mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlar Kurulu Yönetmeliği
  3. TELİF HAKLARI ALANINDA MESLEK BİRLİKLERİ YÖNETMELİĞİ

TELİF HAKLARI ALANINDA MESLEK BİRLİKLERİ YÖNETMELİĞİ

Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlar Kurulu Yönetmeliği · Resmî Gazete 7 Nisan 2022, sayı 31802

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1

Bu yönetmelik; eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve kitap yayımcılarının meslek birlikleri ile federasyonlarının işleyişine dair esasları düzenler. Kuruluş, denetim, üyelik süreçleri, yönetim organları,…

Madde 2 – Dayanak

Bu Yönetmelik, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 42. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, yönetmelik kapsamında kullanılan temel kavramların ve terimlerin tanımlarını içerir. Yönetmelikte tanımı yer almayan hususlar için Kanun ve ilgili diğer mevzuattaki tanımların esas alınacağı belirtilmiştir…

Madde 4 – Birliklerin amaç ve alanları

Eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve kitap yayımcılarının; ortak çıkarlarını korumak, haklarını yönetmek ve telif ücretlerini toplayıp dağıtmak amacıyla belirli alanlarda birden fazla meslek birliği…

Madde 5 – Meslek birliği kurulması

Meslek birliği bulunmayan bir alanda yeni bir meslek birliği kurmak isteyenlerin, belirlenen asgari üye sayılarıyla birlikte Bakanlığa başvurması gerekir. Başvuru sırasında istenen belgelerin sunulmasıyla birlik tüzel…

Madde 6 – Aynı alanda başka meslek birliklerinin kurulması

Aynı alanda yeni bir meslek birliği kurmak isteyenlerin Bakanlıktan faaliyet izni alması gerekmektedir. Başvuru sürecinde belirli üye sayılarına ulaşılması, gerekli belgelerin sunulması ve kurumun idari ve ekonomik…

Madde 7 – Birliğin ilk genel kurul toplantısı

Geçici Yönetim Kurulu, birlik organları oluşana kadar birliğin işlerini yürütür, temsiliyetini sağlar ve üyelik kriterlerini belirler (1. fıkra). Birliklerin, faaliyet izni verildiği tarihten itibaren en geç altı ay…

Madde 8 – Meslek birliklerinin tüzüklerinde yer alması gereken asgari hususlar

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birliklerinin tüzüklerinde bulunması zorunlu olan temel konuları belirlemektedir.

Madde 9 – Meslek birliklerinin görev ve yetkileri

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birliklerinin sahip olduğu görev ve yetkileri belirlemektedir. Birliklerin hak yönetimi, ücret tahsilatı, veri tabanı oluşturma ve koruma önlemleri alma gibi sorumluluklarını…

Madde 10 – Üye olma hakkı ve yükümlülükleri

Hak sahiplerinin meslek birliklerine üye olma şartlarını ve yükümlülüklerini düzenleyen maddedir. Üyelik gönüllülük esasına dayalıdır ve hak sahipleri aynı alanda yalnızca bir birliğe üye olabilir. Tüzel kişilerin…

Madde 11 – Üyelik türleri

Meslek birlikleri, adil ve orantılı olduğu sürece üyelik süresine veya kazanılan telif gelirine göre farklı üyelik türleri oluşturabilir. Gelir dağıtımı ve sosyal faaliyetlerde tüm üyeler eşit haklara sahipken; genel…

Madde 12 – Üyelik başvurusu ve kabul

Hak sahiplerinin meslek birliklerine yaptıkları üyelik başvuruları Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanır ve sonuç başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yazı ile bildirilir. Gerekli nitelikleri taşıyan ve…

Madde 13 – Üyeliğin sona ermesi ve ilişkilerin tasfiyesi

Üyeliğin hangi hallerde sona ereceği ve sonrasındaki kayıt işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. Ayrıca üyeliği sona eren kişilerle meslek birliği arasındaki yükümlülüklerin dayanağı belirtilmiştir.

Madde 14 – Üyelikten ayrılma

Üyeler, herhangi bir neden belirtmeden meslek birliği üyeliğinden ayrılma talebinde bulunabilirler. Bu başvuruyla birlikte üyelik sona ererken, yetki belgesinin geçerliliğine dair hükümler korunmaya devam eder.

Madde 15 – Üyelikten çıkarma

Meslek birliklerinden üye çıkarma sürecinin nasıl işletileceğini, kimin karar vereceğini ve itiraz yöntemlerini belirleyen hükümdür. Bu işlem belli kriterlere göre yapılır ve bildirim süresi ile itiraz süreleri…

Madde 16 – Üyelerin temsili ve hakların takibi

Meslek birlikleri, üyelerinden aldıkları yetki belgesi veya mevzuat hükümleri doğrultusunda hakların yönetimini sağlar. Bu birlikler, kendilerine devredilen hakları münhasıran takip etme yetkisine sahiptir.

Madde 17 – Yabancı kuruluşlarla ilişkiler

Meslek birlikleri, tüzüklerindeki amaçları gerçekleştirmek için uluslararası düzeyde faaliyet gösterebilir, işbirliği yapabilir, yurt dışında temsilcilik veya kuruluşlar açabilir ya da mevcut kuruluşlara katılabilir.…

Madde 18 – Temsilcilik sözleşmeleri

Meslek birliklerinin, temsilcilik sözleşmeleri kapsamındaki hak sahipleri ile kendi üyeleri arasında yönetim ve ödeme gibi konularda ayrım yapması yasaktır. Birlikler, temsil edilen kurumun açık rızası olmadan birlik…

Madde 19 – Birlik organları

Telif hakları alanındaki birliklerin oluşturması gereken zorunlu organlar belirlenmiştir. Bu organların yanı sıra, tüzükte belirtilmek şartıyla isteğe bağlı organlar da kurulabilir ancak zorunlu organların yetkileri bu…

Madde 20 – Genel kurul

Genel kurul, birliğin en yetkili karar organı olup oy kullanma yetkisine sahip üyelerden oluşur.

Madde 21 – Genel kurulun görevleri ve yetkileri

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birliklerinin genel kurulunun sahip olduğu görev ve yetkileri düzenlemektedir. Genel kurulun seçimlerden mali kararlara, tüzük değişikliklerinden yatırım politikalarına kadar…

Madde 22 – Genel kurulun toplanması

Genel kurulun olağan ve olağanüstü toplantı usullerini belirleyen maddedir. Olağan toplantıların periyodu ile olağanüstü toplantıların hangi durumlarda ve kimlerin talebiyle gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.

Madde 23 – Genel kurulun toplantıya çağrı usulü

Genel kurul toplantısına çağrı usullerinin belirlendiği maddedir. Katılım hakkı olan üyelerin en az on beş gün önceden bilgilendirilmesi ve toplantı detaylarının Bakanlığa bildirilmesi gerekir. Çoğunluğun sağlanamadığı…

Madde 24 – Genel kurul toplanma ve karar yeter sayısı

Genel kurulun toplanma şartları, vekaleten oy kullanma esasları ve karar alma süreçleri düzenlenmiştir. Toplantıların geçerliliği için gerekli üye sayıları ile farklı karar türleri için aranan çoğunluk oranları…

Madde 25 – Genel kurul toplantısı usulü

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birlikleri genel kurul toplantılarının nasıl yapılacağını düzenler. Katılım süreçleri, toplantı yeter sayısı, divan heyetinin oluşumu, gündemin yönetimi, bütçe revizyonları ve…

Madde 26 – Genel kurul sonuç bildirimi

Genel kurul yapıldıktan sonra belirlenen bilgi ve belgelerin on beş gün içinde Bakanlığa iletilmesi zorunludur. Bazı bildirimlerin ayrıca mülki idare amirliğine verilmesi gerekir ve bu işlemler yetkilendirilmiş bir…

Madde 27 – Yönetim Kurulu

Yönetim Kurulu, genel kurulca seçilen en az beş asıl ve aynı sayıda yedek üyeden oluşur. Seçimi takip eden yedi gün içinde asıl üyeler arasından başkan, en az bir başkan yardımcısı ve sayman üye seçilir. Kurul,…

Madde 28 – Yönetim Kurulunun görevleri ve yetkileri

Bu madde, Telif Hakları Alanında Meslek Birlikleri Yönetim Kurulunun sahip olduğu görev ve yetkileri belirlemektedir. Yönetim Kurulu; üyelerin haklarının korunmasından mali yönetime, personel işlemlerinden resmi…

Madde 29 – Birliğin temsili

Yönetim Kurulu, birliğin yürütme ve temsil organıdır ve bu görevini mevzuata ile birlik tüzüğüne uygun şekilde yapar. Temsil görevi; Yönetim Kurulu tarafından üyelerden birine, genel sekretere veya üçüncü bir kişiye…

Madde 30 – Denetleme Kurulu

Denetleme Kurulu'nun yapısını ve başkanının nasıl seçileceğini belirler. Kurulun üye sayısı ve seçim sonrası yapılacak işlemleri düzenler.

Madde 31 – Denetleme Kurulunun görevleri

Meslek birliklerindeki iç denetim sistemini ve Denetleme Kurulunun görevlerini düzenler. Farklı kurumlarca denetim yapılmış olsa dahi Denetleme Kurulunun denetim yükümlülüğü devam eder. Kurul, belirlenen konularda…

Madde 32 – Teknik - Bilim Kurulu

Teknik-Bilim Kurulunun nasıl oluşturulacağı ve başkanının nasıl seçileceği belirlenmiştir. Kurul, genel kurul tarafından seçilen üyelerden meydana gelir.

Madde 33 – Teknik - Bilim Kurulunun görevleri

Teknik-Bilim Kurulu'nun meslek birlikleri bünyesindeki görev ve yetkilerini düzenleyen maddedir. Kurul; araştırma yapma, öneri sunma, rapor hazırlama ve tüzükteki diğer işleri yürütme sorumluluğundadır. Ayrıca ihtiyaç…

Madde 34 – Haysiyet Kurulu

Haysiyet Kurulu, genel kurul tarafından seçilen en az üç üyeden oluşur. Kurula asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilmesi gerekir. Kurul, seçimden sonraki yedi gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan belirler.

Madde 35 – Haysiyet Kurulunun görevleri ve disiplin yönergesi

Haysiyet Kurulu, disiplin yönergesini hazırlamak ve uygulamakla görevlidir. Kurul, yaptığı incelemeler sonucunda disiplin cezası veya üyelikten çıkarma kararları verebilir. Verilen bu kararlara karşı yargı yoluna…

Madde 36 – Zorunlu organların toplantı ve karar yeter sayısı

Yönetim, denetleme, haysiyet ve teknik-bilim kurullarının toplantı ve karar yeter sayıları ile üyeliğin düşme şartları belirlenmiştir.

Madde 37 – Zorunlu organlara üye olmayanların seçimi

Birliğin tüzüğünde yer alması şartıyla; Yönetim, Denetleme, Haysiyet ve Teknik-Bilim kurullarına birliğe üye olmayan kişiler seçilebilir. Bu kişilerin aday gösterilmesi için genel kurulda hazır bulunan oyların onda…

Madde 38 – Şubeler

Tüzüğünde belirtilmesi durumunda meslek birlikleri, kendi tüzel kişilikleri ve organları olmayan şubeler açabilirler. Bu şubeler genel kurullarda temsil edilmez ve adresleri yetkili kişiler aracılığıyla Bakanlığa…

Madde 39 – Birliklerin gelirleri

Meslek birliklerinin gelir kaynaklarını, bu gelirlerin muhasebeleştirilmesini ve tahsilat yöntemlerini belirleyen maddedir.

Madde 40 – Dağıtım ve dağıtım yönergesi

Tahsil edilen telif gelirleri ve tazminatlar, gerekli kesintiler yapıldıktan sonra mali yıl sonundan itibaren en geç dokuz ay içinde ödenir. Bazı teknik aksaklıklarda bu süre uzatılabilirken, dağıtım süreçlerine dair…

Madde 41 – Dağıtılamayan gelirler

Meslek birlikleri, hak sahiplerine ulaşılamadığı için m. 40'taki tarihe kadar dağıtılamayan gelirleri ayrı bir hesapta tutar. Hak sahiplerini bulmak için belirli sürelerle önlemler alan birlikler, başarılı olamazlarsa…

Madde 42 – Kurul üyelerine ve görevlilere yapılacak ödemeler

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birliklerinin kurul üyelerine ve görevlilerine yapılacak ödemelerin esaslarını düzenler. Kimlerin ücret alabileceği ve giderlerin nasıl belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Madde 43 – Genel kurul kararıyla sona erme

Madde 44 – Kendiliğinden sona erme

Meslek birliklerinin hangi durumlarda kendiliğinden sona ereceği ve bu durumun nasıl tespit edileceği düzenlenmiştir. Belirlenen şartların oluşması halinde birliğin sona erdiği kararını Bakanlık resen veya talep…

Madde 45 – Tasfiye

Feshedilen veya sona eren meslek birliklerinin para, mal ve haklarının nasıl tasfiye edileceğine dair usulleri belirler. Tasfiye süreci, son yönetim kurulu üyelerinden oluşan kurul tarafından yürütülür ve…

Madde 46 – Defter tutma esasları

Meslek birliklerinin defter tutma yöntemlerini belirleyen düzenlemedir. Genel kural işletme hesabı esasıdır ancak belli bir gelir sınırı aşan birlikler bilanço esasına geçer.

Madde 47 – Tutulacak defterler

Meslek birliklerinin tutmakla yükümlü olduğu defterler ve bu defterlerin tutulum esasları düzenlenmiştir. Defterlerin içeriği, birliğin işletme hesabı veya bilanço esasından hangisini kullandığına göre değişiklik…

Madde 48 – Kayıt usulü

Bu madde, telif hakları alanındaki meslek birliklerinin tutması gereken defter ve kayıtların dilini, yazım yöntemini ve düzenlenme esaslarını belirler. Kayıtların fiziksel veya elektronik ortamda tutulma koşulları ile…

Madde 49 – Kayıt zamanı

İşlemlerin defterlere günlük olarak kaydedilmesi esastır. Gelir ve gider kayıtları için, kullanılan muhasebe yöntemine göre belirli süre sınırları getirilmiştir.

Madde 50 – Hesap dönemi

Birliklerin hesap dönemi kural olarak bir takvim yılı olup 1 Ocak'ta başlar ve 31 Aralık'ta sona erer. Yeni kurulan birlikler için hesap dönemi, kuruluş tarihinden itibaren başlar ve 31 Aralık'ta tamamlanır.

Madde 51 – Defterlerin tasdiki

Elektronik ortamda tutulanlar dışındaki defterlerin, kullanıma başlanmadan önce notere tasdik ettirilmesi gerekir. Genel olarak defterler sayfaları bitene kadar kullanılır ancak yevmiye defterinin her yıl yenilenmesi…

Madde 52 – Gelir ve gider belgeleri

Birliklerin gelir tahsilatında kullanacağı belgeler, bu belgelerin bildirim süreçleri ve giderlerin nasıl belgelendirileceği düzenlenmiştir.

Madde 53 – Yetki belgesi

Meslek birlikleri, hak sahiplerinden aldıkları yetki belgesi ile bu hakları yönetmek, ücretlerini tahsil etmek ve gerekli hukuki süreçleri yürütmekle yetkili ve yükümlüdür. Yetki belgesinin içeriği olan hakların türü…

Madde 54 – Kullanıcılarla ilişkiler

Meslek birliklerinin kullanıcılarla olan ilişkilerini dürüstlük ve iyi niyet çerçevesinde yürütmesi gerekir. Bu birlikler, lisans sözleşmesi hakkındaki bilgi taleplerini hızlıca cevaplamalı, ardından tarafsız…

Madde 55 – Şikayet başvuru süreçleri

Meslek birlikleri; üyelerinin, temsil anlaşması yaptıkları kuruluşların ve kullanıcıların kendileriyle ilgili şikayetlerini hızlı, etkili ve doğru şekilde sonuçlandırmak için gerekli idari ve teknik önlemleri almakla…

Madde 56 – Yıllık şeffaflık raporu

Meslek birliklerinin, takvim yılı esas alınarak hazırladıkları yıllık şeffaflık raporlarını her yıl ağustos ayı sonuna kadar düzenlemeleri gerekir. Bu raporların, Yönetmeliğin EK-3'ünde yer alan bilgileri içermesi ve…

Madde 57 – İşlemlerin elektronik ortamda yapılması ve Bakanlığın yetkisi

Bakanlık, yasalar gereği kendilerine iletilmesi gereken bilgi ve belgelerin şifre, elektronik imza veya benzeri güvenlik araçlarıyla elektronik ortamda sunulmasına izin verebilir veya bunu zorunlu hale getirebilir. Bu…

Madde 58 – Meslek birliklerinin internet siteleri

Meslek birlikleri, kurumsal internet sitelerinde belirlenen belge ve bilgileri yayımlamak ve bu içerikleri güncel tutmakla yükümlüdür.

Madde 59 – Birlik zorunlu organ üyelerinin yükümlülükleri

Meslek birliklerinin zorunlu organ üyelerinin görevlerini yürütme biçimleri ve genel kurula yapmaları gereken bildirimler düzenlenmiştir. Bu üyelerin dürüstlük kurallarına uyması ve belirli maddi menfaatler ile çıkar…

Madde 60 – Federasyonların kurulması

Meslek birliklerinin nasıl federasyon kurabileceği ve bu federasyonların hangi alanlarda oluşturulabileceği düzenlenmiştir.

Madde 61 – Kuruluş başvurusu

Federasyon kurmak isteyen birlik temsilcilerinin; federasyonun adını, kısa adını, faaliyet alanını, merkezini ve adresini içeren başvuruyu gerekli eklerle birlikte Bakanlığa vermesi gerekir.

Madde 62 – Üye olma hakkı ve serbestisi

Federasyonlarla aynı alanda faaliyet gösteren meslek birliklerinin federasyonlara üyelik şartları ve hakları düzenlenmiştir. Birlikler gönüllü olarak federasyonlara üye olabilir, birden fazla federasyonda yer alabilir…

Madde 63 – Üyelik başvurusu

Federasyonlara katılmak isteyen birlikler, genel kurullarının aldığı karar doğrultusunda başvuruda bulunurlar. Başvurular federasyon Yönetim Kurulunca karara bağlanarak sonuç altmış gün içinde bildirilir. Birlik ile…

Madde 64 – Üyelikten ayrılma

Üye olan birlikler, kendi genel kurullarının aldığı karar doğrultusunda üyelikten ayrılma talebinde bulunabilirler. Üyelik yapılan başvuruyla birlikte sona erer ancak Federasyon farklı bir karar vermedikçe tarafların…

Madde 65 – Üyelerin temsili ve hakların takibi

Federasyonların, meslek birliklerinden aldıkları yetki veya Kanun'dan gelen yetki doğrultusunda hak takibi yapabileceği belirlenmiştir.

Madde 66 – Federasyon genel kurulu

Federasyon genel kuruluna birlikler tarafından seçilecek delege sayısı, federasyonun kendi tüzüğünde belirlenir.

Madde 67 – Federasyon genel kurulunun görevleri ve yetkileri

Federasyon genel kurulunun sahip olduğu görev ve yetkileri düzenleyen maddedir. Genel kurulun seçimler, mali denetim, tüzük değişiklikleri ve stratejik kararlarla ilgili sorumluluklarını kapsar.

Madde 68 – Uygulanacak diğer hükümler

Yönetmeliğin belirli maddelerindeki hükümler, uygun düştüğü ölçüde federasyonlar için de geçerlidir.

Madde 69 – Denetim

Meslek birlikleri ve federasyonlar, idari ve mali konularda Bakanlığın denetimine tabidir. Denetim süreci; görevlerin yerine getirilmesini, kayıtların uygunluğunu, tarifelerin düzenlenmesini ve ücretlerin tahsilat ile…

Madde 70 – Meslek birliği ve federasyon kütüğü

Faaliyet izni alan meslek birlikleri ve federasyonlar, Bakanlık tarafından tutulan Meslek Birliği ve Federasyon Kütüğüne kaydedilir. Kütük kayıtları belirli numaralandırma esaslarına göre yürütülür. Kurumların sona…

Madde 71 – Diğer mevzuatın uygulanması

Meslek birlikleri ve federasyonların çalışmalarıyla ilgili konularda bu yönetmelikte düzenleme bulunmaması durumunda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uygulanır.

Madde Geçici 1 – Mevcut düzenlemelerin uyumlu hale getirilmesi

Yönetmelikten önce kurulan meslek birlikleri ve federasyonların, tüzüklerini ve işleyişlerini en geç 1/1/2023 tarihine kadar yapacakları olağanüstü genel kurul ile bu Yönetmeliğe uygun hale getirmeleri gerekmektedir.…

Madde Geçici 2 – Geçiş aşamasında uygulanacak hükümler

Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce kurulmuş olan meslek birlikleri ve federasyonların olağan genel kurul toplantılarının zamanlaması düzenlenmiştir. Bu toplantılar, yürürlükten kaldırılan tüzüğün 23 üncü maddesinin…

Madde 72 – Yürürlük

Bu Yönetmelik, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

Madde 73 – Yürütme

Bu yönetmeliğin hükümleri Cumhurbaşkanı tarafından yürütülür.

Ek-2 – GENEL KURUL SONUÇ BİLDİRİMİ

Ek-3 – MESLEK BİRLİKLERİ TARAFINDAN HAZIRLANACAK