- Ana sayfa
- Kanun
- 657 sayılı Kanun
- Madde 72
657 sayılı Kanun Madde 72 – Yer değiştirme suretiyle atanma:
DEVLET MEMURLARI KANUNU · Resmî Gazete 23 Temmuz 1965, sayı 12056
Sade özet
Kamu kurumlarındaki yer değiştirmeler; hizmet ihtiyaçları ve bölge özellikleri dikkate alınarak adil bir sistemle yapılır. Aile bütünlüğünün korunması amacıyla memur eşlerin beraber atanması hedeflenir ve belirli şartlarda maddi destekli veya ücretsiz izin imkanları sunulur. Ayrıca engelli memurlar ve bakmakla yükümlü oldukları engelli yakınları için özel yer değiştirme düzenlemeleri yapılır. Atama kriterleri ve personel planları Devlet Personel Başkanlığınca belirlenen yönetmeliğe göre yürütülür.
- İzinli olanların eşleri OHAL bölgesindeyse %60, 1. öncelikli yöredeyse %50, 2. öncelikli yöredeyse %25 oranında ödeme yapılır (3. fıkra).
- Eşi diğer yörelerde görevli olan ve izin verilen personel ücretsiz izinli sayılır (3. fıkra).
- Kadroların saklı tutulma süresi memuriyet boyunca toplam 4 yılı geçemez (4. fıkra).
- Ücretsiz izinlilerin emeklilik hakları için kesenek ve kurum karşılıklarını kendilerinin yatırması gerekir (4. fıkra).
- Engelli olan veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımı engelli olan memurların yer değiştirme talepleri için düzenlemeler yapılır (5. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Yer değiştirme suretiyle atamaya tabi olan devlet memurlarını ilgilendirir.
Kaynak: 657 sayılı DEVLET MEMURLARI KANUNU, m. 72
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)
Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;
a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60'ı,
b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si,
c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25'i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
(Ek fıkra: 6/2/2014 - 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.
Değişiklik notları
- (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)
- (Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.)
- (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.)
- (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.)
- (Ek fıkra: 6/2/2014 - 6518/10 md.)
- (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.)
İlgili yargı kararları (6)
Danıştay 2. Daire
E. 2019/3475 K. 2025/6134 · 23 Aralık 2025
Danıştay 2. Daire
E. 2019/3123 K. 2025/6131 · 23 Aralık 2025
Danıştay 2. Daire
E. 2022/1741 K. 2025/6070 · 18 Aralık 2025
Danıştay 2. Daire
E. 2021/17325 K. 2025/4847 · 5 Kasım 2025
Danıştay 2. Daire
E. 2022/4003 K. 2025/3082 · 18 Haziran 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2019/1660 K. 2020/2910 · 7 Aralık 2020
