mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5543 sayılı Kanun

5543 sayılı İSKAN KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 26 Eylül 2006, sayı 26301

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Madde 1 – Amaç

Bu Kanun; göçmenlerin, göçebelerin, yerleri kamulaştırılanların ve millî güvenlik nedeniyle yapılan iskân çalışmalarının düzenlenmesini amaçlar. Ayrıca köylerdeki fiziksel yerleşime dair uygulama şartlarını, alınacak…

13 ilgili yargı kararı

Madde 2 – Kapsam

Bu Kanun; yurt dışından gelen göçmenlerin, yeri kamulaştırılanların, göçebelerin ve millî güvenlik nedeniyle yeri değiştirilenlerin yerleştirilmesi ile köylerin toplulaştırılması ve fiziksel yerleşim düzenlemelerine…

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, İskân Kanunu kapsamındaki temel kavramların tanımlarını yapmaktadır. Metinde tarımsal, tarım dışı ve fiziksel yerleşim türleri ile göçebe ve çeşitli kategorilerdeki göçmenlerin özellikleri açıklanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM – Göçmenlerin Kabulü

Madde 4 – Göçmen olarak kabul edilmeyecekler

Hangi durumdaki yabancıların göçmen olarak kabul edilmeyeceği belirlenmiştir.

Madde 5 – Münferit göçmen kabulü

Türk soyundan gelen ve Türk kültürüne bağlı olup Türkiye'ye yerleşmek isteyen kişiler, belirli şartlarla serbest göçmen olarak kabul edilebilirler. Bunun için yakını aracılığıyla referans verilmesi veya konsolosluğa…

Madde 6 – Toplu göçmen kabulü

Yabancı devletlerle yapılan anlaşmalar doğrultusunda, Türk soyundan gelen ve Türk kültürüne bağlı olan kişilerin Cumhurbaşkanı kararıyla İçişleri Bakanlığı tarafından serbest göçmen olarak kabul edilmesi…

Madde 7 – Türk soyundan olmanın ve Türk kültürüne bağlılığın tayin ve tespiti

Göçmen olarak kabul edilecek kişilerin Türk soyundan gelip gelmedikleri ve Türk kültürüne bağlılıkları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.

Madde 8 – Geçici barındırma, göçmen belgesi verilmesi ve vatandaşlığa kabul

Yurda toplu kabul edilen göçmenlerin giriş işlemleri süresince temel ihtiyaçları İçişleri Bakanlığınca ücretsiz karşılanır. Göçmenlerin, ilgili mülki amirliğe başvurup beyanname imzalaması ve iki yıl geçerli olan…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – İskân Esasları

Madde 9 – İskân yardımları

Göçmenler, göçebeler, yeri kamulaştırılanlar ve millî güvenlik nedeniyle taşınanların yerleşimi, Bakanlık projeleri kapsamında borçlanma yoluyla gerçekleştirilir. Kişilerin durumuna göre konut, işyeri, arazi ve çeşitli…

Madde 10 – İskânlı göçmenlerin iskânı

Yurda kabul edilen iskânlı göçmenler, Bakanlık tarafından uygun yerlere kanun hükümleri uyarınca yerleştirilir. Türkiye'ye gelişlerinden itibaren iki yıl içinde yerleşmek istemeyenler Bakanlıkça iskân edilemez ve…

Madde 11 – Göçebelerin iskânı

Göçebeler, İçişleri Bakanlığı ve gerekli hallerde diğer kamu kurumlarının görüşleri doğrultusunda Bakanlığın uygun bulduğu yerlere yerleştirilir. Ancak iskân duyurusunun bitiş tarihinden itibaren 180 gün içinde…

Madde 12 – Yerleri kamulaştırılanların iskânı

Kamu projeleri kapsamında yerleri kamulaştırılan veya belirli şartları taşıyan ailelerin Bakanlık tarafından iskân edilmesi düzenlenmiştir. Şartları karşılayanlar Bakanlığın göstereceği yerlere veya belirli onaylar…

1 ilgili yargı kararı

Madde 13 – Millî güvenlik nedeniyle iskân

İskan Kanunu'nun 13. maddesi, Anayasa Mahkemesi'nin 24/9/2008 tarihli ve E.: 2006/142, K.: 2008/148 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

Madde 14 – Gösterilen yerde iskânı kabul etmeyenler

10, 11, 12 ve 13 üncü maddeler kapsamındaki hak sahibi ailelerin, Bakanlık tarafından belirlenen yerlerde iskân edilmeyi kabul etmemeleri durumunda hak sahiplikleri iptal edilir. Bu durumda olan ailelerin tekrar iskân…

Madde 15 – İskân duyurusu

11, 12 ve 13. maddeler kapsamında iskan edilecek kişilere, iskanın şekli ve şartları bağlı oldukları yerleşim birimlerinde duyurulur. Bu duyurular ve beraberindeki başvuruların yöntemi yönetmelikle belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Fiziksel Yerleşim Düzenlenmesi

Madde 16 – Fiziksel yerleşim

Kırsal alanlarda yerleşim yerlerinin düzenlenmesi kapsamında köylerin başka yere nakledilmesi, toplulaştırılması, imar planlarının yapılması, uygun konut modellerinin geliştirilmesi ve altyapı hizmetlerinin sunulması…

BEŞİNCİ BÖLÜM – İskânda Aile, İskân Komisyonları ve İskân Tedbirleri

Madde 17 – İskânda aile kabul edilecekler

Bu madde, İskân Kanunu'nun uygulanması sırasında kimlerin "aile" olarak kabul edileceğini belirlemektedir. Farklı akrabalık ve medeni durumların hangi koşullarda bir aile birimi oluşturduğu düzenlenmiştir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 18 – Komisyonlar

Bakanlık tarafından gerek duyulduğunda, merkezde ve yerelde iskân komisyonları kurulur. Bu komisyonlar, iskân sürecindeki planlamaların yapılmasını, uygun yerlerin belirlenmesini, ödeneklerin yönetilmesini ve hak…

Madde 19 – Temlik ve tescil

Bu madde, İskan Kanunu kapsamında verilen taşınmazların nasıl devredileceğini ve tapuya nasıl kaydedileceğini düzenler. Devir işlemleri için valilik ve kaymakamlık makamları yetkili kılınmıştır.

Madde 20 – Mülkiyete ve bedele ilişkin ihtilaflar

Temlik edilen taşınmazların mülkiyeti hakkındaki davalarda davalı konumunda yeni malik ve tapu kaydıyla beraber Hazinedir. Temlikten bir yıl sonra mülkiyet iddiasıyla açılacak davalarda, el koyma anındaki güncel…

Madde 21 – Devir, takyit ve geri alma

Bu Kanun kapsamında verilen taşınmazların, borç tamamen ödeninceye kadar satılması, bağışlanması, rehnedilmesi, üzerine satış vaadi şerhi konulması veya hacz edilmesi yasaktır. Temlik tarihinden itibaren beşinci yılın…

Madde 22 – Taşınmazların fuzuli işgalden korunması

Bu kanun kapsamında sağlanan veya hak sahiplerine verilen yapı, arsa ve arazilerin haksız işgalleri durumunda, en büyük mülki amirin yazılı emriyle kolluk kuvvetleri aracılığıyla tahliye işlemleri yapılır. Mülki…

Madde 23 – İskân işlerinin yürütülmesi

İskân işlemlerinin yürütülmesi, hak sahiplerine ödeneklerin zamanında verilmesi ve üretim süreçlerinin başlatılması Bakanlığın yerel teşkilatı tarafından yapılır. Bakanlık imkanlarının yetersiz olduğu yerlerde vali ve…

Madde 24 – Proje kredisi

İskân edilenlerin belirlenen hayat seviyesine ulaşması amacıyla Bakanlık ve ilgili kurumların hazırlayacağı planlar doğrultusunda geliştirme ve yan gelir temini gibi önlemler alınır. Tarım araç ve gereçlerinin…

ALTINCI BÖLÜM – Malî Hükümler

Madde 25 – Gelirler

İskâna ilişkin olarak elde edilen çeşitli maddi yardımlar, tazminatlar, taşınmaz satış gelirleri, kamulaştırma bedelleri, geri ödemeler ve diğer hibelerin genel bütçeye gelir kaydedilmesi düzenlenmiştir.

Madde 26 – Giderler

İskâna ilişkin giderlerin neleri kapsadığı ve bu giderlerin nasıl karşılanacağı belirlenmiştir. Buna göre iskân hizmetleri için yapılan arazi alımları, inşaat harcamaları, krediler, projeler ve idari masraflar bu…

Madde 27 – Borçlandırma, teminat ve vadesinde ödenmeyen borçlar

Hak sahiplerinin iskân ve yerleşim düzenlemeleri kapsamında aldıkları taşınmazlarla ilgili borçlandırılma esaslarını, ödeme yöntemlerini ve teminat şartlarını belirler. Borçların ödenmemesi durumunda izlenecek yasal…

Madde 28 – Borçlandırmadan tenkis edilecek değerler

Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi hesabına yatırılan kamulaştırma bedellerinin borçlandırma tutarlarından düşülmesi, fazla tutarların iadesi, eksik tutarların tahsili ve bu bedellerin güncellenmesi düzenlenmiştir.

Madde 29 – Verilen taşınmaz malların geri alınmasında iade işlemleri

Mahkeme kararıyla taşınmazların geri alınması durumunda, daha önce ödenmiş olan taksitlerle beraber zorunlu ve faydalı giderler iade edilir. Söz konusu iadeler, geri verilecek paralar tertibinden karşılanır.

Madde 30 – Borçlandırmasız hizmetler, harcamalar

İskân Kanunu'nun uygulanması kapsamında gerçekleştirilen belirli yardımlar, tesislerin kurulması, imar planları ve teknik projeler karşılıksız olarak yapılır veya yaptırılır.

Madde 31 – Sari taahhüt yetkisi

Proje, inşaat ve benzeri hizmetlerin ödemeleri için Bakan'a, belirli sınırlar dahilinde gelecek yıllar adına taahhütte bulunma yetkisi verilmiştir.

Madde 32 – Kamulaştırma bedelleri

Taşınmazları kamulaştırılan ve iskân talep edenlerin kamulaştırma ile tezyit bedellerinden vergi, resim ve harçlar kesildikten sonra kalan tutarlar, Bakanlıkça belirlenen miktar veya toplam bedel üzerinden Bakanlık…

Madde 33 – Kamulaştırmayı yapan kuruluş bütçesine gerekli iskân ödeneğinin konması

12. madde kapsamındaki ailelerin yeniden yerleşimi, 13. madde kapsamındakilerin iskânı ve kamulaştırılacak taşınmazlar için gerekli olan ödeneklerin nasıl karşılanacağını düzenler. Söz konusu ödenekler, Bakanlığın…

YEDİNCİ BÖLÜM – Muafiyetler

Madde 34 – Gümrük muafiyetlerinden yararlanma

Bu Kanuna göre kabul edilen göçmenlerin; ailece, aile sayılan kişilerle veya köy, mahalle ve topluluk şeklinde yurda getirdikleri kullanılmış kişisel, mesleki ve ev eşyaları için bir defaya mahsus olarak gümrük ve…

Madde 35 – Muamelelerle ilgili muafiyetler

Göçmenlerin pasaport vizeleri ve eşya belgeleri tüm resim ve harçlardan muaftır. Ayrıca göçmenler, göçebeler, millî güvenlik sebebiyle yerleştirilenler ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerin iskân işlemleri…

Madde 36 – İskân yoluyla verilen taşınmaz malların vergilerden muafiyeti

Bu madde, İskân Kanunu kapsamında tahsis edilen taşınmazlarla ilgili çeşitli vergi, harç ve hizmet bedellerinden muafiyet getirmiştir. Tahsis edilen yerlerin tapu işlemleri, noter belgeleri ve yapı ruhsat…

Madde 37 – Askerlik muafiyeti

Göçmenlerin askerlikten muaf tutulma durumları ve bu muafiyetlerden nasıl yararlanacakları, 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu'ndaki esaslara göre belirlenir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM – Çeşitli Hükümler

Madde 38 – Tahsis, devir ve temlik edilecek arazi ve arsalar

Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, iskan hizmetlerinde kullanılabilecek çeşitli kamuya ait arsa ve arazilerin türleri belirlenmiştir. Bu arazilerin kullanım süreci, arazi türüne göre Maliye Bakanlığı'nın…

Madde 39 – Köy tüzel kişiliğine ait arsa ve araziler

Köy tüzel kişiliğine ait arsa ve araziler, köy ihtiyar heyetinin kararıyla İskan Kanunu kapsamında kullanılabilir. Bu yerlerin değer tespiti köy ihtiyar heyetince yapılır ve hak sahiplerine satıldığında elde edilen…

Madde 40 – Seçilemeyecek arsa ve araziler

Kanun kapsamında kullanılacak arsa ve arazilerin seçilemeyeceği yerler düzenlenmiştir. Milli güvenlik gerekçesiyle tahsis edilen yerler ile 2565 sayılı Kanun uyarınca belirlenen askeri yasak ve güvenlik bölgeleri…

Madde 41 – Ortak tesis ve yapıların tescili

Karşılıksız oluşturulan ortak tesis ve yapılar, kullanım amaçlarına göre ilgili tüzel kişi adına tapuya tescil edilir. Tescilin yapıldığı tüzel kişi, bu yapıların korunması, bakımı ve amacına uygun kullanılmasından…

Madde 42 – Gönüllü katkı

İskâna tâbi olan kişilerin gönüllü katkıları, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili hizmetlerin daha hızlı yürütülebilmesi için kullanılır.

Madde 43 – Devir ve intikal eden hükümler

Kanun yürürlüğe girmeden önce iskân işlemleri tamamlanmış ailelerin ve taahhütname vererek işlemleri devam edenlerin hak ve yükümlülükleri korunur. Bu konudaki anlaşmazlıklar, mevcut Kanun'dan önceki mevzuat…

Madde 44 – Tahsil imkânsızlığı sebebiyle terkin

Bakan, takibi yapılan ancak tahsili imkansız olan veya tahsil masraflarının borcun kendisinden daha fazla olduğu sözleşmeli alacakları silebilmektedir. Ayrıca gerçek ve tüzel kişilere ait olup 6183 sayılı Kanun'un 106.…

Madde 45 – Bütçeye ödenek konulması

Bu madde, İskân Kanunu kapsamındaki çalışmaların kim tarafından yürütüleceğini ve bu işler için gerekli harcamaların nasıl karşılanacağını belirlemektedir. Çalışmalar Bakanlık tarafından yapılırken, personel ve tesis…

Madde 46 – Yeni yerleşim yerinde ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılacak hizmetler

Bu Kanunun 10, 11, 12 ve 13 üncü maddeleri kapsamında gerçekleştirilen iskanlarda; elektrik, okul, sağlık evi gibi tesislerin kurulumu ve altyapı hizmetleri, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından…

Madde 47 – Yönetmelik düzenleme yetkisi

Bu Kanunda yönetmelikle düzenleneceği belirtilen konular ve kanunun uygulanmasına ilişkin esaslar, ilgili bakanlık ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Madde 48 – Yürürlükten kaldırılan hükümler

Bu madde ile 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Kanunun ek 7 nci maddesi ile 14/6/1934 tarihli ve 2510 sayılı İskân Kanunu (ek ve değişiklikleri dahil) yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde Ek 1

Afet riski, kural ihlalleri veya Cumhurbaşkanınca belirlenen özel proje alanlarındaki yeniden iskân ve köye dönüş işlemleri, Cumhurbaşkanının belirlediği uygun alanlarda ve ilgili karardaki hak sahipliği ve…

Madde Ek 2

Baraj ve baraj mücavir alanlarında yapılan kamulaştırmalar nedeniyle yerlerinden ayrılan kişilerin iskân işlemleri, Bakanlık yerine Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından yürütülür. İskân sürecine ilişkin…

Madde Geçici 1

Bulgaristan'dan zorunlu göçle Türkiye'ye yerleşen Türk soylulara yönelik konut süreçlerinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı görevlendirilebilir. Tahsis edilen konutların amac dışı kullanılması, izinsiz devri veya…

Madde Geçici 2

2510 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olmasına rağmen iskân edilemeyen ailelerin, bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra iki yıl içinde başvuruda bulunmaları halinde belirli şartlarla iskân yardımı alabilmelerini…

Madde Geçici 3

Kanunun öngördüğü yönetmelikler yürürlüğe girene kadar, mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam eder.

Madde Geçici 4

Ceylanpınar Tarım İşletmesi arazilerinde yaşayan ve sadece hayvancılıkla uğraşan belirli kriterlerdeki göçer ailelerin hak sahibi sayılmasını ve onlara bedelsiz arazi verilmesini düzenler. Verilecek arazilerin tescil…

Madde Geçici 5

Alaköprü Barajı projesi nedeniyle yerleşim yerleri değiştirilmesi zorunlu olan kişilerin iskanlarının sağlanması amacıyla belirli alanların Bayındırlık ve İskân Bakanlığına devrini ve bu sürecin uygulama esaslarını…

Madde Geçici 6

6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüştürülen köylerde, Iskan Kanunu'nun 16 ncı maddesi uygulamalarının sürdürülebileceği düzenlenmiştir. Hak sahipliği, arsa işlemleri ve imar gibi tüm süreçlerin Bakanlıkça belirlenen…

Madde Geçici 7

Bu madde, belirli şartları taşıyan kişilerin mevcut Kanun kapsamında nasıl hak sahibi olabileceğini düzenlemektedir. Bazı özel gruplar için başvuru süreleri belirlenmiş, eski kanun kapsamındaki hakların korunması…

Madde Geçici 8

Belirli bölgelerdeki baraj ve hidroelektrik santral projeleri nedeniyle taşınması gereken ailelerin iskân süreçleri, hak sahiplikleri ve borçlandırmalarına ilişkin kuralların nasıl uygulanacağını belirler. Bu…

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 9

Konya'nın Hadim ilçesi Dedemli mahallesinde Bozkır Barajı yapımı nedeniyle etkilenen ailelerin yeni yerleşim alanına taşınmaları, hak sahipliği bildirimleri, haklarının tespiti ve borçlandırılma işlemlerine ilişkin…

Madde Geçici 10

Bu madde, belirli yasalar kapsamında hak sahibi olan ailelerin ödenmemiş borçlarını faizsiz kapatma imkanını ve Diyarbakır'ın Bismil ilçesi Çeltikli'deki hasarlı konutların yeniden yapım şartlarını düzenlemektedir.…

13 ilgili yargı kararı

Madde 49 – Yürürlük

Bu Kanun, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Madde 50 – Yürütme

Bu Kanun hükümlerinin yürütülmesi sorumluluğu Cumhurbaşkanına aittir.