4857 sayılı Kanun Madde 5 – Eşit davranma ilkesi
İŞ KANUNU · Resmî Gazete 10 Haziran 2003, sayı 25134
Sade özet
İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, din gibi kişisel özelliklere dayalı ayrımcılık yapılamayacağını düzenleyen maddedir. İşverenin; çalışma sürelerine, cinsiyete veya gebeliğe göre farklı işlem yapması yasaklanmıştır. Bu hükümlere aykırı davranılması durumunda işçiye tazminat ve hak kaybının giderilmesi imkanı tanınmıştır.
- Dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep gibi sebeplerle ayrım yapılamaz.
- Esaslı sebepler olmadıkça kısmi süreli çalışanlara tam sürelilerden, belirli süreli çalışanlara belirsiz sürelilerden farklı işlem yapılamaz.
- Biyolojik veya işin niteliği gerektirmediği sürece cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılamaz ve aynı iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.
- Hükümlere aykırılık durumunda işçi, dört aya kadar ücreti tutarında uygun bir tazminat ile yoksun bırakıldığı haklarını talep edebilir.
- Kural olarak aykırılığı işçi ispat eder ancak işçi ihlal ihtimalini güçlü şekilde gösterdiğinde ispat yükü işverene geçer.
Kimleri ilgilendirir: İşverenleri ve işçileri ilgilendirir.
Kaynak: 4857 sayılı İŞ KANUNU, m. 5
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(Ek: 6/2/2014-6518/57 md.) İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.
İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.
İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz.
Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.
İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz.
İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır.
20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.
Değişiklik notları
- (Ek: 6/2/2014-6518/57 md.)
İlgili yargı kararları (2)
Danıştay 12. Daire
E. 2023/6314 K. 2025/5147 · 20 Kasım 2025
Danıştay 12. Daire
E. 2022/891 K. 2025/4489 · 16 Ekim 2025
