- Ana sayfa
- Kanun
- 6100 sayılı Kanun
- Madde 40
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Hâkimin Yasaklılığı, Reddi ve Hukuki Sorumluluğu
6100 sayılı Kanun Madde 40 – Ret talebini incelemeye yetkili merci
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · Resmî Gazete 4 Şubat 2011, sayı 27836
Sade özet
Bu madde, bir hâkim hakkında yapılan ret talebinin hangi makamlar tarafından inceleneceğini belirler. Genel kural olarak ret talebi, reddedilen hâkimin katılmadığı kendi mahkemesi tarafından incelenir; ancak mahkemenin tek hâkimden oluşması veya toplanamaması hallerinde farklı mercilere başvurulur. Bölge adliye mahkemelerinde de benzer süreç işletilirken, dairelerin çalışmasını durduracak toplu ret talepleri kabul edilmez.
- Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensubiyetindeki mahkemece incelenir (1. fıkra).
- Mahkemenin toplanamadığı veya tek hâkimden oluştuğu durumlarda ret talebi, o yerdeki diğer asliye hukuk hâkimi veya belirli bir sıra ile asliye ceza hâkimi ya da en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir (2. fıkra).
- Sulh hukuk hâkimi reddedildiğinde talep; o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi, sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi veya en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi sırasıyla incelenir (3. fıkra).
- Bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkan ve üyelerinin reddi talebi, ilgili kişi katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır (4. fıkra).
- Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez (4. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Reddi talep edilen hâkimlerle dava taraflarını ilgilendirir.
Kaynak: 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 40
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir.
(2) Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir.
(3) Sulh hukuk hâkimi reddedildiği takdirde, ret talebi, o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. O yerde, sulh hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, bulunma sıralarına göre; o yerdeki sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi, bunların da bulunmaması hâlinde, en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir.
(4) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebi, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez.
İlgili yargı kararları (1)
Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
E. 2025/2461 K. 2025/2847 · 11 Kasım 2025
