mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 657 sayılı Kanun
  4. Madde 4

657 sayılı Kanun Madde 4 – İstihdam şekilleri:

DEVLET MEMURLARI KANUNU · Resmî Gazete 23 Temmuz 1965, sayı 12056

Sade özet

Kamu hizmetlerinin yürütülmesi için kullanılan memur, sözleşmeli personel ve işçi gibi istihdam şekillerini ve bu grupların temel özelliklerini tanımlayan maddedir. Belirli şartlara bağlı olarak sözleşmeli personelin memur kadrosuna geçiş süreçlerini, özlük haklarını ve disiplin hükümlerini düzenler.

  • Bazı sözleşmeli personel, aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamladıktan sonra otuz gün içinde başvurursa memur kadrolarına atanabilir.
  • Memur kadrosuna atanan sözleşmeli personel, can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz ve mevcut yerinde en az bir yıl daha görev yapar.
  • Sözleşme esaslarına aykırılık nedeniyle sözleşmesi feshedilenler veya sözleşmeyi tek taraflı feshedenler, bir yıl geçmedikçe yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilemez.
  • Sözleşmeli personele 'kademe ilerlemesinin durdurulması' ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiillerde, disiplin kurulu kararı ve yetkili amirin onayı ile görevine son verilir.
  • Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler ve sürekli işçiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

Kimleri ilgilendirir: Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan veya çalışacak olan memurları, sözleşmeli personeli ve işçileri ilgilendirir.

Kaynak: 657 sayılı DEVLET MEMURLARI KANUNU, m. 4

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Tam madde metnini göster

(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)

Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.

A) Memur:

Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.

Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.

B) Sözleşmeli personel:

Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde , ihdas edilen pozisyonlarda , mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.

(Mülga ikinci paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.)

Ancak, yabancı uyrukluların; (…) 10 Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin; hizmetine kısmi zamanlı olarak ihtiyaç duyulacakların; Adli Tıp Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin; İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; (…) 10 dış kuruluşlarda ve yurtdışı teşkilatlarında belirli bazı hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.

(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Bu fıkranın diğer paragraflarındaki hükümler ile özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde Cumhurbaşkanınca belirlenecek pozisyon unvanlarında çalıştırılmak üzere işin geçici olması şartı aranmaksızın sözleşmeli personel istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır. Bulundukları pozisyon unvanı ile aynı unvanlı memur kadrosu bulunmayanların atanacağı kadrolar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu personel can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Bu kapsamda memur kadrolarına atananların, sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespiti ile 64 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bu kapsamda memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Bu kapsamda sözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek ilgili kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi ve teşkilatı belirtilmek suretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.

(Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, (…) 14 sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Ek cümle: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Yurtdışı teşkilatlarında bu fıkra kapsamında istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi süreleri, zorunlu hâllerde mali yılla sınırlı olma şartı aranmaksızın Cumhurbaşkanınca belirlenebilir. (Ek cümle: 25/6/2009 - 5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.

(Ek paragraf: 20/11/2017 -KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde (…) 15 sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir.

(Ek paragraf: 20/11/2017-KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Cumhurbaşkanınca belirlenir. 15

(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir.

(Ek fıkra: 5/7/1991 - KHK-433/1 md.; Mülga: 27/12/1991 - KHK-475/11 md.)

C) (Mülga: 20/11/2017 - KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)

D) İşçiler:

(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗

Değişiklik notları

  • (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
  • (Mülga ikinci paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.)
  • (Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.)
  • (Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.)
  • (Ek cümle: 19/1/2023 - 7433/2 md.)
  • (Ek cümle: 25/6/2009 - 5917/47 md.)
  • (Ek paragraf: 20/11/2017 -KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
  • (Ek paragraf: 20/11/2017-KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
  • (Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.)
  • (Ek fıkra: 5/7/1991 - KHK-433/1 md.; Mülga: 27/12/1991 - KHK-475/11 md.)
  • (Mülga: 20/11/2017 - KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
  • (Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.)

İlgili yargı kararları (20)

Danıştay 2. Daire

E. 2022/3552 K. 2026/227 · 15 Ocak 2026

Danıştay 2. Daire

E. 2022/2642 K. 2026/228 · 15 Ocak 2026

Danıştay 12. Daire

E. 2024/4576 K. 2025/5950 · 24 Aralık 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2022/3072 K. 2025/5893 · 22 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2023/6900 K. 2025/6087 · 18 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2022/3824 K. 2025/6097 · 18 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2025/4369 K. 2025/5958 · 15 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2025/4370 K. 2025/5960 · 15 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2025/4399 K. 2025/5959 · 15 Aralık 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2025/4658 K. 2025/5957 · 15 Aralık 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2023/4501 K. 2025/5212 · 25 Kasım 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2023/6314 K. 2025/5147 · 20 Kasım 2025

Danıştay 2. Daire

E. 2021/17325 K. 2025/4847 · 5 Kasım 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2022/215 K. 2025/4654 · 23 Ekim 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2022/4122 K. 2025/4616 · 22 Ekim 2025

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu

E. 2025/1844 K. 2025/1998 · 20 Ekim 2025

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu

E. 2025/74 K. 2025/1972 · 20 Ekim 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2022/3067 K. 2025/4344 · 14 Ekim 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2025/4359 K. 2025/4283 · 13 Ekim 2025

Danıştay 12. Daire

E. 2024/2131 K. 2025/1227 · 6 Mart 2025