mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 442 sayılı Kanun

442 sayılı KÖY KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 7 Nisan 1924, sayı 68

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1

Yerleşim yerlerinin nüfus sayılarına göre köy, kasaba veya şehir olarak nasıl sınıflandırılacağını belirleyen maddedir. Ayrıca, belli kriterleri taşıyan küçük merkezlerin kasaba sayılacağı düzenlenmiştir.

Madde 2

Cami, mektep, otlak, yaylak ve baltalık gibi ortak mallara sahip olan, toplu veya dağınık evlerde yaşayan insanların bağ, bahçe ve tarlalarıyla birlikte oluşturduğu yapıya köy denir.

Madde 3

Köy sınırlarının ihtiyar meclisince belirlenip resmi makamlarca onaylanarak kayıt altına alınma sürecini düzenler. Anlaşmazlıkların çözümü ve sınırların tespiti sonrası oluşturulan onaylı defterlerin resmi işlemlerde…

Madde 4

Bu madde, köy sınırlarının hangi kriterlere göre çizileceğini ve belirleneceğini düzenlemektedir. Sınırların oluşturulmasında doğal işaretlerin kullanımı ve farklı arazi türlerinin konumlandırılmasına ilişkin esaslar…

Madde 5

İki köy arasındaki sınır anlaşmazlıklarında önce köy heyetleri çözüm arar, uzlaşılamazsa idare meclisi altı ay içinde kesin sınırı belirler. Bu sınır beş yıl değiştirilemez ancak beş yıl sonra gerekçe sunularak…

Madde 6

Birden fazla köy tarafından ortak kullanılan yol, su kaynağı ve odunluk gibi alanların kime ait olduğu düzenlenmiştir. Bu alanlar bir köyün sınırları içerisindeyse mülkiyeti o köye aittir ancak diğer köyler kullanmaya…

Madde 7

Köy, kanunla belirlenen görevleri yerine getiren, taşınabilir veya taşınamaz mallara sahip olabilen bağımsız bir tüzel kişiliktir (şahsı manevi).

Madde 8

Köyün ortak malları kanunen devlet malı statüsünde korunmaktadır. Bu mallara zarar veren veya onları haksız şekilde kullanan kişiler, devlet malına karşı aynı eylemi gerçekleştirenlerle aynı cezai işlemlere tabi tutulur.

Madde 9

Bu kanuna göre köye verilen görevlerin yerine getirilmesi sorumluluğu köy muhtarına ve ihtiyar meclisine verilmiştir.

Madde 10

Köy muhtarı, köyün yöneticisidir ve köy işlerinde söz söyleme, emir verme ile bu emirleri uygulama yetkisine sahiptir. Ayrıca devlet memuru olan muhtar, devletle ilgili görevlerini 36 ncı maddeye göre yürütür.

Madde 11

Köy muhtarının ve onunla birlikte çalışan kişilerin, köy işlerini yürütürken yaptıkları fenalıkların ortaya çıkması durumunda devlet memurları gibi yargılanıp cezalandırılacakları hükme bağlanmıştır.

Madde 12 – Köy işleri

Köy işleri mecburi ve isteğe bağlı olmak üzere ikiye ayrılır. Mecburi işleri yapmayanlar ceza alırken, isteğe bağlı işlerde kural olarak ceza yoktur. Ancak köy derneğinin yarısından fazlasının kararıyla ve vali veya…

Madde 13

Bu madde, köy sakinlerinin sağlık, altyapı, temizlik, çevre koruma, kamu güvenliği ve toplumsal yardımlaşma konularında yerine getirmekle yükümlü olduğu zorunlu işleri belirlemektedir.

Madde 14

Bu madde, köylülerin tamamen kendi isteklerine bağlı olarak gerçekleştirebileceği çeşitli faaliyetleri ve iyileştirmeleri listelemektedir. Yapılar, çevre düzenlemesi, tarımsal kalkınma, meslek edinme ve sosyal…

Madde 15 – İmece ve köy parası

Köydeki işlerin büyük bir kısmı, tüm köylülerin bir araya gelerek ortaklaşa çalışmasıyla (imece usulüyle) yapılır.

Madde 16

Köy gelirlerinin, çalışanların maaşlarına ve zorunlu köy işlerine yetmemesi durumunda, köy ihtiyar meclisi kararıyla ek ödeme (salma) alınabilir.

Madde 17

Bu madde, köy bütçesini oluşturan gelir kaynaklarını belirlemektedir. Köy adına tahsil edilen çeşitli vergiler, harçlar, kira gelirleri, bağışlar ve doğal kaynak kullanım bedelleri bu kapsamda sayılmıştır.

Madde 18

Köy adına yapılan harcamalar iki kategoriye ayrılır; bu harcamaların bir kısmı köylülerin isteğine bağlıdır, bir kısmı ise değildir.

Madde 19

Bu madde, köylülerin onayına ihtiyaç duyulmadan harcanabilecek zorunlu köy giderlerini belirler.

Madde 20 – Köy Muhtarının ve ihtiyar meclisi azalarının seçilme yolu

Her köyde bir köy derneği, bir köy muhtarı ve bir ihtiyar meclisi bulunur. Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azaları, köydeki seçmen kadın ve erkek köylülerin oluşturduğu köy derneği tarafından kendileri arasından…

Madde 21 (Mülga)

Madde 22 (Mülga)

Madde 23

Köyün imamı ile öğretmeni veya başöğretmeni, ihtiyar meclisinin her zaman üyesidirler.

Madde 24 (Mülga)

Madde 25 (Mülga)

Madde 26

Madde 28 (Mülga)

Madde 29 (Mülga)

Madde 30

Eşler, anne, baba, çocuklar, gelin, güvey ve kardeşlerin aynı anda ihtiyar meclisinde üye olmaları yasaktır. Bu kişilerin birlikte seçilmesi durumunda, en çok oy alan kişinin üyeliği kabul edilir. Oyların eşit olması…

Madde 31

Madde 33

Bu madde, köy muhtarının ve ihtiyar meclisi üyelerinin hangi şartlarda görevden çıkarılacaklarını ve köy tüzel kişiliği ile aralarında dava olduğunda temsilin nasıl sağlanacağını belirler.

Madde 34 – Muhtarın göreceği işler

Köy sınırları içindeki köylülere ait işlerin yapılması ve yaptırılması, muhtar ile muhtar başkanlığındaki ihtiyar meclisinin görevidir.

Madde 35

Muhtarın yürüteceği işler devlet işleri ve köy işleri olmak üzere iki gruba ayrılır.

Madde 36

Köy muhtarının yerine getirmesi gereken devlet görevlerini belirleyen maddedir. Muhtarın asayişi sağlamaktan sağlık bildirimlerine, nüfus kayıtlarından adli süreçlere kadar geniş kapsamlı sorumlulukları bulunmaktadır.

Madde 37

Bu madde, köy muhtarının üstlendiği temel görev ve sorumlulukları belirler. Muhtarın; köy yönetimiyle eş güdüm içerisinde çalışma, köylüleri yönlendirme, mali süreçleri yönetme ve köyü yargı önünde temsil etme…

Madde 38

Köy muhtarının görevini yürüttüğü sırada kendisine karşı gelenlerin veya kötü söz söyleyenlerin, devlet memuruna karşı gelmiş gibi cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.

Madde 39

Muhtar, resmi yazılarını yazdırmak için sırasıyla köy katibinden, katip yoksa köy öğretmeninden (mualliminden) ve o da yoksa köy imamından faydalanır.

Madde 40

Kaymakam, köy muhtarının köylülerin faydasına olmadığına karar verdiği işlemleri iptal edebilir. Ancak kaymakam, iptal ettiği kararın yerine kendiliğinden yeni bir karar alamaz; bu karar yeniden köylüler tarafından…

Madde 41

İl merkezindeki köylerde valiler, ilçelerdeki köylerde ise kaymakamlar, görevlerini yerine getirmeyen muhtarlara yazılı uyarıda bulunur. Bu uyarıya rağmen görevini yapmayan muhtar, yetkili idare kurulunun kararıyla…

Madde 42 – İhtiyar meclisinin göreceği işler

İhtiyar meclisinin toplantı sıklığını ve nasıl toplanacağını düzenleyen maddedir. Normal şartlarda muhtar tarafından çağrılan meclis, belli durumlarda kendiliğinden de toplanabilmektedir.

Madde 43

İhtiyar meclisi, köy işlerini aciliyet sırasına göre belirleyerek sırayla köylüye yaptırmaya çalışır. Sağlık, yol ve okul gibi öncelikli işlerin aksattığına dair şikayet veya haber gelmesi durumunda, bu işler ilgili…

Madde 44

İhtiyar meclisinin üstlendiği temel görevleri düzenleyen bu madde; köy işlerinin uygulama yöntemleri, çalışma süreleri ve maddi katkılarla ilgili karar alma süreçlerini belirler. Ayrıca, kamu yararına taşınmaz edinimi…

Madde 45

Köy parasının dürüstçe ve yerinde harcanmasını izlemek köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerinin sorumluluğundadır. Harcamalarda yolsuzluk olduğunun tespit edilmesi durumunda, bu kişilerin malları satılarak köylünün…

Madde 46

Mecburi işleri yaptırmayan veya zorunlu paraları toplamayan ve toplattırmayan köy muhtarlarına ve ihtiyar meclisi üyelerine, bağlı oldukları idare kurulu tarafından para cezası verilir. Bu ceza, Maliye tarafından…

Madde 47 – İki ve daha ziyade köylere düşen işler

İki veya daha fazla köyü ilgilendiren ortak işlerde, ilgili köylerin muhtarları ve ihtiyar meclisleri belirledikleri bir köyde toplanarak işleyişi ve yardımlaşma esaslarını kararlaştırır. Bu sürecin ardından Hükümet'e…

Madde 48

Birden fazla köyü ilgilendiren işlerde köylerin ihtiyar meclisleri arasında anlaşmazlık yaşanırsa, taraflardan birinin isteği üzerine ilgili hükümet başkanı sürece müdahale eder ve meclisleri toplayarak meseleyi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 49 – İhtiyar meclislerinin göreceği davalar

Madde 53

İhtiyar meclisleri, köylülerin karşılıklı uzlaşma yoluyla çözebilecekleri her türlü işi görmeye yetkilidir.

Madde 54

Madde 56

13. maddede belirtilen zorunlu işleri yapmayan köylülere, ihtiyar meclisi kararıyla bir ile yüz kuruş arasında ceza verilir. Cezasını ödemeyenler hakkında 66. madde uygulanırken, aynı işten tekrar kaçanlara önceki…

Madde 57 – Davaların nasıl görüleceği

Madde 66

Köy sandığından veya ihtiyar meclisinden alacağı olanların borçlarını ödememesi halinde izlenecek tahsilat süreci düzenlenmiştir. Ödeme yapılmaması durumunda mülki idare amirlikleri aracılığıyla borçlunun mallarına el…

Madde 67

Madde 68 – Köy korucuları ve göreceği işler

Köy sınırları içerisinde kişilerin namusunu, canını ve malını korumak amacıyla köy korucuları görevlendirilir.

Madde 69

Her köyde en az bir korucu bulundurulması zorunluluğu getirilmiştir. Nüfusu bin kişiyi aşan köylerde ise belirli artışlarla ek korucu tutulur.

Madde 70

Korucuların seçim süreci ve göreve başlama şartları düzenlenmiştir. Korucular ihtiyar meclisi tarafından tutulur ve belirli prosedürlerin ardından göreve başlarlar.

Madde 71

Korucu olabilmek için belirli yaş sınırlarını karşılamak, adli sicilin temiz olması ve toplumda iyi huylu olarak tanınmak gerekir. Ayrıca kavgacılık ve sarhoşluk gibi davranışların bulunmaması şart koşulmuştur.

1 ilgili yargı kararı

Madde 72

Korucuların idari olarak köy muhtarının emrinde olduğu ve resmi konulardaki talimatlarını yerine getirmeleri gerektiği belirtilmiştir.

Madde 73

Köy korucuları silahlıdır. Koruculara karşı gelen kişilere, jandarmaya karşı gelmişler gibi ceza verilir.

Madde 74

Bu madde, köy ve köylüleri korumak amacıyla görevlendirilen gönüllü ve resmi güvenlik korucularının atanma süreçlerini, çalışma koşullarını ve mali haklarını düzenler. Korucuların görev alanlarının sınırlarını, yaş…

4 ilgili yargı kararı

Madde 74/A – Güvenlik korucularına verilecek disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller

Güvenlik korucularına uygulanacak disiplin cezalarının neler olduğunu ve hangi davranışların bu cezalara yol açacağını düzenlemektedir. Cezalar; uyarma, kınama, ücretten kesme ve görevden çıkarma şeklinde dört…

10 ilgili yargı kararı

Madde 74/B – Ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler

Güvenlik korucularının disiplin cezalarında uygulanacak hafifletici ve ağırlaştırıcı nedenler belirlenmiştir. Belirli hataların kamuya veya kişilere zarar vermesi durumunda görevden çıkarma cezası verilebileceği,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 74/C – Uygulanacak hükümler

Güvenlik korucularının disiplin işlemleriyle ilgili durumlarda, eğer Köy Kanunu'nda bir düzenleme yoksa 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.

3 ilgili yargı kararı

Madde 75

Koruculara verilmek üzere silah ve cephaneler, Hükümet tarafından ihtiyar meclisine resmi belge (mazbata) karşılığında demirbaş olarak teslim edilir.

Madde 76

Korucuların kendilerine verilen resmi silah ve cephaneyi yalnızca kendilerinin kullanması gerekir. Bu silah ve cephanelerin başka kişilere emanet edilmesi yasaktır.

Madde 77

Bu madde, köy korucularının hangi özel durumlarda silah kullanabileceğini ve silah kullanımı sırasında dikkat etmesi gereken hususları belirler. Belirtilen durumlar dışındaki silah kullanımları cezai işleme tabidir.

Madde 78

Korucuların kıyafetleri, silahları ve taşıması gereken resmi belgelerin standartlarını belirleyen maddedir. Bu konudaki yetkilendirmeler ve giderlerin karşılanma yöntemleri düzenlenmiştir.

Madde 79

Görevi sona eren, ayrılan veya görevden çıkarılan korucuların kullandıkları tüm teçhizat ve belgeler, yeni görevlendirilecek kişilere verilmek üzere köy muhtarı tarafından teslim alınarak saklanır.

Madde 80

Görevinde kayıtsızlık ve tembellik gösteren veya yasaklanan işleri yapan korucuların uygulanacak disiplin yaptırımlarını belirler. Bu kişilere ihtiyar meclisi tarafından kademeli cezalar verilir.

Madde 81

Bu madde, korucuların görevleri sırasında yapmaları yasak olan işleri belirlemektedir.

Madde 82

Silahını ve cephanesini ihmal nedeniyle kaybeden veya kendi isteğiyle başkasının eline geçmesine neden olan korucu görevden çıkarılır. Durum Hükümete bildirilir ve kişiden silah ile cephane bedeli tahsil edilir.

Madde 83 – Köy imamları

Köy imamlarının atanma usulünü düzenleyen maddedir. Atamaların gerçekleşmesi için hem köy derneğinin seçimi hem de müftünün onayı gerekmektedir.

Madde 84

Madde 85

Köy imamlarına bugüne kadar köy tarafından neler verildiyse aynı şekilde verilmeye devam edilecektir. Söz konusuların ihtiyar meclisi aracılığıyla toplanması ve verilmesi gerekir.

Madde 86

Bir köyde birden fazla imamın görev yapması durumunda, ihtiyar meclisinde aza olarak yer alacak imam kaymakam tarafından seçilir.

Madde 87 – Müteferrik maddeler (Mülga)

Madde 88

Yabancı uyruklu kişilerin köylerde ikamet edebilmeleri için Dahiliye Vekaletinden resmi izin belgesi almaları gerekmektedir. Bu belgelerin verilmesi ile ikamet sürelerinin belirlenmesi veya değiştirilmesi Dahiliye…

Madde 89

Bu kanun, kadın ve erkek nüfusu 150 kişiyi aşan köyler için geçerlidir. Nüfusu 150'den az olan köyler, seçmenlerin yarısından fazlasının istemesiyle yakınlardaki bir köye bağlanabilir veya vali ile kaymakam tarafından…

Madde 90

Nüfusları yüz elliden az olan birkaç köy, her birindeki seçmenlerin yarısından fazlasının isteğiyle birleşerek tek bir köy oluşturabilirler.

Madde 91

Köy muhtarları, bu kanunun bir örneğini köy odasında, diğerini ise köy camisinde veya okulunda bulundurmakla yükümlüdür. Bu kurala uymayanlar, kaymakamın emriyle köy sandığına beş lira para cezası öder.

Madde 92

Bu kanun kapsamında kesilen para cezalarının köy sandığına gelir olarak kaydedileceği düzenlenmiştir.

Madde 93

Köy mühürlerinin nasıl hazırlanacağı, nerede saklanacağı ve hangi şartlarda açılacağı belirlenmiştir. Mühürler valilikler tarafından yaptırılıp köylere gönderilir.

Madde 94

Köy Kanunu'nun köy okullarında çocuklara öğretilmesi öngörülmüştür.

Madde 95

Madde Ek 1

Köyde yaşayanlar için salma vergisi hane başına dağıtılır; ancak aynı hanede kalıp kendi geliri olanlar ayrı hane sayılır ve ödeme gücü dikkate alınır. Köy dışında yaşayıp köyle maddi bağı olanların ödeyeceği tutar ise…

Madde Ek 2

Köyde, aylıklı çalışanların ücretleri ile zorunlu işlerin karşılanması dışında herhangi bir sebeple para toplanamaz. Toplanan bu paralar ise sadece bu amaçlar doğrultusunda kullanılabilir.

Madde Ek 3

Köy ihtiyar meclisinin belirlediği salmaların ilan edilmesi, bu işlemlere karşı itiraz süreci ve itirazların değerlendirilme usulleri düzenlenmiştir.

Madde Ek 4

Salma kararlarının köy karar defterine kaydedilmesi ve bu kararlarda yapılan değişikliklerin belirtilmesi zorunludur.

Madde Ek 5

Salma borcunu mal ile veya nakit olarak ödeyemeyenlerin bedensel çalışma yoluyla bu yükümlülüğü yerine getirmeleri mümkündür.

Madde Ek 6

Köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi seçimlerine ilişkin tutanakların teslimi, ilanı ve ilgili makamlara bildirim süreci düzenlenmiştir. İlçe seçim kurulları, kazananların tutanaklarını gecikmeden iletir ve sonuçları…

Madde Ek 7

İlçe seçim kurullarının kararlarına ve seçimlerin iptaline yönelik itirazların il seçim kurullarına yapılabilmesi düzenlenmiştir. İl seçim kurulları bu itirazları belirli bir sürede kesin olarak karara bağlar.…

Madde Ek 8

Devlet İstatistik Enstitüsü, ilçe seçim kurullarının gönderdiği belgeler doğrultusunda köylerdeki seçmen sayılarını, oy kullananların ve geçerli oyların sayılarını seçimden sonraki bir yıl içinde yayımlar. Ara seçim…

Madde Ek 9

Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisinden olumlu karar alarak bağlı olduğu mülki amirden köy yerleşme planının hazırlanmasını isteyebilir. Hazırlanan bu plan, köyün yerleşik olan bölgeleri ile gelecekteki gelişme alanlarını…

Madde Ek 10

Köy yerleşme planlarının yapılması süreci, valiliğin kendiliğinden harekete geçmesi veya köy muhtarının talebinin uygun bulunmasıyla başlar. Belirlenen komisyon tarafından hazırlanan planlar, konut ve genel ihtiyaçlar…

Madde Ek 11

Komisyon kararı ve köy yerleşme planının bildirilmesi, itiraz süreci ve uygulama aşamalarını düzenler. İtiraz edilmeyen kararlar valinin onayıyla, itiraz edilenler ise valiliğin vereceği kesin kararla sonuçlanır.

Madde Ek 12

Köy yerleşme planında konut ve ortak kullanım alanlarına ayrılan bazı devlet ve hazine arazileri, mera olarak kullanılamayacakları tespit edildikten sonra planın onaylanmasıyla mevcut niteliklerini kendiliğinden…

Madde Ek 13

Köy yerleşme planına göre tescil edilen en fazla 2000 m2'lik parseller, köyde yaşayan, nüfusuna kayıtlı ve evi olmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararıyla rayiç bedel üzerinden satılır. Bu satışlardan elde…

Madde Ek 14

Bu madde, Köy Kanunu'nun kapsamı dışında kalan yasaları belirlemekte ve kanunun belediye sınırlarındaki köylerde nasıl uygulanacağını düzenlemektedir. Belirtilen özel kanunlar bu kanuna tabi değildir.

Madde Ek 15

Komisyonun oluşumu, işleyişi, köy adına yapılacak tesciller, yerleşme planları, taşınmazların kullanım ve satış esasları gibi konular bir yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmeliğin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren…

Madde Ek 16 (Mülga)

Madde Ek 17 (Mülga)

Madde Ek 18

Güvenlik korucuları ve korucu başlarının görevlendirilmesi, çalışma şartları, özlük hakları ve disiplin işlemlerine dair tüm uygulama esasları Cumhurbaşkanınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

33 ilgili yargı kararı

Madde Ek 19

Diğer mevzuatlarda yer alan "geçici köy korucusu" ifadesinin "güvenlik korucusu", "gönüllü köy korucusu" ifadesinin ise "gönüllü güvenlik korucusu" anlamına geldiği belirlenmiştir.

Madde Geçici 1

31 Aralık 2009 tarihinden önce belediye olan veya bir belediyeye katılıp tüzel kişiliğini kaybeden köylerde, ek 13 üncü madde uyarınca taşınmaz alanlar için satış bedelinin ödenmesi durumunda söz konusu maddedeki diğer…

Madde Geçici 2

Ek 16 ncı maddedeki değişikliklerle kapsama girenlere ve belirli şartları taşıyan eski geçici köy korucularına, başvurmaları halinde bu maddenin yürürlüğe girmesini takip eden ay başından itibaren ilgili hükümler…

Madde Geçici 3

Bu madde, belirli yaş ve hizmet süresini dolduran güvenlik korucularının görevden ayrılma süreçlerini, bu kişilere bağlanacak aylığı, yerlerine yapılacak atamaları ve belirli şartlarda ödenecek tazminatı düzenlemektedir.

Madde Geçici 4

Bu madde, belirli tarih öncesinde görevleri sona eren ve eski düzenlemelerle aylık, tazminat veya ölüm yardımı almaya hak kazanan güvenlik korucuları hakkındaki uygulamaların devam edeceğini belirtmektedir. Mülga ek 16…

Madde Geçici 5

Kanunun ek 13 üncü maddesi kapsamında taşınmaz satın alan ancak binalarını yapmayan veya taksitlerini ödemeyenlere ve süreleri 31/12/2028'den önce dolacak olanlara, bu işlemleri tamamlamaları için 31/12/2028 tarihine…

Madde 96

Bu madde, kanunun uygulama tarihini belirler. Buna göre kanun hükümleri, yayımlandığı ve ilan edildiği tarihten itibaren geçerlidir.

Madde 97

Bu kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlama görevi Dahiliye ve Adliye Vekillerine verilmiştir.