- Ana sayfa
- Kanun
- 5271 sayılı Kanun
- Madde 231
ÜÇÜNCÜ KİTAP – Kovuşturma Evresi › İKİNCİ KISIM – Kamu Davasının Sona Ermesi › ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Karar ve Hüküm
5271 sayılı Kanun Madde 231 – Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU · Resmî Gazete 17 Aralık 2004, sayı 25673
Sade özet
Bu madde, duruşma sonunda hükmün nasıl okunacağını ve belirli şartlar altında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumunu düzenler. Belirli kriterleri taşıyan sanıklar için hükmün açıklanması beş yıllık bir denetim süresine ertelenebilir. Denetim süresi başarıyla tamamlandığında dava düşürülür.
- Ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise hükmün açıklanması geri bırakılabilir (5. fıkra).
- Karar için sanığın kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve oluşan zararın tamamen giderilmesi gerekir (6. fıkra).
- Sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur ve bu süreçte dava zamanaşımı durur (8. fıkra).
- Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa davanın düşmesine karar verilir (10. fıkra).
- İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçları HAGB kapsamı dışındadır (14. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Ceza mahkemelerinde yargılanan sanıkları ve yargılama yapan mahkemeleri ilgilendirir.
Kaynak: 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 231
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) Duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslara göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana çizgileriyle anlatılır.
(2) Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.
(3) Beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu da bildirilir.
(4) Hüküm fıkrası herkes tarafından ayakta dinlenir.
(5) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,
gerekir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi hâlinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması hâlinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması hâlinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
(9) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.
(10) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.
(11) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı hâlinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir.
(12) (Değişik:2/3/2024-7499/15 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) 272 nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararlar hakkında 286 ncı madde hükümleri uygulanır. 272 nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi hâlinde temyiz yoluna gidilebilir. İstinaf ve temyiz yolunda karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenir.
(13) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(14) (Değişik:2/3/2024-7499/15 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz.
Değişiklik notları
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Değişik:2/3/2024-7499/15 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
- (Değişik:2/3/2024-7499/15 md.)
- (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.)
İlgili yargı kararları (20)
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2018/1061 K. 2026/930 · 22 Ekim 2026
Bölge Adliye Mahkemesi Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
E. 2025/1461 K. 2026/1604 · 15 Ekim 2026
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/23764 K. 2026/11366 · 14 Ekim 2026
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2026/10396 K. 2026/11407 · 14 Ekim 2026
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/22245 K. 2026/11365 · 14 Ekim 2026 · fıkra 5
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2026/10397 K. 2026/11131 · 7 Ekim 2026
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/25834 K. 2026/11147 · 7 Ekim 2026 · fıkra 5
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/25838 K. 2026/11143 · 7 Ekim 2026 · fıkra 5
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2026/10395 K. 2026/11132 · 7 Ekim 2026
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/25836 K. 2026/11149 · 7 Ekim 2026 · fıkra 5
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2022/6783 K. 2026/8694 · 6 Ekim 2026 · fıkra 11
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/15798 K. 2026/10980 · 5 Ekim 2026 · fıkra 5
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2023/452 K. 2026/850 · 2 Ekim 2026
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
E. 2022/9739 K. 2026/12930 · 1 Ekim 2026 · fıkra 12
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2024/591 K. 2026/756 · 21 Eylül 2026 · fıkra 10
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2021/29320 K. 2026/8116 · 21 Eylül 2026 · fıkra 12
Yargıtay 5. Ceza Dairesi
E. 2026/992 K. 2026/9166 · 17 Eylül 2026 · fıkra 5
Yargıtay 5. Ceza Dairesi
E. 2022/4800 K. 2026/8956 · 15 Eylül 2026 · fıkra 5
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
E. 2026/742 K. 2026/1230 · 15 Eylül 2026
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2026/4003 K. 2026/5344 · 14 Eylül 2026 · fıkra 11
