa atanmaları sırasında uygulanacak derece yükselmesi kurallarını belirler.

Madde 37 – Ücret ve Diğer Mali Haklar

Kurul Başkanı ve üyelerinin aylık ücretleri, en yüksek devlet memuru ücretinin iki katını geçmeyecek şekilde Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu kişilere uygulanan gelir vergisi istisnaları, en yüksek devlet memuru için…

Madde 38 – Emeklilik ve Hizmet Sürelerinin Değerlendirilmesi

Kurul başkanı, üyeleri ve personelinin emeklilik ve hizmet sürelerinin nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. Devlet memuru olarak gelenlerin görevleri sona erdiğinde yeniden memuriyete dönme hakları ile kurumdaki…

Madde 39 – Kurumun Gelirleri

Kurumun bütçesini oluşturan gelir kaynakları ve bu gelirlerin nerede toplanacağı düzenlenmiştir.

8 ilgili yargı kararı

DÖRDÜNCÜ KISIM – Kurulun İnceleme ve Araştırmalarında Usul

Madde 40 – Önaraştırma

Rekabet Kurulu, kendiliğinden veya gelen başvurular sonucunda doğrudan soruşturma açmaya ya da soruşturma gerekliliğini belirlemek için önaraştırma yapmaya karar verir. Önaraştırma kapsamında Kurul Başkanı tarafından…

2 ilgili yargı kararı

Madde 41 – Önaraştırmanın Sonuçlanması

Rekabet Kurulu, önaraştırma raporunun sunulmasını izleyen 10 gün içinde toplanarak soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir. Belirli ölçütler çerçevesinde rekabeti kayda değer düzeyde kısıtlamayan bazı…

3 ilgili yargı kararı

Madde 42 – Başvuru Sahiplerine Bildirim

Kurul, ihbar veya şikayetlerdeki iddiaları ciddi ve yeterli bulursa araştırmanın başladığını başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirir. Başvurunun açıkça reddedildiği veya süresi içinde bildirim yapılmaması nedeniyle…

Madde 43 – Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma

Bu madde, rekabet soruşturmalarının nasıl yürütüleceğini, sürelerini ve bildirim süreçlerini düzenler. Ayrıca, işletmelerin sunduğu taahhütlerle soruşturmanın sonlandırılmasına veya belirli şartlarla uzlaşma yoluna…

10 ilgili yargı kararı

Madde 44 – Delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi

Soruşturma aşamasında Kurulca görevlendirilen raportör heyeti, bilgi isteme (m. 14) ve yerinde inceleme (m. 15) yetkilerini kullanarak gerekli belge ve bilgileri toplayabilir. Hakkında soruşturma yürütülen kişiler,…

Madde 45 – Tebligat ve Cevap Verme

Soruşturma safhasının sonunda hazırlanan raporun Kurul üyelerine ve ilgili taraflara bildirilmesi ile buna karşı savunma yapılması sürecini kapsar. Belirlenen yasal süreler içerisinde yapılmayan savunmalar dikkate…

Madde 46 – Sözlü Savunma Toplantısı

Sözlü savunma toplantıları, tarafların talebi doğrultusunda veya Kurul'un kendi kararıyla gerçekleştirilir. Toplantının zamanlaması ve bildirim süreci belirli gün sınırlarına bağlanmıştır.

Madde 47 – Sözlü Savunma Toplantısına İlişkin Esaslar

Sözlü savunma toplantılarının işleyişini düzenleyen bu madde; toplantıların genel olarak açık yapılacağını, ancak belirli durumlarda gizlilik kararı alınabileceğini belirtir. Toplantının yönetim şeklini, katılımcı…

Madde 48 – Nihai Karar

Sözlü savunma toplantısının yapılıp yapılmamasına veya tarafların katılıp katılmadığına bağlı olarak nihai kararın verileceği süreler belirlenmiştir.

Madde 49 – Görüşmelerin Gizliliği

Rekabet Kurulu'nun karar alma sürecindeki gizlilik ve katılım esaslarını düzenler. Kararlar gizli görüşmeler neticesinde alınır ancak halka açık şekilde açıklanır.

Madde 50 – Görüşmede Usul

Kurul toplantılarının yönetim şekli ve oylama usulü düzenlenmiştir. Toplantıları Kurul Başkanı, katılamadığı durumlarda ise İkinci Başkan yöneterek karara bağlanacak konuları belirler.

Madde 51 – Toplantı ve Karar Yeter Sayısı

Rekabet Kurulu'nun nihai kararları ile tedbir ve tavsiye gibi diğer işlemleri için gerekli olan toplantı ve karar yeter sayılarını belirler. Nihai kararlarda daha yüksek katılım ve oy sayısı aranırken, diğer işlemler…

Madde 52 – Kararlarda Bulunması Gereken Hususlar

Rekabet Kurulu tarafından alınan kararlarda bulunması zorunlu olan unsurları düzenlemektedir. Bu kararların içeriği belirlenmiş olup, taraflara yönelik görev ve hakların açıkça yazılması şart koşulmuştur.

Madde 53 – Kararların Yazılması

Rekabet Kurulu kararlarının hazırlanma, imzalama ve tebliğ süreçlerini belirler. Kararlar Kurul Başkanı veya yetkilendirdiği bir üyece yazılıp katılımcılarca imzalanır. Ticari sırların korunması kaydıyla kararlar…

Madde 54 – Sürelerin Başlama Tarihi

Rekabet Kurulu kararlarındaki sürelerin ne zaman başlayacağını belirleyen hükümdür. Bu süreler, gerekçeli kararın ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Madde 55 – Kurul Kararlarına Karşı Yargı Yolu

Rekabet Kurulu tarafından verilen idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir. Kurul kararlarına yönelik bu davalar öncelikli işler kapsamında değerlendirilir. Ancak yargı yoluna…

BEŞİNCİ KISIM – Rekabetin Sınırlanmasının Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları

Madde 56 – Bu Kanuna Aykırı Anlaşma ve Kararların Hukuki Niteliği

Bu madde, Kanun'un 4 üncü maddesine aykırı olan tüm anlaşmaları ve teşebbüs birliklerinin aldığı kararları geçersiz saymaktadır. Bu nedenle söz konusu anlaşma ve kararlardan doğan sorumlulukların yerine getirilmesi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 57 – Tazminat Hakkı

Rekabeti engelleyen, bozan, kısıtlayan veya hakim durumunu kötüye kullananlar, bu nedenle zarar görenlerin her türlü zararını karşılamakla yükümlüdür. Zararın birden fazla kişi tarafından oluşturulması durumunda, bu…

Madde 58 – Zararın Tazmini

Rekabetin kısıtlanması sonucu zarar görenler, ödedikleri bedel ile normalde ödeyecekleri bedel arasındaki farkı talep edebilirler. Sınırlamadan etkilenen rakip işletmeler tüm zararlarının tazminini isteyebilir ve bu…

Madde 59 – İspat Yükü

Zarar gören kişilerin piyasada rekabetin bozulduğuna dair belirli kanıtlar sunması durumunda, uyumlu hareket etmediklerini kanıtlama sorumluluğu davalı teşebbüslere geçer. Rekabeti sınırlayan anlaşmalar, kararlar ve…

ALTINCI KISIM – Son Hükümler

Madde 60 – Kurumun Para, Evrak ve Malları Üzerinde İşlenen Suçlar

Kurumun parasının, belgelerinin ve mallarının devlet malı olduğu kabul edilir. Kurul başkanı, üyeleri ve çalışanların görevleri sebebiyle işledikleri veya kendilerine karşı işlenen suçlarda kamu görevlisi sayılacakları…

Madde 61 – Tebligat

Bu Kanun kapsamında ilgili taraflara yapılacak bildirimlerin, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak gerçekleştirileceği belirlenmiştir.

Madde 62 – Yönetmelikler

Kanunda belirtilmeyen kurum yetkileri, yönetim, mali işlemler, personel, satın alma ve muhasebe süreçlerinin nasıl yürütüleceği yönetmeliklerle belirlenir. Bu yönetmelikler Kurul tarafından hazırlanır ve Cumhurbaşkanı…

Madde 63 – Uygulanmayacak Hükümler

Rekabet Kurumu'nun uymakla yükümlü olmadığı bazı kanunlar ve sahip olduğu vergi muafiyetleri düzenlenmiştir.

Madde Geçici 1

Rekabet Kurulu'na yapılacak ilk atamaların nasıl gerçekleştirileceğini ve üyelerin nasıl yenileneceğini belirleyen geçici hükümdür. Düzenleme, ilk dönemdeki aday gösterme süreçlerini, kura sistemini ve başkanların…

Madde Geçici 2

Rekabet Kurulu, kurum teşkilatını oluşturduğunda bunu bir tebliğle duyuracaktır. Duyuru tarihinde mevcut olan tüm anlaşmalar ve kararların, bu tarihten başlayarak 6 ay içinde Kurula bildirilmesi gerekmektedir.

Madde Geçici 3

Rekabet Kurulu, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde, bazı şartlara bakılmaksızın bir kez uzman ataması yapabilir. Atanacak kişilerin belirli kıdem, yaş ve nitelik şartlarını taşıması gerekirken, kamu…

Madde Geçici 4

Kurul'un üye sayısı yediye düşene kadar boşalan üyelikler için herhangi bir seçim veya atama yapılmayacaktır.

Madde Geçici 5 – Toplantı ve karar yeter sayısı

Kurul'un toplantıları ve kararları en fazla yedi üye ile gerçekleştirilebilir. Eğer toplam üye sayısı yediden fazlaysa, toplantıya sırayla hangi üyenin katılmayacağına Başkan karar verir.

Madde Geçici 6

Rekabet Kurumu bünyesinde belirli kadrolarda çalışan personelin yeni kadrolara atanma süreçlerini ve bu geçişteki mali haklarını düzenleyen geçici bir maddedir. Belirli unvandaki çalışanların otomatik olarak yeni…

Madde Geçici 7

Rekabet Kurumu'nda meslek personeli olarak çalışanlardan, uzman yardımcılığından uzmanlığa atanırken derece yükseltmesi yapılmayanlara, herhangi bir şart aranmaksızın bir derece yükseltmesi uygulanır.

Madde 64 – Yürürlük

Bu Kanun'un idari para cezalarını düzenleyen 16 ve 17. maddeleri yayınlandığı tarihten bir yıl sonra, geri kalan tüm maddeleri ise yayınlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Madde 65 – Yürütme

Bu maddeyle kanunun yürütme yetkisinin Bakanlar Kurulu'na verildiği düzenlenmiştir. Ayrıca, 16 ve 17. maddelere ilişkin para cezalarının 2007 ve 2008 yıllarında uygulanacak tutarlarını gösteren çizelge sunulmuştur.