mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5271 sayılı Kanun

5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 17 Aralık 2004, sayı 25673

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Kapsam ve Tanımlar

Madde 1 – Kanunun kapsamı

Bu Kanun, ceza yargılamasının nasıl yürütüleceğine ilişkin kuralları belirler. Aynı zamanda bu süreçte yer alan kişilerin haklarını, yetkilerini ve sorumluluklarını düzenler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 2 – Tanımlar

Bu madde, Kanun kapsamında kullanılan temel hukuki terimlerin anlamlarını belirler. Şüpheli, sanık, müdafi, vekil gibi rollerin yanı sıra soruşturma, kovuşturma ve suçüstü gibi kavramların tanımları yapılmıştır.

3 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Görev

Madde 3 – Görev

Mahkemelerin görevlerinin kanunla belirleneceği düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 4 – Re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık

Davaya bakan mahkeme, kovuşturma sürecinin herhangi bir aşamasında görevli olup olmadığına kendiliğinden karar verebilir; ancak bu durumda 6 ncı madde hükümleri saklıdır (1. fıkra). Mahkemeler arasında görev konusunda…

Madde 5 – Görevsizlik kararı verilmesi gereken hâl ve sonucu

İddianamenin kabulünden sonra, davanın mevcut mahkemenin görev alanı dışında olduğu anlaşılırsa, dosya bir kararla görevli mahkemeye gönderilir. Adli yargı kurumları arasındaki mahkemelerce verilen bu görevsizlik…

Madde 6 – Görevsizlik kararı verilemeyecek hâl

Duruşma sırasında suçun hukuki niteliğinin değişmiş olması gerekçe gösterilerek, dosyanın daha alt dereceli bir mahkemeye gönderilmesi için görevsizlik kararı verilemez.

1 ilgili yargı kararı

Madde 7 – Görevli olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleri

Görevli olmayan bir hâkim veya mahkeme tarafından yapılan işlemler, yenilenmesi mümkün olmayanlar hariç olmak üzere geçersiz sayılır.

66 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Bağlantılı Davalar

Madde 8 – Bağlantı kavramı

Bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması veya bir suçta birden fazla sanığın bulunması durumunda bağlantı var sayılır. Ayrıca suçun ardından gerçekleştirilen bazı belirli eylemler de bağlantılı suçlar kapsamında…

1 ilgili yargı kararı

Madde 9 – Davaların birleştirilerek açılması

Birbirleriyle bağlantılı olan ancak farklı mahkemelerin görev alanına giren suçlar için yüksek görevli mahkemede birleşik bir dava açılabilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 10 – Görülmekte olan davaların birleştirilmesi ve ayrılması

Bağlantılı ceza davaları, kovuşturmanın her aşamasında yüksek görevli mahkeme tarafından birleştirilebilir veya ayrılabilir. Birleştirilen davalarda, ilgili mahkemenin yargılama usulü uygulanır. Davalar işin esasına…

Madde 11 – Geniş bağlantı sebebiyle birleştirme

Mahkeme, baktığı birden fazla dava arasında bir bağlantı tespit ederse, bu bağlantı 8 inci maddede belirtilen türden olmasa bile, davaların birlikte görülmesi ve sonuçlandırılması için birleştirilmesine karar verebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Yetki

Madde 12 – Yetkili mahkeme

Bu madde, suçlarla ilgili davaların hangi yerdeki mahkemelerin yetkisinde olduğunu düzenlemektedir. Temel kural suçun işlendiği yer mahkemesinin yetkili olmasıdır, ancak suçun niteliğine göre özel yetki kuralları…

Madde 13 – Özel yetki

Suçun işlendiği yerin belli olmadığı hallerde, davanın hangi yer mahkemesinde görüleceğini belirleyen kurallardır. Bu durumda yetkili mahkeme sırasıyla kişinin yakalandığı yer, yerleşim yeri, Türkiye'deki son adresi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 14 – Yabancı ülkede işlenen suçlarda yetki

Yabancı ülkede işlenen ve Türkiye'de yargılanması gereken suçlarda yetkili mahkemenin nasıl belirleneceği düzenlenmiştir. Genel kuralın yanı sıra belirli şartlar altında Yargıtay yetkili mahkemeyi tayin edebilir.

Madde 15 – Deniz, hava ve demiryolu taşıtlarında veya bu taşıtlarla işlenen suçlarda yetki

Deniz, hava ve demiryolu taşıtlarında ya da bu taşıtlarla işlenen suçların hangi mahkemelerin yetki alanına girdiğini belirler. Yetkili mahkeme; taşıtın bayrak durumuna, suçun işlendiği konuma ve taşıtın vardığı yere…

Madde 16 – Bağlantılı suçlarda yetki

Farklı mahkemelerin yetkisindeki bağlantılı ceza davaları, bu mahkemelerden birinde birleştirilerek görülebilir. Davalar başlamışsa, Cumhuriyet savcılarının istemi ve mahkemelerin uyuşmasıyla birleştirme yapılabilir;…

Madde 17 – Yetkide olumlu veya olumsuz uyuşmazlık

Birden fazla hakim veya mahkeme arasında, davanın hangi makamda görüleceği konusunda olumlu veya olumsuz bir anlaşmazlık yaşanırsa, bu durumu ortak üst yüksek mahkeme çözer.

Madde 18 – Yetkisizlik iddiası

Sanığın davanın görüldüğü mahkemenin yetkisiz olduğuna dair iddiasının hangi sürelerde bildirilmesi gerektiğini ve buna ilişkin karar süreçlerini belirler. Belirlenen aşamalardan sonra hem sanık tarafından iddiada…

Madde 19 – Davanın nakli ve duruşmanın başka yerde yapılması

Yetkili hâkim veya mahkemenin görevini yapamadığı hallerde davanın başka bir mahkemeye nakledilmesine ilişkin usuller belirlenmiştir. Kamu güvenliği tehlikesi durumunda nakil süreci Yargıtay üzerinden yürütülür. Ayrıca…

Madde 20 – Yetkili olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleri

Yetkili olmayan bir hâkim veya mahkeme tarafından gerçekleştirilen işlemler, yalnızca yetki eksikliği sebebiyle geçersiz sayılmaz.

Madde 21 – Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yapılan işlemler

Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda, bir hakim veya mahkeme yetkili olmasa dahi kendi yargı çevresi içerisindeki gerekli işlemleri yapabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM – Hâkimin Davaya Bakamaması ve Reddi

Madde 22 – Hâkimin davaya bakamayacağı hâller

Bir hâkimin tarafsızlığını etkileyebilecek kişisel bağlarının olması veya aynı davada daha önce farklı roller üstlenmesi durumunda o davaya bakması yasaktır.

Madde 23 – Yargılamaya katılamayacak hâkim

Bu madde, tarafsızlığı sağlamak amacıyla bazı durumlarda hakimlerin yargılamaya katılımının yasaklandığı halleri düzenler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 24 – Hâkimin reddi sebepleri ve ret isteminde bulunabilecekler

Hâkimin davaya bakamayacağı hâllerde veya tarafsızlığına dair şüphe oluştuğunda reddi istenebilir. Belirli kişilere bu istemde bulunma hakkı tanınmıştır (2. fıkra). Bu kişilerin talebi halinde, hükme katılacak…

4 ilgili yargı kararı

Madde 25 – Tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebeplerden dolayı hâkimin reddi isteminin süresi

Tarafsızlığından şüphe duyulan bir hâkimin reddedilmesi için başvuru yapılabilecek süreler belirlenmiştir. Ret istemi kural olarak davanın başlangıç aşamalarında veya inceleme başlamadan önce yapılır. Ayrıca, sonradan…

Madde 26 – Ret isteminin usulü

Hâkimin reddi talebi, ilgili mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibi aracılığıyla tutanak tutturularak yapılır. Talepte bulunan kişinin, bildiği tüm ret sebeplerini ve dayandığı olguları süresi içinde tek seferde…

Madde 27 – Hâkimin reddi istemine karar verecek mahkeme

Bir hakimin reddi talebine ilişkin kararı genellikle hakimin mensup olduğu mahkeme verir ancak reddedilen hakim bu sürece katılamaz. Mahkemenin toplanamaması durumuna göre yetkili mahkemeler belirlenmiştir. Red…

Madde 28 – Ret istemi üzerine verilecek kararlar ve başvurulacak kanun yolları

Ret isteminin kabul edilmesi durumundaki kararlar kesindir; ancak istemin reddedilmesi halinde itiraz yoluna başvurulabilir. İtiraz üzerine verilen ret kararı, esas hükümle birlikte incelenir.

Madde 29 – Reddi istenen hâkimin yapabileceği işlemler

Reddi istenen hâkim, ret kararı verilene kadar sadece acil işlemleri yapabilir. Duruşma anında ret talebi gelirse süreç ara verilmeden devam eder ancak taraflar dinlenemez ve yeni oturuma başlanamaz. Ret talebinin…

Madde 30 – Hâkimin çekinmesi ve inceleme mercii

Hâkimin kendisini davadan çekmesi durumunda izlenecek usuller belirlenmiştir. Yasaklılık hallerinde doğrudan yeni görevlendirme yapılırken, tarafsızlığa dair şüphelerde mercinin onayı aranır. Acele işlemlerde ise…

Madde 31 – Ret isteminin geri çevrilmesi

Kovuşturma evresinde yapılan hâkimin reddi talebi; süresinde yapılmaması, gerekçe ve delillerin sunulmaması veya duruşmayı uzatma amacının bulunması hallerinde geri çevrilir. Bu karar mahkemenin yapısına göre farklı…

2 ilgili yargı kararı

Madde 32 – Zabıt kâtibinin reddi veya çekinmesi

Bu madde, zabıt kâtiplerinin reddedilmesi veya görevden çekilmeleri sürecindeki usulleri belirler. İlgili bölüme dair hükümler kâtipler için de geçerli olup (1. fıkra), karar yetkisi kural olarak beraber çalışılan…

BİRİNCİ BÖLÜM – Kararlar, Açıklanması ve Tebliği

Madde 33 – Kararların verilmesi usulü

Mahkeme kararlarının hangi usulle verileceği düzenlenmiştir. Duruşma sırasında verilecek kararlarda belirli kişilerin dinlenmesi, duruşma dışındaki kararlarda ise Cumhuriyet savcısının görüşünün alınması şarttır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 34 – Kararların gerekçeli olması

Hakim ve mahkemelerin verdiği tüm kararlar, muhalefet şerhleri dahil olmak üzere gerekçeli olarak yazılmak zorundadır. Gerekçelerin hazırlanmasında 230 uncu madde esas alınır ve karar örneklerinde karşı oylar…

3 ilgili yargı kararı

Madde 35 – Kararların açıklanması ve tebliği

Mahkeme kararları, ilgili kişinin huzurunda verildiğinde kendisine açıklanır ve talebi halinde örneği verilir. Hazır bulunmayan kişilere, koruma tedbirleri dışındaki ve kanun yoluna başvurulabilen kararlar tebliğ…

4 ilgili yargı kararı

Madde 36 – Tebligat ve yazışma usulü

Mahkeme başkanı veya hâkim, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve kamu kurumlarıyla yapılan her türlü tebligat ve yazışmayı yürütür. İnfaz edilmesi gereken kararlar ise Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 37 – Tebligat usulleri

Tebligatlar, bu Kanundaki özel hükümler saklı olmak kaydıyla ilgili kanunlardaki hükümlere göre yapılır. Uluslararası andlaşmaların uygun görmesi halinde, yurt dışı tebligatları iadeli taahhütlü posta veya diğer…

Madde 38 – Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan tebligat

Cumhuriyet Başsavcılığına yapılacak tebligatların, ilgili belgelerin asıllarının teslim edilmesiyle yapılması gerekir. Eğer tebligat sonucunda bir süre işlemeye başlayacaksa, belgenin verildiği tarih Başsavcılık…

Madde 38/A – Elektronik işlemler

Ceza muhakemesi işlemlerinin yürütülmesinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Belge ve kararların elektronik ortamda düzenlenmesi, imzalanması ve saklanması mümkündür. Elektronik imzalı belgelerle…

1 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Süreler ve Eski Hâle Getirme

Madde 39 – Sürelerin hesaplanması

Bu madde, ceza muhakemesindeki sürelerin gün, hafta ve ay bazında nasıl hesaplanacağını ve ne zaman sona ereceğini düzenler.

Madde 40 – Eski hâle getirme

Bir süreyi kendi kusuru olmaksızın geçiren kişi, eski hale getirme talebinde bulunabilir. Kanun yoluna başvuru hakkının kişiye bildirilmemiş olması durumu, kişinin kusursuz olduğu şeklinde kabul edilir.

Madde 41 – Eski hâle getirme dilekçesi

Engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde ilgili mahkemeye eski hâle getirme dilekçesi verilmesini düzenler. Dilekçe verildiği sırada, süresinde yapılamayan usule ilişkin işlemler de yerine getirilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 42 – Eski hâle getirme dilekçesi üzerine verilecek karar

Eski hâle getirme dilekçesi hakkında, işlem süresinde yapılsaydı esasa karar verecek olan mahkeme karar verir (1. fıkra). Talebin kabulü halinde karar kesinleşirken, reddi halinde itiraz yoluna başvurulabilir (2.…

BİRİNCİ BÖLÜM – Tanıklık

Madde 43 – Tanıkların çağrılması

Tanıkların hangi yöntemlerle çağrılacağı ve bu süreçteki özel durumlar belirlenmiştir. Genel olarak çağrı kâğıdı kullanılırken belirli koşullar altında dijital iletişim araçları veya zorla getirme yöntemi…

Madde 44 – Çağrıya uymayan tanıklar

Usulüne uygun şekilde çağrıldığı halde mazeret bildirmeden gelmeyen tanıklar zorla getirilir ve yaptıkları masrafların ödenmesine karar verilir. Daha sonra geçerli bir sebep sunulursa bu masraflar silinir. Zorla…

Madde 45 – Tanıklıktan çekinme

Şüpheli veya sanıkla yakınlığı bulunan bazı kişilere tanıklıktan çekinme hakkı verilmiştir. Akli dengesi veya yaşı nedeniyle bu kararı veremeyenlerin durumu kanunî temsilcileri tarafından belirlenir. Bu hakka sahip…

1 ilgili yargı kararı

Madde 46 – Meslek ve sürekli uğraşıları sebebiyle tanıklıktan çekinme

Bazı meslek gruplarına, yaptıkları işler gereği öğrendikleri bilgiler nedeniyle tanıklıktan çekinme hakkı verilmiştir. Bu hakla ilgili detaylar belirlenen meslek kollarına göre farklılık göstermektedir. Belirli…

Madde 47 – Devlet sırrı niteliğindeki bilgilerle ilgili tanıklık

Suçla ilgili bilgilerin devlet sırrı gerekçesiyle mahkemeden gizlenemeyeceğini belirleyen düzenlemedir. Devlet sırrı niteliğindeki tanıklıkların nasıl yapılacağı ve hangi suçlarda uygulanacağı belirlenmiştir.

Madde 48 – Kendisi veya yakınları aleyhine tanıklıktan çekinme

Tanık, kendisinin veya (m. 45/1)'de sayılan kişilerin ceza kovuşturmasına uğramasına yol açabilecek sorulara cevap vermeme hakkına sahiptir. Bu hak, tanığa önceden bildirilmelidir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 49 – Tanıklıktan çekinme sebebinin bildirilmesi

Mahkeme başkanı, hâkim veya Cumhuriyet savcısının gerekli gördüğü durumlarda, belirli sebeplerle tanıklıktan çekinen kişi bu kararının dayandığı gerçekleri bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim sırasında kişiye gerek…

Madde 50 – Yemin verilmeyen tanıklar

Belirli durumdaki kişilerin tanıklık yaparken yemin ettirilmeden dinleneceği düzenlenmiştir.

Madde 51 – Tanıklıktan çekinebilecek kimsenin çekinmemesi

Tanıklıktan çekinme hakkı bulunan kişilere yemin verilip verilmeyeceğine hakim veya mahkeme karar verir. Tanık, yemin etmek istemediğini belirtebilir ancak bu hakkının kendisine önceden bildirilmiş olması gerekir.

Madde 52 – Tanıkların dinlenmesi

Tanıkların dinlenme usulü düzenlenmiş olup, tanıkların kural olarak birbirinden ayrı dinlenmesi öngörülmüştür. Belirli durumlar altında yüzleştirme yapılabileceği ve beyanların ses veya görüntü yoluyla…

Madde 53 – Tanığa görevinin önemini anlatma

Tanık dinlenmeden önce kendisine gerçeği söylemesinin önemi, yalan tanıklık suçuna dair sorumluluğu, yemin edeceği ve hakimden izin almadan duruşma salonunu terk edemeyeceği anlatılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 54 – Tanıklara yemin verilmesi

Tanıklarınyifade vermeden önce tek tek yemin etmeleri esastır ancak belirli durumlarda veya tanıklık sıfatıyla ilgili tereddüt varsa yemin işlemi ifadeden sonraya bırakılabilir. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet…

Madde 55 – Yeminin biçimi

Tanığın ettiği yeminin hangi sözlerle yapılacağını ve yemin sırasındaki davranış kuralını düzenler. Yeminin ifadesi, tanıklıktan önce veya sonra edilmesine göre değişiklik gösterir (1. fıkra). Yemin işlemi sırasında…

Madde 56 – Yeminin yerine getirilmesi, sağır veya dilsizin yemini

Tanıkların nasıl yemin edeceği belirlenmiştir. Genel olarak yüksek sesle tekrar ederek veya okuyarak yapılan yemin işlemi, sağır ve dilsiz kişiler için özel yöntemlerle gerçekleştirilir.

Madde 57 – Tanığın tekrar dinlenmesi

Yemin ederek ifadesi alınan bir tanığın, aynı soruşturma veya kovuşturma süreci içerisinde yeniden dinlenmesi gerekirse, ona tekrar yemin ettirmek yerine önceki yemini hatırlatılabilir.

Madde 58 – Tanığa ilk önce sorulacak hususlar ve tanığın korunması

Tanığın dinlenmeye başlandığında sorulacak temel kimlik ve ilişki bilgileri ile bazı özel durumlarda tanığın korunmasına yönelik usuller düzenlenmiştir. Şartlar oluştuğunda tanığın kimliği gizli tutulabilir veya diğer…

1 ilgili yargı kararı

Madde 59 – Tanığa söylenecek şeyler ve sorulacak sorular

Mahkeme başkanı veya hâkim, tanığı dinlemeden önce olaya dair bilgilendirir ve sanığı tanıtarak tanıktan bildiklerini anlatmasını ister. Tanıklık sırasında tanığın sözü kesilmez. Anlatılanları aydınlatmak veya…

Madde 60 – Tanıklıktan ve yeminden sebepsiz çekinme

Yasal bir gerekçesi olmadan tanıklık yapmayı veya yemin etmeyi reddeden kişiler hakkında yargılama giderlerine hükmedilebilir ve disiplin hapsi uygulanabilir. Tanıklık sorumluluğunu yerine getiren kişi hemen serbest…

Madde 61 – Tanığa verilecek tazminat ve giderler

Cumhuriyet savcısı, mahkeme başkanı veya hakim tarafından çağrılan tanıklara, Adalet Bakanlığınca hazırlanan tarifeye göre kaybettikleri zamanla orantılı bir tazminat ödenir. Ayrıca seyahat eden tanıkların yol,…

İKİNCİ BÖLÜM – Bilirkişi İncelemesi

Madde 62 – Bilirkişilere uygulanacak hükümler

Tanıklara uygulanan kurallar, bu bölümdeki diğer maddelere aykırı olmadığı sürece bilirkişiler için de geçerlidir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 63 – Bilirkişinin atanması

Uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren durumlarda, mahkemece veya soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcınca bilirkişi atanmasına karar verilebilir. Hakimin mesleği gereği bildiği hukuki bilgiler veya genel…

Madde 64 – Bilirkişi olarak atanabilecekler

Bilirkişilerin seçim yöntemlerini, atanma şartlarını ve yemin süreçlerini düzenlemektedir. Bilirkişiler genellikle bölge kurullarınca hazırlanan listelerden seçilir ancak belirli durumlarda liste dışından da…

Madde 65 – Bilirkişiliği kabul yükümlülüğü

Bazı kişi ve kurumların bilirkişilik görevini kabul etme zorunluluğunu belirleyen maddedir.

Madde 66 – Atama kararı ve incelemelerin yürütülmesi

Bilirkişilerin atanma süreçlerini, inceleme yaparken uymaları gereken kuralları ve rapor hazırlama sürelerini düzenler. İnceleme sırasında bilgi toplama yöntemleri, ilgili kişi ve kurumlarla iletişim ve belgelerin…

Madde 67 – Bilirkişi raporu, uzman mütalaası

Bilirkişinin hazırlayacağı raporun nasıl düzenleneceğini, teslim sürecini ve kapsamının sınırlarını belirleyen maddedir. Ayrıca rapor sonrası tarafların itiraz hakları ve bağımsız uzman mütalaası alma imkanları…

Madde 68 – Duruşmada bilirkişinin açıklaması

Mahkemenin bilirkişileri veya bilimsel mütalaa hazırlayan uzmanları duruşmaya çağırma ve dinleme usullerini düzenler. Bu kişiler, hakim izin verene kadar duruşma salonunda bekletilir.

Madde 69 – Bilirkişinin reddi

Hâkimlerin reddi için geçerli olan sebeplerin bilirkişiler için de uygulanacağını belirleyen maddedir. Ret talepleri, davanın görüldüğü mahkemece veya soruşturma aşamasında savcının kabul etmemesi halinde sulh ceza…

Madde 70 – Bilirkişilikten çekinme, bilirkişi olarak dinlenemeyenler

Bilirkişilerin, tanıklıktan çekinmeyi gerektiren nedenlerle görevlerinden çekilmeleri mümkündür. Ayrıca bilirkişiler, bunun dışındaki diğer geçerli sebeplerle de görüş bildirmekten çekinebilirler.

Madde 71 – Görevini yapmayan bilirkişi hakkındaki işlem

Usulüne uygun şekilde çağrılmasına rağmen gelmeyen veya geldiği halde yemin etmekten, oy vermekten veya görüş bildirmekten çekinen bilirkişiler hakkında belirli yaptırımlar uygulanır. Bu kişilere yönelik süreçte 60…

1 ilgili yargı kararı

Madde 72 – Bilirkişi gider ve ücreti

Bilirkişilere harcadıkları emek ve zamana göre belirlenen bir ücret ile beraber ulaşım, konaklama ve inceleme gibi giderleri ödenir. Bu ödemelerde, Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve her yıl güncellenen tarife…

Madde 73 – Sahte para ve değerler üzerinde yapılacak incelemeler

Para, tahvil ve Hazine bonosu gibi değerlerdeki sahtecilik suçlarında, elkonulan tüm varlıklar bunları çıkaran kurumların merkez veya taşra birimlerine inceletilir. Yabancı devletlerin para ve değerleri için ise…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Gözlem Altına Alınma, Muayene, Keşif ve Otopsi

Madde 74 – Gözlem altına alınma

Fiili işlediğine dair kuvvetli şüphe bulunan şüpheli veya sanığın akıl sağlığını tespit etmek amacıyla, uzman hekim önerisiyle resmi bir sağlık kurumunda gözlem altına alınmasına karar verilebilir. Soruşturma…

Madde 75 – Şüpheli veya sanığın beden muayenesi ve vücudundan örnek alınması

Suçla ilgili delil toplamak amacıyla şüpheli veya sanığa yönelik iç beden muayenesi yapılması veya vücut örneklerinin alınması kural olarak hâkim veya mahkeme kararıyla gerçekleşir. Gecikmesinde sakınca bulunan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 76 – Diğer kişilerin beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması

Suç delili elde etmek amacıyla mağdurların bedensel muayenesinin yapılması veya biyolojik örneklerinin alınması kural olarak hâkim veya mahkeme kararıyla gerçekleştirilir. Acil durumlarda Cumhuriyet savcısının verdiği…

Madde 77 – Kadının muayenesi

Kadının muayenesinin, kişinin talebi doğrultusunda ve imkanlar dahilinde bir kadın hekim tarafından yapılması düzenlenmiştir.

Madde 78 – Moleküler genetik incelemeler

75 ve 76 ncı maddelere göre alınan örnekler ile kime ait olduğu bilinmeyen beden parçaları üzerinde, soybağı tespiti veya örneğin şüpheli, sanık ya da mağdura ait olduğunu belirlemek amacıyla moleküler genetik inceleme…

Madde 79 – Hâkimin kararı ve inceleme yapılması

Moleküler genetik incelemelerin yapılmasına yalnızca hâkim tarafından karar verilir ve bu kararda görevli bilirkişi belirtilir (1. fıkra). Bilirkişilerin seçim kriterleri, gizlilik yükümlülükleri ve incelenen örneğin…

Madde 80 – Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği

Belirli kurallara göre alınan genetik örneklerin inceleme sonuçları kişisel veri sayılır ve amacı dışında kullanılamaz. Bu sonuçlar özel bir sisteme kaydedilerek saklanır ve belirli hukuki durumların gerçekleşmesiyle…

Madde 81 – Fizik kimliğin tespiti

Üst sınırı iki yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçta şüpheli veya sanığın kimliğini belirlemek için belirli fiziksel özellikleri ve kayıtları Cumhuriyet savcısının emriyle alınabilir. Bu kayıtlar,…

Madde 82 – Yönetmelik

75 ile 81. maddeler arasında düzenlenen işlemlerin hangi usullerle yapılacağı bir yönetmelikle belirlenir.

Madde 83 – Keşif

Keşif işlemi; hâkim, mahkeme, naip hâkim veya istinabe olunan hâkim ve mahkeme tarafından yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bu yetki Cumhuriyet savcısına aittir (1. fıkra). Hazırlanan tutanağa mevcut…

Madde 84 – Keşifte, tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde bulunabilecekler

Keşif sırasında veya belirli durumlarda tanık ve bilirkişilerin dinlenmesi esnasında şüpheli, sanık, mağdur ve avukatları hazır bulunabilir. Bazı özel durumlarda, örneğin tanığın doğruyu söylemesini engelleme riski…

Madde 85 – Yer gösterme

Cumhuriyet savcısı, suç hakkında açıklama yapmış olan şüpheliye yer gösterme işlemi yaptırabilir. Belirli suçlarda bu yetkiye adli kolluk amiri de sahiptir. Müdafi, soruşturmayı geciktirmemesi şartıyla işleme…

Madde 86 – Ölünün kimliğini belirleme ve adlî muayene

Ölü muayenesi veya otopsiden önce, engelleyici bir sebep yoksa ölünün kimliği tanıyan kişiler aracılığıyla tespit edilir; bu aşamada varsa şüpheli veya sanığa da ceset gösterilebilir. Adli muayenede tıbbi belirtilerle…

Madde 87 – Otopsi

Otopsi işleminin kimler tarafından gerçekleştirileceği, uygulama yöntemi ve mezardan çıkarma sürecine dair esasları belirleyen maddedir. Ayrıca işlem sırasında izlenecek usuller ve kayıt tutma zorunluluğu düzenlenmiştir.

Madde 88 – Yeni doğanın cesedinin adlî muayenesi veya otopsi

Yeni doğan bebeklerin cesetlerine uygulanan adli muayene veya otopside, bebeğin doğumla birlikte veya sonrasında yaşayıp yaşamadığına bakılır. Ayrıca normal sürede doğup doğmadığı, vücudunun rahim dışında hayatta…

Madde 89 – Zehirlenme şüphesi üzerine yapılacak işlem

Zehirlenme şüphesi olan durumlarda organlardan örnek alınırken organın dış görünüşü ve tahribatı tanımlanır; bulunan şüpheli maddeler ise uzman kişilerce analiz edilir. İncelemenin bir hekimle birlikte veya onun…

BİRİNCİ BÖLÜM – Yakalama ve Gözaltı

Madde 90 – Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Bu madde, hangi şartlarda kimlerin yakalama yapabileceğini ve yakalama sonrası izlenecek süreçleri belirler. Belirli durumlarda herkesin veya kolluk görevlilerinin yakalama yetkisinin olduğu, yakalanan kişiye…

Madde 91 – Gözaltı

Yakalanan bir kişinin soruşturma amacıyla gözaltına alınması, bu işlemin şartları, süreleri ve itiraz usulleri düzenlenmiştir. Genel kural olarak gözaltı süresi belli sınırlarla belirlenmiş olup, toplu suçlar veya…

Madde 92 – Gözaltı işlemlerinin denetimi

Cumhuriyet başsavcıları veya görevlendirdikleri Cumhuriyet savcıları, gözaltındaki kişilerin tutulduğu yerleri, durumlarını, gözaltına alınma neden ve süreleri ile buna ilişkin tüm kayıt ve işlemleri denetler. Yapılan…

Madde 93 – Yakalanan veya tutuklanan kişilerin nakli

Yakalanan veya tutuklanan kişilerin bir yerden başka bir yere nakledilmesi sırasında, belirli risklerin bulunduğu hallerde kelepçe takılabilir.

Madde 94 – Yakalanan kişinin mahkemeye götürülmesi

Hakim veya mahkemece verilen yakalama emriyle yakalanan kişilerin en geç yirmi dört saat içinde yetkili mercie çıkarılması gerekir. Fiziki olarak ulaştırma mümkün değilse, aynı süre içinde sesli ve görüntülü iletişim…

1 ilgili yargı kararı

Madde 95 – Yakalanan veya gözaltına alınanın durumunun yakınlarına bildirilmesi

Şüpheli veya sanık yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında, Cumhuriyet savcısının emriyle durumu hemen bir yakınına veya onun belirlediği kişiye bildirilir. Yakalanan kişi yabancıysa,…

Madde 96 – Yakalamanın ilgililere bildirilmesi

Şikayete bağlı bir suç kapsamında şüpheli, şikayet yapılmadan önce yakalanmışsa, durum şikayete yetkili kişiye veya bu kişilerin sayısı birden fazlaysa en az birine bildirilir (m. 90, 3. fıkra).

Madde 97 – Yakalama tutanağı

Yakalama işlemi yapılırken düzenlenmesi gereken tutanağın içeriğine ilişkin kuralları belirler. Tutanakta yakalanan kişinin durumu, yakalanma koşulları ve haklarının bildirildiği açıkça yer almalıdır.

Madde 98 – Yakalama emri ve nedenleri

Şüphelilerin, sanıkların, tutukluların veya hükümlülerin belirli durumlarda yakalanması için düzenlenen emirlerin usulünü ve içeriğini belirler. Bu emirler soruşturma veya kovuşturma evresine göre farklı makamlar…

Madde 99 – Yönetmelik

Gözaltına alma ve yakalama süreçlerinde uygulanacak teknik ayrıntılar ile usuller bir yönetmelikle belirlenir.

İKİNCİ BÖLÜM – Tutuklama

Madde 100 – Tutuklama nedenleri

Somut delillerle desteklenen kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeninin bulunması durumunda şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. Tutuklama kararının, işin önemi ve beklenen ceza ile ölçülü…

1 ilgili yargı kararı

Madde 101 – Tutuklama kararı

Soruşturma aşamasında savcının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturma aşamasında ise savcının istemiyle veya mahkemenin kendiliğinden aldığı kararla kişi tutuklanabilir. Tutuklama, tutukluluğun devamı veya tahliye…

Madde 102 – Tutuklulukta geçecek süre

Tutukluluğun süresi, davanın hangi mahkemenin görev alanına girdiğine ve soruşturma aşamasında olup olmadığına göre belirlenir. Belirli suç türleri için farklı üst sınırlar ve uzatma imkanları öngörülmüştür. Uzatma…

Madde 103 – Cumhuriyet savcısının tutuklama kararının geri alınmasını istemesi

Cumhuriyet savcısı, şüphelinin adli kontrol uygulanarak serbest bırakılmasını hakimden isteyebileceği gibi şüpheli ve avukatı da bu yönde talepte bulunabilir. Ayrıca soruşturma aşamasında savcı, tutuklama veya adli…

Madde 104 – Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri

Şüpheli veya sanıklar, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında serbest bırakılmalarını talep edebilirler. Serbest kalma veya tutukluluğun devamı ile ilgili kararları hakim veya mahkeme verir ve bu kararlara karşı…

Madde 105 – Usul

103 ve 104 üncü maddeler kapsamındaki istemlerin kabulü, reddi veya adlî kontrol uygulanmasıyla ilgili karar süreçlerini düzenler. Genel karar süresi üç gün olup, bazı örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda bu süre…

Madde 106 – Salıverilenin yükümlülükleri

Serbest bırakılmadan önce şüpheli veya sanığın adres ve varsa telefon numarasını ilgili makamlara bildirmesi gerekir. Soruşturma veya kovuşturma süreci bitene kadar adresindeki değişiklikleri bildirmeyenlere,…

Madde 107 – Tutuklananın durumunun yakınlarına bildirilmesi

Tutuklama ve tutukluluk süresinin uzatılması kararları, hâkimin kararıyla derhal bir yakına veya seçilen bir kişiye bildirilir. Kişinin, soruşturmayı riske atmamak kaydıyla bildirim yapmasına bizzat izin verilebilir.…

Madde 108 – Tutukluluğun incelenmesi

Soruşturma aşamasında şüphelinin tutukluluk halinin devam edip etmeyeceği, en geç otuz günde bir Cumhuriyet savcısının isteği veya şüphelinin talebiyle sulh ceza hâkimi tarafından kararlaştırılır. Sanıklar için ise…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Adlî Kontrol

Madde 109 – Adlî kontrol

Soruşturma aşamasında tutuklama sebepleri var olduğunda veya tutuklama yasağı bulunan hallerde, şüphelinin tutuklanması yerine belirli yükümlülüklere tabi olduğu adlî kontrol kararı verilebilir. Ağır hastalığı veya…

Madde 110 – Adlî kontrol kararı ve hükmedecek merciler

Şüphelinin soruşturma aşamasında hangi mercilerin kararıyla adli kontrol altına alınacağını ve bu tedbirlerin nasıl değiştirileceğini belirler. Benzer uygulamaların kovuşturma aşamasında da geçerli olduğunu ve adli…

Madde 110/A – Adli kontrol altında geçecek süre

Bu madde, adli kontrol tedbirlerinin uygulanabileceği azami süreleri düzenlemektedir. Süreler, davanın görüldüğü mahkemeye, suçun türüne ve kişinin çocuk olup olmamasına göre farklılık göstermektedir.

Madde 111 – Adlî kontrol kararının kaldırılması

Şüpheli veya sanığın isteği üzerine, Cumhuriyet savcısının görüşü alınarak hakim veya mahkeme tarafından adli kontrol kararının kaldırılmasına karar verilebilir. Bu karar beş gün içinde verilir ve adli kontrolle ilgili…

Madde 112 – Tedbirlere uymama

Adli kontrol tedbirlerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanıklar hakkında, hapis cezasının süresine bakılmaksızın tutuklama kararı verilebilir. Mahkûmiyet hükmü verilip üst kanun yollarına başvurulmuşsa, ilk…

Madde 113 – Güvence

Şüpheli veya sanık tarafından sunulan güvence, kişinin yargılama sürecindeki işlemlerde hazır bulunmasını ve belirli ödemelerin yapılmasını teminat altına alır. Bu ödemeler kanunda belirlenen bir öncelik sırasına göre…

Madde 114 – Önceden ödetme

Hakim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı, mağdurun haklarını veya nafaka borçlarını karşılayan güvence bedellerinin ilgili kişilere ödenmesine karar verebilir. Genel olarak bu ödeme için şüpheli veya sanığın rızası…

Madde 115 – Güvencenin geri verilmesi

Bu madde, adli kontrol kapsamında teslim edilen güvence bedellerinin hangi şartlarda geri verileceğini belirler. Yükümlülüklerini tamamlayanlar veya beraat edenlerin güvenceleri iade edilirken, belirli şartlar…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Arama ve Elkoyma

Madde 116 – Şüpheli veya sanıkla ilgili arama

Makul bir şüphe bulunması durumunda, şüpheli veya sanığın şahsının, eşyalarının, konutunun, iş yerinin veya kendine ait diğer yerlerin aranabileceğini düzenlemektedir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 117 – Diğer kişilerle ilgili arama

Şüpheliyi veya sanığı yakalamak ya da suç delillerini toplamak amacıyla, başka kişilerin üstü, eşyası, konutu, iş yeri veya kendilerine ait diğer yerler aranabilir. Bu aramanın yapılması, aranılan kişinin veya…

Madde 118 – Gece yapılacak arama

Konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Ancak bazı özel durumlarda bu yasak uygulanmaz (2. fıkra).

Madde 119 – Arama kararı

Arama işlemleri kural olarak hakim kararıyla yapılır; ancak acil durumlarda Cumhuriyet savcısının veya belli şartlarda kolluk amirinin yazılı emriyle gerçekleştirilebilir. Konut, iş yeri ve kapalı alanlardaki aramalar…

2 ilgili yargı kararı

Madde 120 – Aramada hazır bulunabilecekler

Aramalarda kimlerin hazır bulunabileceği, hangi durumlarda bilgilendirme yapılacağı ve avukatın katılım hakkı düzenlenmiştir.

Madde 121 – Arama sonunda verilecek belge

Arama işleminin ardından, kişinin talebiyle aramanın yasal dayanağına, suçun niteliğine ve el konulan eşyaların listesine dair belgeler verilir. Bu belgelerde kişi tarafından dile getirilen mülkiyet iddialarına yer…

Madde 122 – Belge veya kâğıtları inceleme yetkisi

Arama yapılan kişinin belge ve kağıtlarını inceleme yetkisi cumhuriyet savcısı ve hakime aittir. Belgelerin sahibi veya temsilcisi bunları mühürleyebilir; mühürlerin açılacağı zaman ilgili kişiler çağrılır ancak…

Madde 123 – Eşya veya kazancın muhafaza altına alınması ve bunlara elkonulması

İspat için faydalı görülen veya müsaderesine karar verilebilecek eşya ile malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır. Kişi bunları kendi rızasıyla teslim etmezse elkonulabilir. İşlem yapılan bu değerlerin maddi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 124 – İstenen eşyayı vermeyenler hakkında yapılacak işlem

123 üncü maddede belirtilen eşya veya malvarlığı değerlerini elinde bulunduran kişiler, talep edildiğinde bunları göstermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Teslimden kaçınanlar hakkında belirli istisnalar dışında…

Madde 125 – İçeriği Devlet sırrı niteliğindeki belgelerin mahkemece incelenmesi

Suç olgularına dair belgeler, devlet sırrı olduğu gerekçesiyle mahkemeden gizlenemez. Devlet sırrı taşıyan bu belgeler sadece hâkim veya mahkeme heyetince incelenebilir ve suçla ilgili kısımlar tutanağa geçirilir. Bu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 126 – Elkonulamayacak mektuplar, belgeler

Şüpheli veya sanık ile belirli maddeler uyarınca tanıklıktan çekinebilecek kişiler arasındaki mektup ve belgelere, bu kişilerin ellerindeyken el konulamaz.

Madde 127 – Elkoyma kararını verme yetkisi

Elkoyma işlemi kural olarak hâkim kararıyla; acil durumlarda ise Cumhuriyet savcısının veya ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılır. Hâkim kararı olmaksızın yapılan işlemlerin belirli süreler içinde…

118 ilgili yargı kararı

Madde 128 – Taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma

Belirli suçlardan elde edildiğine dair somut deliller ve kuvvetli şüphe olması durumunda, şüpheli veya sanığın taşınmazları, araçları, banka hesapları ve diğer malvarlığı değerlerine elkonulabilir. Bu işlem için ilgili…

4 ilgili yargı kararı

Madde 128/A – Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve elkoyma

Belirli bilişim suçlarının işlendiğine dair makul şüphe olduğunda bankalar, ödeme ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları hesapları 48 saate kadar askıya alabilir. Askıya alınan hesaplardaki paralara hakim kararı veya…

Madde 129 – Postada elkoyma

Resmi veya özel posta kuruluşlarındaki gönderiler, suç delili olma şüphesi durumunda hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla elkonulabilir. Genel kural olarak kolluk memurları…

Madde 130 – Avukat bürolarında arama, elkoyma ve postada elkoyma

Avukat bürolarının aranması ancak mahkeme kararıyla, karardaki olayla sınırlı olarak ve Cumhuriyet savcısının denetiminde gerçekleştirilebilir. Aramalar sırasında Baro başkanı veya temsilcisinin hazır bulunması…

Madde 131 – Elkonulan eşyanın iadesi

Soruşturma veya kovuşturma aşamasında el konulan eşyaların, muhafazasın gerekmediği veya müsadereye tabi olmayacağı anlaşıldığında iadesine karar verilir. Bu işlem kendiliğinden yapılabileceği gibi talep üzerine de…

Madde 132 – Elkonulan eşyanın muhafazası veya elden çıkarılması

El konulan eşyaların korunması, elden çıkarılması ve geçici olarak teslim edilmesi süreçlerini düzenler. Değer kaybı riski olan eşyalar hüküm kesinleşmeden elden çıkarılabilir veya belli şartlarla ilgililere teslim…

Madde 133 – Şirket yönetimi için kayyım tayini

Bir şirketin faaliyetleri aracılığıyla belirli suçların işlendiğine dair kuvvetli şüphe varsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde hâkim veya mahkemece şirkete kayyım atanabilir. Atama ile yönetim yetkileri tamamen…

5 ilgili yargı kararı

Madde 134 – Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma

Suç soruşturmalarında, kuvvetli şüphe olan ve başka şekilde delil elde edilemeyen hallerde bilgisayarlarda arama yapılmasına, kayıtların kopyalanmasına ve çözülmesine karar verilebilir. Gecikme durumunda savcılığın…

3 ilgili yargı kararı

BEŞİNCİ BÖLÜM – Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi

Madde 135

Belirli ağır suçlarda, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe olması ve başka türlü delil elde edilememesi durumunda hakim veya acil hallerde savcı kararıyla kişilerin haberleşmesi dinlenebilir, kaydedilebilir veya…

11 ilgili yargı kararı

Madde 136 – Müdafiin bürosu ve yerleşim yeri

Şüpheli veya sanığa yüklenen suçla ilgili olarak, müdafiin bürosu, konutu ve yerleşim yerindeki haberleşme araçları hakkında 135 inci madde hükmü uygulanamaz.

Madde 137 – Kararların yerine getirilmesi, iletişim içeriklerinin yok edilmesi

İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararlarının uygulama sürecini ve bu kayıtların hangi şartlarda yok edileceğini belirler. Yetkili makamların yazılı talepleriyle başlatılan işlemlerin belgelendirilmesi,…

Madde 138 – Tesadüfen elde edilen deliller

Arama, elkoyma veya iletişim denetimi işlemleri yapılırken karşılaşılan ve yürütülen soruşturma ile ilgisi olmayan ancak başka bir suçun işlendiği şüphesini doğuran delillerin nasıl yönetileceği düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

ALTINCI BÖLÜM – Gizli Soruşturmacı ve Teknik Araçlarla İzleme

Madde 139

Somut delillere dayanan kuvvetli şüphenin bulunduğu ve başka şekilde delil toplanamadığı hallerde, hakim kararıyla kamu görevlileri gizli soruşturmacı olarak görevlendirilebilir. Bu kişiler, belirli ağır suçların…

Madde 140 – Teknik araçlarla izleme

Belirli ağır suçların işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe olduğunda ve başka türlü delil toplanamadığında, kişi kamuya açık alanlarda ve iş yerinde teknik araçlarla izlenerek ses veya görüntü kaydı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 140/A – Yönetmelik

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 135 ile 140. maddeleri arasında düzenlenen koruma tedbirlerinin hangi yöntem ve esaslarla uygulanacağı yönetmelikle belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM – Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat

Madde 141

Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında meydana gelen haksız yakalama, tutuklama ve benzeri mağduriyetler karşısında kişilere maddi ve manevi zararlarını Devletten isteme hakkı tanınmıştır. Hakim ve savcıların…

4 ilgili yargı kararı

Madde 142 – Tazminat isteminin koşulları

Tazminat isteminin hangi sürede, nereye ve nasıl yapılacağını, yargılama sürecini ve ödeme yöntemlerini düzenleyen maddedir. Genel olarak ağır ceza mahkemelerinde görülen bu istemlerde, belirli belgelerin sunulması ve…

8 ilgili yargı kararı

Madde 143 – Tazminatın geri alınması

Mahkûmiyetle sonuçlanan bazı durumlarda önceden ödenmiş tazminatların geri alınması usulünü belirler. Ayrıca iftira veya yalan tanıklık nedeniyle yapılan ödemelerin sorumlu kişilerden geri istenmesini düzenler.

Madde 144 – Tazminat isteyemeyecek kişiler

Kanuna uygun olarak yakalanan, adli kontrol altına alınan veya tutuklanan kişilerin hangi durumlarda tazminat talebinde bulunamayacağı düzenlenmiştir.

BİRİNCİ BÖLÜM – İfade veya Sorgu İçin Çağrı

Madde 145 – İfade veya sorgu için çağrı

İfadesi alınacak veya sorgulanacak kişilerin davetiye ile çağrılmasına ilişkin usulü düzenler. Davetiyede çağrılma gerekçesi açıkça belirtilmeli ve gelmeyenlerin zorla getirileceği bildirilmelidir.

Madde 146 – Zorla getirme

Belirli şartların oluşması durumunda şüpheli, sanık, tanık, bilirkişi, mağdur veya şikayetçilerin zorla getirilmesine karar verilebilir. Bu karar kapsamında getirilen kişiler, yol süresi hariç en geç 24 saat içinde…

İKİNCİ BÖLÜM – İfade ve Sorgu Usulü

Madde 147 – İfade ve sorgunun tarzı

Şüphelinin ifadesinin alınması veya sanığın sorgulanması sırasında uyulması gereken usuller düzenlenmiştir. Kişiye haklarının bildirilmesi, kimlik tespiti ve sürecin tutanağa bağlanması zorunluluğu getirilmiştir.

9 ilgili yargı kararı

Madde 148 – İfade alma ve sorguda yasak usuller

Şüpheli ve sanığın beyanlarının özgür iradeyle alınması zorunludur; baskı, tehdit veya yasak yöntemler kullanılamaz. Bu yöntemlerle elde edilen ifadeler rıza olsa dahi delil olarak kullanılamaz. Avukat olmadan kolluğa…

BİRİNCİ BÖLÜM – Müdafi Seçimi, Görevlendirilmesi, Görev ve Yetkileri

Madde 149 – Şüphelinin veya sanığın müdafi seçimi

Şüpheli veya sanıklar, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya daha fazla avukatın yardımından faydalanabilirler; kanuni temsilcileri varsa onlar da avukat seçebilir. Avukatların müvekkilleriyle görüşme ve…

9 ilgili yargı kararı

Madde 150 – Müdafiin görevlendirilmesi

Şüpheli veya sanığın avukat seçme süreci ve belirli koşulların varlığı halinde zorunlu avukat görevlendirilmesi düzenlenmiştir.

6 ilgili yargı kararı

Madde 151 – Müdafi görevini yerine getirmediğinde yapılacak işlem ve müdafilik görevinden yasaklanma

Görevlendirilen müdafinin sorumluluklarını yerine getirmediği hallerde uygulanacak süreçleri ve belirli suçlarla ilgili yargılanan avukatların müdafilik görevinden yasaklanma şartlarını düzenler. Yasaklama kararının…

Madde 152 – Şüpheli veya sanığın birden fazla olması hâlinde savunma

Çıkarları birbirine uygun olan birden fazla şüpheli veya sanığın savunması aynı avukat tarafından yürütülebilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 153 – Müdafiin dosyayı inceleme yetkisi

Soruşturma aşamasında müdafi ve suçtan zarar görenin vekili, dosya içeriğini inceleyebilir ve belgelerin örneğini harçsız alabilir. Ancak bazı spesifik suçlarda, soruşturmanın amacı tehlikeye girecekse bu yetki hakim…

Madde 154 – Müdafi ile görüşme

Şüpheli veya sanık, vekâletname olmasa dahi avukatı ile gizlilik içinde her zaman görüşebilir ve yazışmaları denetlenemez (1. fıkra). Belirli terör, örgütlü uyuşturucu suçları ve TCK'nın ilgili bölümlerindeki suçlar…

Madde 155 – Kanunî temsilci veya eşin duruşmada hazır bulunması

Sanığın kanuni temsilcisinin duruşma tarihi ve saati kendisine bildirilir; kişi talebinde bulunursa duruşmaya katılıp dinlenebilir. Aynı haklar sanığın eşi için de geçerlidir ancak eşe ayrıca tebligat yapılması zorunlu…

Madde 156 – Müdafiin görevlendirilmesinde usul

Bu madde, 150 nci maddedeki hallerde müdafinin nasıl görevlendirileceğini düzenler. Soruşturma evresinde ilgili mercinin veya hâkimin, kovuşturma evresinde ise mahkemenin istemiyle Baro tarafından avukat atanır.…

3 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Soruşturmanın Gizliliği, Suçların İhbarı

Madde 157 – Soruşturmanın gizliliği

Soruşturma evresi boyunca yapılan usul işlemleri, kanundaki diğer hükümler saklı kalmak ve savunma haklarına zarar verilmemek kaydıyla gizli tutulur.

Madde 158 – İhbar ve şikâyet

Suçla ilgili ihbar ve şikâyetler; Cumhuriyet Başsavcılığına, kolluk kuvvetlerine, yurt dışındaki temsilciliklere veya belirlenen idari makamlara yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Bazı durumlarda soruşturma…

1 ilgili yargı kararı

Madde 159 – Şüpheli ölümün ihbarı

Bir ölümün doğal nedenlerle gerçekleşmediğine dair şüphe oluşması veya kişinin kimliğinin tespit edilememesi durumunda, ilgili kişilerin bu durumu hemen Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmesi gerekir. Bu tür vakalarda…

İKİNCİ BÖLÜM – Soruşturma İşlemleri

Madde 160 – Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi

Cumhuriyet savcısı, bir suçun işlendiğini öğrendiğinde kamu davası açmaya gerek olup olmadığını belirlemek amacıyla derhal soruşturma başlatır. Bu süreçte, şüphelinin haklarını korumak ve adil yargılamayı sağlamak için…

10 ilgili yargı kararı

Madde 161 – Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri

Cumhuriyet savcılarının araştırma yapma, kamu görevlilerinden bilgi isteme ve adlî kolluğu yönetme yetkilerini düzenler. Ayrıca belli başlı kamu görevlileri, vali, kaymakam ve milletvekilleri hakkındaki soruşturma…

Madde 162 – Soruşturmada Cumhuriyet savcısının hâkim kararı istemi

Soruşturma sırasında yalnızca hâkim tarafından yapılabilecek bir işleme gerek duyulduğunda, Cumhuriyet savcısı talebini o yerin sulh ceza hâkimine bildirir. Sulh ceza hâkimi, istenen işlemin kanuna uygunluğunu…

Madde 163 – Soruşturmanın sulh ceza hâkimi tarafından yapılması

Suçüstü durumu veya gecikme riski olan hallerde, Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması ya da iş yükünün yetersiz kalması durumunda sulh ceza hâkimi tüm soruşturma işlemlerini gerçekleştirebilir. Bu durumda kolluk…

Madde 164 – Adlî kolluk ve görevi

Adlî kolluk, ilgili kanunlarda belirtilen soruşturma işlemlerini yürüten güvenlik görevlilerinden oluşur. Bu görevliler, soruşturma süreçlerinde Cumhuriyet savcısının emir ve talimatlarını yerine getirirler (2. fıkra).…

Madde 165 – Diğer kolluk birimlerinin adlî kolluk görevi

Gerektiği hallerde veya Cumhuriyet savcısının talebiyle, diğer kolluk birimleri de adlî kolluk görevlerini yapmakla yükümlüdür. Bu görevi yürüten kolluk görevlilerine, yaptıkları adlî işlemler bakımından Ceza…

Madde 166 – Değerlendirme raporu yetkisi

Cumhuriyet başsavcıları, her yılın sonunda bulundukları yerdeki adli kolluk sorumluları için değerlendirme raporları hazırlayıp mülki idare amirlerine gönderir.

Madde 167 – Yönetmelik

Adli kolluk görevlilerinin nitelikleri, eğitimleri, diğer birimlerle ilişkileri, değerlendirme raporları ve uzmanlıklarına göre görev yerleri gibi konular bir yönetmelikle belirlenecektir. Bu yönetmeliğin, Kanun'un…

Madde 168 – Adlî kolluğun olay yerinde aldığı tedbirlere uyulmaması halinde yetkisi

Olay yerinde göreve başlayan adli kolluk görevlisi, çalışmalarına engel olan veya aldığı önlemlere aykırı hareket eden kişileri, işlemler bitinceye kadar gerekirse zor kullanarak durdurabilir.

Madde 169 – Soruşturma evresinde yapılan işlemlerin tutanağa bağlanması

Soruşturma aşamasında şüpheli, tanık ve bilirkişi işlemleri gibi tüm süreçlerin tutanağa bağlanması zorunludur. Tutanaklar; işlem yapılan yeri, zamanı ve katılımcıları içermeli, yetkili kişiler ile katılan avukatlar…

BİRİNCİ BÖLÜM – Kamu Davasının Açılması

Madde 170 – Kamu davasını açma görevi

Kamu davasını açma görevi Cumhuriyet savcısına aittir. Soruşturma sonunda suçun işlendiğine dair yeterli şüphe oluşursa savcı, görevli ve yetkili mahkemeye sunulmak üzere bir iddianame hazırlar. Bu belgede suçlanan…

3 ilgili yargı kararı

Madde 171 – Kamu davasını açmada takdir yetkisi

Cumhuriyet savcısının belirli şartlar altında kamu davası açmama veya davanın açılmasını erteleme yetkisini düzenler. Etkin pişmanlık veya şahsî cezasızlık durumlarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilir.…

32 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar, İtiraz ve İddianamenin İadesi

Madde 172 – Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar

Cumhuriyet savcısının, yeterli delil bulunmaması veya kovuşturma imkanı olmaması durumunda verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı düzenler. Karar ilgili kişilere bildirilir ve itiraz yolları gösterilir.…

13 ilgili yargı kararı

Madde 173 – Cumhuriyet savcısının kararına itiraz

Suçtan zarar gören kişilerin, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz etme sürecini belirler. Hakimlik talebi haklı bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler, aksi durumda…

18 ilgili yargı kararı

Madde 174 – İddianamenin iadesi

Mahkeme, önüne gelen iddianameyi ve belgeleri on beş gün içinde inceleyerek belirli eksiklik veya hatalar saptarsa iddianameyi Cumhuriyet Başsavcılığına iade edebilir. Bu süre zarfında iade edilmeyen iddianameler kabul…

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Duruşma Hazırlığı

Madde 175 – İddianamenin kabulü ve duruşma hazırlığı

İddianamenin kabul edilmesiyle kamu davası açılmış sayılır ve kovuşturma süreci başlar. Bu işlemden sonra mahkeme duruşma tarihini belirleyerek ilgili kişilere çağrı yapar.

Madde 176 – İddianamenin sanığa tebliği ve sanığın çağrılması

İddianamenin sanığa tebliğ edilme şeklini ve duruşmaya çağrılma usullerini düzenler. Tutuklu ve tutuksuz sanıklar için farklı bildirim yöntemleri ve şartlar öngörmektedir.

Madde 177 – Sanığın savunma delillerinin toplanması istemi

Sanıklar, tanık veya bilirkişi çağrılması ya da savunma delillerinin toplanması taleplerini, ilgili olayları belirten bir dilekçeyle duruşma gününden en az beş gün önce mahkemeye sunabilirler. Bu talebe ilişkin karar…

Madde 178 – Çağrılması reddedilen tanığın ve uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi

Mahkemenin tanık veya uzman kişi çağırma talebini reddetmesi durumunda, sanık veya katılan bu kişileri kendileri mahkemeye getirebilir ve getirilen kişiler duruşmada dinlenir. Ancak, sadece davayı uzatmak için yapılan…

Madde 179 – Çağrılan tanıkların ad ve adreslerinin sanığa ve Cumhuriyet savcısına bildirilmesi

Sanığın çağıracağı veya getireceği tanık ve bilirkişilerin bilgilerinin Cumhuriyet savcısına bildirilmesini düzenler. Benzer şekilde, Cumhuriyet savcısının ayrıca çağıracağı kişilerin bilgilerinin de sanığa iletilmesi…

Madde 180 – Tanık ve bilirkişinin naiple veya istinabe yoluyla dinlenmeleri

Duruşmaya katılamayacak durumda olan tanık ve bilirkişilerin naiple, istinabe yoluyla veya görüntülü iletişimle dinlenme şartlarını düzenler. Büyükşehir belediye sınırları içerisindeki kişilerin istinabe yoluyla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 181 – Tanık ve bilirkişinin dinleneceği günün bildirilmesi

Tanık veya bilirkişilerin dinlenme gününün ilgili taraflara nasıl bildirileceğini ve tutuklu sanıkların bu işlemler sırasındaki durumunu düzenler. Keşif ve muayene işlemlerinde de aynı bildirim kuralları geçerlidir.

5 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Duruşma

Madde 182 – Duruşmanın açıklığı

Duruşmalar kural olarak herkese açıktır. Ancak genel ahlâk veya kamu güvenliği nedeniyle zorunlu olduğu hallerde mahkeme, duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına karar verebilir. Bu konudaki gerekçeli…

Madde 183 – Ses ve görüntü alıcı aletlerin kullanılması yasağı

Adliye binalarında ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonlarında sesli veya görüntülü kayıt yapan ya da aktaran cihazların kullanılması yasaktır. Bu yasak, bina içindeki ve dışındaki tüm adli işlemler için de…

Madde 184 – Açıklığın kaldırılması hakkında karar

Madde 182'de belirtilen durumlar için yapılan açıklığın kaldırılması istemi hakkındaki duruşmalar, talep gelmesi veya mahkemenin uygun görmesi durumunda kapalı olarak yapılır.

Madde 185 – Zorunlu kapalılık

Sanığın on sekiz yaşını doldurmamış olması durumunda duruşmalar kapalı şekilde gerçekleştirilir ve karar da kapalı duruşmada açıklanır.

Madde 186 – Kapalılık kararının ve nedenlerinin yazılması

Duruşmanın herkese açık olma özelliğinin kaldırılmasına ilişkin karar ve bunun gerekçeleri tutanağa yazılarak kaydedilir.

Madde 187 – Kapalı duruşmada bulunabilme

Mahkeme, kapalı duruşmalara belirli kişilerin katılımına izin verebilir ancak bu kişileri gizlilik konusunda uyararak durumu tutanağa geçirir. Kapalı duruşmaların içeriğinin hiçbir şekilde yayımlanması yasaktır. Açık…

Madde 188 – Duruşmada hazır bulunacaklar

Duruşmada hazır bulunması zorunlu olan kişileri belirleyen bu maddeyle, zorunlu müdafiin mazeretsiz olarak gelmemesi veya duruşmayı terk etmesi durumunda yargılamanın sürdürülebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca tek…

1 ilgili yargı kararı

Madde 189 – Birden çok Cumhuriyet savcısı ve avukatın duruşmaya katılması

Duruşmalara birden fazla Cumhuriyet savcısı ve birden fazla avukat aynı anda katılabileceği gibi, bu kişiler kendi aralarında iş bölümü de yapabilirler.

Madde 190 – Ara verme

Duruşmalar normal şartlarda ara verilmeden sürdürülebilir ancak zorunlu hallerde davanın makul sürede bitirilmesi için ara verilebilir. 176 nci maddede öngörülen süreye uyulmaması halinde sanığa, duruşmaya ara…

Madde 191 – Duruşmanın başlaması

Duruşma; sanık, müdafii, tanık ve bilirkişilerin hazır olup olmadıklarının tespiti ve iddianamenin kabul kararının okunmasıyla başlar. İşlem sırasında tanıklar salondan çıkarılırken, sanığın kimlik ve mali durum…

Madde 192 – Başkan veya hâkimin görevi

Mahkeme başkanı veya hâkim duruşmayı yönetmek, sanığı sorgulamak ve delillerin sunulmasını sağlamakla görevlidir. Duruşma sırasında katılımcılardan biri, başkanın aldığı bir yönetim tedbirinin hukuka aykırı olduğunu…

Madde 193 – Sanığın duruşmada hazır bulunmaması

Genel kural olarak, yasada istisna tutulan haller dışında sanık hazır bulunmadan duruşma yapılamaz ve geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir. Belirli şartlar altında, sanığın sorgusu yapılmasa…

1 ilgili yargı kararı

Madde 194 – Sanığın mahkemeden uzaklaşması

Mahkeme, duruşmaya gelen sanığın oturum boyunca orada kalmasını sağlar ve kaçmasını önleyecek tedbirler alır. Sanık kaçarsa veya ara sonrası oturuma gelmezse; önceden sorgusunun yapılmış olması ve mahkemenin gerek…

Madde 195 – Sanığın yokluğunda duruşma

Suçun sadece veya beraberinde adlî para cezası ya da müsaderi gerektirdiği durumlarda, sanık gelmese dahi duruşma yapılabilir. Bu durumda, sanığa gönderilecek davetiyeye gelmese de duruşmanın gerçekleştirileceği yazılır.

Madde 196 – Sanığın duruşmadan bağışık tutulması

Mahkeme, sorgusu yapılmış olan sanığı veya avukatının talebi üzerine sanığı duruşmaya katılmaktan muaf tutabilir. Sanığın sorgusu belirli şartlar altında başka yerler aracılığıyla, görüntülü iletişim yöntemleriyle veya…

3 ilgili yargı kararı

Madde 197 – Sanığın müdafi gönderebilmesi

Sanık duruşmada olmasa bile, avukatı tüm oturumlara katılma yetkisine sahiptir.

Madde 198 – Sanık hazır bulunmaksızın yapılan duruşmada eski hâle getirme koşulu

Sanığın katılmadığı duruşmalarda alınan kararların tebliğinden itibaren bir hafta içinde, kanuni nedenlerle eski hâle getirme talebinde bulunulabileceğini düzenler. Ancak belirli şartlarda bu talebin yapılamayacağı…

Madde 199 – Sanığın zorla getirilebilmesi

Mahkeme, sanığın duruşmada hazır bulunması için her zaman zorla getirme kararı verilmesine veya yakalama emri çıkarılmasına karar verebilir.

Madde 200 – Sorgu sırasında sanığın mahkeme salonundan çıkarılabilmesi

Mahkeme, suç ortaklarının veya tanıkların sanık huzurunda gerçeği söylemeyeceğini düşünürse, sanığın sorgu ve dinleme sırasında salondan çıkarılmasına karar verebilir (1. fıkra). Salonuna geri dönen sanığa,…

Madde 201 – Doğrudan soru yöneltme

Duruşmada cumhuriyet savcısı ve avukatlar belirlenen kişilere doğrudan soru sorabilirken; sanık ve katılan sorularını hâkim aracılığıyla iletir. Soruya yapılan itirazlar hakkında mahkeme başkanı karar verir. Heyetli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 202 – Tercüman bulundurulacak hâller

Türkçe bilmeyen veya engelli olan sanık, mağdur, şüpheli ve tanıklara, iddia ve savunmadaki önemli noktaların anlaşılabilmesi için tercüman desteği sağlanır. Sanık, bazı aşamalarda savunmasını kendi seçtiği bir…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Duruşmanın Düzen ve Disiplini

Madde 203 – Hâkim veya başkanın yetkisi

Duruşmanın düzeninin sağlanması yetkisi mahkeme başkanı veya hâkime aittir. Düzeni bozanların, savunma haklarını engellememek şartıyla salondan çıkarılmasına karar verilebilir. Çıkarılma sırasında direnen veya…

Madde 204 – Sanığın dışarı çıkarılması

Duruşmanın düzenini bozan davranışlarda bulunan sanık salondan çıkarılabilir. Mahkeme, savunması için gerekli görmezse duruşmayı sanığın yokluğunda tamamlayabilir. Bu süreçte avukatı olmayan sanığa barodan bir avukat…

Madde 205 – Duruşma sırasında işlenen suç hakkında işlem

Duruşma esnasında bir suç işlenmesi durumunda, mahkeme olayı tespit edip tutanağa bağlar ve bu belgeyi yetkili makama gönderir. Mahkeme ayrıca, gerekli gördüğü takdirde suçu işleyen kişinin tutuklanmasına karar…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Delillerin Ortaya Konulması ve Tartışılması

Madde 206 – Delillerin ortaya konulması ve reddi

Sanığın sorgusundan sonra başlayan delillerin ortaya konulma süreci ve bu delillerin hangi hallerde reddedileceği belirlenmiştir. Sanık mazeretsiz gelmediğinde de deliller incelenmeye devam edebilir ve daha sonra…

2 ilgili yargı kararı

Madde 207 – Delil ve olayın geç bildirilmesi

Bir delilin sunulması talebi veya ispatlanmak istenen bir olayın bildirimi, geç yapıldığı gerekçesiyle reddedilemez.

Madde 208 – Tanığın duruşma salonundan ayrılması

Tanıklar, ifadeleri alındıktan sonra mahkeme başkanı veya hâkimin izni olmadan duruşma salonundan ayrılamazlar.

Madde 209 – Duruşmada anlatılması zorunlu belge ve tutanaklar

Dava sürecindeki belirli tutanakların, adli sicil kayıtlarının ve mali durum belgelerinin duruşmada okunması gerekir. Sanık veya mağdurun talebi üzerine, kişisel verilerini içeren belgelerin kapalı oturumda okunmasına…

1 ilgili yargı kararı

Madde 210 – Duruşmada okunmayacak belgeler

Bir olayın delili sadece tanık beyanlarından oluşuyorsa, bu tanıkların duruşmada dinlenmesi zorunludur ve eski tutanakların okunması dinleme yerine geçmez. Ayrıca, tanıklıktan çekinme hakkı bulunan bir kişi bu hakkını…

1 ilgili yargı kararı

Madde 211 – Duruşmada okunmasıyla yetinilebilecek belgeler

Belirli şartlarda, tanık veya sanığın suç ortağının duruşmaya gelmesi yerine daha önce verdikleri ifadelerin veya yazdıkları belgelerin okunabileceği durumları belirler. Diğer tutanakların okunabilmesi için ise ilgili…

Madde 212 – Tanığın önceki ifadesinin okunması

Tanık bir hususu hatırlayamadığında veya duruşmadaki beyanıyla önceki ifadesi arasında çelişki olduğunda, eski ifadesinin ilgili bölümleri okunur. Bu işlem tanığın hatırlamasına yardımcı olmak ve çelişkileri gidermek…

Madde 213 – Sanığın önceki ifadesinin okunması

Sanığın hakim veya mahkeme önündeki beyanları ile Cumhuriyet savcısının aldığı veya avukat eşliğindeki kolluk ifadeleri arasında çelişki varsa, bu belgeler duruşmada okunabilir.

Madde 214 – Rapor, belge ve diğer yazıların okunması

Resmî belgelerin, yazıların ve teknik veya tıbbi raporların okunmasının ardından, gerekli görüldüğü takdirde bu belgeleri imzalayan kişiler açıklama yapmak üzere duruşmaya çağrılabilir. Eğer rapor bir kurul tarafından…

Madde 215 – Dinleme ve okumadan sonra diyeceğin sorulması

Suç ortağının, tanığın veya bilirkişinin dinlenmesi ya da bir belgenin okunmasının ardından; katılan ve vekiline, Cumhuriyet savcısına, sanığa ve müdafiine bu hususlarla ilgili bir diyecekleri olup olmadığı sorulur.

Madde 216 – Delillerin tartışılması

Delillerin tartışılması sırasında söz haklarının hangi sırayla kullanılacağını ve tarafların birbirlerine nasıl cevap verebileceğini belirleyen maddedir. Ayrıca karar öncesindeki son söz hakkının kime ait olduğunu ve…

2 ilgili yargı kararı

Madde 217 – Delilleri takdir yetkisi

Hakim, kararını yalnızca duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış olan delillere dayandırabilir. Bu deliller, hakimin vicdani kanaatine göre serbestçe değerlendirilir. Yüklenen suçun ispatında hukuka uygun şekilde…

10 ilgili yargı kararı

Madde 218 – Ceza mahkemelerinin ek yetkisi

Suçun ispatı için başka bir mahkemenin görev alanına giren bir sorunun çözülmesi gerekiyorsa, ceza mahkemesi bu konuda kendisi karar verebilir veya görevli mahkemedeki davanın sonucunu bekletebilir (1. fıkra).…

BEŞİNCİ BÖLÜM – Duruşma Tutanağı

Madde 219 – Duruşma tutanağı

Duruşmalar için tutulan tutanakların mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanması gerekir. Teknik cihazlarla alınan kayıtların gecikmeden yazılı tutanağa çevrilip imzalanması zorunludur (1.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 220 – Duruşma tutanağının başlığı

Duruşma tutanağının başlık kısmında bulunması gereken zorunlu bilgileri düzenler.

Madde 221 – Duruşma tutanağının içeriği

Bu madde, duruşma tutanağında bulunması gereken zorunlu bilgilerin neler olduğunu belirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 222 – Duruşma tutanağının ispat gücü

Duruşmanın nasıl gerçekleştirildiği ve yasal usullere uygun olup olmadığı yalnızca duruşma tutanağıyla ispatlanabilir. Bu tutanağın içeriğine karşı sadece sahtecilik iddiasında bulunulabilir.

3 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Duruşmanın Sona Ermesi ve Hüküm

Madde 223 – Duruşmanın sona ermesi ve hüküm

Duruşmanın sona ermesiyle birlikte mahkeme; beraat, mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşmesi kararlarıyla hüküm kurar. Maddede, bu farklı karar türlerinin hangi şartlar altında verileceği…

318 ilgili yargı kararı

Madde 224 – Karar ve hükümlerde gerekli oy sayısı

Mahkemelerin karar ve hükümlerinin hangi oy sayılarıyla alınacağını ve muhalif görüşlerin nasıl kayıt altına alınacağını belirler. Buna göre kararlar oybirliği veya oyçokluğu ile verilir.

Madde 225 – Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi

Mahkeme, hükmünü yalnızca iddianamede belirtilen kişi ve eylem üzerinden verir. Ancak mahkeme, söz konusu eylemin hangi suça girdiğine karar verirken tarafların iddia ve savunmalarıyla sınırlı değildir.

4 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Suç Niteliğinde Değişiklik

Madde 226 – Suçun niteliğinin değişmesi

Mahkeme, sanığa haber vermeden ve savunma imkanı tanımadan, onu iddianamede belirtilen suçtan farklı bir suçtan mahkûm edemez. Ceza artırımını veya güvenlik tedbirlerini gerektiren durumlar duruşmada ilk kez ortaya…

6 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Karar ve Hüküm

Madde 227 – Müzakereye katılacak hâkimler

Karar ve hüküm aşamasındaki müzakerelere kural olarak sadece karara katılacak hâkimler dahil olur. Ancak mahkeme başkanı, bazı yardımcı personel ve avukat adaylarının da bu sırada orada bulunmasına izin verebilir.

Madde 228 – Müzakerenin yönetimi

Müzakere süreci mahkeme başkanı tarafından yönetilir.

Madde 229 – Oyların toplanması

Mahkemelerde oyların hangi sırayla toplanacağını ve oylamada eşitlik olması durumunda izlenecek yolu belirler. Oylama süreci kıdemsiz üyeden başlar ve mahkeme başkanının oy vermesiyle tamamlanır.

Madde 230 – Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar

Mahkemelerin verdiği kararların gerekçe kısımlarında hangi bilgilerin bulunması gerektiğini düzenleyen maddedir. Kararın türüne göre (mahkûmiyet, beraat, ceza verilmemesi vb.) gerekçede yer alması zorunlu olan farklı…

5 ilgili yargı kararı

Madde 231 – Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Bu madde, duruşma sonunda hükmün nasıl okunacağını ve belirli şartlar altında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumunu düzenler. Belirli kriterleri taşıyan sanıklar için hükmün açıklanması beş yıllık bir…

64 ilgili yargı kararı

Madde 232 – Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar

Bu madde, ceza mahkemeleri tarafından verilen hükümlerin nasıl yazılması gerektiğini, hangi bilgileri içermesi gerektiğini ve imza süreçlerini düzenler. Hükmün başlangıcından sonuç kısmına kadar olan zorunlu içerikler…

19 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ KISIM – Suçun Mağduru ile Şikâyetçinin Hakları

Madde 233 – Suçun mağduru ile şikâyetçinin çağırılması

Mağdur ve şikâyetçi; Cumhuriyet savcısı, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrı kâğıdıyla çağrılarak dinlenir. Kovuşturma aşamasına gelindiğinde çağrı kâğıdına iddianamenin eklenmesi gerekir. Ayrıca, dosyada…

3 ilgili yargı kararı

Madde 234 – Mağdur ile şikâyetçinin hakları

Mağdur ve şikâyetçilerin hem soruşturma hem de kovuşturma evrelerinde sahip oldukları delil toplama, belge isteme ve davaya katılma gibi haklarını düzenler. Bazı suç türlerinde ve özel durumlarda avukat…

13 ilgili yargı kararı

Madde 235 – Mağdur ile şikâyetçinin davete uymamaları

Mağdur, şikâyetçi veya vekillerinin bildirdikleri adresler tebligat için esas alınır. Bu adrese yapılan çağrıya rağmen gelinmezse yeniden tebligat yapılmaz. Adresin yanlış olması veya değiştirildiğinin bildirilmemesi…

Madde 236 – Mağdur ile şikâyetçinin dinlenmesi

Mağdurlar tanık olarak dinlendikleri takdirde yemin hariç tanıklığa dair kurallar uygulanır. Özellikle çocuklar ve psikolojisi bozulan mağdurların dinlenmesi sürecinde uzman desteği sağlanması ve bazı suç türlerinde…

1 ilgili yargı kararı

İKİNCİ KISIM – Kamu Davasına Katılma

Madde 237 – Kamu davasına katılma

Mağdurlar, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlular, ilk derece mahkemesindeki kovuşturmanın her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olarak davaya katılabilirler. Kanun yolu sürecinde…

405 ilgili yargı kararı

Madde 238 – Katılma usulü

Kamu davası açıldıktan sonra, mahkemeye dilekçe verilerek veya duruşmada sözlü talepte bulunularak davaya katılma istenebilir. Duruşma sırasında şikayetçi olan suçtan zarar görene davaya katılıp katılmak istemediği…

6 ilgili yargı kararı

Madde 239 – Katılanın hakları

Davaya katılan mağdur veya suçtan zarar gören kişilerin, belirli suç türlerinde veya özel durumlar söz konusu olduğunda baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteme hakkını ve zorunlu avukatlık hallerini düzenler.

2 ilgili yargı kararı

Madde 240 – Katılmanın davaya etkisi

Davaya katılma talebi davanın durmasına yol açmaz. Belirli günü gelmiş olan duruşmalar ve yargılama işlemleri, süre kısıtı nedeniyle katılımcıya haber verilemese dahi zamanında yapılır.

Madde 241 – Katılmadan önceki kararlara itiraz

Davaya katılan kişiye, kendisi katılmadan önce verilmiş olan kararlar tebliğ edilmez. Bu kararlara karşı kanun yoluna başvuru hakkı, Cumhuriyet savcısı için belirlenen süre geçtiğinde sona erer.

Madde 242 – Katılanın kanun yoluna başvurması

Katılan kişi, Cumhuriyet savcısına bağlı kalmadan kendi başına kanun yollarına başvuruda bulunabilir. Bu başvuru sonucunda karar bozulursa, işlemleri yeniden Cumhuriyet savcısı yürütür.

Madde 243 – Katılmanın hükümsüz kalması

Davaya katılan kişinin vazgeçmesi veya ölümü halinde katılımı sona erer. Bu durumda mirasçılar, ölen kişinin haklarını takip edebilmek için davaya katılma hakkına sahiptir.

3 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Gaiplerin Yargılanması

Madde 244 – Gaibin tanımı ve yapılabilecek işlemler

Yerinin bilinmediği, yurt dışında olup mahkemeye getirilemediği veya getirilmesinin uygun görülmediği sanıklar gaip sayılır. Gaip sanıklar hakkında duruşma açılmaz ancak delillerin toplanması veya korunması için…

Madde 245 – Gaibe ihtar

Adresi bilinmeyen kişiye, mahkemeye gelmesi veya adresini bildirmesi amacıyla uygun bir iletişim aracı üzerinden bildirim yapılır.

Madde 246 – Sanığa verilecek güvence belgesi

Mahkeme, nerede olduğu bilinmeyen sanığın duruşmaya gelmesi durumunda tutuklanmayacağına dair bir güvence belgesi verebilir. Belirli koşullara bağlanabilen bu güvencenin geçerli olmadığı özel durumlar bulunmaktadır.

İKİNCİ BÖLÜM – Kaçakların Yargılanması

Madde 247

Soruşturma veya kovuşturma sürecinden kaçmak için saklanan veya yurt dışında bulunduğu için ulaşılamayan kişilere kaçak denir. Belirli suçlarda yasal çağrıya rağmen gelmeyen kişiler, ilan yoluyla bilgilendirilip 15 gün…

Madde 248 – Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi

Kaçağın Cumhuriyet savcısına başvurmasını veya duruşmaya gelmesini sağlamak amacıyla, belirli suçlar kapsamında Türkiye'deki mal varlığına sulh ceza hâkimi veya mahkeme kararıyla elkonulabilir. Teslim olma veya…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Tüzel Kişilerin Soruşturmada ve Kovuşturmada Temsili

Madde 249 – Tüzel kişinin temsili

Bir tüzel kişinin faaliyetleri nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda, tüzel kişinin organı veya temsilcisi duruşmaya katılan veya savunma tarafında yer alabilir. Bu durumdaki temsilciler, kanunun…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Bazı Suçlara İlişkin Muhakeme

Madde 250 – Seri muhakeme usulü

Seri muhakeme usulü, yasada belirtilen belirli suçlar için Cumhuriyet savcısının teklifi ve şüphelinin avukatı huzurunda bu teklifi kabul etmesiyle uygulanan bir yöntemdir. Savcı tarafından belirlenen temel cezada yarı…

9 ilgili yargı kararı

Madde 251 – Basit yargılama usulü

Adli para cezasını veya üst sınırı iki yıl ya da daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda, duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilebilen yargılama yöntemidir. Bu usulde taraflar beyanlarını yazılı…

5 ilgili yargı kararı

Madde 252 – Basit yargılama usulünde itiraz

Basit yargılama usulü ile verilen kararlara karşı itiraz sürecini düzenleyen maddedir. İtiraz halinde duruşma ayrılarak genel hükümlere göre yeniden yargılama yapılır ve çıkan sonuçlara karşı genel kanun yollarına…

BİRİNCİ BÖLÜM – Uzlaşma

Madde 253

Belirli suç tiplerinde şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören arasında uzlaştırma sürecinin nasıl yürütüleceğini düzenlemektedir. Soruşturma aşamasında, kriterlere uygun suçlar için uzlaştırmacı aracılığıyla…

27 ilgili yargı kararı

Madde 254 – Mahkeme tarafından uzlaştırma

Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa, dosya m. 253'teki usullere göre işlem yapılması için uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaşma sağlanıp sanık edimini hemen yerine getirirse dava…

Madde 255 – Birden çok fail bulunması hâlinde uzlaşma

Bir suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi durumunda, failler arasında bir ortaklık bağı olsun veya olmasın, sadece uzlaşmayı gerçekleştiren kişi uzlaşmanın getirdiği sonuçlardan yararlanır.

İKİNCİ BÖLÜM – Müsadere Usulü

Madde 256 – Başvuru

Müsadere kararı verilmesi gereken durumlarda, kamu davası açılmamışsa veya açılmasına rağmen karar verilmemişse Cumhuriyet savcısı veya katılan mahkemeye başvurabilir (1. fıkra). İade edilmesi gereken eşya veya…

Madde 257 – Duruşma ve karar

256 ncı madde kapsamında verilmesi gereken kararlar duruşma açılarak verilir. Müsadere veya iade edilecek malvarlığı değerleri üzerinde hakkı olanlar da duruşmaya çağrılır ve sanığın haklarını kullanabilirler. Hak…

Madde 258 – Kanun yolu

256. maddeye göre verilen kararlara karşı belirli kişilerin istinaf yoluna başvurabileceği düzenlenmiştir.

Madde 259 – Suç konusu olmayan eşyanın müsaderesi

Suçla doğrudan ilgili olmayan fakat sadece müsaderesine karar verilmesi gereken eşyalar hakkında sulh ceza hâkimi, duruşma yapmadan karar verir.

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler

Madde 260 – Kanun yollarına başvurma hakkı

Hakim ve mahkeme kararlarına karşı kimlerin kanun yollarına başvurabileceğini belirleyen maddedir. Belirli şartları taşıyan tarafların yanı sıra Cumhuriyet savcısının da başvuru yetkilerini düzenler.

72 ilgili yargı kararı

Madde 261 – Avukatın başvurma hakkı

Avukatlar, temsil ettikleri kişilerin açık isteğine aykırı davranmamak kaydıyla kanun yollarına başvurabilirler.

Madde 262 – Yasal temsilcinin ve eşin başvurma hakkı

Şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi ile eşi, mevcut kanun yollarına süreleri içinde kendi başlarına başvurabilirler. Bu kişilerce yapılan başvurular ve ardından gelen işlemler için şüpheli veya sanığın başvurusuna…

Madde 263 – Tutuklunun kanun yollarına başvurması

Tutuklu bulunan şüpheli veya sanığın, zabıt kâtibine veya ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek kanun yollarına başvurma sürecini düzenler. Başvuru üzerine tutanak düzenlenip bir örneği…

1 ilgili yargı kararı

Madde 264 – Kanun yolunun belirlenmesinde yanılma

Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya başvurulacak makamın yanlış belirlenmesi, başvuran kişinin hak kaybına uğramasına neden olmaz. Bu durumda, başvuruyu alan makam dosyayı vakit kaybetmeden doğru makama…

5 ilgili yargı kararı

Madde 265 – Cumhuriyet savcısının başvuru sonucunun kapsamı

Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine karar sanık lehine bozulabilir veya değiştirilebilir. Eğer savcı sanık lehine kanun yoluna başvurmuşsa, yeni belirlenen ceza önceki cezadan daha ağır olamaz.

Madde 266 – Başvurudan vazgeçilmesi ve etkisi

Kanun yoluna başvurduktan sonra, ilgili merci karar verene kadar bu başvurudan vazgeçilebilir. Sanık lehine başvuran savcının vazgeçmesi için sanığın rızası, avukatların vazgeçmesi için ise vekaletnamede özel yetkinin…

12 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – İtiraz

Madde 267 – İtiraz olunabilecek kararlar

Hâkim kararları ile kanunda belirtilen durumdaki mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna başvurulabileceğini düzenler.

Madde 268 – İtiraz usulü ve inceleme mercileri

Hâkim veya mahkeme kararlarına karşı, aksi belirtilmedikçe kararın öğrenildiği tarihten itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz başvurusu, kararı veren merciiye hitaben yazılan bir dilekçeyle veya zabıt…

2 ilgili yargı kararı

Madde 269 – İtirazın kararın yerine getirilmesinde etkisi

Bir karara itiraz edilmiş olması, o kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ancak, kararı veren makam veya kararı inceleyecek olan merci uygulama sürecinin geri bırakılmasına karar verebilir.

Madde 270 – İtirazın Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa tebliği ile inceleme ve araştırma yapılması

İtirazı inceleyen makam, cevap almaları için konuyu Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa bildirebilir, ayrıca araştırma yapabilir veya yaptırabilir. m. 101 ve m. 105 uyarınca yapılan itirazlarda savcının görüşü…

Madde 271 – Karar

Kanunda aksi belirtilmedikçe itirazlar hakkında duruşma yapılmadan karar verilir; ancak gerekli görülürse Cumhuriyet savcısı ile müdafi veya vekil dinlenebilir. Haklı bulunan itirazların konusu hakkında da aynı anda…

8 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – İstinaf

Madde 272 – İstinaf

İlk derece mahkemelerinden verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir ancak on beş yıl ve üzerindeki hapis cezaları bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir. Belirli miktardaki adli para cezaları,…

6 ilgili yargı kararı

Madde 273 – İstinaf istemi ve süresi

İstinaf başvurusu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır. Sanıklar ve mağdurlar başvuruda neden belirtmek zorunda değilken,…

Madde 274 – Eski hâle getirme süresi içinde istinaf süresinin işlemesi

Yokluğunda aleyhine hüküm verilen sanıkların eski hâle getirme isteminde bulunabileceği düzenlenmiştir. Bu süre zarfında istinaf süresi işlemeye devam eder ve sanığın ayrıca istinaf talebinde bulunması gerekir. İstinaf…

Madde 275 – İstinaf başvurusunun etkisi

Süresi içinde yapılan istinaf başvurusu, mahkeme kararının kesinleşmesini önler. Maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 276 – İstinaf isteminin hükmü veren mahkemece reddi

Kararı veren mahkeme; yasal süresi geçtikten sonra yapılan, istinaf yolu kapalı olan hükümlere karşı yapılan veya başvuru hakkı bulunmayan kişilerce iletilen istinaf taleplerini reddeder (1. fıkra). Ret kararına karşı,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 277 – İstinaf isteminin tebliği ve cevabı

Mahkeme tarafından reddedilmeyen istinaf talepleri karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı tarafın bu talebe cevap verme hakkı bulunur ve süreç tamamlandığında dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Madde 278 – Dosyanın bölge adliye mahkemesinde tevzii

Bölge adliye mahkemesine ulaşan dava dosyaları, iş bölümü çerçevesinde görevli ceza dairesine iletilir. Görevli daire, dosyada tebligatla ilgili eksiklikler varsa bunların tamamlanmasını sağlar.

Madde 279 – Dosya üzerinde ön inceleme

Bölge adliye mahkemesi, dosya üzerinden yaptığı ön inceleme neticesinde kendisinin yetkili olmadığına karar verirse dosyayı yetkili mahkemeye gönderir. Belirli şartların gerçekleşmemesi durumunda ise istinaf…

3 ilgili yargı kararı

Madde 280 – Bölge adliye mahkemesinde inceleme ve kovuşturma

Bölge adliye mahkemesinin, ilk derece mahkemesinden gelen dosyaları nasıl inceleyeceğini ve hangi durumlarda ne tür kararlar vereceğini düzenler. Mahkeme; başvuruyu reddedebilir, belirli hataları düzelterek redde karar…

224 ilgili yargı kararı

Madde 281 – Duruşma hazırlığı

Bölge adliye mahkemesindeki duruşma hazırlığı sürecinde, daire başkanı veya görevli üye 175 inci madde çerçevesinde duruşma gününü belirleyerek gerekli çağrıları yapar. Ayrıca mahkemece ihtiyaç duyulması halinde…

Madde 282 – İstisnalar

Duruşma başladığında, belirlenen bazı özel durumlar haricinde genel duruşma ve karar hükümleri uygulanır. Bu istisnalar; önceki mahkeme kayıtlarının okunmasını, yeni tanık veya bilirkişi çağrılmasını ve belirli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 283 – Sanık lehine başvurma hâlinde verilecek hüküm

Sadece sanık lehine istinaf yoluna başvurulması durumunda, yeniden verilen karar önceki hükümdeki cezadan daha ağır olamaz.

16 ilgili yargı kararı

Madde 284 – Direnme yasağı

Bölge adliye mahkemesince verilen karar ve hükümlere karşı direnilemeyeceği ve başka bir kanun yoluna başvurulamayacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte, itiraz ve temyize yönelik hükümler saklı tutulmuştur (2. fıkra).

7 ilgili yargı kararı

Madde 285 – Özel kanunların temyize ilişkin hükümleri

Diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya Yargıtay'a başvurulabileceği yazılı olsa dahi, bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren ilk derece mahkemesi kararları için istinaf yoluna başvurulur. Bu durum için…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Temyiz

Madde 286 – Temyiz

Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışındaki kararları kural olarak temyiz edilebilir. Ancak kanundaki belirli süreler ve karar türlerine göre bazı hükümler temyiz edilemez. Bazı özel suç kategorilerinde…

92 ilgili yargı kararı

Madde 287 – Hükümden önceki kararların temyizi

Hükümden önce verilen ancak hükme temel oluşturan veya kendisi için ayrı bir kanun yolu belirlenmemiş olan mahkeme kararları, nihai hükümle birlikte temyiz edilebilir.

Madde 288 – Temyiz nedeni

Temyiz başvurusu, yalnızca mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yapılabilir. Bir hukuk kuralının hiç uygulanmamış olması veya yanlış uygulanmış olması durumu hukuka aykırılık olarak kabul edilir.

11 ilgili yargı kararı

Madde 289 – Hukuka kesin aykırılık hâlleri

Temyiz dilekçesinde belirtilmese dahi, belirli durumların hukuka kesin aykırılık olduğu kabul edilir. Bu durumlar mahkemenin kuruluşu, hakimin durumu, duruşma usulü ve hükmün içeriğiyle ilgili kriterleri kapsar.

347 ilgili yargı kararı

Madde 290 – Sanığın yararına olan kurallara aykırılık

Sanığın lehine olan hukuk kurallarının çiğnenmiş olması, Cumhuriyet savcısına kararın sanık aleyhine bozulmasını isteme hakkı vermez.

Madde 291 – Temyiz istemi ve süresi

Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır. Beyanın tutanağa geçirilip hâkime…

22 ilgili yargı kararı

Madde 292 – Eski hâle getirme süresi içinde temyiz süresinin işlemesi

Sanığın yokluğunda aleyhine verilen kararlarla ilgili eski hâle getirme istemlerinde 274 üncü madde hükümleri uygulanır.

Madde 293 – Temyiz başvurusunun etkisi

Yasal süresi içerisinde yapılan temyiz başvurusu, mahkeme kararının kesinleşmesini durdurur. Maddenin ikinci fıkrası 7499 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 294 – Temyiz başvurusunun içeriği

Temyizde bulunan kişinin, kararın neden bozulması gerektiğini başvurusunda belirtmesi gerekir. Cumhuriyet savcılarının ise taleplerinin sanık lehine veya aleyhine olduğunu açıkça bildirmeleri zorunludur. Temyiz…

9 ilgili yargı kararı

Madde 295 – Temyiz gerekçesi (Mülga)

2 ilgili yargı kararı

Madde 296 – Temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı hükmü veren mahkemece reddi

Kanuni süresi geçmiş, temyiz edilemeyen veya temyiz hakkı olmayan kişilerce yapılan başvurular, hükmü veren bölge adliye veya ilk derece mahkemesi tarafından reddedilir. Ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta…

21 ilgili yargı kararı

Madde 297 – Temyiz dilekçesinin tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görevi

Bölge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmesi ve bu dilekçeye cevap verilmesi sürecini kapsar. Ayrıca dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi ve hazırlanan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 298 – Temyiz isteminin reddi

Yargıtay, belirli şartların gerçekleşmesi durumunda yapılan temyiz istemini reddeder.

201 ilgili yargı kararı

Madde 299 – Duruşmalı inceleme

On yıl veya daha fazla hapis cezası içeren hükümlerde Yargıtay, uygun gördüğü takdirde incelemesini duruşma açarak yapabilir. Bu durumda ilgili kişilere haber verilir ve sanık duruşmaya katılabileceği gibi avukatı…

102 ilgili yargı kararı

Madde 300 – Duruşmada usul

Duruşmanın açılması için önceden hazırlanan raporun üyelere açıklanması ve üyelerin dosyayı bizzat incelemesi gerekir (1. fıkra). Duruşmada savcı, sanık, müdafi, katılan ve vekili iddia ile savunmalarını sunar; söz…

Madde 301 – Temyizde incelenecek hususlar

Yargıtay, temyiz aşamasında sadece başvuru dilekçesinde belirtilen konuları inceler. Eğer temyiz talebi usulle ilgili eksikliklerden dolayı yapılmışsa, başvuruda bu eksiklikleri belirten olaylar üzerinde inceleme…

Madde 302 – Temyiz isteminin esastan reddi veya hükmün bozulması

Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin kararını hukuka uygun bulursa temyiz istemini esastan reddeder; ancak hükmü etkileyecek hukuka aykırılıklar tespit ederse kararı bozar. Bozma kararlarında gerekçeler ayrı ayrı…

357 ilgili yargı kararı

Madde 303 – Yargıtayca davanın esasına hükmedilecek hâller, hukuka aykırılığın düzeltilmesi

Yargıtay, olayların tespit edilip ancak hukuka aykırılık nedeniyle bozulan kararlarda bazı özel durumlarda davanın esasına kendisi karar verebilir veya hukuka aykırılığı düzeltebilir.

12 ilgili yargı kararı

Madde 304 – Yargıtay kararının gönderileceği merci

Bu madde, Yargıtay tarafından verilen kararlar sonrası dava dosyasının hangi mahkemeye veya makama gönderileceğini düzenlemektedir. Kararın niteliğine göre dosya; ilk derece mahkemesine, bölge adliye mahkemesine veya…

538 ilgili yargı kararı

Madde 305 – Yargıtayda hükmün açıklanması

Yargıtay'daki hükmün açıklanma usulünü belirler. Kararın öncelikle 231 inci madde uyarınca açıklanması gerekir; buna imkan yoksa duruşma sona erdikten sonraki yedi gün içinde karar verilir.

Madde 306 – Hükmün bozulmasının diğer sanıklara etkisi

Bir sanık lehine bozulan karar, eğer bozma nedenleri diğer sanıklara da uygulanabiliyorsa, temyize başvurmamış olan diğer sanıklar için de geçerli olur. Bu durumda söz konusu sanıklar, sanki temyiz isteminde…

1 ilgili yargı kararı

Madde 307 – Davaya yeniden bakacak mahkemenin işlemleri

Yargıtay tarafından verilen bozma kararının ardından davanın görülme sürecini ve mahkemenin izlemesi gereken yolu belirler. Tarafların görüşlerinin alınması, duruşmanın gıyapta tamamlanma şartları ve karara direnme…

16 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM

Madde 308 – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik dışındaki tüm kararlarına karşı Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Bu işlem resen yapılabileceği gibi belirli…

15 ilgili yargı kararı

Madde 308/A – Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı itiraz yoluna başvurabilir. İtiraz öncelikle ilgili daire tarafından incelenir; daire itirazı yerinde görmezse dosya…

3 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Kanun Yararına Bozma

Madde 309 – Kanun yararına bozma

İstinaf veya temyiz edilmeden kesinleşen kararlardaki hukuka aykırılıkların giderilmesi için Adalet Bakanlığı'nın başvurusu üzerine Yargıtay'ın yaptığı incelemeye kanun yararına bozma denir. Yargıtay'ın haklı gördüğü…

51 ilgili yargı kararı

Madde 310 – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının kanun yararına başvurması

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, 309 uncu maddede tanımlanan yetkiyi belirli durumlar için kanun yararına kendiliğinden kullanabilir. Ancak Adalet Bakanlığı aynı madde kapsamında başvuru yapmışsa, Başsavcı artık bu…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Yargılamanın Yenilenmesi

Madde 311 – Hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi nedenleri

Kesinleşmiş bir ceza davasında, belirli şartların oluşması durumunda hükümlünün lehine yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir. Bu durumlar arasında belge sahteliği, yalan tanıklık, hakimin görev kusuru, dayanak…

1 ilgili yargı kararı

Madde 312 – İnfazın geri bırakılması veya durdurulması

Yargılamanın yenilenmesi talebi, verilen kararın uygulanmasını otomatik olarak ertelemez. Ancak mahkeme, bu sürecin geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verme yetkisine sahiptir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 313 – Yargılamanın yenilenmesine engel olmayan hâller

Kararın uygulanmış olması veya hükümlünün hayatını kaybetmiş olması, yargılamanın yenilenmesi talebi önünde bir engel teşkil etmez. Ölüm halinde belirli yakınlar veya bu yakınların bulunmaması durumunda Adalet Bakanı…

Madde 314 – Sanık veya hükümlünün aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenleri

Kesinleşmiş bir hükümle sonuçlanan davaların, hangi durumlarda sanık veya hükümlü aleyhine olacak şekilde yeniden görülebileceğini belirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 315 – Yargılamanın yenilenmesinin kabul edilmeyeceği hâl

Bu madde, yargılamanın yenilenmesi talebinin hangi hallerde kabul edilmeyeceğini belirler. Belirli sınırlar içerisinde sadece cezanın değiştirilmesi istenmesi veya hatayı düzeltecek başka bir imkanın bulunması…

Madde 316 – Bir suça dayanan yenileme istemlerinin kabulü koşulları

Suç iddiasına dayanan bir yenileme isteminin kabul edilebilmesi için ilgili fiil nedeniyle kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı olması veya soruşturmanın güçlü delil yetersizliği dışındaki sebeplerle yapılamamış olması…

Madde 317 – Yenileme istemi hakkında uygulanacak hükümler

Yargılamanın yenilenmesi istemlerinde, kanun yollarına başvurmaya ilişkin genel hükümler uygulanır. Yapılacak bu istemin, yasal nedenleri ve dayandığı delilleri içermesi gerekir.

Madde 318 – Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii

Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur ve bu mahkeme talebin kabule değer olup olmadığına karar verir. Yargıtayın doğrudan hüküm kurduğu hâllerde dahi başvuru hükmü veren mahkemeye yapılır (2.…

Madde 319 – Yenileme isteminin kabule değer görülmemesi nedenleri ve kabulü hâlinde yapılacak işlem

Yargılamanın yenilenmesi talebinin hangi hallerde reddedileceğini ve kabul edilmesi durumunda yapılacak işlemleri belirler. Usule uygun olmayan veya dayanağı bulunmayan talepler reddedilirken, uygun bulunanlar görüş…

1 ilgili yargı kararı

Madde 320 – Delillerin toplanması

Yargılamanın yenilenmesi isteğinin kabul edilmesi durumunda delillerin nasıl toplanacağını düzenleyen maddedir. Mahkeme delilleri kendisi toplayabileceği gibi başka bir hâkimi veya mahkemeyi de görevlendirebilir.

Madde 321 – Yenileme isteminin esassız olmasından dolayı reddi, aksi takdirde kabulü

Yargılamanın yenilenmesi talebi, iddiaların yetersiz olması veya bazı özel durumların önceki hükme etkisi olmadığını gösteren hallerde duruşma yapılmadan reddedilir. Talebin reddedilmediği diğer durumlarda mahkeme…

Madde 322 – Duruşma yapılmaksızın yenileme isteminin incelenmesi

Yargılamanın yenilenmesi taleplerinde, belli şartların varlığı halinde mahkeme duruşma açmadan karar verebilir. Hükümlünün ölümü durumunda veya yeterli delil bulunup savcının uygun görmesi halinde duruşmasız beraat…

Madde 323 – Yeniden duruşma sonucunda verilecek hüküm

Yeniden yapılan duruşma sonunda mahkeme, eski hükmü onaylayabilir veya iptal ederek yeni bir karar verebilir. Talebin hükümlü lehine olduğu durumlarda, yeni ceza öncekine göre daha ağır olamaz. Beraat veya ceza…

BİRİNCİ KISIM – Yargılama Giderleri

Madde 324 – Yargılama giderleri

Yargılama giderlerinin neleri kapsadığı, bu giderlerin nasıl belirleneceği ve hangi kanunlar aracılığıyla tahsil edileceği düzenlenmiştir. Giderlerin kimlere yükleneceği ve miktarı mahkeme tarafından belirlenirken,…

7 ilgili yargı kararı

Madde 325 – Sanığın yükümlülüğü

Cezaya, güvenlik tedbirine mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi durumlarında yargılama giderlerinin sanığa yüklenmesini düzenler. Bazı durumlarda mahkeme giderlerin Devlet…

1 ilgili yargı kararı

Madde 326 – Bağlantılı davalarda giderler

Birden fazla suçtan yargılanıp bazı suçlardan mahkûm olan kişinin, beraat ettiği suçların duruşma giderlerini ödeme yükümlülüğü yoktur. Ortaklaşa işlenen bir suç nedeniyle mahkûm edilenlere ise sebep oldukları…

Madde 327 – Beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi hâlinde gider

Beraat eden veya hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişiler, sadece kendi kusurlarından kaynaklanan giderleri ödemekle yükümlüdür. Bu kişilerin daha önce ödediği giderler ise Devlet Hazinesi…

6 ilgili yargı kararı

Madde 328 – Karşılıklı hakaret hâllerinde gider

Karşılıklı hakaret durumunda, taraflardan biri veya her ikisi için ceza verilmemesine karar verilmiş olsa dahi, bu kişilerin yargılama giderlerini ödemelerine karar verilebilir.

Madde 329 – Suç uydurma ve iftira gibi hâllerde gider

Suç uydurduğu veya iftira attığı sabit olan kişiler, bu eylemleri nedeniyle yapılmış olan giderleri ödemeye mahkûm edilir.

Madde 330 – Kanun yollarına başvuru sonucunda gider

Kanun yollarına başvurulması, yargılamanın yenilenmesi veya eski hâle getirme istemlerinden kaynaklanan giderlerin kim tarafından ödeneceğini belirleyen hükümdür. Genel olarak başvuruyu geri alan veya talebi reddedilen…

İKİNCİ KISIM – Çeşitli Hükümler

Madde 331 – Adlî tatil

Ceza işlerine bakan makam ve mahkemelerin her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos tarihleri arasında çalışmaya ara vermesini düzenleyen hükümdür. Tatilin bitiş tarihiyle birlikte çalışmalar yeniden başlar.

Madde 332 – Bilgi isteme

Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemelerce yazılı olarak istenen bilgilere on gün içinde cevap verilmesi zorunludur. Bu sürede cevap verilmesi imkânsız ise nedeni ve cevabın…

Madde 333 – Yönetmelik

Bu Kanun kapsamında çıkarılması gereken yönetmelikler, aksi belirtilmediği sürece ilgili bakanlıklardan görüş alınarak Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde Ek 1 – Kolluk görevlilerine yönelik özel hükümler

Kolluk görevlilerinin karıştığı belirli ağır suçların soruşturmaları Cumhuriyet savcıları tarafından şahsen ve öncelikli olarak yürütülür. Bu suçlar nedeniyle açılan davalar acele iş kategorisinde değerlendirilir ve…

Madde Geçici 1

Adalet Bakanlığı, CMK'nın 202. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yönetmeliği, ilgili Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde çıkarmalıdır. Tercüman listeleri oluşturulana kadar m. 202 (4.…

Madde Geçici 2

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin hak ihlali nedeniyle verdiği kesinleşmiş kararlardan 15.6.2012 tarihinde Bakanlar Komitesi tarafından denetlenenler için bu Kanun'un 311 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz. Bu…

Madde Geçici 3

Bu madde, yürürlüğe girdiği tarihten önce milletvekilleri hakkında açılmış olan dava ve soruşturmalarla ilgilidir. Belirtilen süreçlerdeki dosyaların mevcut mahkemelerde görülmeye devam edileceği ve belirli…

Madde Geçici 4

Bu madde, 304. maddenin ikinci fıkrasında yapılan düzenlemenin uygulama kapsamını belirler. Söz konusu düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Yargıtay tarafından verilen bozma kararlarına uygulanır.

Madde Geçici 5

Bu madde, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki bazı değişikliklerin ne zaman yürürlüğe gireceğini ve nasıl uygulanacağını belirleyen geçiş hükümlerini içerir. Özellikle yeni yargılama usullerinin başlangıç tarihlerini ve hangi…

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 6

Bu madde, 7499 sayılı Kanun ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişikliklerin hangi tarihten itibaren ve hangi durumlarda uygulanacağını belirleyen geçiş hükümlerini içerir. Düzenlemelerin büyük çoğunluğu için…

3 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 7

Bu geçici madde, yeni yapılan bazı kanuni değişikliklerin hangi mevcut dosyalara ve kişilere uygulanmayacağını belirlemektedir. Özellikle devam eden yargılamalar, uzlaştırmacı sınavları ve hükmün açıklanmasının geri…

Madde Geçici 8

Soruşturma veya kovuşturma aşamasında olup, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uzlaşması sağlanmış olan dosyalar için getirilen yeni yasal değişiklikler uygulanmaz. Bu kapsamdaki dosyalar, ilgili maddenin eski…

Madde 334 – Yürürlük

Bu Kanun, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Madde 335 – Yürütme

Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerinin yürütülmesi Bakanlar Kurulu tarafından gerçekleştirilir.