- Ana sayfa
- Kanun
- 2709 sayılı Kanun
- Madde 42
İKİNCİ KISIM – TEMEL HAKLAR VE ÖDEVLER › ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler
2709 sayılı Kanun Madde 42 – II. Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI · Resmî Gazete 9 Kasım 1982, sayı 17863 (Mükerrer)
Sade özet
Herkesin eğitim ve öğrenim hakkı vardır ve bu hakkın kapsamı kanunla belirlenir. Eğitim ve öğretim, devletin denetiminde, Atatürk ilkeleri ve çağdaş bilim esaslarına göre yürütülür. İlköğretim tüm vatandaşlar için zorunlu olup devlet okullarında ücretsizdir. Devlet, maddi imkanı olmayan başarılı öğrencilere ve özel eğitime ihtiyaç duyanlara destek sağlar.
- İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.
- Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
- Başarılı ancak maddi imkanlardan yoksun öğrencilere burs ve yardımlar yapılır, özel eğitime ihtiyacı olanlar için tedbirler alınır.
- Eğitim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme faaliyetleri yürütülür ve bu faaliyetler engellenemez.
- Türk vatandaşlarına eğitim kurumlarında ana dilleri olarak Türkçeden başka hiçbir dil okutulamaz ve öğretilemez.
Kimleri ilgilendirir: Tüm vatandaşları, öğrencileri ve eğitim kurumlarını ilgilendirir.
Kaynak: 2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI, m. 42
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.
Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.
Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz.
İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.
Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.
(Ek fıkra: 9/2/2008-5735/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarihli ve E.: 2008/16, K.: 2008/116 sayılı Kararı ile. )
Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.
Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez.
Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır.
III. Kamu yararı
Değişiklik notları
- (Ek fıkra: 9/2/2008-5735/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarihli ve E.: 2008/16, K.: 2008/116 sayılı Kararı ile. )
İlgili yargı kararları (6)
Danıştay 8. Daire
E. 2026/835 K. 2026/1274 · 3 Mart 2026
Danıştay 8. Daire
E. 2025/4746 K. 2025/10184 · 22 Aralık 2025
Danıştay 8. Daire
E. 2023/6812 K. 2025/9386 · 3 Aralık 2025
Danıştay 6. Daire
E. 2022/2956 K. 2025/2941 · 26 Mayıs 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2021/2813 K. 2022/2138 · 13 Haziran 2022
Danıştay 6. Daire
E. 2017/4840 K. 2021/1114 · 3 Şubat 2021
