- Ana sayfa
- Kanun
- 6102 sayılı Kanun
- Madde 195
İKİNCİ KİTAP – Ticaret Şirketleri › BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler
6102 sayılı Kanun Madde 195 – I - Hâkim ve bağlı şirket
TÜRK TİCARET KANUNU · Resmî Gazete 14 Şubat 2011, sayı 27846
Sade özet
Bu madde, bir ticaret şirketinin başka bir şirketi hangi şartlar altında kontrol ettiğiyle yani 'hâkim' olduğuyla ilgili kriterleri belirler. Hâkim ve bağlı şirketlerin oluşturduğu yapıya şirketler topluluğu denildiğini, ayrıca hâkim olan tarafın bir şirket değil de bir teşebbüs olması durumunda da benzer kuralların geçerli olduğunu düzenler.
- Bir şirket; oy haklarının çoğunluğuna sahipse, yönetim organında karar alacak çoğunluğu seçebiliyorsa veya sözleşmelerle oy çoğunluğunu sağlıyorsa hâkim şirkettir (1. fıkra a bendi).
- Payların çoğunluğuna veya yönetebilecek miktardaki paylara sahip olmak, hâkimiyetin varlığına karinedir (2. fıkra).
- Hâkim şirketin bağlı şirketler aracılığıyla başka bir şirkete hâkim olması dolaylı hâkimiyettir (3. fıkra).
- Merkezi yurt içi veya dışı olan bir teşebbüsün hâkim olması halinde 195 ila 209 uncu maddeler uygulanır ve bu teşebbüs tacir sayılır (5. fıkra).
- "Yönetim kurulu" terimi; limited şirketlerde müdürleri, şahıs şirketlerinde yöneticileri, diğer tüzel kişilerde yönetim organını ve gerçek kişilerde kişinin kendisini ifade eder (6. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Ticaret şirketlerini ve onları kontrol eden teşebbüsleri ilgilendirir.
Kaynak: 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 195
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) a) Bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketinin, doğrudan veya dolaylı olarak;
1. Oy haklarının çoğunluğuna sahipse veya
2. Şirket sözleşmesi uyarınca, yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu oluşturan sayıda üyenin seçimini sağlayabilmek hakkını haizse veya
3. Kendi oy hakları yanında, bir sözleşmeye dayanarak, tek başına veya diğer pay sahipleri ya da ortaklarla birlikte, oy haklarının çoğunluğunu oluşturuyorsa,
b) Bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketini, bir sözleşme gereğince veya başka bir yolla hâkimiyeti altında tutabiliyorsa,
birinci şirket hâkim, diğeri bağlı şirkettir. Bu şirketlerden en az birinin merkezi Türkiye’de ise, bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin hükümler uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen hâller dışında, bir ticaret şirketinin başka bir ticaret şirketinin paylarının çoğunluğuna veya onu yönetebilecek kararları alabilecek miktarda paylarına sahip bulunması, birinci şirketin hâkimiyetinin varlığına karinedir.
(3) Bir hâkim şirketin, bir veya birkaç bağlı şirket aracılığıyla bir diğer şirkete hâkim olması, dolaylı hâkimiyettir.
(4) Hâkim şirkete doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunan şirketler, onunla birlikte şirketler topluluğunu oluşturur. Hâkim şirketler ana, bağlı şirketler yavru şirket konumundadır.
(5) Şirketler topluluğunun hâkiminin, merkezi veya yerleşim yeri yurt içinde veya dışında bulunan, bir teşebbüs olması hâlinde de, 195 ilâ 209 uncu maddeler ile bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin hükümler uygulanır. Hâkim teşebbüs tacir sayılır. Konsolide tablolar hakkındaki hükümler saklıdır.
(6) Şirketler topluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmasında “yönetim kurulu” terimi limited şirketlerde müdürleri, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile şahıs şirketlerinde yöneticileri, diğer tüzel kişilerde yönetim organını ve gerçek kişilerde gerçek kişinin kendisini ifade eder.
İlgili yargı kararları (1)
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
E. 2026/1482 K. 2026/1158 · 22 Eylül 2026
