ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
5216 sayılı Kanun Madde 9 – Ulaşım hizmetleri
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU · Resmî Gazete 23 Temmuz 2004, sayı 25531
Sade özet
Büyükşehirlerde tüm taşımacılık hizmetlerinin koordinasyonu için Belediye Başkanı veya görevlendirdiği kişinin başkanlığında Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. Merkez; trafik planlaması, güzergah belirleme ve ticari araç sayılarını tespit etme yetkilerine sahiptir. Alınan kararlar Belediye Başkanının onayıyla yürürlüğe girer ve toplu taşıma kararları tüm ilgili kurumlar için bağlayıcıdır. Ayrıca, emisyonu azaltmak amacıyla ulaşım planlarında bisikletli ulaşıma yer verilmesi esastır.
- Merkez; kamu kurumları, şoförler federasyonu temsilcisi ve ilgili konularda ilçe belediye başkanlarından oluşur (1. fıkra).
- Trafik planlaması, güzergah belirleme ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının sayısı ve durakları merkez tarafından tespit edilir (2. fıkra).
- Toplu taşıma ile ilgili kararlar, belediyeler, kamu kurumları ve ilgililer için bağlayıcıdır (4. fıkra).
- Çalışma esasları ve katılımcılar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının ortak yönetmeliğiyle belirlenir (5. fıkra).
- Emisyonları azaltmak için ulaşım ana planlarında bisikletli ulaşıma yer verilmesi veya ayrı bir bisikletli ulaşım ana planı hazırlanması esastır (ek fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Büyükşehir ve ilçe belediyeleri ile ulaşım sektörü paydaşlarını ve ilgili kamu kurumlarını ilgilendirir.
Kaynak: 5216 sayılı BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU, m. 9
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(Değişik birinci fıkra: 12/11/2012-6360/8 md.) Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.
Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.
(Ek fıkra:24/12/2020-7261/30 md.) Ulaşımdan kaynaklanan emisyonların azaltılması amacıyla bisikletli ulaşımın yaygınlaştırılmasına yönelik; bu Kanun kapsamında hazırlanacak ulaşım ana planlarında bisikletli ulaşıma yer verilmesi ya da bisikletli ulaşım ana planının hazırlanması esastır. Bakanlıkça, talep hâlinde mahalli idarelere teknik destek verilebilir. Bu fıkraya ilişkin idari ve teknik usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Değişiklik notları
- (Değişik birinci fıkra: 12/11/2012-6360/8 md.)
- (Ek fıkra:24/12/2020-7261/30 md.)
İlgili yargı kararları (13)
Danıştay 8. Daire
E. 2023/6855 K. 2026/863 · 17 Şubat 2026
Danıştay 8. Daire
E. 2023/4965 K. 2026/862 · 17 Şubat 2026
Danıştay 8. Daire
E. 2023/1595 K. 2026/758 · 12 Şubat 2026
Danıştay 8. Daire
E. 2025/1053 K. 2025/10193 · 23 Aralık 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6770 K. 2025/8402 · 7 Kasım 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6592 K. 2025/8401 · 7 Kasım 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2024/6968 K. 2025/6297 · 2 Temmuz 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2023/4747 K. 2025/5609 · 13 Haziran 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6702 K. 2025/5625 · 13 Haziran 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2021/4103 K. 2025/5149 · 28 Mayıs 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2021/4090 K. 2025/5146 · 28 Mayıs 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2021/6817 K. 2025/5145 · 28 Mayıs 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2018/6548 K. 2022/3678 · 2 Haziran 2022
