BİRİNCİ KISIM – Mükellefiyet › BİRİNCİ BÖLÜM – Konu ve Mükellefler
5520 sayılı Kanun Madde 3 – Tam ve dar mükellefiyet
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU · Resmî Gazete 21 Haziran 2006, sayı 26205
Sade özet
Kurumların kanunî veya iş merkezinin konumuna göre nasıl vergilendirileceğini düzenleyen maddedir. Türkiye'de merkezi bulunan kurumlar dünya genelindeki tüm kazançları üzerinden, merkezleri Türkiye dışında olanlar ise sadece Türkiye'den elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir.
- Kanunî veya iş merkezi Türkiye'de olanlar hem ülke içi hem de dışındaki kazançların tamamı üzerinden vergilendirilir (1. fıkra).
- Kanunî ve iş merkezleri Türkiye'de bulunmayanlar sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir (2. fıkra).
- Yabancı kurumların ihraç için Türkiye'den satın aldığı malları burada satmadan yurt dışına göndermesinden doğan kazançlar Türkiye'de elde edilmiş sayılmaz (3. fıkra, a bendi).
- Gelir unsurlarının Türkiye'de elde edilmesi ve daimî temsilci konularında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır (4. fıkra).
- Kanunî merkez belgelerde gösterilen merkez, iş merkezi ise işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkezdir (5. ve 6. fıkralar).
Kimleri ilgilendirir: Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesinde sayılan kurumları ilgilendirir.
Kaynak: 5520 sayılı KURUMLAR VERGİSİ KANUNU, m. 3
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) Tam mükellefiyet: Kanunun 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî veya iş merkezi Türkiye'de bulunanlar, gerek Türkiye içinde gerekse Türkiye dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilirler.
(2) Dar mükellefiyet: Kanunun 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayanlar, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirilirler.
(3) Dar mükellefiyette kurum kazancı, aşağıdaki kazanç ve iratlardan oluşur:
a) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun Türkiye'de iş yeri olan veya daimî temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasıyla yapılan işlerden elde edilen ticarî kazançlar (Bu şartları taşısalar bile kurumların ihraç edilmek üzere Türkiye'de satın aldıkları malları Türkiye'de satmaksızın yabancı ülkelere göndermelerinden doğan kazançlar, Türkiye'de elde edilmiş sayılmaz. Türkiye'de satmaktan maksat, alıcı veya satıcının ya da her ikisinin Türkiye'de olması veya satış sözleşmesinin Türkiye'de yapılmasıdır.).
b) Türkiye'de bulunan ziraî işletmeden elde edilen kazançlar.
c) Türkiye'de elde edilen serbest meslek kazançları.
ç) Taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye'de kiralanmasından elde edilen iratlar.
d) Türkiye'de elde edilen menkul sermaye iratları.
e) Türkiye'de elde edilen diğer kazanç ve iratlar.
(4) Bu maddede belirtilen kazanç veya iratlar ile gelir unsurlarının Türkiye'de elde edilmesi ve Türkiye'de daimî temsilci bulundurulması konularında, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
(5) Kanunî merkez: Vergiye tâbi kurumların kuruluş kanunlarında, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde, tüzüklerinde, ana statülerinde veya sözleşmelerinde gösterilen merkezdir.
(6) İş merkezi: İş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkezdir.
İlgili yargı kararları (20)
Danıştay 3. Daire
E. 2025/2789 K. 2026/1479 · 30 Mart 2026
Danıştay 3. Daire
E. 2023/6508 K. 2025/2840 · 17 Haziran 2025
Danıştay 3. Daire
E. 2024/4912 K. 2024/7987 · 27 Aralık 2024
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1917 K. 2022/6821 · 24 Kasım 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/614 K. 2022/3638 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/605 K. 2022/3636 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1982 K. 2022/3633 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1865 K. 2022/3630 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1822 K. 2022/3629 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1821 K. 2022/3628 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1783 K. 2022/3625 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2021/239 K. 2022/3639 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1774 K. 2022/3623 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1769 K. 2022/3621 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1752 K. 2022/3618 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1750 K. 2022/3617 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1638 K. 2022/3614 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1185 K. 2022/3613 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1027 K. 2022/3612 · 6 Haziran 2022
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1779 K. 2022/3624 · 6 Haziran 2022
