mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlar Kurulu Yönetmeliği
  3. ASKERİ MERASİM VE PROTOKOL TALİMATNAMESİ

ASKERİ MERASİM VE PROTOKOL TALİMATNAMESİ

Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlar Kurulu Yönetmeliği · Resmî Gazete 29 Eylül 1956, sayı 9420

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – KARA

Madde 1

Bu talimatname, askeri merasim ve protokol işlemlerinin karada ve denizde nasıl düzenlenip yürütüleceğini belirler. Kurallar; birinci bölümde kara için, ikinci bölümde ise deniz için ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Madde 2

Bu Talimatnamede yer alan veya özel emirle yapılacak askeri törenlerin kanun, kararname ve talimatnameler doğrultusunda düzenlenmesi görevi Erkanıharbiyei Umumiye Riyaseti Personel Başkanlığı'na aittir.

Madde 3

Türkiye'yi ziyaret eden veya görev amacıyla gelen ve askeri tören düzenlenmesi gereken yabancı devlet ve askeri yetkililere yönelik tüm askeri merasimler, Erkanıharbiyei Umumiye Riyaseti İstihbarat Başkanlığı…

Madde 4

Hükümet merkezleri dışındaki yerlerde protokol görevlerinin kimler tarafından yürütüleceği düzenlenmiştir. Bu görevler, mahallin en büyük kumandanı veya belirli birimler tarafından yerine getirilir; uygun birimin…

Madde 5

Özel bir emir verilmediği sürece, güneş battıktan sonra veya daha üst rütbeli kişilerin bulunduğu yerlerde gerçekleştirilen karşılama ve uğurlamalarda askerî merasim düzenlenemez.

Madde 6

Askeri Merasim ve Protokol Talimatnamesi'nde yer alan kurallar, Jandarma ve gümrük birlikleri için de aynı şekilde uygulanır.

Madde 7

Hudut muhafaza birlikleri ile sabit jandarma ve gümrük kıtalarının toplanarak törenlere katılmasına izin verilmez.

Madde 8

Merasimlerde ve resmi ziyafetlerde uygulanan askerî ve mülkî protokol sıralamalarını belirler. Tebriklere dair farklı, ziyafetlere dair farklı sıralama kriterleri getirmiş olup ayrıca detaylı protokol listeleri…

Madde 9 – Resmi kabul ve ziyaretler

Cumhurbaşkanının kabul ve ziyaret usulleri ile uygulama esasları belirlenmiştir. Belirli rütbedeki askerlerin hangi şartlarda izinle kabul edileceği, Cumhurbaşkanının bulunmadığı durumlarda izlenecek yol ve giyim…

Madde 10

Milli Müdafaa Vekili ve Erkanıharbiyei Umumiye Reisi'nin gerçekleştireceği resmi kabullerin günü ve saati, hususi kalem müdürlüğü veya emir subayı tarafından belirlenerek ilgili kişiye bildirilir. Katılım…

Madde 11

Hükümet Merkezi'ndeki birlik, kurum ve okullara yeni atanan veya buralardan ayrılan yarbay ve altındaki rütbelerdeki askerlerin, kendi rütbelerinden iki dereceye kadar üst amirlerini ziyaret etmeleri gerekir.

Madde 12

Milli Müdafaa Vekili ve Erkanıharbiyei Umumiye Reisinin ziyaretlerinin organizasyonu, ziyaretçinin sıfatına göre farklı mercilerce yapılır. Basın mensuplarının ziyaretleri Temsil Bürosu, diğer sivillerin ziyaretleri…

Madde 13

Hükümet Merkezi dışındaki garnizonlara gelen veya ayrılan ordu mensuplarının, rütbelerine göre belirlediği üstlerini makamlarında ziyaret etmesi gerekir.

Madde 14

Belirli askeri makamlara atanan veya ayrılan üst düzey kumandan ve amirlerin, bulundukları yerdeki en büyük mülkiye amirine resmi ziyarette bulunmaları gerektiğini düzenleyen maddedir. Bu ziyaretlerin ve karşılamaya…

Madde 15

Bu madde, yabancı devlet misafirleri, heyetler ve diplomatlarla kurulacak temasların nasıl organize edileceğini belirler. Ziyaret programlarının hazırlığı, davetlere katılım şartları, resmi görüşmelerin yürütülmesi ve…

Madde 16

Hükümet Merkezi'nde gerçekleştirilen Cumhuriyet Bayramı merasiminin uygulama esaslarını belirler. Düzenleme; katılımcıların kıyafetlerinden giriş sıralamasına, teftiş sürecinden birlik sayılarının tespitine kadar olan…

Madde 17

Hükümet Merkezi dışındaki garnizonlarda gerçekleştirilecek olan askeri merasim ve tebrik usullerini belirler. Bu süreçte mülki amirin tebriki, birliklerin teftişi ve geçit resmi uygulamaları düzenlenmiştir.

Madde 18

Zafer Bayramı nedeniyle hükümet merkezinde düzenlenen törenlerin akışını, Anıtkabir ziyareti katılımcılarını ve uygulama esaslarını belirler. Maddede ziyaret programı, tebrikleşme usulü, kılık kıyafet kuralları ve…

Madde 19

Hükümet merkezi dışındaki garnizonlarda Zafer Bayramı merasimlerinin nasıl gerçekleştirileceğini düzenler. Bu kapsamda çelenk koyma, tebriklerin kabulü ve merasim kıtasının teftişi süreçleri belirlenmiştir.

Madde 20

Zafer Bayramı nedeniyle Dumlupınar'da, Şehit Asker Abidesi çevresinde yapılacak merasimlerin uygulama esaslarını belirler. Törenlerin belirlenen yönetmeliklere ve mevcut programa uygun olarak yürütülmesi öngörülmüştür.

Madde 21 – B ŞAHISLARA YAPILACAK MERASİM

Takip eden maddelerde isimleri belirtilen kişilere, askerî garnizon ve üslerin bulunduğu yerlere varış ve ayrılışlarında veya bu yerleri ziyaret ettiklerinde askerî merasim uygulanır. Kişi kendisi istemediği takdirde…

Madde 22

Devlet, hükümet ve ordu büyüklerinin Hükümet merkezine gidiş ve gelişlerinde askerî bir kıta ile merasim yapılmadığı durumlardaki protokol düzenini belirler. Kişilerin duruş sırası önceden tanımlanmış olup konumlar,…

Madde 23

Cumhurbaşkanının seyahatlerinde, hükümet merkezine giriş çıkışlarında ve askeri bölgelere varışlarında yapılacak olan tören usullerini belirler. Düzenlemede tören birlikleri, katılacak kişiler ve uygulama esasları…

Madde 24

B.M.M. Reisi, Başvekil ve vekillerin göreve dayalı seyahatlerindeki karşılama ve uğurlama merasimlerine ilişkin usulleri belirleyen maddedir. Merasimin yapılabilmesi için belirli bildirim sürelerinin uyulması ve…

Madde 25

Kumandanların garnizona geliş ve gidişlerinde uygulanan karşılama ve uğurlama usullerini belirlemektedir. Belirlenen rütbe ve makamlara göre merasimlerin yapılacağı yerler ve törende hazır bulunması gereken kişiler…

Madde 26

Valiler, atandıkları il merkezine ilk defa geldiklerinde vilayet konağı önünde 24 üncü maddedeki merasimle karşılanır. Eğer toplu jandarma kıtası varsa, tören kıtasının tercihen jandarmadan oluşturulması öngörülmüştür.…

Madde 27 – YABANCILARA YAPILACAK MERASİM

Bu madde, Türkiye'ye gelen yabancı devlet başkanları, hükümet üyeleri, üst düzey askerler ve belirli sivil kişilere uygulanacak askeri karşılama ve uğurlama merasimlerinin usullerini belirler. Ziyaretçinin statüsüne…

Madde 28

Yabancı askeri heyetlerin karşılanması ve uğurlanması sırasında, merasim kıtasının yanı sıra bulunması gereken yetkililerin kimler olduğu belirlenmiştir. Karşılanacak kişinin makamına göre farklı görevlilerin katılımı…

Madde 29

Yabancı misafir heyetlerin karşılanması, uğurlanması ve gezileri sırasında uyulması gereken protokol, güvenlik ve trafik kurallarını düzenler. Merasim alanlarının düzeni, ulaşım koordinasyonu, katılım şartları ve…

Madde 30 – HUSUSİ MERASİMLER

Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışı ile tüm diğer açılış törenleri ve kutlamalardaki askeri merasimlerin organizasyonu ve düzenlemesi özel emirlerle yapılır.

Madde 31

Milli Hakimiyet Bayramı ile Ramazan ve Kurban bayramlarında yapılacak tebrik merasimlerinin usullerini belirler. Hükümet Merkezi dışındaki devlet merkezleri ve garnizonlardaki tebrikler özel olarak gerçekleştirilir.

Madde 32

Cumhuriyet Bayramı, Zafer Bayramı ve dini bayramlar kapsamında yapılacak tebrik ziyaretlerinin usulü belirlenmiştir.

Madde 33

Kumandanlar ve kurum amirleri, bayramlardaki yazılı tebriklerini sadece bir derece üst makama iletirler. Kişiye özel olan tebriklere görev ve makam bilgisi eklenmez, sadece rütbe ve imza yer alır.

Madde 34 – YEMİN MERASİMİ

Orduya katılan tüm askerlerin, Ordu Dahili Hizmet Kanunu'ndaki esaslara göre yemin etmesi gerekir. Acemi erler için yapılan yemin töreni, kıtaya katılıştan bir ay sonra yetkili komutanların belirleyeceği bir günde…

Madde 35

Askeri okul öğrencilerinin yemin törenlerinin nerede ve ne zaman yapılacağı düzenlenmiştir. Öğrenciler, durumlarına göre ya bulundukları birliklerde ya da kendi okullarında yemin ederler.

Madde 36

Yemin gününden sonra birliğine katılanların, alay kumandanlarının huzurunda toplu olarak yemin etmeleri düzenlenmiştir.

Madde 37

Yabancı öğretmen ve uzmanların, Türk ordusuna aynı sadakatle hizmet edeceklerine dair bağlı bulundukları kuvvet komutanı veya kurmay başkanını ziyaret ettiklerinde şeref sözü vermeleri düzenlenmiştir.

Madde 38

Silah altına alınan ihtiyat erlere, bölük kumandanları tarafından daha önce ettikleri yemin hatırlatılır. Bu erlere görevlendirilme nedenleri, milletin beklentileri, çalışma ve fedakârlık esasları anlatılarak yurt…

Madde 39

Yemin töreni sırasında aynı garnizonda bulunan tugay, tümen ve kolordu kumandanlarının törene katılımı zorunludur.

Madde 40

Yemin edecek kişilere, yemin töreni öncesinde yeminin önemi, kutsallığı, verilen söze bağlı kalmanın değeri ve sözden dönmenin onur ile haysiyete vereceği zararlar anlatılır.

Madde 41

Yemin merasiminin nasıl gerçekleştirileceğine dair düzenlemeler yapılmıştır. Metinde; askerlerin meydana diziliş şekli, giyim kuşamları, sancağın getirilmesi ve komutanın vereceği emirler detaylandırılmıştır.

Madde 42

Yemin merasimlerinde birliğe bağlı tüm subayların merasim kıyafetiyle katılması gerekir. Konumlandırma olarak birlik kumandanları kıtaların başında, diğer subaylar ise oluşturdukları dörtgenin sağında veya mevcudun…

Madde 43

Önceki maddedeki düzenlemenin ardından İstiklal Marşı okunur. Daha sonra alay veya müstakil kıta kumandanı sancağı tanıtıp birlik tarihi ve kahramanlar hakkında konuşma yaparak yemin sürecini başlatır.

Madde 44

Kumandan konuşmasını bitirdikten sonra sancak masa başına gelir ve yemin edecek personeller sırayla masa önüne getirilerek sağ ellerini silahlara koyarlar. Tabur kumandanının Ordu Dahili Hizmet Kanunu uyarınca okuduğu…

Madde 45

Yemin töreninin ardından sancağın yerine götürülmesi, birlik kumandanının konuşması ve geçit resmiyle merasim tamamlanır. Tören sonrası birlikler günü eğlencelerle geçirir ve erlere o güne özel daha çeşitli bir öğle…

Madde 46 – ALAYA SANCAK VERİLMESİ

Alaylara verilecek sancağın, Cumhurbaşkanı veya onun görevlendireceği kişi tarafından özel bir törenle teslim edilmesini düzenler. Törene alayın bağlı olduğu tugay, tümen ve kolordu komutanları katılır.

Madde 47

Bu madde, alay sancağının teslim töreninin nasıl gerçekleştirileceğini düzenlemektedir. Tören sırasında personel kıyafetlerinden sancağın getirilme şekline ve alay kumandanının sancağı teslim aldıktan sonra alaya…

Madde 48

Alay kumandanının sancağı sancaktara teslim etmesi ve sancağın alayın önüne taşınmasıyla ilgili prosedürü belirler. Tören sırasında saygı duruşunda bekleyen birliklerin daha sonra rahat ettirilmesini ve sancağı veren…

Madde 49 – SANCAĞA MADALYA TAKMA MERASİMİ:

Savaşta üstün başarı gösteren birliklerin sancağına madalya verilmesini ve bu işlemle ilgili usulleri belirler. Tek madalyanın kordelasıyla, birden fazla madalyanın ise derece sırasına göre beyaz ipek bir yastığa…

Madde 50 – ŞAHISLARA MADALYA TAKMA MERASİMLERİ:

Şahıslara madalya takma törenlerinin askeri usullere göre nasıl gerçekleştirileceğini belirler. Merasimler; başta alay sancağının bulunduğu bir piyade taburu ve bandonun katılımıyla yapılır.

Madde 51

Madalya törenlerinin başlangıcından sona erişine kadar olan uygulama sürecini düzenlemektedir. Tören, uygun işaret sonrası İstiklal Marşı'nın (yabancı madalya söz konusuysa önce yabancı marşın) çalınmasıyla başlar ve…

Madde 52 – MİLLİ MARŞA KARŞI SAYGI

Türk Milli Marşı'nın İstiklal Marşı olduğu belirtilmiştir. Tüm askerlerin bu marşı gür sesle ve uyumlu şekilde söyleyebilmeleri, bandoların ise marşı kusursuz çalması ve askerlere öğretmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Madde 53

Milli Marş'ın çalındığı kamuya açık alanlarda tüm vatandaşların ayakta durarak saygı göstermesi zorunludur. Ordu mensuplarının bu esnadaki duruş şekilleri, bulundukları ortama ve kılık kıyafet durumlarına göre özel…

Madde 54 – YAPILACAK MERASİM

Her alayın kurulduğu tarih "Alay Günü" olarak belirlenmiştir. Bu özel günde tüm alaylar, kendi kışlalarında talimatnamede belirtilen usullere uygun olarak tören gerçekleştirir.

Madde 55

Alay günü merasiminin başlangıç ve bitiş zamanlarını belirleyen hükümdür. Merasim, öğleden sonra akşam talimi saatlerinde başlar ve yatma zamanına kadar sürer.

Madde 56

Alayın gerçekleştirileceği tarih bir ay önceden duyurulur ve ilgililere davet gönderilir. Törene mevcut alay üyelerinin yanı sıra, aynı garnizonda görev yapan diğer askerî personel ile kurumdan emekli veya terhis olmuş…

Madde 57

Alay günü merasiminin uygulama adımlarını belirleyen maddedir. Törende birliklerin toplanma şekli, davetlilerin karşılanması, yapılacak konuşmalar ve kapanış prosedürü düzenlenmiştir.

Madde 58

Her alayın, kuruluşuyla birlikte yaşadığı önemli olayların, belgeli anlatıların ve üst düzey kumandan ziyaretlerinin kaydedildiği bir hatıra defteri ve buna bağlı bir albümü bulunur. Albümde söz konusu olaylara dair…

Madde 59 – SUBAYLARIN TAYİN VE TAKDİM MERASİMİ

Ordu mensuplarının tayinleri Milli Müdafaa Vekaleti tarafından yapılır. Yapılan bu tayinler, ilgili kişilere silsile yoluyla bildirilir.

Madde 60

Alay kumandanı ve daha düşük rütbeli subayların görev yaptıkları birliklere şahsen tanıtılma usulü belirlenmiştir. Tanıtma işlemi kural olarak bir derece üst kumandan tarafından gerçekleştirilir.

Madde 61

Bu madde, askeri birliklerdeki farklı düzeydeki komutanların ve yardımcılarının tanıtım merasimlerinin nasıl gerçekleştirileceğini belirler. Tanıtımlar sırasında izlenecek sıra, konuşma, sancak teslimi ve geçit…

Madde 62 – ERBAŞLARIN NASIP VE TAYİN MERASİMİ

Erbaşların rütbe alma (nasip) ve atanma törenlerinin nasıl gerçekleştirileceğini belirler. Törende kişilerin duruş biçimleri ve konuşma usulü düzenlenmiştir.

Madde 63 – İLK MUAMELELER

Orduya yeni katılan erlerin karadan, demiryolundan veya denizyolundan geliş şekillerine göre şehir girişlerinde, istasyonlarda veya iskelelerde nasıl karşılanacakları düzenlenmiştir.

Madde 64

Karşılayıcı kıtanın kılık kıyafeti, silah durumu ve yanında bulunması gereken unsurlara ilişkin kuralları belirler. Ayrıca bando katılımı ve eşya taşıma araçlarının teminiyle ilgili düzenlemeleri içerir.

Madde 65

Kışlaya varıldığında askerlerin önce kıta nizam karakolunca selamlanması ve uygun bir yerde dinlendirilmesi gerekir. Dinlenme sonrası alay veya müstakil tabur komutanının karşılamasının ardından askerler birliklerine…

Madde 66 – TERHİS MERASİMİ

Hizmet süresini tamamlayan erlerin terhis süreçlerinde uygulanacak törensel işlemler ve uğurlama prosedürlerini düzenleyen maddedir.

Madde 67 – YAPILACAK MERASİM

Yapılacak merasimlerin özel emirler doğrultusunda organize edileceği belirtilmiştir.

Madde 68 – BAYRAK MERASİMİ

Bayrağın genel olarak sabah saat 08.00'de çekilmesi ve gün batımında indirilmesi hükme bağlanmıştır. Milli bayram ve genel tatillerdeki uygulama farklılıkları, kullanılan ekipman standartları ve bayrak çekilmesi…

Madde 69

Bayrağın çekilmesi ve indirilmesi sırasında uygulanacak askeri tören düzeni, bayrağın nasıl muhafaza edileceği ve taşınacağı ile Deniz Kuvvetleri gemilerindeki selamlaşma kuralları düzenlenmiştir.

Madde 70 – GEÇİT RESİMLERİ

Geçit resimlerindeki duruş düzenlemeleri, Merasim Talimatnamesi ve Kara Kuvvetleri Kumandanlığının belirlediği esaslara göre sağdan sola doğru yapılır. Manevra veya tatbikat sonrası düzenlenen geçit resimleri dışındaki…

Madde 71

Merasime katılan yabancı ordu birlikleri, saygı göstergesi olarak duruş sırasında sağda, geçiş sırasında ise önde yer alır. Geçiş esnasında ise bu birliklerin önünde yol göstermesi için bir kıta bulundurulur.

Madde 72

Törenlere birden fazla yabancı devletten birlikler katıldığında, bu birliklerin sıralaması Türk alfabesindeki harf sırasına göre yapılır.

Madde 73 – CENAZE MERASİMLERİ

Askeri cenaze merasimlerinin düzenlenme yetkileri, törenin yapıldığı yere ve niteliğine göre belirlenmiştir. Devlet merkezindeki özel merasimler ilgili kuvvet kumandanlıkları tarafından, yurt dışındaki garnizonlarda…

Madde 74

Bu madde; devlet büyüklerinin, farklı rütbedeki ordu mensuplarının, askerî öğrencilerin ve askerî memurların ölümleri durumunda uygulanacak cenaze merasimlerini düzenler. Merasimlerin kapsamı, katılacak birlik sayısı,…

Madde 75

Askeri emeklilerin cenaze merasimleri; rütbe, sınıf ve derecelerinin eşit olduğu kişilere uygulanan merasimle aynı şekilde yapılır.

Madde 76

Ordu hizmetindeki yabancı subaylar vefat ettiğinde, aksi yönde özel bir emir verilmediyse rütbelerine denk gelen subaylarla aynı cenaze merasimi düzenlenir. Ordu hizmetinde yer almayan diğer yabancı subayların cenaze…

Madde 77

Subay, askeri memur, astsubay ve emeklilerin ailelerine düzenlenen cenaze törenlerine, bir subayın komutasındaki 30 ile 60 askerden oluşan bir askeri birlik katılır.

Madde 78

Şehitlerin, ordu mensuplarının ve emekli askerlerin tabutlarının, özel bir saygı ifadesi olarak Türk bayrağıyla sarılmasına ilişkin kuraldır.

Madde 79

Muharebe veya vazife sırasında meydana gelen kaza nedeniyle şehit olan ordu mensuplarının cenaze merasimlerine ilişkin usulleri belirler. Özel emir olduğunda bu emre göre, aksi halde bir üst rütbenin merasimi…

Madde 80

Tabutun bir araca konulması, araçtan alınması veya omuzda taşınması gereken durumlarda, tören alanında uygun sayıda silahsız ve teçhizatsız er bulundurulur.

Madde 81

Askerlerin, cenazenin bulunduğu yere ulaştıkları andan itibaren sadece cenazeye özel saygı duruşunda bulunmaları ve bunun dışındaki selamlamaları yapmamaları gerekmektedir.

Madde 82

Askeri cenaze töreninin düzenlenebilmesi için vefat eden kişinin ailesi veya yakınlarının zamanında ilgili makamlara başvurması gerekmektedir. Ayrıca bu törenin gerçekleştirilebilmesi için cenazenin bulunduğu yerde…

Madde 83

Cenazenin hareket ettirilmesi sırasında, merasim kumandanının uyarısı veya belirlenen işaretle birlik saygı duruşuna geçer. Birliğin dışında kalan subaylar ise cenazeye dönerek el ile selam verirler.

Madde 84

Aksi bir emir verilmediği sürece, askeri cenaze törenlerinde uygulanacak genel sıralama ve tertip düzenlenmiştir. Yol ve mekan şartlarının uygun olmaması durumunda bu düzende kıyaslama yapılarak hareket edilir.

Madde 85

Mezarlığın uzak olması nedeniyle merasimin tamamlanamadığı hallerde, törenin nerede biteceğinin emirden belirtilmesi ve cenazenin mezarlığa nakli ile mezarlıktaki düzenlemeler açıklanmıştır.

Madde 86

Cenazenin mezara indirilmesi sırasında komutla saygı duruşunda bulunulur ve defin sonrası konuşmalar yapılır. Ölünün şehit olması durumunda, telkinden önce mezar başında üç el ihtiram atışı yapılarak merasim…

Madde 87 – MERASİM ATIŞLARI

Merasim kartuşuyla atış yapabilen hafif topçu birliklerinin bulunduğu askeri merkezlerle deniz ve hava üslerinde yapılacak merasim atışlarını düzenler. Askeri törenlerde ve şehit mezarlarında piyade tüfeğiyle yapılan…

İKİNCİ BÖLÜM – DENİZ

Madde 88

Reisicumhur ile yabancı devlet başkanları ve hükümdarları için belirlenen selam topu sayısı 21'dir.

Madde 89

Cumhurbaşkanı'nın yurt içindeki limanlara giriş çıkışlarında, harp gemilerine geliş gidişlerinde ve seyir halindeyken uygulanacak olan topla selamlama, sancak kullanımı ve karşılama protokollerini düzenlemektedir.

Madde 90 – SAHİLDE REİSİCUMHUR FORSU

Türk harp gemilerinin, bir limana girerken, çıkarken veya yakından geçerken Cumhurbaşkanlığı forsunu görmeleri durumunda uygulaması gereken resmi selamlaşma usulünü düzenler.

Madde 91 – YAPILACAK MERASİM

Yabancı devlet başkanlarının, hükümdarların ve eşlerinin belirli stratejik noktalara veya Türk harp gemilerine geliş ve gidişlerinde yapılacak selamlama törenleri düzenlenmiştir. Ayrıca Türk harp gemilerinin, yabancı…

Madde 92 – YABANCI HÜKÜMDAR AİLELERİNE YAPILACAK MERASİM

Yabancı hükümdar ailelerine mensup prenslerin ziyaretleri sırasında uygulanacak selamlama usullerini belirler. Bu kapsamda belirli bölgelerde ve gemilerde 21 pare top atılmasıyla karşılama ve uğurlama yapılır.

Madde 93

Türk harp gemilerinin, birden fazla devlet başkanı veya hükümdarın bayrağının (forsunun) bulunduğu karşılamalardaki uygulama sırasını belirler. Belirlenen hiyerarşide önce Türkiye Cumhurbaşkanı yer alır, ardından diğer…

Madde 94

Türk harb gemilerinin yabancı limanlara girişlerinde uygulanacak selamlama protokollerini düzenler. Milli bayrağa verilen önceliği ve belirli makamlara sahip kişilerin forsları karşısındaki uygulama esaslarını belirler.

Madde 95

Milli Bayram'ın 29 Ekim olduğu belirtilmiş olup kutlamaların 28 Ekim öğleden sonra başlayıp 30 Ekim gece yarısına kadar devam edeceği düzenlenmiştir. Düzenlemede bu süreçteki donatma işlemleri, top atışları ve bayrak…

Madde 96 – GENEL TATİL GÜNLERİ

Bu madde, çeşitli milli, dini bayramlar ve özel günlerde gemilerin ve askeri mevkilerin nasıl donatılacağını ve yapılacak törenleri belirler. Belirlenen günlere göre bayrak kullanımı, ışıklandırma süreleri ve top atışı…

Madde 97 – BAYRAMLARDA YAPILACAK MERASİM

Yabancı limanlarda bayrama rastlandığında kutlama merasimleri sadece ilk gün yapılır. Merasim öncesinde yerel yabancı kumandanların bilgilendirilmesi ve katılımları durumunda kendilerine teşekkür edilmesi esastır.

Madde 98 – DEVLET BAYRAMLARI

Yabancı limanlarda bulunan Türk harp gemilerinin, yabancı hükümdarların özel günlerinde düzenlenen topla selamlama törenlerine hangi şartlarla katılabileceğini belirler. Bu törenlerin uygulanış biçimi ve atış yetkisi…

Madde 99 – SİVİL MEMUR VE SUBAYLAR

Mülki memurlar ile görevlerini fiilen yerine getiren subayların nasıl selamlanacağı Cetvel 1'de düzenlenmiştir.

Madde 100

Türk harp gemilerinin yabancı memurlar için atacağı selam toplarının sayısına ilişkin usuller düzenlenmiştir. Sayı belirlemede öncelikle Türk memurları ile eşitlik esası ve Cetvel: 1 baz alınır. Cetvele uymayan…

Madde 101

Topla selamlanma hakkı olan kişilerin bulunduğu gemi, bkz. m. 99 gereğince merasimden istisna edilmiş bir harp veya ticaret gemisi ise, limandaki harp gemileri kıdemli kumandanı törenin başka bir gemi tarafından…

Madde 102

Rütbesinin üzerinde bir göreve geçici olarak vekâlet eden kara, deniz ve hava subaylarına, vekâlet süresi boyunca o göreve özel tüm merasimler uygulanır. Aynı şekilde mülki bir görevi vekâleten yürüten subaylara da bu…

Madde 103

Ast memurların ve subayların, üstlerinin yanındayken selamlanmaması gerekir.

Madde 104

Deniz subaylarının forslarının hangi durumlarda, kimler tarafından selamlanacağını ve bu selamların nasıl iade edileceğine dair usulleri belirler. Düzenleme; forsun ilk çekilişi, terfiler, limana varış ve gemilerin…

Madde 105

Resmi görevi bulunmayan, deniz kuvvetlerinde tuğamiral ile kara ve hava kuvvetlerinde tuğgeneral rütbesinin altında kalan Türk subayları için hiçbir yerde topla selam töreni yapılmaz. Ayrıca bu kişiler için Türk harp…

Madde 106 – Milletlerarası merasim:

Yabancı harp gemileri ile belirli rütbedeki kumandanların bulunduğu gemiler arasında gerçekleştirilecek milletlerarası merasimlerde uyulması gereken top atışı sayılarını belirler.

Madde 107 – Büyük rütbeli yabancılar:

Türk harp gemilerini ziyaret eden büyük rütbeli yabancı memurlar ile yetkili yabancı deniz subayları veya general rütbesindeki kara ve hava subaylarının gemiden ayrılırken yapılacak selamlamasını düzenler. Bu kişiler,…

Madde 108 – Milli sancağa selam:

Yabancı bir limana demirleyen savaş gemilerinin uygulayacağı selamlaşma usullerini belirler. Belirli şartlar altında ev sahibi devletin sancağına top ile selam verilmesi ve bazı durumlarda bu uygulamadan sarfınazar…

Madde 109 – Yabancı kumandan ve komodorlar:

Türk harp gemileri, kendilerini yöneten kıdemli subaydan daha üst rütbeli olan yabancı kumandan veya komodorlarla karşılaştığında, onlara rütbelerine uygun şekilde topla selam verir (Madde: 106). Eğer bu durum limanda…

Madde 110 – Topla selam yapamıyacak gemiler:

Selam verilmesi gereken harp gemilerinden birinin herhangi bir sebeple selam veremediği durumlarda, bu durumun nedeni ilgili makamlara veya kişilere derhal bildirilmelidir.

Madde 111 – Resmen tanınmış hükümetler:

Yabancı hanedanlara, hükümdarlara veya yabancı memurlar adına kullanılan sembollere (forslara) resmi selam verilmesi, o hükümetin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından resmen tanınmış olması şartına bağlanmıştır.

Madde 112 – Resmi selam için milli sancakların aryası:

Türkiye'nin kara sularında gerçekleştirilen resmi selamlamalarda, yabancı harp gemileri kendi bayraklarını indirmedikçe Türk harp gemileri bayraklarını indirmezler. Bayrak indirme işleminin yabancı gemilerce öncelikle…

Madde 113 – Kıdemli subay müsaadesi:

Selam topu atılması için öncelikle işaret veya başka bir yöntemle kıdemli subaydan izin alınması zorunludur. Sadece kıdemli subayın şahsına yönelik gerçekleştirilen selamlar bu izin şartının dışındadır.

Madde 114 – Yalnız bir memuriyet için:

Türkiye Cumhuriyeti subaylarının birden fazla top ile selamlanma hakkı olan görevi bulunması durumunda, selamlamanın en yüksek hakka sahip olunan göreve göre yapılacağı belirlenmiştir.

Madde 115

Selam toplarının hangi tür gemilerce, hangi teknik şartlarda ve nasıl ateşleneceği belirlenmiştir. Ayrıca özel durumlarda yabancı devlet görevlilerine yapılacak selam merasiminin usulü düzenlenmiştir.

Madde 116

Haliç gibi küçük ve iç limanlarda, önceden izin alınmadığı sürece törenler için top atışı yapılamaz.

Madde 117 – Topla selamlık zamanı:

Selam topu atılması işlemi genel olarak güneşin doğuşu ile batışı arasında gerçekleşir. Bu uygulama saat 08.00'den başlayıp güneşin batmasına kadar devam eder.

Madde 118 – Kanuna aykırı selamlar icra olunmayacak:

Kanunlara aykırı selamların verilmesi yasaktır ve yasal olanlar haricinde top ile selam yapılamaz. Sadece ordu veya donanmanın kazandığı zaferlerin kutlanması ya da milli bir olay nedeniyle özel emirle merasim…

Madde 119 – Selamın iadesi:

Türk harp gemilerinin, müstahkem mevki ve bataryalarının selamları nasıl iade edeceği belirlenmiştir. Cumhurbaşkanı ve hükümdarlar için atılan selamlar bulundukları gemiden iade edilmezken, yabancı savaş gemilerinin…

Madde 120 – Yabancı hükümdar ailelerine:

Türk harb gemilerinin, müstahkem mevkilerin ve bataryaların; yabancı hükümdar ailelerine ve görevlilere yönelik gerçekleştirdiği selamlamaların hangilerinin iade edileceğini ve hangilerinin edilmeyeceğini düzenleyen…

Madde 121 – Milli Savunma Vekili Forsu:

Milli Savunma Vekili forsunu taşıyan bir geminin, Türk harp gemilerinin veya amirallerin verdiği topla selamlara karşılık vermemesi gerekir. Yabancı harp gemilerinin yaptığı topla selamlamalara karşılık verilip…

Madde 122

Türk harp gemilerinin, çeşitli gemiler tarafından verilen top selamlarına nasıl karşılık vereceği belirlenmiştir. Bu kapsamda, gemi türüne ve durumun niteliğine göre iade edilecek top sayısı ve şahsi selamların iade…

Madde 123 – Selam yapılırken çekilecek bayraklar:

Bu madde, Türk harp gemilerinin çeşitli durumlarda gerçekleştirdikleri selam törenleri sırasında hangi bayrakların, hangi direklere çekileceğine dair usulleri belirler. Düzenleme; yabancı hükümdarlar, milli günler,…

Madde 124 – Resmi Ziyaretler

Dost yabancı devletlerin harb gemisi subaylarıyla yapılan resmi ziyaretlerde uyulması gereken protokol kurallarını belirler. İlk karşılamadan başlayarak, rütbelerin durumuna göre ziyaretlerin nasıl gerçekleşeceği ve…

Madde 125

Bir limana varış yapan kumandan konumundaki fors sahibi veya diğer subayların, öncelikli olarak sefaret veya sefaret müsteşarlığı görevi olan Türk siyasi memurlarını ziyaret etmeleri düzenlenmiştir. Sefaret müsteşarı…

Madde 126

Yabancı bir limana varan gemi veya filoların gerçekleştireceği ziyaretlerde, öncelik düşük makamdadır. Makamların eşit olduğu durumlarda ise ziyareti ilk gelen gemi veya filo kumandanı yapar.

Madde 127 – Valiler ve astları ile ziyaret:

Türk donanması subayları ile mülki idare amirleri arasında gerçekleştirilecek resmi ziyaretlerin usul ve esaslarını düzenler. Düzenleme; ziyaretlerin hangi durumlarda yapılacağını, öncelik sırasını, iade ziyaretlerini…

Madde 128 – Vasıta göndermek:

Resmi ziyaret amacıyla gemiye gelecek olan siyasi memur, konsolos, vali, kaymakam ve nahiye müdürlerinin ulaşımını sağlamak için kıdemli subay tarafından motorlu vasıta tahsis edilir. Bu vasıta, ilgili kişilerin gemiye…

Madde 129 – Reisicumhura mahsus fors:

Reisicumhurun bindiği gemide, kendisine özel olan forsun nereye çekilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Fors, öncelikle grandi direğine, bu direk yoksa mevcut olan direğe çekilir.

Madde 130 – Amirallere mahsus forslar:

Fiilen kumandanlık yapan Milli Savunma Bakanı ve amirallerin, rütbelerine uygun forsların gemideki konumları belirlenmiştir. Bu forslar gemilerin grandi direğine veya mevcut direğe, küçük vasıtalarda ise baş tarafa…

Madde 131 – Forsu çekmek hakkını haiz iki subay:

Aynı forsu taşıma hakkına sahip iki subayın birlikte görev yaptığı hallerde, yüksek makamdan gelen emirle birinin geçici olarak diğerinin forsunu taşıması mümkündür. Bu uygulama, ilgili kişilerin rütbelerine ve emir…

Madde 132 – Komodorlar:

Komodorlara ayrılan özel bayrakların (forsların) gemilerdeki asılma yerleri düzenlenmiştir.

Madde 133 – Sahile fors çekme:

Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı, fors çekme yetkisi olan bir subayın bu forsu kıyıda yer alan bir deniz kurumunda kullandırmasına izin verebilir.

Madde 134 – Forsların indirilmesi:

Gemilerde kullanılan forsların ve bayrakların hangi durumlarda indirileceğini veya çekileceğini düzenler. Üst makamların forslarının çekilmesi durumundaki uygulamalar ile resmi görevle gemiye binen yüksek rütbeli…

Madde 135 – Kıdemli gemi kumandanı:

Limanda bulunan gemilerin kumandanları arasından en kıdemli olanının bulunduğu geminin pruva direğinin cundasına kıdemli kumandan forsu çekilir.

Madde 136 – Türk Bayrağı ve cıvadra bayrağı:

Mürettebatı bulunan Türk harp gemilerinde Türk bayrağının ve cıvadra sancağının nerelere ve hangi koşullarda çekileceği belirlenmiştir.

Madde 137

Mürettebatı bulunan ve kumandanı Türk Deniz Kuvvetlerine mensup olan resmi deniz araçlarında, warp gemileri forsu çekili değilse ay ve yıldızlı bir flandıra çekilir. Telsiz tellerine takılmaması için gerekliyse kısa…

Madde 138 – Bayrak çekme ve indirme:

Gemilerde Türk Bayrağının hangi saatlerde, ne şekilde çekilip indirileceğini ve bayrağın asılacağı yerleri belirleyen usul ve esaslardır. Limanlarda, seyir halindeyken veya savaş durumundayken uygulanacak farklı tören…

Madde 139 – Kanunen abul edilmemiş fors çekilmez:

Fors kullanımıyla ilgili olarak, sadece Bayrak Kanunu ile kabul edilmiş olanların çekilebileceği belirlenmiştir.

Madde 140 – Büyük amiral, oramiral:

Büyük amiral, oramiral, kumandanlık yetkisi olan fors sahibi subaylar veya komodorların Türk harp gemilerindeki karşılanma usulünü belirler. Karşılama, yüzbaşı kumutasındaki silahlı ihtiram kıtasıyla yapılırken…

Madde 141 – Koramiral, tümamiral:

Kumandanlık görevi bulunmayan koramiral veya tümamirallerin nasıl karşılanacağına ilişkin usuller belirlenmiştir. Bu kişilerin karşılama töreni, yüzbaşı kumutasındaki silahlı ihtiram kıtası, subayların selamlaması ve…

Madde 142 – Uhdesinde kumandanlık bulunmayan tuğamiral:

Kumandanlık görevi bulunmayan (fors sahibi olmayan) tuğamirallerin karşılanma usulü belirlenmiştir. Bu kişiler, bir üsteğmen komutasındaki silahlı ihtiram kıtasıyla karşılanır.

Madde 143 – Fors ile geçen bir deniz vasıtası:

Fors çekmiş bir deniz vasıtası, kumandanı yüzbaşı rütbesinden üstte olan bir harp gemisinin yanından geçerken belirli usullerle selamlanır. Bu işlem, yüzbaşı veya üsteğmen komutasındaki bir ihtiram kıtasıyla…

Madde 144

139, 140, 141 ve 142. maddelerde düzenlenen hususların yalnızca güverte subayları için geçerli olduğu belirtilmiştir.

Madde 145 – Lumbar ağzına çıkarılacak ihtiram kıtası:

Gemi kumandanının rütbesi yüzbaşıdan yüksek olduğunda, karşılanacak kişinin rütbesine uygun olarak ve ilgili cetveldeki top sayısına göre lumbar ağzına silahlı erler çıkarılır.

Madde 146 – Kara ve hava subayları:

Kara ve hava kuvvetleri generallerinin karşılama ve uğurlama törenlerinin, Türk harp gemilerine denk olan amiraller tarafından yapılacağı düzenlenmiştir.

Madde 147

Türk harp gemilerine resmi ziyarette bulunan sivil devlet büyüklerinin karşılanması ve uğurlanması, ilişik cetvel 1'de yer alan denk top haklarına sahip amiraller için uygulanan merasimlerle gerçekleştirilir.

Madde 148 – Deniz subaylarının karadaki ziyaretleri:

Türk deniz üst subaylarının kara ve hava kuvvetleri kumandanlıklarına gerçekleştirdiği resmi ziyaretlerdeki uygulama esaslarını belirler. Bu ziyaretlerde deniz üst subayları, rütbelerinin dengi olan kara üst…

Madde 149

Fors sahibi deniz üst subaylarının veya komodorların seyir ve talimler sırasında ya da bir vasıtayla harp gemilerinin yanından geçerken nasıl selamlanacakları belirlenmiştir. Selamlama esnasında personel belirli…

Madde 150 – Gemide resmi selam:

Gemilerdeki resmi selamlaşma usulleri belirlenmiştir. Personelin gemiye girişteki selam vermesi ve gemi yanından geçen subayların nasıl selamlanacağı düzenlenmiştir.

Madde 151

Filikalardaki subayların merasim düzeni ile serdümenlerin selam verme usulleri belirlenmiştir. Ayrıca denizde rastlanan cenaze alaylarına yönelik uygulama yöntemleri tanımlanmıştır.

Madde 152 – Amiraller:

Vazife başında vefat eden amiral, general ve komodorların cenaze törenlerinde uygulanacak dakika topu atışlarının usulü belirlenmiştir. Tören süresince ve defin işleminden sonra, kişinin sağlığındaki rütbesine uygun…

Madde 153 – Kumandan mevkiinde bulunan albay, yarbay, binbaşı:

Kumandanlık görevindeki albay, yarbay ve binbaşılar ile diğer askeri personelin deniz yoluyla yapılan cenaze törenlerindeki ateşleme usullerini düzenler. Törene katılacak asker miktarı Askeri Merasim ve Protokol…

Madde 154 – Mülki memurlar:

Mülki memurların cenaze törenlerinde, kişinin sağlığındayken hak kazandığı selam topu sayısı ile aynı sayıda dakika topu atılması düzenlenmiştir. Kişinin hayatındayken top selamı alma hakkı yoksa cenaze töreninde top…

Madde 155 – Sancağın mezestiresi:

Bu madde, kara ve denizdeki çeşitli cenaze merasimleri sırasında bayrağın veya forsun yarıya indirilmesi (mezestre edilmesi) ve yeniden eski konumuna getirilmesine ilişkin usulleri düzenler.

Madde 156 – Resmi elbiseler

Deniz subaylarının deniz merasimlerinde hangi elbiseleri giyeceği Deniz Kıyafet Kararnamesinde düzenlenmiştir. Söz konusu elbiseler, ilgili kararnamenin hükümlerine uygun olarak giyilir.

Madde 157 – Topuz feneri:

Harp gemilerinin gece vakti topuz fenerlerini hangi direklere ve kaç adet asacakları düzenlenmiştir. Asılacak fener sayıları geminin rütbe ve konumuna göre farklılık göstermektedir. Bazı küçük gemiler ve denizaltılar…

Madde 158 – Alay sancakları:

Gemilerde alay sancaklarının hangi sıralamayla ve nerelere çekileceği belirlenmiştir. Sancaklar pruvadan başlar ve belirli bir sıra ile dizilirken, grandi direği olmayan gemilerde farklı yerleşim kuralları uygulanır.

Madde 159 – Batarya Düdüğü ile selam resmi:

Seyir halindeki bir harp gemisinin, daha üst rütbeli komutanın bulunduğu gemiyi batarya düdüğü ile selamlama usullerini belirler. Belirli düdük işaretleriyle gerçekleştirilen bu karşılıklı selamlaşmada personelin…

Madde 160 – Boru ile selam:

Harb gemilerinin birbirlerinin yanından geçişi sırasında gerçekleştirilen boru ile selamlaşma usullerini belirler. Karşılıklı "dikkat" çağrılarıyla başlayan işlem, yaklaşık bir dakika sonra sırasıyla "rahat"…

Madde 161 – Cimariva:

Cimariva töreninin uygulanacağı zamanlar ve uygulama esasları düzenlenmiştir. Törenin kapsamı, personel davranışları ve isteğe bağlı ek uygulamalar belirlenmiştir.

Madde 162 – Silistre:

Silistre, belirlenen askeri ve sivil şahısların gemiye giriş ve çıkışlarında selam niteliğinde çalınan düdüktür. Uygulamanın kimler için geçerli olduğu, çalınma zamanları ve rütbelere göre farklılık gösteren uygulama…

Madde 163

Madde 164

Anıtkabir'e yapılacak resmi ziyaretlerde uygulanacak askeri merasimlerin tertip, idare ve uygulama esaslarını düzenleyen hükümdür. Ziyaretlerin kimler tarafından nasıl karşılanacağı, tören sırası, saygı duruşu ve…