mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5199 sayılı Kanun

5199 sayılı HAYVANLARI KORUMA KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 1 Temmuz 2004, sayı 25509

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İlkeler

Madde 1 – Amaç

Bu kanun; insan, hayvan ve çevre sağlığını gözeterek hayvanların rahat yaşamalarını ve iyi muamele görmelerini sağlamayı amaçlar. Ayrıca hayvanların acı, ıstırap ve eziyetten korunması ile her türlü mağduriyetinin…

1 ilgili yargı kararı

Madde 2 – Kapsam

Bu madde, Kanun'un hangi alanları kapsadığını belirler. Buna göre Kanun; amaç maddesine uygun düzenlemeleri, önlemleri, koordinasyonu, denetimleri, kısıtlamaları, yükümlülükleri ve cezai işlemleri içerir.

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, Kanun içerisinde yer alan temel terimlerin ne anlama geldiğini tanımlamaktadır. Hayvan türlerinden bakım merkezlerine, deney süreçlerinden bakanlığın görev alanına kadar pek çok kavram netleştirilmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 4 – İlkeler

Bu madde, hayvanların korunması ve rahat yaşamaları için uyulması gereken temel ilkeleri belirler. Hayvanların yaşama hakları, bakımları, doğal ortamlarının korunması ve yerel yönetimlerin sorumlulukları düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Hayvanların Sahiplenilmesi, Bakımı ve Korunması

Madde 5

Hayvan sahiplerinin hayvanlarının bakımı, sağlığı ve çevre güvenliği konusundaki yükümlülüklerini düzenler. Ev hayvanı satanların eğitim alıp sertifika sahibi olması gerektiğini ve ticari amacı olmayan ev hayvanlarının…

Madde 6 – Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması

Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların kanuni istisnalar dışında öldürülmesi yasaktır ve bu hayvanların ticari veya gösteri amaçlı çalıştırılmasına izin verilmez. Söz konusu hayvanların yerel yönetimlerce kurulan veya…

3 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Hayvanlara Müdahaleler

Madde 7 – Cerrahi müdahaleler

Hayvanlara yönelik tıbbi ve cerrahi işlemlerin yalnızca veteriner hekimler tarafından yapılması gerekir. Ayrıca kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla hayvanların acı çekmeden kısırlaştırılmasına imkan tanınmıştır.

Madde 8 – Yasak müdahaleler

Hayvanların neslinin yok edilmesini, tıbbi amaçlar dışındaki organ müdahalelerini ve dış görünüşlerini değiştiren cerrahi işlemleri yasaklayan düzenlemeleri içerir. Belirli koşullar altında veteriner hekimlerce…

Madde 9 – Hayvan deneyleri

Hayvanların bilimsel olmayan teşhis, tedavi ve deneylerde kullanılması yasaktır. Tıbbi ve bilimsel çalışmalar için ancak başka bir seçenek olmadığında deney hayvanı kullanılabilir. Deneylere, kurumların kendi…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Hayvanların Ticareti ve Eğitilmesi

Madde 10

Hayvanların satışı, ticareti ve çeşitli faaliyetlerde kullanımıyla ilgili temel standartlar ve yasaklar düzenlenmiştir. Satış yerlerinin hijyen şartları, ev hayvanlarının üretimi ile yabani ve çiftlik hayvanlarının…

Madde 11 – Eğitim

Hayvanların eğitiminde onların kapasitesini aşan, yaralanmaya, gereksiz acıya veya kötü alışkanlıklara yol açan yöntemlerin kullanılması yasaktır. Hayvanların birbirleriyle dövüştürülmesi yasaklanmışken, şiddet…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Madde 12 – Hayvanların kesimi

Hayvanların kesimi; dini kurallara, hijyene ve usullere uygun olarak, hayvanı korkutmadan ve en az acıyı verecek şekilde bir anda gerçekleştirilir. Bu işlem ehliyetli kişilerce yapılırken, dini amaçlı kurban…

Madde 13 – Hayvanların ötanazisi (Değişik başlık: 30/7/2024-7527/5 md.)

Hayvanların ötanazi ve öldürülme süreçlerini düzenleyen bu madde; bakımevindeki belirli kriterlere sahip köpeklerin durumunu, yerel yönetimlerin yetkilerini ve gebelik dönemi yasaklarını kapsar. İşlem sonrası ölüslerin…

Madde 14 – Yasaklar

Bu maddeyle hayvanlara yönelik uygulanması yasak olan davranışlar düzenlenmiştir. Düzenleme kapsamında; kötü muamele, izinsiz satışlar, belirli türlerin ticareti, işkence, cinsellik içeren saldırılar ve hayvanların…

BİRİNCİ BÖLÜM – Mahallî Hayvan Koruma Kurulları Teşkilât, Görev ve Sorumluluklar

Madde 15 – İl hayvanları koruma kurulu

Her ilde valinin başkanlığında, sadece hayvanların korunması ve karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik çalışmak üzere bir il hayvanları koruma kurulu oluşturulur. Kurul, belirlenen kamu görevlileri ve temsilcilerden…

Madde 16 – İl hayvanları koruma kurulunun görevleri

Bu madde, il hayvanları koruma kurulunun hayvanların korunması ve sorunlarının çözülmesi için üstlendiği görev ve sorumlulukları belirler. Kurul, Bakanlıkla koordinasyon içerisinde çalışarak planlamalar yapar ve…

İKİNCİ BÖLÜM

Madde 17 – Denetim

Kanun hükümlerinin denetlenmesi yetkisi Bakanlığa ait olup, gerektiğinde bu yetki yerel mülki amire devredilebilir. Denetim süreçleri, personel nitelikleri ve kayıt sistemlerine ilişkin ayrıntılar Bakanlıkça…

Madde 18 – Yerel hayvan koruma görevlilerinin sorumlulukları (Mülga)

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Hayvanların Korunmasının Desteklenmesi

Madde 19 – Mali destek

İnsan, hayvan ve çevre sağlığını korumak amacıyla kurulan bakımevi, hastane ve ameliyathanelerin giderleri ile rehabilite ve sahiplendirme faaliyetleri için yerel yönetimlere ve ilgili kurumlara mali destek veya teşvik…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Diğer Hükümler

Madde 20 – Eğitici yayınlar

Hayvanların korunması ve refahıyla ilgili konuların eğitim programlarına dahil edilmesi ve radyo ile televizyonlarda yayınlanması esastır. TRT, özel televizyon ve radyo kanallarının aylık belirli sürelerde eğitici…

Madde 21 – Trafik kazaları

Trafik kazasında bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücülerin, hayvanı en yakın veteriner hekime veya tedavi ünitesine götürmeleri ya da götürülmesini sağlamaları gerekir.

Madde 22 – Hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam parkları

Hayvanat bahçelerinin işletmecileri ve belediyeler, bu alanları doğal yaşama en uygun şekilde düzenlemekle sorumludur. Gerçek veya tüzel kişiler, hayvanların biyolojik özelliklerine ve habitatlarına uygun, serbestçe…

Madde 23 – Yasak ve izinler (Mülga)

Madde 24 – Koruma altına alma

Hayvan koruma hükümlerine aykırı davranan, sahiplendiği hayvanları ciddi şekilde ihmal eden veya onlara zarar verenlerin hayvan bulundurması yetkili merci tarafından yasaklanır ve mevcut hayvanlarına el konulur.…

BİRİNCİ BÖLÜM – İdari Para Cezası Verme Yetkisi, Cezalar, Ödeme Süresi, Tahsil ve İtiraz

Madde 25 – İdarî para cezası verme yetkisi

Bu Kanun kapsamında belirlenen idari para cezaları, Kanunun 17 nci maddesinde yer alan denetim yetkisine sahip merci tarafından verilir.

Madde 26 – İdari para cezalarına itiraz (Mülga)

Madde 27 – İdarî para cezalarının ödenme süresi ve tahsili (Mülga)

Madde 28 – İdarî para cezaları

Hayvanları Koruma Kanunu'nun çeşitli hükümlerine aykırı davranan gerçek ve tüzel kişilere uygulanacak idari para cezalarını belirler. İhlalin niteliğine göre hayvan başına veya sabit tutarlarda cezalar öngörülmektedir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 28/A – Adli cezalar

Hayvanları öldürmek, onlara cinsel saldırıda bulunmak, işkence yapmak veya dövüştürmekle ilgili hapis ve adli para cezalarını düzenleyen maddedir. Cezaların arttırıldığı özel durumlar ile soruşturmanın başlatılması…

BİRİNCİ BÖLÜM – Çeşitli Hükümler

Madde 29 – Birden fazla hükmün ihlâli (Mülga)

Madde 30 – Fiillerin tekrarı

Bu kanun kapsamındaki cezai işlemlerin tekrarlanması durumunda uygulanacak para cezalarının miktarı artırılır.

İKİNCİ BÖLÜM – Son ve Geçici Hükümler

Madde 31 – Saklı hükümler

Bu madde ile 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, 5996 sayılı Kanun ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hükümlerinin geçerliliğinin korunduğu belirtilmiştir.

Madde Ek 1

Madde Ek 2

Hayvanların kullanıldığı kara ve su sirkleri ile yunus parklarının yeniden kurulması yasaklanmıştır. Mevcut işletmelerin kapasite artırımı ve üretimi engellenmiş olup, bu işletmeler on yıl sonra faaliyetlerini…

Madde Geçici 1

Kanun yürürlüğe girmeden önce yurda getirilen ve madde 14'ün (l) bendinde belirtilen hayvanların sahiplerinin kayıt yaptırma ve kısırlaştırma yükümlülüklerini düzenler.

Madde Geçici 2

Bu Kanun kapsamında çıkarılması gereken yönetmeliklerin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde hazırlanması öngörülmüştür.

Madde Geçici 3

Belirli köpek türlerinin üretimi, sahiplenilmesi ve ticaretinin yasaklandığı, mevcut sahipleri için ise belirli şartlar altında kayıt imkanı tanındığı düzenlemedir. Kayıt altına alınan hayvanların gezdirilme…

Madde Geçici 4

Madde 32 – Yürürlük

Bu Kanun, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Madde 33 – Yürütme

Bu madde, Hayvanları Koruma Kanunu'nun yürütme yetkisinin hangi makamda olduğunu belirler. Buna göre, söz konusu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.