mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5901 sayılı Kanun

5901 sayılı TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 12 Haziran 2009, sayı 27256

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Amaç, Kapsam, Tanımlar ve

Madde 1 – Amaç

Bu Kanun, Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybedilmesiyle ilgili işlemlerin hangi kurallara ve yöntemlere göre yürütüleceğini belirler.

Madde 2 – Kapsam

Bu Kanun, Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybedilmesiyle ilgili temel ilkeleri ve vatandaşlık hizmetlerinin nasıl yürütüleceğine dair uygulama yöntemlerini belirler.

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, Kanun kapsamında kullanılan temel terimlerin ne anlama geldiğini açıklamaktadır.

Madde 4 – Vatandaşlık hizmetlerinin yürütülmesi

Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybedilmesiyle ilgili işlemler, Türkiye içinde Bakanlık tarafından, yurt dışında ise dış temsilcilikler aracılığıyla yürütülür.

İKİNCİ BÖLÜM – Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Madde 5 – Türk vatandaşlığının kazanılması halleri

Türk vatandaşlığının hangi yollarla kazanılabileceğini düzenleyen maddedir. Buna göre vatandaşlık, doğumla veya sonradan kazanılır.

Madde 6 – Doğumla kazanılan vatandaşlık

Türk vatandaşlığı doğum yoluyla; soy bağına veya doğum yerine dayalı olarak kendiliğinden kazanılır. Bu vatandaşlık durumu, doğum anından itibaren geçerli olur.

Madde 7 – Soy bağı

Bu madde, anne veya babasının Türk vatandaşı olduğu çocukların vatandaşlık durumlarını belirler. Doğumun evlilik birliği içinde veya dışında gerçekleşmesine göre vatandaşlık kazanma şartları farklılık gösterir.

Madde 8 – Doğum yeri

Türkiye'de doğan ancak anne ve babası yabancı olduğu için başka bir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuklar, doğum anından itibaren Türk vatandaşı sayılır. Ayrıca, Türkiye'de bulunan çocukların aksine bir kanıt…

Madde 9 – Sonradan kazanılan vatandaşlık

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması; yetkili makamın kararı, evlat edinilme veya seçme hakkının kullanılması yoluyla gerçekleşir.

Madde 10 – Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması

Kanundaki şartları taşıyan yabancılar, yetkili makamın kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabilir; ancak bu şartları karşılamak kişiye kesin bir hak tanımaz. Sonradan vatandaşlık kazanımında uygulanacak temel ilke ve…

Madde 11 – Başvuru için aranan şartlar

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların yerine getirmesi gereken temel şartlar belirlenmiştir. Bu şartlar arasında yaş, ikamet süresi, sağlık durumu, dil yeterliliği ve mali imkanlar gibi kriterler…

Madde 12 – Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller

Millî güvenlik ve kamu düzeni açısından engel teşkil etmeyen yabancılar, belirli kriterleri karşılamaları durumunda Cumhurbaşkanı kararı ile istisnai yollarla Türk vatandaşlığını kazanabilirler.

8 ilgili yargı kararı

Madde 13 – Türk vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması

Millî güvenlik açısından engel teşkil eden bir durumu olmayan bazı kişilerin, Türkiye'de ikamet etme süresine bakılmaksızın Bakanlık kararıyla Türk vatandaşlığını yeniden kazanabileceğini düzenler.

Madde 14 – Türk vatandaşlığının ikamet şartına bağlı olarak yeniden kazanılması

Türk vatandaşlığını belirli maddeler kapsamında kaybedenlerin, Türkiye'de belli bir süre yaşama ve milli güvenlik engeli olmama şartıyla vatandaşlığı yeniden kazanma usulünü düzenler. Vatandaşlığın yeniden kazanımı,…

Madde 15 – İkamet ve sürelerin hesaplanması

Yabancılar için ikamet, Türk kanunlarına uygun şekilde Türkiye'de oturmak anlamına gelir. Vatandaşlığa başvuran bir kişi, gerekli ikamet süresi içinde toplam 12 ayı geçmeyecek şekilde Türkiye dışında kalabilir ve bu…

Madde 16 – Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması

Bir Türk vatandaşı ile evlenmek doğrudan vatandaşlık hakkı vermez; ancak en az üç yıldır evli olan ve evliliği süren yabancılar belirli şartlarla vatandaşlığa başvurabilir. Başvuru sürecinde aile birliği, evliliğe…

2 ilgili yargı kararı

Madde 17 – Türk vatandaşlığının evlat edinilme ile kazanılması

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişiler, belirli şartları taşımaları halinde karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Madde 18 – Vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu

Türk vatandaşlığını 11. ve 16. maddeler kapsamında kazanmak isteyen yabancıların başvuru şartlarını taşıyıp taşımadıkları, illerde kurulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu tarafından incelenir. Bu komisyonun…

Madde 19 – Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında usul ve esaslar

Gerekli şartları karşılayan yabancıların başvuruları doğrultusunda hazırlanan dosyalar incelenmek üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlık, yaptığı inceleme sonucu uygun bulduğu kişilere vatandaşlık verirken, uygun…

Madde 20 – Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları

Yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılması, karar tarihinden itibaren geçerli olur. Bu süreçte eşin vatandaşlığı etkilenmez ancak çocukların vatandaşlık durumu belli şartlara bağlanmıştır. Ebeveynleriyle…

Madde 21 – Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılması

Ana veya babasına bağlı olarak 27 nci madde uyarınca Türk vatandaşlığını kaybeden çocuklar, ergin olduktan sonra belirli bir süre içinde seçme hakkını kullanarak vatandaşlığı geri kazanabilirler.

Madde 22 – Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları

Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığının kazanılması, bu hakkın kullanım şartlarının belirlendiği karar tarihi itibarıyla geçerlilik kazanır. Bu yöntemle vatandaş olanların eşleri ve çocukları için 20 nci madde hükümleri…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Türk Vatandaşlığının Kaybı

Madde 23 – Türk vatandaşlığının kaybı halleri

Türk vatandaşlığının hangi durumlar sonucunda kaybedileceği belirlenmiştir. Buna göre vatandaşlık, yetkili makamların aldığı karar veya seçme hakkının kullanılmasıyla kaybedilir.

Madde 24 – Yetkili makam kararı ile kayıp yolları

Türk vatandaşlığının yetkili makam kararı ile sona ermesi; kaybı, çıkma, kaybettirme veya vatandaşlığa alınmanın iptali yoluyla gerçekleşir.

Madde 25 – Türk vatandaşlığından çıkma

Türk vatandaşlığından çıkmak isteyenlerin, belirlenen şartları taşımaları halinde Bakanlıkça kendilerine çıkma izni veya belgesi verilebileceği düzenlenmiştir.

Madde 26 – Türk vatandaşlığından çıkma belgeleri

Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmak amacıyla Türk vatandaşlığından ayrılmak isteyenlere, başvuruları uygun bulunduğunda Bakanlık tarafından çıkma izin belgesi veya çıkma belgesi verilir. Alınan çıkma izin…

Madde 27 – Türk vatandaşlığından çıkmanın geçerliliği ve sonuçları

Türk vatandaşlığı, çıkma belgesinin kişiye imza karşılığı teslim edilmesiyle sona erer ve kişi bu tarihten itibaren yabancı statüsüne geçer. Bir eşin vatandaşlıktan çıkması diğer eşi etkilemezken, çocuklar ancak…

Madde 28 – Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar

Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan altsoyları, bazı istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam eder. Bu haklardan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 29 – Türk vatandaşlığını kaybettirme

Belirli yasaklı eylemlerde bulunduğu tespit edilenlerin veya bazı ağır suçlar nedeniyle haklarında işlem yapılıp yurt dışından dönmeyenlerin Türk vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararı ile kaybettirilebilir.

Madde 30 – Türk vatandaşlığının kaybettirilmesinin geçerliliği ve sonuçları

Türk vatandaşlığından çıkarma işleminin ne zaman geçerli olacağını ve kimleri etkilediğini düzenleyen maddedir. Kararın yürürlüğü Resmi Gazete yayımıyla başlar ve bu durum sadece ilgili kişiyle sınırlıdır.

Madde 31 – Türk vatandaşlığının iptali

Türk vatandaşlığını kazanma kararı, kişinin yalan beyanda bulunması veya vatandaşlığı kazanmak için gerekli olan önemli hususları gizlemesi durumunda, kararı veren makam tarafından iptal edilir.

Madde 32 – İptal kararının geçerliliği ve sonuçları

Vatandaşlığın iptali kararı, verildiği tarihten itibaren geçerli olur. Bu karar, ilgili kişi sayesinde Türk vatandaşlığı elde etmiş olan eş ve çocukları da kapsar.

Madde 33 – Malların tasfiyesi

Vatandaşlığı iptal edilenlerin mallarının tasfiyesi gerekirse bu durum iptal kararında belirtilir ve söz konusu kişiler mallarını en geç bir yıl içinde tasfiye etmek zorundadır. Tasfiyenin gerçekleşmemesi halinde…

Madde 34 – Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kaybı

Belirli şartlara sahip olan kişiler, ergin olduktan sonraki üç yıl içinde Türk vatandaşlığından ayrılma hakkına sahiptir. Ancak bu ayrılma işlemi kişiyi vatansız bırakacaksa bu hak kullanılamaz.

Madde 35 – Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığını kaybetmenin geçerliliği ve sonuçları

Seçme hakkı kullanılarak Türk vatandaşlığının kaybedilmesi, bu hakka dair şartların var olduğunun tespit edildiği karar tarihinde gerçekleşir. Bu şekilde vatandaşlıktan ayrılan bireylerin eşleri ve çocukları için 27…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Ortak Hükümler

Madde 36 – Türk vatandaşlığının ispatı

Türk vatandaşlığını ispat etmek için herhangi bir şekil şartı aranmaz. Belirli resmi belgeler, aksine bir kanıt ortaya çıkana kadar kişinin Türk vatandaşı olduğunu gösteren belge kabul edilir. Vatandaşlık durumu…

Madde 37 – Vatandaşlık işlemlerinde müracaat makamı ve usul

Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybedilmesine yönelik başvuruların hangi makamlara ve ne şekilde yapılacağını belirler.

Madde 38 – Bilgi ve belge istenmesi

Kamu kurum ve kuruluşları, vatandaşlık işlemlerinin incelenmesi ve araştırılması için gerekli olan bilgi ve belgeleri herhangi bir gecikme olmaksızın sağlamak zorundadır.

Madde 39 – Maddi hataların düzeltilmesi ve tamamlama

Bu Kanun kapsamında alınan kararlarda maddi bir hata veya eksiklik olduğunun sonradan fark edilmesi durumunda, Genel Müdürlük tarafından gerekli düzeltme veya tamamlama kararı alınır.

Madde 40 – Vatandaşlık kararlarının geri alınması

Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybedilmesine yönelik kararlar, yasal şartlar gerçekleşmeden alındığında veya aynı konuda birden fazla karar verildiğinde geri alınır.

5 ilgili yargı kararı

Madde 41 – Tebligat

Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybedilmesine dair kararlar, ilgili kişiye ve başvurunun yapıldığı makamlara bildirilir. 29 uncu madde kapsamındaki vatandaşlıktan çıkarma kararları ise Resmi Gazete'de…

BEŞİNCİ BÖLÜM – Çeşitli Hükümler

Madde 42 – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları, Türk vatandaşlığını kazanmak için yazılı beyanda bulunduklarında bu hakkı elde ederler. Ancak KKTC vatandaşlığını sonradan kazanan kişiler için farklı kurallar geçerlidir.

Madde 43 – Türk vatandaşlığını kaybedenler veya vatandaşlıktan ıskat edilenler

Belirli eski kanunlar kapsamında Türk vatandaşlığını kaybedenlerin veya vatandaşlıktan çıkarılanların, başvuru yoluyla yeniden vatandaşlığa alınabilmesini düzenler. Milli güvenlik açısından engel bir durum olmadığı…

Madde 44 – Çok vatandaşlık

Herhangi bir sebeple yabancı bir devletin vatandaşlığını kazananların, ilgili belgeleri sunması ve yapılan incelemede kimliklerinin doğrulanması halinde, nüfus kayıtlarına çok vatandaşlığa sahip oldukları bilgisi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 45 – Vatandaşlık işlemleri hizmet bedeli

Sonradan Türk vatandaşlığı kazanımı için ödenecek hizmet bedeli ilgili bakanlıklar tarafından belirlenir ve bütçeye gelir kaydedilir. Belirli ekonomik şartları taşıyanlar ve onların reşit olmayan çocukları bu bedelden…

Madde 46 – Yönetmelik

Bu Kanunun nasıl uygulanacağına dair yöntemler ve temel kurallar, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak olan yönetmelikle belirlenir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 47 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat ve atıflar

11 Şubat 1964 tarihli ve 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 22. maddesinin ikinci fıkrasındaki 'il ve ilçe' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır; eski kanuna yapılan atıflar bu Kanuna…

Madde Ek 1 – Saklı nüfus

On sekiz yaşını doldurana kadar aile kütüklerine kaydedilmemiş ve yabancı bir devletin vatandaşı olmayan kişilerin, belli yakınlarıyla akrabalık bağlarını tıbbi raporla kanıtlamaları durumunda Türk vatandaşlığını…

Madde Geçici 1 – Türk soylu yabancılar

Türk soylu yabancılar için, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ikamet süresi 31/12/2010 tarihine kadar iki yıl şeklinde uygulanır.

Madde Geçici 2 – Mevcut yönetmeliğin uygulanması

46. maddede öngörülen yönetmeliğin altı ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulması gerekmektedir. Yeni yönetmelik yürürlüğe girene kadar, mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam…

Madde 48 – Yürürlük

Bu Kanun, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 49 – Yürütme

Bu madde, Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun uygulama ve yürütme yetkisinin hangi makamda olduğunu belirler. Düzenleme ile kanun hükümlerini yürütme görevi Cumhurbaşkanına verilmiştir.