mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği
  3. TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği · Resmî Gazete 4 Nisan 2026, sayı 33214

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Başlangıç Hükümler

Madde 1 – Amaç ve kapsam

Bu Yönetmelik, 5403 sayılı Kanuna göre tarım arazilerinin nasıl belirleneceği, sınıflandırılacağı, korunacağı ve zorunlu hallerde amaç dışı kullanımının nasıl sağlanacağını düzenler. Ayrıca toprak koruma kurulunun…

Madde 2 – Dayanak

Bu Yönetmelik, 3 Temmuz 2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'ndaki bazı maddelere dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, yönetmelik boyunca kullanılan terimlerin ve kavramların ne anlama geldiğini açıklamaktadır. Aile, bağ evi, kamu yararı kararı ve sera gibi teknik ve idari tanımlamalar bu bölümde düzenlenmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM – Arazi Kullanım Taleplerinin Yapılması ve Arazi Kullanım Esasları

Madde 4 – Tarımsal amaçlı yapılar

Tarımsal amaçlı yapıların neleri kapsadığı, hangi tesislerin bu kapsamda değerlendirileceği ve başvuru süreçleri düzenlenmiştir. Bu yapılarda arazi kullanım bütünlüğü aranmaz ve belirli kriterlere göre değerlendirme…

Madde 5 – Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talebi

Tarım arazilerinin farklı amaçlarla kullanımı için yapılacak başvuruların usullerini ve hangi kurumlara yapılacağını belirler. Planlama çalışmaları ve bireysel taleplerin TAD Portal sistemi veya ilgili idareler…

Madde 6 – Arazi etüt raporlarının hazırlanması ve sınıflandırılması

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını önlemek için yapılacak sınıflandırmaların ve etüt raporlarının hazırlama usullerini belirler. Raporlar Bakanlık eğitimli uzmanlarca TAD Portal üzerinden hazırlanıp onay…

Madde 7 – Arazi etüt raporlarının değerlendirilmesi

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı için hazırlanan etüt raporlarının nasıl değerlendirileceğini ve hangi şartlarda onaylanacağını belirleyen hükümdür. Taleplerin Kurul gündemine alınması için gerekli kriterleri,…

Madde 8 – Kamu yararı kararı

Bu madde, enerji yatırımlarıyla ilgili belirli kararların geçerliliği ile Bakanlık yetki alanındaki tarım dışı kullanım taleplerinde kamu yararı kararının alınma sürecini belirler. Taleplerin sonuçlandırılması için…

Madde 9 – Alternatif alan ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü değerlendirmesi

Tarım arazilerinin, kullanım planlarındaki amaçlar dışında kullanılması kural olarak yasaktır ancak bazı durumlarda "alternatif alan" değerlendirmesi yapılabilir. Kurul, çeşitli kriterleri gözeterek bu alanların…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Toprak Koruma Kurulunun Teşekkülü, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları

Madde 10 – Toprak koruma kurulunun teşekkülü

Her ilde valinin başkanlığında oluşturulan Toprak Koruma Kurulu'nun yapısını, üyelerini ve işleyişini belirler. Kurul, çeşitli kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarından gelen en az dokuz üyeden oluşur. Kurulun…

Madde 11 – Toprak koruma kurulunun görevleri

Toprak koruma kurulunun tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılmasına yönelik sorumluluklarını düzenleyen maddedir. Kurul; arazi kullanım projelerinin onaylanması, planların uyumunun…

Madde 12 – Toprak koruma kurulunun çalışma usul ve esasları

Bu madde, toprak koruma kurulunun çalışma yöntemlerini, toplantı düzenini ve karar alma süreçlerini düzenler. Ayrıca bazı taleplerin kurul gündemine alınmadan doğrudan valilik tarafından sonuçlandırılma şartlarını…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Tarım Arazilerinin Tarımsal veya Tarım Dışı Amaçlarla Kullanım

Madde 13 – Arazi kullanımının esası

Tarım arazilerini kullananların toprağın çeşitli işlevlerini korumak için gerekli önlemleri alması zorunludur. Ayrıca, imar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan (TNKA) olarak ayrılan yerlerde izinsiz kullanım…

Madde 14 – Tarım arazilerinin tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinin değerlendirilmesi

Büyük ova koruma alanı dışındaki tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılmasına ilişkin izin süreçlerini, şartlarını ve yetkili mercileri düzenler. Farklı arazi sınıfları ve kullanım amaçlarına göre uygulanacak…

Madde 15 – Büyük ovalarda tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı

Büyük ova koruma alanlarındaki tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı yasaktır. Ancak alternatif alan bulunmaması ve kurulların uygun görüşü olması şartıyla, tarımsal yapılar veya ortak kamu yararı kararı alınan…

Madde 16 – Tarım arazilerinin tarım dışı amaçlı kullanımı ile ilgili genel hükümler

Tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılmasına dair genel şartlar, yasaklar ve başvuru süreçleri düzenlenmiştir. Verilen izinlerin belirli süreler içinde tamamlanmaması durumundaki sonuçlar ve eksik belgelerin…

Madde 17 – Toprak koruma projelerinin hazırlanması

Tarım arazilerinde toprak kaybını ve bozulmayı önlemek amacıyla hazırlanacak toprak koruma projelerinin uygulama esasları düzenlenmiştir. Bu projeler; insan kaynaklı faaliyetler sonucu oluşan bozulmalar veya doğal…

BEŞİNCİ BÖLÜM – İtiraz, Etüdün Ücretlendirilmesi, Denetim ve İdari Yaptırımlar

Madde 18 – İtiraz

Yönetmelik kapsamındaki kararlara veya belirlenen arazi sınıflarına karşı bir defaya mahsus itiraz hakkı bulunmaktadır. Valilikler aracılığıyla Bakanlığa iletilen bu itirazlara ilişkin Bakanlık kararları kesin olsa da,…

Madde 19 – Etüt ve incelemenin ücretlendirilmesi

Tarım arazilerindeki sınıf tespiti ile tarımsal yapı ve tarım dışı kullanım izinleri için yapılacak etütlerin ücreti Bakanlıkça yılda bir kez belirlenir. İtirazların yerinde incelenmesi durumunda ise belirlenen bu…

Madde 20 – Denetim

Tarım arazilerinin korunmasına yönelik denetimlerin kimler tarafından nasıl yapılacağını düzenleyen maddedir. Denetim süreçlerini, ihbar mekanizmalarını, aykırılıkların tapu siciline işlenmesini ve periyodik raporlama…

Madde 21 – İdari yaptırımlar

Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan kişilere karşı Kanunun 21 inci maddesine uygun şekilde idari yaptırım uygulanır. İdari para cezalarında esas olarak ihlalin gerçekleştiği tarih, bunun belirlenememesi durumunda…

Madde 22 – Tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına ve toprak koruma projelerine uyulmamasına ilişkin cezalar ve yükümlülükler

Tarım arazilerinin izinsiz kullanımı, amacının dışında kullanılması ve toprak koruma projelerine aykırı hareket edilmesi durumunda uygulanacak yaptırımları düzenlemektedir. Düzenleme; faaliyetlerin durdurulması, idari…

ALTINCI BÖLÜM – Çeşitli ve Son Hükümler

Madde 23 – Yetki ve sorumluluk

Bu madde, yönetmelik kapsamındaki idari para cezalarını uygulama yetkisini, kamu görevlilerinin sorumluluğuyla ilgili suç duyurusu sürecini ve Bakanlığın tapu kayıtlarına bildirim yapma yetkisini belirler.

Madde 24 – Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

Madde Geçici 1 – Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki başvuruların değerlendirilmesi

Madde 25 – Yürürlük

Bu Yönetmelik, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

Madde 26 – Yürütme

Bu Yönetmeliğin yürütülmesinden Tarım ve Orman Bakanı sorumludur. Yönetmelikte yapılan değişiklik, 4/4/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.