- Ana sayfa
- Kanun
- 5271 sayılı Kanun
- Madde 75
BİRİNCİ KİTAP – Genel Hükümler › ÜÇÜNCÜ KISIM – Tanıklık, Bilirkişi İncelemesi ve Keşif › ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Gözlem Altına Alınma, Muayene, Keşif ve Otopsi
5271 sayılı Kanun Madde 75 – Şüpheli veya sanığın beden muayenesi ve vücudundan örnek alınması
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU · Resmî Gazete 17 Aralık 2004, sayı 25673
Sade özet
Suçla ilgili delil toplamak amacıyla şüpheli veya sanığa yönelik iç beden muayenesi yapılması veya vücut örneklerinin alınması kural olarak hâkim veya mahkeme kararıyla gerçekleşir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir, ancak bu kararın 24 saat içinde hâkim onayından geçmesi gerekir. İşlemlerin sağlık riski oluşturmaması ve yetkili sağlık personeli tarafından yapılması zorunludur.
- Savcının acil durum kararı 24 saat içinde hâkime sunulmalı ve hâkim 24 saat içinde karar vermelidir (1. fıkra).
- Müdahale, kişinin sağlığına zarar verme tehlikesi taşımamalıdır (2. fıkra).
- Muayene ve örnek alma işlemi sadece tabip veya sağlık mesleği mensupuları tarafından yapılabilir (3. fıkra).
- Üst sınırı iki yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda iç beden muayenesi yapılamaz ve vücut örneği alınamaz (5. fıkra).
- Alınan hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz edilebilir (6. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Şüphelileri, sanıkları, yargı makamlarını ve işlemi gerçekleştirecek sağlık personelini ilgilendirir.
Kaynak: 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 75
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(Değişik: 25/5/2005 – 5353/2 md.)
(1) Bir suça ilişkin delil elde etmek için şüpheli veya sanık üzerinde iç beden muayenesi yapılabilmesine ya da vücuttan kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınabilmesine; Cumhuriyet savcısı veya mağdurun istemiyle ya da re'sen hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilebilir. Cumhuriyet savcısının kararı, yirmidört saat içinde hâkim veya mahkemenin onayına sunulur. Hâkim veya mahkeme, yirmidört saat içinde kararını verir. Onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz.
(2) İç beden muayenesi yapılabilmesi veya vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınabilmesi için müdahalenin, kişinin sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması gerekir.
(3) İç beden muayenesi veya vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınması, ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabilir.
(4) Cinsel organlar veya anüs bölgesinde yapılan muayene de iç beden muayenesi sayılır.
(5) Üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda, kişi üzerinde iç beden muayenesi yapılamaz; kişiden kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınamaz.
(6) Bu madde gereğince alınacak hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz edilebilir.
(7) Özel kanunlardaki alkol muayenesine ve kan örneği alınmasına ilişkin hükümler saklıdır.
Değişiklik notları
- (Değişik: 25/5/2005 – 5353/2 md.)
İlgili yargı kararları (1)
Danıştay 8. Daire
E. 2021/2337 K. 2025/3302 · 27 Mart 2025
