mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 6102 sayılı Kanun

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 14 Şubat 2011, sayı 27846

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1 – I - Ticari hükümler

Türk Ticaret Kanunu, Türk Medeni Kanunu'nun ayrılmaz bir parçası olup ticari işletmelere ilişkin diğer kanunlardaki özel hükümler de ticari hüküm olarak kabul edilir. Ticari bir hükmün bulunmadığı işlerde mahkemeler…

20 ilgili yargı kararı

Madde 2 – II - Ticari örf ve âdet

Mahkemeler, kanunda aksine bir hüküm yoksa kural olarak ticari örf ve âdetleri esas alır, ancak irade açıklamalarını yorumlarken teamülleri de dikkate alır. Bölgeye veya ticaret dalına özel uygulamalar genel olanların…

9 ilgili yargı kararı

Madde 3 – III - Ticari işler

Hangi işlemlerin ticari iş sayılacağını belirleyen düzenlemedir. Bu Kanun kapsamındaki konular ile ticari işletmeleri ilgilendiren tüm işlem ve eylemler ticari iş olarak kabul edilir.

64 ilgili yargı kararı

Madde 4 – 1. Genel olarak

Hangi uyuşmazlıkların ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayıldığını belirler. Tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren konular ve kanunda…

778 ilgili yargı kararı

Madde 5 – 2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler

Ticari davalar ve ticari nitelikli çekişmesiz yargı işleri, davanın değerine bakılmaksızın genel olarak asliye ticaret mahkemelerinde görülür. Asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise bu davalara asliye…

303 ilgili yargı kararı

Madde 5/A – 3. Dava şartı olarak arabuluculuk

Konusu bir miktar para olan bazı ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması zorunlu bir dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinin tamamlanması için belirlenen yasal süreler mevcuttur.

362 ilgili yargı kararı

Madde 6 – I - Zamanaşımı

Ticari hükümler içeren kanunlarda belirlenen zamanaşımı süreleri, kanunda farklı bir hüküm bulunmadığı sürece sözleşme yapılarak değiştirilemez.

3 ilgili yargı kararı

Madde 7 – II - Teselsül karinesi

Birden fazla kişinin ticari bir iş nedeniyle başka birine karşı beraber borçlandığı durumlarda, kanun veya sözleşmede aksine bir hüküm yoksa bu kişiler borçtan müteselsilen sorumludur. Kefillere yönelik temerrüt faizi…

36 ilgili yargı kararı

Madde 8 – 1. Oran serbestisi ve bileşik faizin şartları

Ticari işlerde faiz oranı taraflarca serbestçe belirlenebilir. Belirli şartların sağlanması durumunda, faizin anaparaya eklenerek yeniden faiz yürütülmesi mümkündür. Tüketiciyi korumaya yönelik hükümler saklı olup,…

34 ilgili yargı kararı

Madde 9 – 2. Uygulanacak hükümler

Ticari işlerde uygulanan kanuni faiz, anapara faizi ve temerrüt faizi hususunda ilgili mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu belirtilmiştir (1. fıkra).

3 ilgili yargı kararı

Madde 10 – 3. Faizin başlangıcı

Ticari borçlarda, aksi kararlaştırılmadığı sürece faiz işletilmeye başlama zamanı düzenlenmiştir. Faiz, borcun vadesi dolduğunda veya vade belirlenmemişse gönderilen ihtarnamenin tarihinden itibaren başlar.

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ KISIM – Tacir

Madde 11 – 1. Bütünlük ilkesi

Ticari işletme; esnaf işletmesi sınırını aşan gelir hedefli, devamlı ve bağımsız faaliyetlerdir. Bu iki işletme türü arasındaki sınır Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Ticari işletmeler, içerisindeki tüm varlıklar…

68 ilgili yargı kararı

Madde 12 – 1. Genel olarak

Ticaret işletmesini kısmen veya tamamen kendi adına işleten kişiler tacir olarak kabul edilir. Henüz faaliyete başlamamış olsa bile işletmesini kamuoyuna ilan edenler veya ticaret siciline tescil ettirenler tacir…

47 ilgili yargı kararı

Madde 13 – 2. Küçük ve kısıtlılar

Küçüklerin veya kısıtlıların ticari işletmesini onlar adına yöneten yasal temsilciler tacir sayılmaz; tacir sıfatı işletme sahibine aittir. Ancak yasal temsilci, ceza hükümleri söz konusu olduğunda tacirmiş gibi…

Madde 14 – 3. Ticaret yapmaktan menedilenler

Kanundan, mahkeme kararından veya kişisel durumu sebebiyle ticaret yapması yasak olanlar ile gerekli izinleri almadan işletme işletenler tacir kabul edilir. Bu durum, söz konusu yasaklara aykırılıktan kaynaklanan diğer…

26 ilgili yargı kararı

Madde 15 – 4. Esnaf

Sanat veya ticaretle uğraşan, ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedensel çalışmasına dayanan ve geliri belirli bir sınırı aşmayan kişilere esnaf denir. Bu kişilerin çalışma yeri gezici veya sabit olabilir.…

24 ilgili yargı kararı

Madde 16 – II - Tüzel kişiler

Ticaret şirketleri ile belli şartlarda ticari işletme işleten vakıf, dernek ve bazı kamu kurumları tacir sayılır. Buna karşılık devlet organları, kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin büyük kısmını kamu…

39 ilgili yargı kararı

Madde 17 – III - Donatma iştiraki

Donatma iştirakleri hakkında, tacirlere uygulanan tüm hükümler aynı şekilde geçerlidir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 18 – I - Genel olarak

Tacirlerin sahip olduğu temel yükümlülükleri ve uyması gereken davranış standartlarını belirleyen maddedir. Bu kapsamda tacirlerin borçlarından dolayı iflasa tabi olduğu, idari kayıt ve defter tutma zorunlulukları ile…

156 ilgili yargı kararı

Madde 19 – 1. Ticari iş karinesi

Tacirlerin borçları genel olarak ticari kabul edilir ancak gerçek kişi olan tacirler, işlemin işletmeleriyle ilgili olmadığını karşı tarafa bildirmişse veya durum buna müsait değilse borç adi sayılır (1. fıkra).…

108 ilgili yargı kararı

Madde 20 – 2. Ücret isteme hakkı

Ticari bir işletme için iş veya hizmet yapan tacir, karşı tarafın tacir olup olmadığına bakılmaksızın uygun bir ücret talep edebilir. Ayrıca tacir, yaptığı harcamalar ve verdiği avanslar için ödemeyi gerçekleştirdiği…

56 ilgili yargı kararı

Madde 21 – 3. Fatura ve teyit mektubu

Ticari faaliyetlerde mal veya hizmet alan kişiler, tacirden fatura düzenlenmesini ve ödeme yapılmışsa bunun belirtilmesini isteyebilir. Ayrıca alınan faturalar ile sözlü veya dijital ortamda yapılan anlaşmaları…

360 ilgili yargı kararı

Madde 22 – 4. Ücret ve sözleşme cezasının indirilmesi

Tacir olan borçlular, Türk Borçlar Kanununun ilgili maddelerinde belirtilen durumlarda, ücretin veya sözleşme cezasının aşırı olduğu gerekçesiyle indirim talebinde bulunamazlar.

21 ilgili yargı kararı

Madde 23 – 5. Ticari satış ve mal değişimi

Tacirler arasındaki satış ve mal değişimi işlemlerinde kural olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır. Bunun yanı sıra kısmi teslimatlar, alıcının borcunu ödememesi durumundaki satış süreci ve ayıplı malların…

101 ilgili yargı kararı

İKİNCİ KISIM – Ticaret Sicili

Madde 24 – A) Kuruluş

Ticaret sicili müdürlükleri ve şubeleri, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından kurulur ve yine bu Bakanlığın gözetim ve denetimi altında işletilir. Sicil kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, saklanması ve…

3 ilgili yargı kararı

Madde 25 – II - Yönetim

Ticaret sicili, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından atanan bir müdür tarafından yönetilir. Sicilin tutulması nedeniyle meydana gelen zararlardan Devlet ve ilgili oda birlikte sorumludur. Bakanlık, ticaret sicili…

3 ilgili yargı kararı

Madde 26 – III – Yönetmelik

Ticaret sicili müdürlüklerinin kuruluşu, kayıtların tutulması, tescil süreçleri, karar itirazları ve personel niteliklerine dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 27 – 1. İstem

Ticaret siciline tescil işlemleri genel olarak talep üzerine yapılır, ancak resen veya yetkili kurumların bildirimiyle yapılan tesciller bunun dışındadır. Harç gerektiren işlemlerde tescil tarihi harç makbuzuna göre…

Madde 28 – 2. İlgililer

Tescil başvuruları; ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğüne yapılır. Birden fazla kişinin tescil istemesinin zorunlu ve yetkili olduğu durumlarda, kanunda aksine bir hüküm…

2 ilgili yargı kararı

Madde 29 – 3. İstemin şekli

Tescil taleplerinin nasıl yapılacağını düzenleyen maddedir. Bu işlemler dilekçe ile yürütülür ve başvuruyu yapan kişinin kimliğinin belirlenmiş olması gerekir.

Madde 30 – 4. Süre

Kanunda aksi belirtilmedikçe, tescil talebinde bulunma süresi on beş gündür (1. fıkra). Bu süre, işlem veya olayın gerçekleştiği ya da ilgili belgenin düzenlendiği tarihte başlar (2. fıkra). Ticaret sicili müdürlüğünün…

1 ilgili yargı kararı

Madde 31 – 5. Değişiklikler

Ticaret siciline kaydedilmiş bilgilerde meydana gelen tüm değişikliklerin yeniden tescil edilmesi gerekir. Kaydın dayandığı işlem veya durum sona erdiğinde ise bu kayıtlar sicilden kısmen veya tamamen silinir. Bu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 32 – 1. İnceleme görevi ve geçici tescil

Sicil müdürünün tescil işlemleri sırasında yapması gereken incelemeleri ve geçici tescil sürecini düzenleyen maddedir. Tescil edilecek bilgilerin kanuni şartlara, kamu düzenine ve gerçekliğe uygun olması esastır.

36 ilgili yargı kararı

Madde 33 – 2. Tescile davet ve ceza

Zorunlu tescillerini süresinde yaptırmayanlar, sicil müdürü tarafından uygun görülen süre içinde tescile davet edilir. Davete uymayan veya geçerli neden sunmayanlara idari para cezası uygulanır. Tescilden kaçınma…

9 ilgili yargı kararı

Madde 34 – 3. İtiraz

Sicil müdürlüğünün tescil, değişiklik veya silinme talepleriyle ilgili verdiği kararlara karşı, ilgililer sekiz gün içinde sicilin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme başvuruyu…

4 ilgili yargı kararı

Madde 35 – III - Açıklık

Ticaret siciline tescilin dayanağı olan belgelerin saklanması, bu kayıtların herkes tarafından incelenmesi ve tescil edilen hususların ilan edilme usulü düzenlenmiştir.

Madde 36 – 1. Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi

Ticaret sicili kayıtlarının üçüncü kişiler açısından ne zaman geçerlilik kazanacağını ve nasıl uygulanacağını belirler. Genel kural olarak kayıtlar, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki ilanı izleyen iş gününden…

4 ilgili yargı kararı

Madde 37 – 2. Görünüşe güven

Resmi kayıtlar ile ilan edilen bilgiler arasında farklılık olması durumunda, gerçek durumun bilindiği kanıtlanmadığı müddetçe, üçüncü kişilerin ilan edilen bilgilere olan güveni korunur.

4 ilgili yargı kararı

Madde 38 – 3. Sorumluluk

Tescil ve kayıt işlemleri sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara idari para cezası verilir ve bu durumdan zarar görenlerin tazminat hakları saklı tutulur. Ayrıca, gerekli kayıt düzeltmelerini, güncellemelerini…

11 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ KISIM – Ticaret Unvanı ve İşletme Adı

Madde 39 – 1. Genel olarak

Tacirler, ticari işletmelerine ait işlemleri ve belgeleri ticaret unvanlarını kullanarak yapmakla yükümlüdür. Tescilli ticaret unvanının işletmede görünür bir yerde yazılması ve ticari evraklarda sicil numarası ile…

1 ilgili yargı kararı

Madde 40 – 2. Tescil

Tacirlerin ticari işletmelerini ve ticaret unvanlarını tescil ve ilan ettirme yükümlülüklerini düzenlemektedir. Maddede ayrıca imza örneklerinin sisteme kaydedilmesi ile yurt içi ve yurt dışı merkezli işletmelerin…

2 ilgili yargı kararı

Madde 41 – 1. Gerçek kişiler

Gerçek kişi olan tacirlerin ticaret unvanının nasıl oluşturulacağını belirler. Ticaret unvanı, kişinin kısaltılmamış ad ve soyadı ile 46 ncı maddeye göre eklenebilen ibarelerden meydana gelir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 42 – a) Kollektif ve komandit şirketler

Kollektif şirketlerin ticaret unvanında tüm ortakların veya en az bir ortağın adı, soyadı ile şirket türüne dair ibarenin bulunması gerekir. Adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde ise unvan, en az bir…

Madde 43 – b) Anonim, limited ve kooperatif şirketler

Anonim, limited ve kooperatif şirketler, 46 ncı madde saklı kalmak kaydıyla ticaret unvanlarını serbestçe seçebilirler. Ancak unvanlarda şirket türünü belirten kelimelerin bulunması zorunludur ve gerçek kişi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 44 – c) Tacir sayılan diğer tüzel kişiler ve donatma iştiraki

Ticari işletmesi olan dernek, vakıf ve diğer tüzel kişilerin ticaret unvanları kendi adlarıdır. Donatma iştiraklerinin ticaret unvanlarının oluşturulmasına ilişkin ise özel isim ve ibare kuralları belirlenmiştir.

Madde 45 – d) Ortak hükümler

Bir ticaret unvanının, Türkiye'deki herhangi bir sicil dairesinde önceden tescil edilmiş başka bir unvandan ayırt edilmesinin gerekmesi durumunda, o unvana ekleme yapılır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 46 – 3. Ekler

Ticaret unvanlarına, dürüstlük kurallarına uygun olmak ve üçüncü kişilerde yanlış izlenim oluşturmamak kaydıyla tanıtıcı veya hayalî ekler getirilebilir. Şahıs işletmelerinin şirket imajı veren ekler kullanması…

Madde 47 – 4. Ticaret unvanının devamı

Ticaret unvanının hangi durumlarda değiştirilmeden aynı kalabileceğinin kuralları belirlenmiştir. Kişi isimlerinin değişmesi, yeni ortakların katılımı veya bazı özel şartlarla ortaklık yapısındaki değişikliklerde unvan…

Madde 48 – 5. Şubeler

Şubelerin ticaret unvanlarını nasıl kullanmaları gerektiği düzenlenmiştir. Şubeler, merkezlerinin unvanını kullanarak şube olduklarını belirtmek zorundadır. Ayrıca şubelerin unvanları için 41 ve 45 inci maddeler de…

1 ilgili yargı kararı

Madde 49 – 6. Ticaret unvanının devri

Ticaret unvanı, işletmeden bağımsız olarak başka bir kişiye devredilemez. Aksine bir anlaşma yoksa, işletmenin devredilmesi ticaret unvanının da devrettiği anlamına gelir ve devralan kişi bu unvanı aynen kullanabilir.

Madde 50 – 1. İlke

Usulüne uygun şekilde tescil edilip ilan edilen bir ticaret unvanını kullanma hakkı, sadece o unvanın sahibine aittir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 51 – 2. Bildirim ve ceza

Mahkemeler, memurlar, ticaret ve sanayi odaları, noterler ve Türk Patent Enstitüsü görevlilerinin, usulsüz ticaret unvanı kullanımlarını bildirme yükümlülüğü vardır. Ayrıca belirli maddelere aykırı davrananlara yönelik…

Madde 52 – 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları

Ticaret unvanı ticari dürüstlüğe aykırı şekilde başka bir kişi tarafından kullanıldığında, hak sahibi bu durumun tespitini, kullanımın yasaklanmasını veya tescilli unvanın düzeltilmesini isteyebilir. Ayrıca meydana…

7 ilgili yargı kararı

Madde 53 – B) İşletme adı

İşletme sahibinden bağımsız olarak, sadece işletmeyi tanıtmak ve diğer işletmelerden ayırt etmek amacıyla kullanılan isimlerin sahipleri tarafından tescil edilmesi gerekir. Tescil edilen bu isimler için aynı zamanda…

DÖRDÜNCÜ KISIM – Haksız Rekabet

Madde 54 – I - Amaç ve ilke

Haksız rekabetle ilgili düzenlemelerin amacı, tüm tarafların yararına dürüst ve bozulmamış bir rekabet ortamı oluşturmaktır. Rakipler, tedarikçiler ve müşteriler arasındaki ilişkileri olumsuz etkileyen aldatıcı veya…

58 ilgili yargı kararı

Madde 55 – II - Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar

Bu madde, dürüstlük kuralına aykırı olan haksız rekabet hallerini belirler. Reklamlarda yanıltıcı bilgi vermekten sözleşmelerin ihlal edilmesine yönlendirmeye, iş sırlarının ifşasından adaletsiz işlem şartlarının…

41 ilgili yargı kararı

Madde 56 – I - Çeşitli davalar

Haksız rekabet nedeniyle ekonomik çıkarları zarar gören veya risk altında olan kişilerin açabileceği davaları düzenleyen maddedir. Bu çerçevede tespit, engelleme, maddi durumun düzeltilmesi ve tazminat taleplerinde…

25 ilgili yargı kararı

Madde 57 – II - Çalıştıranın sorumluluğu

Çalışanların görevleri sırasında gerçekleştirdikleri haksız rekabet fiillerinden dolayı, belirli davaların işverenlere karşı da açılabileceği düzenlenmiştir (1. fıkra). Bazı diğer dava türlerinde ise Türk Borçlar…

4 ilgili yargı kararı

Madde 58 – III - Basın, yayın, iletişim ve bilişim kuruluşlarının sorumluluğu

Basın, yayın, iletişim ve bilişim araçlarıyla işlenen haksız rekabet durumlarında davalar normalde içeriğin sahibi veya ilan veren kişiye karşı açılır. Belirli şartlar oluştuğunda ise yazı işleri müdürü, yayın…

1 ilgili yargı kararı

Madde 59 – IV - Kararın ilanı

Mahkeme, davayı kazanan tarafın talebi doğrultusunda, karar kesinleştikten sonra hükmün ilan edilmesine karar verebilir. İlanın hangi yöntemle ve neleri kapsayacak şekilde yapılacağına mahkeme karar verir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 60 – V - Zamanaşımı

56 ncı maddede düzenlenen davaların açılabilmesi için belirli zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Bu davalar, hakların öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her durumda hakların doğumundan itibaren üç yıl içinde…

4 ilgili yargı kararı

Madde 61 – VI - İhtiyati tedbirler

Dava açma hakkı olan kişilerin talebiyle mahkeme; mevcut durumun korunması, haksız rekabetin önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve yanlış beyanların düzeltilmesi için ihtiyati tedbir kararları verebilir.…

5 ilgili yargı kararı

Madde 62 – I - Cezayı gerektiren fiiller

Haksız rekabete ilişkin kasıtlı bazı eylemlerin hangi durumlarda suç teşkil ettiğini ve uygulanacak cezaları düzenlemektedir. Bu cezaların verilmesi için, bkz. m. 56 uyarınca dava açma hakkı olanların şikayette…

3 ilgili yargı kararı

Madde 63 – II - Tüzel kişilerin cezai sorumluluğu

Tüzel kişilerin işleri sırasında haksız rekabet oluşursa, tüzel kişi adına hareket eden veya etmesi gereken organ üyeleri ile ortaklar hakkında 62 nci madde hükümleri uygulanır. Ayrıca, haksız rekabetin tüzel kişinin…

3 ilgili yargı kararı

BEŞİNCİ KISIM – Ticari Defterler

Madde 64 – I - Defter tutma yükümlülüğü

Her tacirin, ticari işlemlerini ve mali durumunu açıkça gösterecek şekilde ticari defterler tutması ve işletmeyle ilgili gelen belgelerin kopyalarını saklaması zorunludur. Fiziki defterlerin açılış ve kapanış onayları…

165 ilgili yargı kararı

Madde 65 – II - Defterlerin tutulması

Ticari defterlerin ve kayıtların Türkçe, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli tutulması gerekir. Kayıtlarda yapılan değişikliklerin önceki içeriği kapatmaması ve zamanının anlaşılır olması zorunludur. Kayıtlar belge…

3 ilgili yargı kararı

Madde 66 – III - Envanter

Tacirlerin, ticari işletmelerini açarken ve her faaliyet dönemi sonunda tüm varlık ve borçlarını içeren bir envanter hazırlamaları gerekir. Belirli şartlar altında bazı varlıkların sabit değerle kaydedilmesi veya…

2 ilgili yargı kararı

Madde 67 – IV - Envanteri kolaylaştırıcı yöntemler

Envanter işlemlerinde malvarlığının türü, miktarı ve değeri sondaj veya matematiksel yöntemlerle belirlenebilir ancak seçilen yöntemin Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olması gerekir. Bazı durumlarda, standartlara…

1 ilgili yargı kararı

Madde 68 – 1. Düzenleme yükümü

Tacirlerin, ticari faaliyetlerine başlarken ve her faaliyet dönemi sonunda varlık ile borç durumlarını gösteren bilanço ve ayrıca bir gelir tablosu hazırlaması zorunludur. Yılsonu finansal tabloları, bilanço ve gelir…

2 ilgili yargı kararı

Madde 69 – 2. Düzenlemeye ilişkin ilkeler

Yılsonu finansal tabloların hazırlanmasında uyulması gereken temel ilkeleri belirler.

4 ilgili yargı kararı

Madde 70 – 3. Dil ve para birimi

Yılsonu finansal tablolarının Türkçe diliyle ve Türk Lirası para birimiyle düzenlenmesi gerektiğini belirtir. Ancak, diğer kanunlarda bu kurala dair getirilen istisnaların geçerli olduğu ifade edilmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 71 – 4. İmza

Finansal tabloların, tacir tarafından tarih yazılarak imzalanması zorunludur.

Madde 72 – 1. Tamlık ve mahsup yasağı

Finansal tabloların, kanuni hükümler ve Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde işletmenin tüm varlık, borç, gelir ve giderlerini doğru şekilde göstermesi zorunludur. Teminat altına alınan malların hangi bilançoda…

1 ilgili yargı kararı

Madde 73 – 2. Bilançonun içeriği

Türkiye Muhasebe Standartlarında aksi belirtilmedikçe, bilançoda belirli finansal kalemlerin ayrı ayrı ve detaylıca gösterilmesi gerekir. Ayrıca duran varlıkların kapsamı tanımlanmıştır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 74 – 3. Aktifleştirme yasağı

Türkiye Muhasebe Standartlarında aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, belirli harcama ve varlıkların bilanço aktifine kaydedilmesi yasaktır.

Madde 75 – 4. Karşılıklar

Gerçekleşmesi şüpheli olan yükümlülükler ve henüz sonuçlanmamış işlemlerden doğması muhtemel kayıplar için karşılık ayrılmasına ilişkindir.

Madde 76 – 5. Dönem ayırıcı hesaplar

Bilanço tarihinden sonra belirli bir süre içerisinde gider olarak kaydedilecek harcamalar ve gelir sayılacak tahsilatlar için Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulanması gerekliliği düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 77 – 6. Sorumluluk ilişkileri

Bono, poliçe, çek, kefalet, aval, garanti sözleşmeleri, akreditif teyitleri, üçüncü kişilere verilen teminat ve taahhütlerle Türkiye Muhasebe Standartlarındaki diğer sorumluluklar, pasifte yer almıyorsa bilançonun…

Madde 78 – 1. Genel değerleme ilkeleri

Finansal tablolardaki varlık ve borçların değerlemesinde uygulanacak genel ilkeler belirlenmiştir (1. fıkra). Türkiye Muhasebe Standartlarının öngördüğü hallerde veya istisnai durumlarda bu ilkelerden ayrılınabilir (2.…

Madde 79 – 2. Varlıklar ile borçların değerleme ölçüleri

Duran ve dönen varlıkların yanı sıra borçlar ve diğer tüm kalemlerin hangi esaslara göre değerleneceği düzenlenmiştir. Tüm bu kalemlerde Türkiye Muhasebe Standartları'nda yer alan ölçüler kullanılır.

Madde 80 – 3. İktisap ve üretim değerleri

Değerleme işlemlerinde kullanılacak değerlerin nasıl belirleneceği, tanımları, kapsamı, hangi kalemlerin gösterileceği ve yapılacak değişiklikler Türkiye Muhasebe Standartlarına göre düzenlenir.

Madde 81 – 4. Değerlemeyi basitleştirici yöntemler

Gerekli şartların oluşması durumunda, Türkiye Muhasebe Standartlarında belirlenen değerlemeyi basitleştiren yöntemlerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Madde 82 – I - Belgelerin saklanması, saklama süresi

Tacirlerin tutmakla yükümlü oldukları ticari defterleri, mali tabloları ve ticari yazışmaları belirli esaslara göre saklamaları gerekir. Söz konusu belgelerin saklama süresi genel olarak on yıldır. Belge kaybı…

137 ilgili yargı kararı

Madde 83 – II - Hukuki uyuşmazlıklarda ibraz

Ticari uyuşmazlıklarda mahkemeler, tarafların yabancı gerçek veya tüzel kişi olması durumunda dahi, kendiliğinden veya tarafların talebiyle ticari defterlerin sunulmasına karar verebilir. Ayrıca ticari işlerde, Hukuk…

106 ilgili yargı kararı

Madde 84 – III - Uyuşmazlıklarda suret alınması

Bir hukuki uyuşmazlık sırasında ticari defterler sunulmuşsa, bu defterlerin konuyla ilgili bölümleri tarafların katılımıyla incelenir. İhtiyaç duyulması halinde defterlerin ilgili sayfalarından örnekler alınır.

26 ilgili yargı kararı

Madde 85 – IV - Defterlerin tümüyle incelenmesi

Mahkemeler; miras, mal ortaklığı ve şirket tasfiyesi gibi malvarlığı hukukuna dair uyuşmazlıklarda, ticari defterlerin teslim edilmesine ve bütün içeriklerinin incelenmesine karar verebilir.

4 ilgili yargı kararı

Madde 86 – V - Görüntü ve veri taşıyıcılara aktarılmış belgelerin ibrazı

Saklanması zorunlu belgeleri yalnızca dijital veri taşıyıcılarla sunabilen kişiler, bu belgelerin okunması için gereken araçları kendi giderleriyle hazır bulundurmalıdır. Ayrıca gerektiğinde, yine kendi masraflarıyla…

Madde 87 – VI - Ticarete yeni başlayanlar için uygulama

İşletmelerini ticaret siciline kaydettirmek zorunda olan işletme sahipleri için bu kısmın hükümleri, kayıt yükümlülüğünün başladığı an itibarıyla geçerli olur.

4 ilgili yargı kararı

Madde 88 – VII – Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yetkisi

Kanunun 64 ila 88 inci maddelerine tabi kişilerin, finansal tablolarını hazırlarken Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun belirlediği standartlara ve ilkelere uyması zorunludur. Söz konusu…

ALTINCI KISIM – Cari Hesap

Madde 89 – A) Tanım ve şekil

Cari hesap sözleşmesi, iki kişinin birbirlerinden olan alacaklarını tek tek istemek yerine, bunları borç ve alacak şeklinde kaydedip hesap kapatıldığında ortaya çıkan farkı talep etmek üzere yaptıkları anlaşmadır. Bu…

29 ilgili yargı kararı

Madde 90 – I - Genel olarak

Türk Borçlar Kanununun 134 üncü maddesi ile 143 üncü maddesinin ikinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla, bu madde cari hesap sözleşmelerinin genel uygulama kurallarını belirler. Kayıtların haklara etkisi, eski alacakların…

1 ilgili yargı kararı

Madde 91 – 1. Ticari senetler

Cari hesaba kaydedilen ancak bedeli tahsil edilemeyen ticari senetler, sahibine geri verilerek cari hesaptaki kaydı silinir.

Madde 92 – 2. Ücret ve giderler

Taraflar arasında bir cari hesap sözleşmesinin olması, komisyon sözleşmesinden doğan ücretlerin ve tüm giderlerin talep edilmesine engel teşkil etmez.

Madde 93 – 3. Hesap dışında kalan alacaklar

Hangi alacakların cari hesaba aktarılamayacağını belirler. Takas edilemeyen veya özel bir amaçla teslim edilen değerlerden doğan alacaklar bu hesaba dahil edilemez.

Madde 94 – 1. Belirlenmesi

Cari hesapların, sözleşmede veya ticari teamüllerde belirlenen dönemler sonunda kapatılarak alacak ve borç farkının saptanması düzenlenmiştir. Özel bir karar yoksa hesaplar her takvim yılının son günü kapatılmış…

5 ilgili yargı kararı

Madde 95 – 2. Faiz

8. maddedeki şartlar gerçekleştiğinde, alacak ve borçların farkından oluşan bakiyeye, belirlenip kaydedildiği tarihten itibaren faiz uygulanır. Bileşik faiz uygulaması yasaktır ve buna aykırı sözleşmeler yapılamaz.

Madde 96 – 3. Bileşik faiz ve sözleşme ile belirlenebilecek hükümler

Taraflar, sözleşme yaparak faiz ve komisyon miktarları ile hesap devrelerini belirleyebilirler. Faizlerin ana paraya eklenmesi, üç aydan aşağı olmamak kaydıyla herhangi bir tarihten itibaren kararlaştırılabilir. Bu…

Madde 97 – IV - Bütünlük ilkesi

Cari hesaba kaydedilen alacak ve borçlar birbirinden ayrılamaz bir bütün olarak kabul edilir. Hesabın kapatılmasına kadar taraflar alacaklı veya borçlu olarak tanımlanamaz; hukuki durum ancak hesap kesildiğinde netleşir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 98 – I - Genel olarak

Cari hesap sözleşmesinin sona erme hallerini düzenlemektedir. Sözleşme belirlenen sürenin bitimiyle, süre yoksa tarafların bildirmesiyle veya taraflardan birinin iflası ile sona erer.

Madde 99 – II - Ölüm ve kısıtlılık hâlleri

Süreli bir cari hesap sözleşmesinde taraflardan birinin ölümü veya kısıtlanması durumunda, taraflar, kanuni temsilcileri ve halefleri on gün önceden bildirim yapmak şartıyla sözleşmeyi feshedebilir. Bakiyenin ödenmesi…

Madde 100 – D) Bakiyenin haczi

Cari hesapta taraflardan birinin alacaklısı tarafından bakiye üzerine haciz konulduğu gün hesap kapatılır ve mevcut tutar belirlenir. Haciz tebliğ edilen taraf 15 gün içinde haczi kaldırmazsa, diğer taraf sözleşmeyi…

Madde 101 – E) Zamanaşımı

Cari hesabın tasfiyesi, bakiyesi, faiz alacakları, hesap hataları, haksız kayıtlar veya mükerrer işlemlerle ilgili davalar belli bir süre içinde açılmalıdır. Bu davalar için belirlenen zamanaşımı süresi, cari hesap…

YEDİNCİ KISIM – Acentelik

Madde 102 – I - Tanımı

Acente; işletmeye bağlı bir hukuki konumu olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir bölgede bir tacir adına sürekli sözleşmelere aracılık eden veya bu sözleşmeleri yapan kişidir. Bu konuyla ilgili boşluk…

3 ilgili yargı kararı

Madde 103 – II - Uygulama alanı

Özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, ilgili kısmın hükümleri belirli temsilcilere de uygulanır. Bu kapsamda, yerli veya yabancı tacirler adına hareket eden belirli kişiler bu kurallara tabidir.

Madde 104 – III - İnhisar

Yazılı olarak aksine bir karar alınmadığı sürece, müvekkilin aynı bölge ve ticaret dalında birden fazla acente ataması yasaktır. Benzer şekilde, acentenin de aynı bölgede birbiriyle rekabet eden birden fazla işletme…

Madde 105 – I - Genel olarak

Acentelerin, temsil ettikleri kişiler adına bildirim yapma, bildirim alma, dava açma ve dava edilme yetkilerini düzenleyen maddedir. Sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardaki temsil yetkileri ile bazı yargı kararlarının…

12 ilgili yargı kararı

Madde 106 – II - Özel ve yazılı yetki gerektiren hâller

Acente, müvekkilinin özel ve yazılı izni veya vekâleti olmadan bazı mali işlemleri gerçekleştiremez. Buna göre acente; kendi teslim etmediği malların bedelini tahsil edemez, bedelini kendisinin ödemediği malları teslim…

Madde 107 – III - Sözleşme yapma yetkisi

Acente, özel ve yazılı bir yetkisi olmadan müvekkili adına sözleşme yapamaz. Bu yetkiyi veren belgelerin acente tarafından tescil ve ilan ettirilmesi zorunludur.

Madde 108 – IV - Yetkisizlik

Acentenin yetkisi olmadan veya yetki sınırlarını aşarak müvekkili adına yaptığı sözleşmeleri, müvekkil öğrendiğinde onaylayabilir. Onay verilmemesi durumunda sözleşmenin sorumluluğu acentenin kendisine ait olur.

Madde 109 – I - Genel olarak

Acentenin, sözleşmede belirlenen bölge ve ticaret alanı içerisinde müvekkilinin işlerini yürütmek ve çıkarlarını korumakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca acente, müvekkili adına sakladığı mal veya eşyaların…

Madde 110 – II - Haber verme yükümlülüğü

Acente, faaliyet gösterdiği bölgedeki piyasa durumu, müşterilerin mali hali ve yapılan işlemlerle ilgili tüm detayları müvekkiline zamanında bildirmekle yükümlüdür. Müvekkilden açık talimat gelmeyen konularda işlemi…

Madde 111 – III - Önlemler

Acentenin, müvekkili adına teslim aldığı eşyalardaki hasarları tespit ettirmesi, eşyayı koruması ve gerekli durumlarda mahkeme izniyle satış yaptırarak müvekkilini bilgilendirmesi gerekir. Ayrıca çabuk bozulabilecek…

Madde 112 – IV - Ödeme borcu

Müvekkiline ait olan parayı göndermeyen veya teslim etmeyen acente, bu yükümlülüğün başladığı tarihten itibaren faiz ödemek ve gerektiğinde tazminat vermekle yükümlüdür.

Madde 113 – 1. Ücrete hak kazandıran işlemler

Acentelerin hangi durumlarda ücret ve tahsil komisyonuna hak kazanacağını belirleyen hükümdür. Acente, acentelik ilişkisi devam ederken gerçekleştirdiği veya belirli şartlar dahilinde ilişki sona erdikten sonra kurulan…

2 ilgili yargı kararı

Madde 114 – 2. Ücrete hak kazanma zamanı

Acentenin ücrete hangi koşullarda ve ne zaman hak kazanacağını belirleyen hükümdür. Temel kural işlemin gerçekleştirilmesidir ancak tarafların sözleşmeyle farklı düzenlemeler yapabileceği belirtilmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 115 – 3. Ücretin miktarı

Acentelik sözleşmesinde ücret miktarının belirlenmediği hallerde, bu tutarın hangi kriterlere göre ve kim tarafından tespit edileceğini düzenler.

5 ilgili yargı kararı

Madde 116 – 4. Ücretin ödeme zamanı

Acenteye ödenecek ücretin ödeme sürelerini ve acentenin ücretle ilgili bilgi alma ile kayıtları inceleme haklarını belirler. Bu hükümlerin aksine yapılan sözleşmeler, acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersiz kabul…

1 ilgili yargı kararı

Madde 117 – II - Olağanüstü giderlerin karşılanması

Acenteler, üstlendikleri sorumlulukları yerine getirirken yaptıkları harcamaların sadece olağanüstü olanlarının ödenmesini talep edebilirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 118 – III - Faiz isteme hakkı

Avanslar ve olağanüstü giderler söz konusu olduğunda, 20 nci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan kural uygulanır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 119 – IV - Hapis hakkı

Acenteler, müvekkillerinden olan tüm alacaklarını tahsil edene kadar, ellerinde veya belirli sebeplerle üçüncü kişilerin elinde bulunan taşınırlar ve değerli evrak üzerinde hapis hakkına sahiptir. Ayrıca, kanun veya…

1 ilgili yargı kararı

Madde 120 – E) Müvekkilin borçları

Bu madde, müvekkilin acenteye karşı olan yükümlülüklerini düzenlemektedir. Müvekkilin belge sağlama, bilgilendirme, onay verme, ücret ve faiz ödeme borçları belirlenmiştir. Söz konusu yükümlülüklere aykırı olan ve…

1 ilgili yargı kararı

Madde 121 – I - Sebepleri

Belirsiz süreli acentelik sözleşmeleri üç ay önceden haber verilerek, belirli süreli sözleşmeler ise haklı sebeplerle her zaman feshedilebilir. Süresi dolduğu halde uygulanmaya devam eden belirli süreli sözleşmeler…

5 ilgili yargı kararı

Madde 122 – II - Denkleştirme istemi

Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra, belirli şartlar altında acente müvekkilden uygun bir tazminat talep edebilir. Bu düzenleme, hakkaniyete aykırı olmadığı sürece tek satıcılık ve benzeri tekel hakkı veren…

24 ilgili yargı kararı

Madde 123 – III - Rekabet yasağı anlaşması

Acentelerin sözleşme bitiminden sonraki rekabet yasaklarının geçerli olması için anlaşmanın yazılı yapılması, belgelerin paylaşılması ve müvekkilin tazminat ödemesi gerekir. Bu yasak en fazla iki yıl sürebilir ve…

BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler

Madde 124 – A) Türleri

Ticaret şirketlerinin hangi türlerden oluştuğu ve bu şirketlerin şahıs şirketi mi yoksa sermaye şirketi mi olduğu belirlenmiştir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 125 – B) Tüzel kişilik ve ehliyet

Ticaret şirketlerinin tüzel kişiliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Bu şirketler, kanundaki istisnalar dışında, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi kapsamında tüm haklardan faydalanabilir ve borç üstlenebilirler.

2 ilgili yargı kararı

Madde 126 – C) Uygulanacak kanun hükümleri

Ticaret şirketleri için önce kendi türlerine özgü kurallar dikkate alınır. Bunların dışında kalan durumlar için, şirket niteliğine uygun olduğu ölçüde Türk Medenî Kanunu'nun tüzel kişilere ilişkin genel hükümleri ve…

Madde 127 – I - Konusu

Kanunda aksine bir hüküm olmadıkça, ticaret şirketlerine sermaye olarak hangi değerlerin konulabileceğini belirleyen maddedir. Buna göre para, mal varlığı, belirli haklar ve kişisel emek gibi birçok farklı değer…

8 ilgili yargı kararı

Madde 128 – 1. Genel olarak

Bu madde, ortakların şirket sözleşmesiyle taahhüt ettikleri sermayeyi şirkete sağlama borçlarını ve farklı türdeki varlıkların sermaye olarak nasıl kabul edileceğini düzenler. Sermaye koyma sürecindeki tescil işlemleri…

3 ilgili yargı kararı

Madde 129 – 2. Temerrüt faizi

Şirket sermayesi para şeklinde olup zamanında ödenmemişse, şirket sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece tescil tarihinden itibaren gecikme faizi ödenir. Bu durum, 128 inci madde uyarınca doğabilecek…

Madde 130 – 3. Sorumlu olma

Şirkete sermaye olarak kendi alacaklarını devreden bir ortağın sermaye koyma borcu, şirket bu alacakları tahsil edene kadar sona ermez. Belirlenen sürelerde tahsilat gerçekleşmezse ortak, gecikme faizi ödemekle yükümlü…

1 ilgili yargı kararı

Madde 131 – 4. Karineler

Sermaye olarak konulan varlıklara bilirkişinin belirlediği değerler kabul edilmiş sayılır. Sözleşmede farklı bir düzenleme yoksa, bu varlıkların mülkiyeti ve hakları şirkete geçer. Çalışanın ücretinin kâra katılımla…

Madde 132 – 5. Faiz ve ücret alma hakkı

Kanunlarda aksi bir düzenleme olmadığı sürece, şirket sözleşmesiyle ortaklara sermayeleri için faiz ve şirkette sundukları hizmetler karşılığında ücret verilmesi kararlaştırılabilir.

Madde 133 – E) Ortakların kişisel alacaklıları

Ortakların kişisel alacaklılarının, borçlu ortaklardan alacaklarını şirket üzerindeki haklar aracılığıyla nasıl tahsil edebileceğini düzenleyen maddedir. Şahıs şirketlerinde kâr ve tasfiye paylarına, sermaye…

2 ilgili yargı kararı

Madde 134 – 1. Uygulama alanı

Ticaret şirketlerinin birleşme, bölünme ve tür değiştirme işlemlerinde Kanunun 134 ile 194. maddeleri arasındaki hükümler uygulanır. Diğer kanunlar, bu Kanunun 135 ile 194. maddelerine aykırı olmadığı sürece…

1 ilgili yargı kararı

Madde 135 – 2. Kavramlar

Bu madde, 134 ile 194 üncü maddelerin uygulanmasında kullanılacak olan şirket, ortak, ortaklık payı, genel kurul, yönetim organı ve şirket sözleşmesi gibi temel kavramların tanımlarını yapar. Ayrıca küçük ve orta…

Madde 136 – a) İlke

Şirketler, başka bir şirketi devralarak veya yeni bir şirket kurarak birleşebilirler. Birleşme sonucunda devrolunan şirketin tüm malvarlığı devralan şirkete geçer, devrolunan şirket sona erer ve ticaret sicilinden…

1 ilgili yargı kararı

Madde 137 – b) Geçerli birleşmeler

Bu madde, sermaye şirketlerinin, şahıs şirketlerinin ve kooperatiflerin hangi kurumlarla birleşebileceğini düzenlemektedir. Birleşmenin gerçekleşmesi için şirketin türüne göre devralan veya devrolunan konumunda olması…

Madde 138 – c) Tasfiye hâlindeki bir şirketin birleşmeye katılması

Tasfiye sürecindeki bir şirket, belirli şartlar altında birleşmeye katılabilir. Bunun için malvarlığının dağıtımına başlanmamış olması ve şirketin devrolunan şirket konumunda olması gerekmektedir.

Madde 139 – d) Sermayenin kaybı veya borca batıklık hâlinde birleşmeye katılma

Sermayesi ile kanuni yedek akçeleri toplamının yarısını kaybeden veya borca batık olan bir şirket, bu açığı kapatabilecek kadar özvarlığı olan başka bir şirketle birleşebilir. Birleşme için gerekli belgelerin, devralan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 140 – a) Ortaklık payının ve haklarının korunması

Şirket birleşmelerinde, devrolunan şirketin ortaklarının mevcut pay ve haklarını karşılayacak değerde yeni paylar talep edebilmesi düzenlenmiştir. Pay değişim süreçlerinde uygulanacak denkleştirme sınırları ile oydan…

Madde 141 – b) Ayrılma akçesi

Birleşen şirketler, ortaklarına devralan şirketten pay alma veya bu payların gerçek değerinde nakit ödeme (ayrılma akçesi) alma arasında seçim yapma imkanı verebilirler (1. fıkra). Ayrıca birleşme sözleşmesinde,…

Madde 142 – a) Sermaye artırımı

Devralma yoluyla gerçekleşen birleşmelerde, devralan şirketin, devrolunan şirkete ait ortakların haklarını korumak için sermayesini artırması gerekir. Birleşmelerde, belirli istisnalar dışında ayni sermaye ve halka…

Madde 143 – b) Yeni kuruluş

Yeni şirket kurulması yoluyla gerçekleştirilen birleşmelerde, Türk Ticaret Kanunu ve Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu süreçte, söz konusu kanunların ayni sermaye konulması ve asgari ortak sayısı ile ilgili…

Madde 144 – c) Ara bilanço

Birleşme sürecindeki şirketlerin, belirli süre aşımı veya malvarlıklarında önemli değişim olması durumunda ara bilanço hazırlaması zorunludur. Ara bilanço hazırlanırken kural olarak yıllık bilanço ilkeleri uygulanır…

Madde 145 – aa) Birleşme sözleşmesinin yapılması

Birleşme sözleşmesinin nasıl yapılacağı ve onaylanacağı belirlenmiştir. Bu sözleşmenin yazılı olması, şirketlerin yönetim organlarınca imzalanması ve genel kurullarca onaylanması gerekmektedir.

Madde 146 – bb) Birleşme sözleşmesinin içeriği

Birleşme sözleşmesinde bulunması zorunlu olan temel bilgiler belirlenmiştir. Sözleşmenin; şirket kimliklerinden pay değişim oranlarına, yönetimce elde edilecek özel yararlardan hak tanımlamalarına kadar belirli…

Madde 147 – b) Birleşme raporu

Birleşmeye katılan şirketlerin yönetim organları, birleşme süreci ve sonuçlarını içeren kapsamlı bir rapor hazırlamakla yükümlüdür. Raporda birleşmenin amacı, mali hususlar, çalışanlar ve alacaklılar üzerindeki etkiler…

Madde 148 – c) Birleşme sözleşmesinin ve birleşme raporunun denetlenmesi

Madde 149 – a) İnceleme hakkı

Birleşme sürecindeki şirketlerin, belirli belgeleri genel kurul kararından önceki 30 gün boyunca ortakların ve ilgili kişilerin incelemesine açması zorunludur. Bu belgelerin kopyaları ücretsiz olarak verilmeli ve…

1 ilgili yargı kararı

Madde 150 – b) Malvarlığındaki değişikliklerle ilgili bilgiler

Birleşme sözleşmesinin imzalanması ile genel kurul onayı arasındaki sürede, şirketin varlıklarında önemli bir değişiklik olursa bu durum yazılı olarak bildirilir. Şirket yönetimleri, bu durum nedeniyle sözleşmenin…

Madde 151 – c) Birleşme kararı

Yönetim organınca genel kurula sunulan birleşme sözleşmesinin onaylanması için şirket türüne göre farklı karar nisapları belirlenmiştir. Şirketlerin yapılarına, üstlendikleri sorumluluklara veya ayrılma akçesi gibi…

Madde 152 – a) Ticaret siciline tescil

Birleşme kararı alan şirketlerin yönetim organlarının, işlemin tescili için ticaret siciline başvurması gerekir. Eğer devralan şirket sermayesini artırmışsa, esas sözleşmedeki değişikliklerin de sicile sunulması…

2 ilgili yargı kararı

Madde 153 – b) Hukuki sonuçlar

Şirket birleşmesi, ticaret siciline tesciliyle geçerli hale gelir ve bu işlemle birlikte devrolunan şirketin tüm mal varlığı ve borçları kendiliğinden devralan şirkete geçer. Devrolunan şirketin ortakları genellikle…

Madde 154 – c) İlan

Birleşme kararının Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmesi gerekmektedir.

Madde 155 – a) Uygulama alanı

Madde 156 – b) Kolaylıklar

Belirli şartları taşıyan sermaye şirketlerine birleşme işlemlerinde çeşitli kolaylıklar sağlanmıştır. Bu şirketlerin, taşıdıkları şartlara göre sözleşmede yer vermeleri gereken kayıtlar değişmekte; bazı durumlarda…

Madde 157 – a) Alacakların teminat altına alınması

Şirket birleşmeleri sırasında, alacaklıların talebi üzerine devralan şirket bu alacakları teminat altına alır. Birleşmeye katılan şirketlerin alacaklılarına belirli yöntemlerle bildirim yapması gerekir. Koşullar…

1 ilgili yargı kararı

Madde 158 – b) Ortakların kişisel sorumlulukları ve iş ilişkilerinin geçmesi

Birleşme sürecinde devrolunan şirketin borçlarından sorumlu olan ortakların bu sorumlulukları, belirli şartlar altında birleşme sonrası da devam eder. Şirket ortaklarının kişisel sorumluluklarına ilişkin zamanaşımı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 159 – a) İlke

Bir şirketin tam veya kısmi olarak bölünmesi mümkündür. Tam bölünmede tüm malvarlığı devredildiği için şirket sona ererek sicilden silinirken, kısmi bölünmede malvarlığının sadece belirli bölümleri diğer şirketlere…

2 ilgili yargı kararı

Madde 160 – b) Geçerli bölünmeler

Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin, yeniden sermaye şirketlerine veya kooperatiflere bölünmesi mümkündür.

Madde 161 – c) Şirket paylarının ve haklarının korunması

Tam ve kısmi bölünme işlemlerinde şirket paylarının ve haklarının nasıl korunacağı ile devreden şirketin ortaklarına yapılacak pay tahsislerinin esasları düzenlenmiştir (1. fıkra, 2. fıkra). Payların korunması süreci…

Madde 162 – a) Sermayenin azaltılması

Bölünme sebebiyle devreden şirketin sermayesinin azaltıldığı durumlarda, kanundaki bazı spesifik maddelerin uygulanmayacağı belirlenmiştir.

Madde 163 – b) Sermaye artırımı

Devralan şirket, devreden şirketin ortaklarının haklarını koruyacak şekilde sermaye artırımı gerçekleştirir. Bölünme işlemlerinde ayni sermaye koyma hükümleri uygulanmaz ve kayıtlı sermaye sistemi tavanı…

Madde 164 – c) Yeni kuruluş

Bölünme sonucunda yeni bir şirket kurulduğunda, Türk Ticaret Kanunu ve Kooperatifler Kanunu'nun kuruluşla ilgili hükümleri uygulanır. Fakat sermaye şirketleri söz konusu olduğunda, kurucu sayısı alt sınırı ve ayni…

Madde 165 – d) Ara bilanço

Bölünme süreci yaşayan şirketlerin son bilançoları üzerinden altı ay geçmişse veya malvarlıklarında önemli değişimler olmuşsa ara bilanço hazırlanması gerekir. Ara bilanço oluşturulurken yıllık bilanço kuralları…

Madde 166 – aa) Genel olarak

Bir şirketin malvarlığını başka şirketlere devretmesi sürecinde, karşı tarafın mevcut veya yeni kurulacak şirket olmasına göre bölünme sözleşmesi veya bölünme planı hazırlanır. Bu belgelerin yazılı olması ve genel…

Madde 167 – bb) Bölünme sözleşmesinin ve bölünme planının içeriği

Bu madde, şirketlerin bölünme süreçlerinde hazırlanan bölünme sözleşmesi ve bölünme planında bulunması gereken zorunlu bilgileri düzenler.

Madde 168 – b) Bölünmenin dışında kalan malvarlığı

Bölünme sözleşmesi veya planında tahsisi yapılmayan malvarlığı, alacaklar ve maddi olmayan hakların durumunu düzenler. Bu varlıkların tam veya kısmi bölünmelere göre kime ait olacağı ile tam bölünmedeki borç…

Madde 169 – aa) İçerik

Bölünme işlemine katılan şirketlerin yönetim organları, işlemin amacı, sonuçları, pay değişim oranları, çalışanlar ve alacaklılar üzerindeki etkileri içeren bir rapor hazırlamalıdır. Bu raporlar ayrı ayrı veya ortak…

Madde 170 – bb) Bölünme sözleşmesinin veya bölünme planının ve bölünme raporunun denetlenmesi (Mülga)

Madde 171 – d) İnceleme hakkı

Bölünme sürecindeki şirketlerin, belirli belgeleri genel kurul kararından iki ay önce ortakların incelemesine sunmaları zorunludur. Tüm ortakların onayıyla küçük ve orta ölçekli şirketler bu haktan vazgeçebileceği…

Madde 172 – e) Malvarlığındaki değişikliklerle ilgili bilgiler

Bölünme işlemine katılan şirketlerin malvarlıklarında yaşanan değişiklikler için 150 nci madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

Madde 173 – 4. Bölünme kararı

Bölünme süreci kapsamında, m. 175'te belirtilen teminat sağlandıktan sonra bölünme sözleşmesi veya planı genel kurula sunulur. Bu kararın onaylanmasında belirli nisaplar aranmakta olup, oranın korunmadığı durumlarda…

Madde 174 – aa) Çağrı

Bölünme sürecindeki şirketlerin alacaklılarının, alacaklarını bildirmeleri ve teminat istemeleri için çağrılmasına ilişkin usuller düzenlenmiştir.

Madde 175 – bb) Alacakların teminat altına alınması

Bölünme sürecindeki şirketlerin, talep eden alacaklıların haklarını güvence altına alma yükümlülüğü düzenlenmiştir. Belirli şartların gerçekleşmesi durumunda teminat sağlama zorunluluğunun kalkabileceği veya borcun…

Madde 176 – aa) Bölünmeye katılan şirketlerin ikinci derecede sorumluluğu

Bölünme işlemiyle borcu devralan şirket borçları ödemediği takdirde, bölünmeye katılan diğer şirketler ikinci derecede müteselsilen sorumlu tutulur. Ancak bu şirketlere gidilebilmesi için alacağın teminat altına…

Madde 177 – bb) Ortakların kişisel sorumluluğu

Ortakların kişisel sorumluluklarına ilişkin hususlarda 158 inci madde hükümleri uygulanır.

Madde 178 – 6. İş ilişkilerinin geçmesi

Tam veya kısmi bölünme durumunda, işçiler itiraz etmediği sürece hizmet sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralan tarafa geçer. İşçinin itiraz etmesi halinde sözleşme, kanuni işten çıkarma süresi sonunda sona erer.…

Madde 179 – 7. Ticaret siciline tescil ve geçerlilik

Bölünme işlemi onaylandıktan sonra yönetim organı tarafından ticaret siciline tescil ettirilir. Bölünme, bu tescil ile geçerlilik kazanır ve tescil anındaki tüm varlıklar ile borçlar devralan şirketlere geçer. Tam…

Madde 180 – a) İlke

Şirketlerin hukuki şekillerini değiştirme imkanı vardır. Türünü değiştiren şirket, eski şirketin devamı niteliğindedir.

Madde 181 – b) Geçerli tür değiştirmeler

Sermaye şirketlerinin, kollektif şirketlerin, komandit şirketlerin ve kooperatiflerin hangi türdeki işletmelere dönüşebileceğini belirleyen geçerli tür değiştirmeler düzenlenmiştir.

Madde 182 – c) Kollektif ve komandit şirketlerin tür değiştirmelerine ilişkin özel düzenleme

Kollektif ve komandit şirketlerin birbirlerine dönüşme şartları belirlenmiştir. Bu tür değişikliklerde 180 ile 190 inci maddeler arasındaki hükümler uygulanmazken, tek kişi işletmesi olarak devam etmeye ilişkin 257 nci…

Madde 183 – 2. Şirket payının ve haklarının korunması

Şirket türü değişikliği sırasında ortakların mevcut paylarının ve haklarının korunması esastır. Payların niteliğine göre (oydan yoksun, imtiyazlı veya intifa senedi) uygulanacak yeni pay dağıtım veya ödeme esasları…

Madde 184 – 3. Kuruluş ve ara bilanço

Şirketlerin tür değişikliği sürecindeki kuruluş kurallarını ve ara bilanço düzenleme şartlarını belirleyen maddedir. Tür değişiminde normal kuruluştan farklı olan bazı istisnalar tanımlanmış ve ara bilançonun ne zaman…

Madde 185 – 4. Tür değiştirme planı

Yönetim organının hazırlayacağı tür değiştirme planının yazılı olması ve genel kurul tarafından onaylanması gerekir (bkz. m. 189). Bu plan; şirketin isim ve merkez bilgilerini, yeni türdeki şirket sözleşmesini ve…

Madde 186 – 5. Tür değiştirme raporu

Şirketin yönetim organının, tür değiştirme işlemine ilişkin hukuki ve ekonomik gerekçelerin yer aldığı yazılı bir rapor hazırlaması gerekir. Bu raporda işlemin amacı, yeni şirket sözleşmesi ve ortakların yeni pay…

Madde 187 – 6. Tür değiştirme planının ve tür değiştirme raporunun denetlenmesi (Mülga)

Madde 188 – 7. İnceleme hakkı

Şirketler; tür değiştirme planını, raporunu, son üç yıllık finansal tablolarını ve varsa ara bilançosunu genel kurul kararıyla otuz gün önce ortakların incelemesine sunar. Ortaklar isteyenlere bu belgelerin kopyaları…

Madde 189 – 8. Tür değiştirme kararı ve tescil

Yönetim organı tarafından hazırlanan tür değiştirme planı ve yeni şirket sözleşmesinin genel kurulda onaylanması gerekir. Onay için gerekli olan karar nisapları şirketin türüne göre değişiklik gösterir. Tür değiştirme…

Madde 190 – 9. Alacaklıların ve çalışanların korunması

Ortakların kişisel sorumlulukları ile iş sözleşmelerinden kaynaklanan borçlara ilişkin uygulama esaslarını belirler.

Madde 191 – 1. Ortaklık paylarının ve ortaklık haklarının incelenmesi

Şirket birleşmesi, bölünmesi veya tür değişikliği süreçlerinde ortaklık haklarının korunmadığını veya ayrılma bedelinin yetersiz olduğunu düşünen ortaklar, uygun bir denkleştirme bedeli saptanması için dava…

1 ilgili yargı kararı

Madde 192 – 2. Birleşmenin, bölünmenin ve tür değiştirmenin iptali ve eksikliklerin sonuçları

Birleşme, bölünme veya tür değiştirme işlemlerinde belirli kuralların ihlal edilmesi durumunda, karara karşı çıkan ortakların iptal davası açabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, işlemdeki eksikliklerin giderilmesi için…

2 ilgili yargı kararı

Madde 193 – 3. Sorumluluk

Birleşme, bölünme veya tür değişikliği işlemlerine katılanların, kendi kusurları nedeniyle şirketlere, ortaklara ve alacaklılara verdikleri zararlardan sorumlu olduğunu düzenleyen maddedir. Ayrıca bazı madde…

Madde 194 – VI – Ticari işletme ile ilgili birleşme ve tür değiştirme

Ticari işletmelerin ticaret şirketleriyle birleşme ve birbirlerine dönüşme süreçleri düzenlenmiştir. Bir ticaret şirketinin ticari işletmeye dönüştürülebilmesi için paylarının tamamının işletmeyi yönetecek kişilerce…

Madde 195 – I - Hâkim ve bağlı şirket

Bu madde, bir ticaret şirketinin başka bir şirketi hangi şartlar altında kontrol ettiğiyle yani 'hâkim' olduğuyla ilgili kriterleri belirler. Hâkim ve bağlı şirketlerin oluşturduğu yapıya şirketler topluluğu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 196 – II - Pay ve oy oranlarının hesaplanması

Bir ticaret şirketinin başka bir sermaye şirketindeki iştirak ve oy oranlarının hangi yöntemlerle hesaplanacağını belirleyen maddedir. Bu hesaplamalarda şirketin kendi ellerinde bulundurduğu paylar dışarıda tutulurken,…

Madde 197 – III - Karşılıklı iştirak

Madde 198 – IV - Bildirim, tescil ve ilan yükümlülükleri

Madde 199 – V - Bağlı ve hâkim şirketlerin raporları

Bağlı şirket yönetim kurulu, faaliyet yılının ilk üç ayı içerisinde hâkim ve diğer bağlı şirketlerle olan ilişkilerine dair bir rapor hazırlar. Bu raporda gerçekleştirilen işlemlerin detayları, karşılıklı edimler ve…

Madde 200 – VI - Bağlı şirketler hakkında bilgi alma

Hâkim şirketin pay sahipleri, genel kurulda bağlı şirketlerin mali durumları, hesap sonuçları ile şirketlerin kendi aralarında ve ortaklar, yöneticiler veya onların yakınlarıyla yaptıkları işlemler hakkında gerçekçi ve…

2 ilgili yargı kararı

Madde 201 – VII - Hakların donması

Bilerek karşılıklı iştirak durumuna giren bir sermaye şirketi, söz konusu paylardan doğan oylarıyla diğer pay sahipliği haklarının sadece dörtte birini kullanabilir; bedelsiz pay edinme hakkı dışındaki diğer hakları…

Madde 202 – 1. Hâkimiyetin hukuka aykırı kullanılması

Hâkim şirketlerin, bağlı şirketlerini zarara uğratacak şekilde güçlerini kullanmaları yasaktır. Zararın telafi edilmediği hallerde pay sahipleri ve alacaklılar tazminat isteyebilir; ayrıca bazı yapısal değişikliklere…

1 ilgili yargı kararı

Madde 203 – a) Talimat

Bir ticaret şirketi, başka bir sermaye şirketinin paylarının ve oy haklarının tamamına (%100) doğrudan veya dolaylı olarak sahipse, o şirkete yönelik yönetim talimatları verebilir. Bu talimatların verilmesi için grubun…

Madde 204 – b) İstisna

Bağlı şirketlerin ödeme kapasitesini aşan, varlıklarını tehlikeye atan veya önemli değerlerini kaybetmelerine neden olabilecek talimatlar verilemez.

1 ilgili yargı kararı

Madde 205 – c) Bağlı şirketin organlarının şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumsuzluğu

Bağlı şirketin yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve sorumlu tutulabilecek diğer ilgililer, 203 ve 204 üncü madde kapsamındaki talimatlara uymaları halinde şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumlu tutulamazlar.

1 ilgili yargı kararı

Madde 206 – d) Şirket alacaklılarının dava hakkı

Hakim şirket ve yöneticilerinin verdiği talimatlar sebebiyle bağlı şirkette bir kayıp oluşursa ve bu kayıp ilgili hesap yılı içinde telafi edilmezse, zarar gören alacaklıların hakim şirkete ve sorumlu yönetim kurulu…

Madde 207 – 1. Özel denetim

Bağlı şirketteki denetçilerin, özel denetçilerin veya riskin erken saptanması ve yönetimi komitesinin; hâkim şirketle veya diğer bağlı şirketlerle olan ilişkilerde hile veya dolandırıcılığın olduğunu belirten görüş…

Madde 208 – 2. Satın alma hakkı

Bir sermaye şirketinin pay ve oy haklarının en az yüzde doksanına sahip olan hâkim şirket; azlık şirketi engellemesi, dürüstlük kuralına aykırı davranması, belirgin sıkıntı yaratması veya pervasızca hareket etmesi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 209 – 3. Güvenden doğan sorumluluk

Hâkim şirket, grup itibarının toplum veya tüketiciler nezdinde güven verecek düzeye ulaştığı durumlarda, bu itibarın kullanımının oluşturduğu güvenden sorumludur.

Madde 210

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, ticaret şirketlerine ilişkin uygulama tebliğleri yayımlama ve denetleme yetkisine sahiptir. Diğer kamu kurumları ancak kanunla kendilerine verilen yetki sınırları içerisinde düzenleme…

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Şirketin Niteliği ve Kuruluşu

Madde 211 – A) Tanım

Kollektif şirket, gerçek kişilerin bir ticaret unvanı altında ticari işletme işletmek amacıyla kurdukları ve ortaklarının şirket alacaklılarına karşı sorumluluklarının sınırsız olduğu şirket türüdür.

Madde 212 – I - Şekil

Kollektif şirket sözleşmesinin yazılı olması zorunludur. Sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması veya ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanması şarttır. Ayrıca şirketin kuruluşu sırasında sözleşme…

Madde 213 – II - Zorunlu kayıtlar

Kollektif şirket sözleşmesinde bulunması zorunlu olan bilgileri ve ortakların sözleşmeye ekleyebileceği diğer kayıtları düzenler.

Madde 214 – III - Noksanlıklar

Kanuni şekle uygun kurulmayan veya zorunlu kayıtları eksik ya da geçersiz olan kollektif şirketler, adi şirket olarak kabul edilir. Bu tür şirketler hakkında, 216 ncı madde ile 12 nci madde hükümleri saklı kalmak…

Madde 215 – I - Yükümlülük

Kollektif şirketi kuranlar, noter tarafından onaylanan şirket sözleşmesinin bir örneğini onaylandığı tarihten itibaren on beş gün içinde şirket merkezinin olduğu yerdeki ticaret siciline verip tescil istemelidir. Eğer…

Madde 216 – II - Yükümlülüğün yerine getirilmemesi

Tescil işlemlerinin tamamlanmaması veya resmi bir şirket sözleşmesi bulunmaması durumlarında, ortakların üçüncü kişilere karşı sorumluluklarını belirler. Belirli şartlarda ortakların, girişilen işlerden dolayı birlikte…

İKİNCİ BÖLÜM – Ortaklar Arasındaki İlişkiler

Madde 217 – A) Sözleşme serbestisi

Ortakların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenlemelerinde sözleşme serbestisi ilkesi uygulanır. Metin ayrıca şirketin yönetiminin kime ait olduğuna dair başlığı içermektedir.

Madde 218 – 1. Genel olarak

Şirketin yönetim hakkı ve görevi kural olarak tüm ortaklar tarafından ayrı ayrı yerine getirilir. Ancak şirket sözleşmesiyle veya ortakların çoğunluk kararıyla yönetim yetkisi bazı ortaklara veya tamamına verilebilir.…

Madde 219 – a) Şirket sözleşmesiyle atama

Şirket sözleşmesiyle yönetim görevi verilmiş bir ortağın yetkileri, diğer ortaklar tarafından kısıtlanamaz ve görevine son verilemez. Ancak haklı nedenlerin bulunması durumunda, bir ortağın talebiyle mahkeme kararı…

Madde 220 – b) Ortaklar kararıyla atama

Şirket sözleşmesi yapıldıktan sonra karar ile göreve gelen yönetici ortak, diğer ortakların çoğunluk kararıyla görevden alınabilir. Çoğunlukla karar alınamazsa, her ortak haklı sebep veya sözleşme ihlali iddiasıyla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 221 – 3. Yönetim işlerinde yalnız başına veya birlikte hareket

Şirket yönetiminin belirli ortaklara verildiği durumlarda kural olarak her ortak tek başına yetkilidir, ancak itiraz olması halinde işlem çoğunluk kararıyla gerçekleştirilebilir. Eğer şirket sözleşmesinde birlikte…

Madde 222 – 4. Diğer ortakların itirazı

Şirket sözleşmesi uyarınca yönetim yetkisi bir ortağa verilmişse, bu ortak diğer ortaklar itiraz etse dahi şirketin yönetimi için gerekli işlemleri yürütebilir. Bu yetkinin kullanımı için işlemlerin hileye dayalı…

59 ilgili yargı kararı

Madde 223 – II - Yönetimin kapsamı

Şirket yönetimi, şirketin amacı ve konusuna ulaşmak için gereken olağan işlem ve işlerle sınırlandırılmıştır. Olağan dışı sayılan belirli önemli kararlar için tüm ortakların oybirliği şarttır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 224 – III - Faiz verme borcu

Şirket ortağının, yetkisizce çektiği veya şirket adına tahsil ettiği paraları derhal, şirketten aldığı ödünçleri ise aldığı tarihten itibaren faiziyle birlikte şirkete geri vermesi gerekir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 225 – C) Denetim

Yönetim yetkisi bulunmayan ortaklar, şirket işlerinin gidişatı hakkında bizzat bilgi alabilir, şirket defter ve belgelerini inceleyebilir ve buna dayanarak finansal durum tablosu hazırlayabilirler. Sözleşmeyle bu…

Madde 226 – D) Oy hakkı ve kararlar

Her ortağın bir oy hakkı bulunmaktadır ve buna aykırı sözleşmeler geçersizdir. Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi kararları oybirliğiyle, diğer kararlar ise kanunda veya sözleşmede aksine hüküm yoksa çoğunlukla…

Madde 227 – I - Finansal tablolarının çıkarılması

Yönetici ortaklar, dönem sonunda hazırladıkları finansal tabloları ortaklar kurulunun onayına sunar ve tablolar çoğunluğun onayıyla kesinleşir. Aynı süreçte kâr dağıtımına karar verilirken, hakkaniyete veya kurallara…

Madde 228 – II - Ortağın istemleri

Şirket ortakları; dönem sonundaki kâr paylarını, şirkete verdikleri borcun veya kararlaştırılmışsa sermayenin faizlerini ve hak ettikleri ücretleri talep edebilirler. Ayrıca yıl sonu bilançosunun hazırlanmasını, kâr…

Madde 229 – III- Zarar payı

Ortakların sermayelerinde meydana gelen eksilmeyi tamamlamak için tüm ortakların oybirliği ile karar alması gerekir. Aksine bir karar alınmamışsa, zararla azalan sermaye miktarı elde edilecek kârlar ile karşılanır.

Madde 230 – I - Kural

Bir ortak, diğer ortakların izni olmadan şirketin yaptığı türden ticari işleri kendi veya başkası adına yapamaz ve benzer işlerle uğraşan başka bir şirkete sınırsız sorumlu ortak olarak giremez (1. fıkra). Yeni katılan…

Madde 231 – II - Aykırı hareket

Bir ortağın 230 uncu maddeye aykırı davranması halinde, şirketin başvurabileceği yollar belirlenmiştir. Şirket; tazminat isteyebilir, ortağın yaptığı işleri şirket adına yapılmış sayabilir veya sağlanan menfaatlerin…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Şirketin ve Ortakların Üçüncü Kişilerle İlişkileri

Madde 232 – A) Tüzel kişiliğin kazanılması

Kollektif şirketlerin tüzel kişilik kazanabilmesi için ticaret siciline tescil edilmeleri gerekir. Bu durumun aksine yapılan sözleşmeler üçüncü kişilere karşı geçersizdir.

Madde 233 – I - Kapsam

Şirketi temsil etmeye yetkili olan kişi, şirketin faaliyet alanı kapsamındaki tüm iş ve işlemleri şirket adına gerçekleştirebilir ve şirket unvanını kullanabilir. Bu yetkinin sınırlandırılmasına dair şartlar iyi…

Madde 234 – II - Hükümleri

Şirketi temsil yetkisine sahip kişilerin şirket adına yaptıkları işlemlerden dolayı şirket borçlu veya alacaklı konumuna gelir. Ayrıca, bir ortağın şirket görevlerini yaparken işlediği haksız fiillerden şirket doğrudan…

Madde 235 – III - Temsil yetkisinin kaldırılması

Haklı sebeplerin bulunması durumunda, bir ortağın başvurusu ile mahkeme temsil yetkisini kaldırabilir. Acil durumlarda mahkeme bu yetkiyi ihtiyati tedbir yoluyla kaldırarak bir kayyıma devredebilir. Ayrıca, ticari…

3 ilgili yargı kararı

Madde 236 – I - Ortakların kişisel sorumluluğu

Ortaklar, şirketin borç ve taahhütlerinden tüm mal varlıklarıyla birlikte sorumlu tutulurlar. Şirkete sonradan katılan kişiler, giriş tarihlerinden önce oluşmuş borçlardan dahi diğer ortaklarla beraber sorumludur.…

Madde 237 – II- Sorumluluğun derecesi

Şirketin borçlarından öncelikle şirketin kendisi sorumludur. Şirkete yönelik icra işlemleri sonuçsuz kalırsa veya şirket sona ermişse, ortaklara başvurulabilir. Ortakların kişisel mallarına ihtiyati haciz konulması…

1 ilgili yargı kararı

Madde 238 – III - Mahkeme kararı

Sadece şirket aleyhine alınan mahkeme kararları, şirket hakkındaki takipler sonuçsuz kalmadıkça veya şirket sona ermedikçe ortaklar için uygulanamaz. Ancak icra emrinin şirkete bildirilmesine rağmen borç ödenmezse,…

Madde 239 – 1. Şirketin iflası

Şirketin iflas etmesi durumunda, şirketin kendi alacaklıları ödemelerini almadan önce, ortakların şahsi alacaklıları şirket varlıklarından talepte bulunamazlar.

Madde 240 – 2. Şirketin ve ortakların iflası

Şirketin iflas etmesi kural olarak ortakların iflasını gerektirmez. Belirli şartlar altında alacaklılar, ortakların şirketle birlikte iflasını isteyebilir veya şirket varlıklarından alacağını alamadığı takdirde…

Madde 241 – 3. Ortakların hakları

Şirketin iflas etmesi durumunda ortaklar, şirkete koydukları sermayeyi ve henüz işlemekte olan faizleri istemek için iflas masasına başvuramazlar. Buna karşılık, işlemiş faizlerini, ücretlerini ve şirket adına…

Madde 242 – V - Takas

Şirkete borçlu olanlar bu borcu ortakların kişisel alacaklarıyla, ortaklar ise kişisel borçlarını şirketin aynı kişideki alacağıyla takas edemezler. Ancak şirket alacaklısı aynı zamanda ortağın kişisel borçlusuysa,…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Şirketin Sona Ermesi ve Ortağın Ayrılması

Madde 243 – 1. Genel olarak

Kollektif şirketlerin hangi durumlar neticesinde sona ereceği düzenlenmiştir. Bu şirketler, Türk Borçlar Kanunu'nun 639 ve 640. maddeleri ile kanunda belirtilen özel sebeplerin gerçekleşmesiyle sona erer.

Madde 244 – 2. İstisnalar

Şirket sözleşmesine konulan, herhangi bir sebebe dayanmaksızın şirketin sona ermeyeceğini belirten genel hükümler geçersizdir. Buna rağmen, kanunun emredici kurallarına aykırı olmaması şartıyla, belli fesih…

Madde 245 – 3. Haklı sebepler

Şirketin kurulmasını sağlayan kişisel veya fiili durumların ortadan kalkıp şirket amacının gerçekleşmesini imkansız veya zor hale getirmesi "haklı sebep" olarak kabul edilir. Ortakların yönetime ihaneti, görevlerini…

4 ilgili yargı kararı

Madde 246 – a) Sermaye koyma borcunun yerine getirilmemesi

Sermaye koyma borcunu yerine getirmeyen ortağa karşı fesih davası açılabilmesi için öncelikle noter aracılığıyla, uygun bir süre tanıyan bir ihbar gönderilmelidir. Bu ihbarla beraber borcun verilen süre içinde ödenmesi…

Madde 247 – b) Karine

Şirket sözleşmesindeki sürenin dolmasından sonra faaliyetlerine sessizce devam eden veya süresi bir ortağın yaşam süresine bağlanmış olan şirketler, belirsiz süreli şirket olarak kabul edilir (1. fıkra).

Madde 248 – a) Şirket süresinin uzatılması hâlinde itiraz hakkı

Ortakların şirket süresini uzatma kararına karşı, ortağın şahsi alacaklısının itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Bu itirazın geçerli olması için belirli belgelerin ibrazı ve yasal sürelerin takip edilmesi gerekmektedir.…

Madde 249 – b) Haciz ve şirketin feshini isteme hakkı

Bir ortağın kişisel alacaklısı, borcunu borçlunun kendi mallarından ve m. 133 uyarınca kâr payından tahsil edemezse, ortağın tasfiye sonrası payına haciz koydurabilir veya belirli koşullarla şirketin feshini talep…

Madde 250 – 1. Tescil ve ilan

Şirketin sona ermesi durumunda bu durumun tescil ve ilan ettirilmesi gerekir. Normal şartlarda bu yükümlülük ortaklara aitken, iflas durumu söz konusuysa işlemleri iflas memuru yürütür. Ortak ölümü nedeniyle…

Madde 251 – 2. Ortakların yönetim haklarının sona ermesi

Sona ermiş bir şirket adına işlem yapan yönetim yetkilileri, bu işlemlerden dolayı müteselsilen ve sınırsız sorumlu tutulur (1. fıkra); ancak bu konuda 252 nci madde hükümleri saklıdır. Şirketin feshi yasaya uygun…

Madde 252 – 3. Geçici yönetim

Bir ortağın kısıtlanmasına veya iflasına karar verilmesi durumunda, Türk Borçlar Kanununun 641 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Madde 253 – 1. Ortağın ölümü

Bir ortağın ölümü halinde şirketin nasıl devam edeceği, şirket sözleşmesindeki hükümlere veya mevcut ortaklar ile mirasçıların ortak kararına bağlıdır. Sözleşmede özel bir hüküm yoksa devam için oybirliği aranırken,…

Madde 254 – 2. Ortağın iflası

Bir ortağın iflas etmesi durumunda, bu ortak şirketten çıkarılabilir. Ortak çıkarıldığında şirket kalan ortaklarla devam eder ve iflas eden kişinin payı iflas masasına ödenir. Taraflar, sözleşme yaparak bu çıkarma…

Madde 255 – 3. Haklı sebepler

Bir ortağın kusuru nedeniyle şirketin kapatılması gerekiyorsa, diğer ortaklar şirketi kapatmak yerine sadece o ortağı şirketten çıkarıp şirkete devam edebilirler. Bu işlem için normalde oybirliği gerekirken, şirket…

Madde 256 – 4. Fesih ihbarı

Süresiz şirketlerde bir ortağın fesih ihbarında bulunması durumunda, diğer ortaklar bu talebi reddedip ilgili ortağı şirketten çıkararak faaliyete devam edebilirler. Aynı durum, bir ortağın kişisel alacaklısının m. 248…

Madde 257 – a) Haklı sebeplerin varlığında

Yalnız iki kişiden oluşan kolektif şirketlerde, haklı sebeplerin olması durumunda mahkeme şirketi kapatıp tasfiye etmek yerine, tüm mal varlığını, borç ve alacaklarını davacı ortağa devrederek diğer ortağı şirketten…

Madde 258 – b) Diğer sebeplerin varlığında

İki ortaklı bir şirkette, ortaklardan birinin şahsi alacaklısı belirli haklarını kullandığında veya ortaklardan biri iflas ettiğinde, diğer ortağın 257 nci maddeden faydalanabileceği düzenlenmiştir.

Madde 259 – 1. Tescil

Bir ortağın şirketten çıkması veya çıkarılması durumunda, diğer ortakların bu durumu tescil ve ilan ettirmesi gerekir. Bu işlem yapılmadan ayrılık üçüncü kişilere karşı geçerlilik kazanmaz ve ilgili ortak tescile kadar…

Madde 260 – a) Hesaplama şekli

Şirketten kendi isteğiyle ayrılan veya çıkartılan ortağın hak ettiği payın nasıl hesaplanacağını düzenler. Şirket sözleşmesinde farklı bir kural yoksa, hesaplama şirketin mevcut varlıkları üzerinden yapılır.

Madde 261 – b) Ödeme şekli

Şirketten çıkarılan veya kendi isteğiyle ayrılan ortağın, 260. madde kapsamında hesaplanan payı kendisine yalnızca nakit olarak ödenir.

Madde 262 – c) Ödeme zamanı

Şirketten ayrılan veya çıkarılan ortağın payının ne zaman ödeneceği düzenlenmiştir. Ödeme, şirket sözleşmesindeki tarihte, sözleşmede hüküm yoksa ayrılmadan sonraki ilk bilanço tarihinde yapılır (1. fıkra). Ancak…

Madde 263 – d) Tamamlanmamış işler

Ortaklıktan ayrılan veya çıkarılan kişi, ayrılışı öncesinde başlanmış olan işlerden kaynaklanan hak ve borçlarda yer almaya devam eder. Bu kişi, mevcut işlerin diğer ortaklarca faydalı şekilde tamamlanmasını…

Madde 264 – e) Zamanaşımı

Şirket alacaklılarının ortaklara yönelik istem hakları, belirli durumların Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmasından itibaren üç yıl geçince zamanaşımına uğrar. Eğer alacağın türü gereği daha kısa bir süre…

Madde 265 – f) Özel durumlar

Paylaşılmamış şirket malvarlığından hak arayan alacaklılara karşı madde 264'teki üç yıllık zamanaşımı uygulanamaz. Ayrıca, işletmeyi devralan ortağın üç yıllık zamanaşımını ileri sürme hakkı yoktur; ancak devreden…

Madde 266 – g) Zamanaşımının kesilmesi

Devam eden bir şirkete veya başka bir ortağa karşı zamanaşımının kesilmesi durumu, şirketten ayrılmış olan ortağı kapsamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM – Tasfiye

Madde 267 – 1. Kural

Tasfiye işlemleri, şirket sözleşmesinde aksi yönde bir düzenleme yapılmamışsa ilgili bölümdeki hükümlere uygun olarak gerçekleştirilir.

Madde 268 – 2. Ortakların kararlarına uyma zorunluluğu

Tasfiye memurları, tasfiye sürecinde ortakların oybirliğiyle aldığı kararları uygulamakla yükümlüdür. Bir ortağın iflası, ölümü veya kısıtlanması durumunda karar alma yetkileri sırasıyla iflas idaresine, mirasçılara…

Madde 269 – II - Tüzel kişiliğin devamı

Tasfiye sürecine giren bir şirket, m. 293 hükmü saklı kalmak kaydıyla, tasfiye işlemleri tamamlanana kadar sadece bu amaçla sınırlı olmak üzere tüzel kişiliğini korur. Bu süre zarfında şirket, ticaret unvanını "tasfiye…

Madde 270 – III - İflas

Bir kollektif şirketin tasfiye sürecinde olması, o şirketin iflas etmesine engel değildir.

Madde 271 – IV - Şirket alacaklılarının rüçhan hakkı

Kollektif şirket alacaklılarının şirket malları üzerinden sahip olduğu öncelikli haklar (rüçhan hakları), şirket sona erse bile devam eder.

Madde 272 – I - Genel olarak

Kollektif şirketlerin, iflas dışındaki nedenlerle sona ermesi durumunda tasfiye işlemleri tasfiye memurları tarafından gerçekleştirilir.

Madde 273 – II - Seçim ve atama

Tasfiye memurlarının seçim ve atanma süreçlerini düzenleyen maddedir. Memurlar şirket sözleşmesiyle veya ortakların oybirliğiyle belirlenebilir; bu yöntemlerle seçim yapılmaması durumunda ortakların durumu veya…

Madde 274 – a) Sona ermeden önce atanma

Şirket sözleşmesiyle veya ortaklar kararıyla önceden seçilen tasfiye memurlarının görevden alınma usullerini belirler. Bu kişiler diğer ortakların oybirliğiyle veya belirli durumlarda mahkeme kararıyla görevden…

Madde 275 – b) Sona ermeden sonra atama

Şirketin sona ermesinden sonra ortaklar arasından seçilen tasfiye memurlarının görevden alınma usulü belirlenmiştir. Tasfiye memurları, diğer ortakların oybirliğiyle veya oybirliği sağlanamadığı durumda haklı sebepler…

Madde 276 – 2. Ortak olmayan tasfiye memurları

Şirket ortağı olmayan tasfiye memurları, ancak ortakların oybirliğiyle görevden alınabilir. Oybirliği sağlanamazsa, ortaklardan herhangi birinin talebi üzerine haklı sebeplerle mahkeme tarafından görevden alınmaları…

Madde 277 – 3. Mahkemece atanan tasfiye memurları

Mahkeme tarafından atanan tasfiye memurlarının görevden alınma işlemlerinde 276 ncı madde hükümleri uygulanır.

Madde 278 – 1. Birlikte hareket

Tasfiye memurlarının çalışma yöntemini belirleyen bu maddeye göre, aksine bir karar veya sözleşme hükmü yoksa memurlar birlikte hareket ederler. Bir memurun tek başına yetkili olması durumunda ise bunun tescil ve ilan…

Madde 279 – 2. Devir yasağı ve vekil etme

Tasfiye memurlarının görevlerini başka bir memura veya üçüncü kişilere devretmeleri yasaktır. Ancak, belirli iş ve işlemlerin yürütülmesi amacıyla kendi aralarından birini veya üçüncü kişileri vekil tayin edebilirler.

Madde 280 – 3. Temsil

Tasfiye sürecindeki şirketleri mahkemelerde ve dışarıda tasfiye memurları temsil eder. Bu memurlar, belli şartlar dahilinde bazı hukuki işlemleri yapmaya ve yeni işlemler gerçekleştirmeye yetkilidir. Ayrıca, tasfiye…

Madde 281 – 4. Yalnız başına hareket

Üçüncü kişilerin şirketle ilgili bildirimlerini tasfiye memurlarından sadece birine yapması yeterlidir. Ayrıca tasfiye memurları, şirket menfaatlerinin tehlikede olduğu durumlarda, özellikle kanun yollarına başvururken…

Madde 282 – 5. Yetkilerin genişletilmesi veya daraltılması

Tasfiye memurlarının sahip olduğu yasal yetkiler, ortakların oybirliğiyle veya haklı sebeplere dayalı mahkeme kararıyla artırılabilir veya azaltılabilir. Yetkilerin sınırlandırıldığının tescil ve ilan edilmemesi…

Madde 283 – V - Tescil ve ilan

Tasfiye memurlarının atanması, değiştirilmesi, görevden alınması ve yetkilerine dair şirket sözleşmesi hükümleri ile ortakların veya mahkemenin verdiği tasfiye kararlarının tescil ve ilan edilmesi zorunludur.

1 ilgili yargı kararı

Madde 284 – VI- Ücret

Tasfiye memurlarının ücret alma koşullarını belirleyen maddedir. Ortak olan memurlar belirli şartlarda ücret alabilirken, ortak olmayan memurlar ücret kararlaştırılmasa dahi uygun bir bedel talep edebilmektedir.

Madde 285 – VII – Sorumluluk

Tasfiye memurlarının kanuna, şirket sözleşmesine veya görev tanımlarına aykırı hareket ederek ortakları veya üçüncü kişileri zarara uğratmaları durumundaki sorumlulukları düzenlenmiştir. Memurların kendi hatalarının…

2 ilgili yargı kararı

Madde 286 – I - Koruma önlemleri

Tasfiye memurları, tasfiye sürecindeki şirketin tüm mal ve haklarını korumak için basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek ve tasfiyeyi en kısa sürede tamamlamakla sorumludur.

Madde 287 – 1. Başlangıç envanteri ve bilançosu

Tasfiye memurları, şirketin sona ermesini takip eden süreçte veya göreve geldiklerinde şirket işlerini yürütenlerle birlikte veya tek başlarına şirketin mali durumunu gösteren bir envanter ve bilanço hazırlarlar.…

Madde 288 – 2. Defterler

Tasfiye memurları, tasfiye işlemlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli olan defterleri tutmakla yükümlüdür.

Madde 289 – 3. Son bilanço

Tasfiye sürecinin sonunda tasfiye memurları, ortakların sermaye, kâr-zarar paylarını ve diğer haklarını gösteren bir bilanço hazırlayarak ortaklara bildirir. Ortakların bu bilançoya bir ay içinde mahkeme yoluyla itiraz…

Madde 290 – 4. Saklama zorunluluğu

Tasfiye süreci sona erdiğinde, belgelerin ve defterlerin saklanmasıyla ilgili olarak 82 nci madde hükümleri uygulanır.

Madde 291 – III - Tasfiyenin amacı

Tasfiye memurlarının şirket tasfiyesi sırasındaki görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Memurlar; devam eden işleri tamamlamak, borçları ödemek, alacakları toplamak ve varlıkları nakde çevirerek net varlığı belirlemekle…

Madde 292 – 1. Kural

Tasfiye memurları, tasfiye sürecinin gerektirdiği durumlar dışındaki yeni işlemleri gerçekleştiremezler. Bu yasağa aykırı hareket eden memurlar, söz konusu işlemlerden ötürü ortaklara karşı müteselsilen sorumlu…

Madde 293 – 2. İstisna

Tasfiye memurlarının şirketin işletme konusuyla ilgili işlemleri sürdürebilmesi için ortakların oybirliği gerekir. Eğer şirketin feshine mahkeme tarafından karar verilmişse ve ortaklar arasında oybirliği…

Madde 294 – 1. Ayrı ayrı satış

Şirketin sona ermesi durumunda tasfiye memurları, taşınır malları artırma veya pazarlık yoluyla satabilirler. Taşınmazlar ise ortakların oybirliğiyle farklı bir yöntem belirlememesi halinde yalnızca İcra ve İflas…

Madde 295 – 2. Toptan satış

Tasfiye memurlarının şirket varlıklarının önemli bir kısmını topluca satabilmesi için ortakların oybirliğiyle karar vermesi gerekir. Ortaklar arasında oybirliği sağlanamaması durumunda, toptan satış kararı mahkeme…

Madde 296 – 3. Paranın yatırılması

Tasfiye memurları, tasfiye süreci boyunca ellerine geçen bin Türk lirasını aşan tutarları, mahkemenin seçtiği bir bankaya şirket adına yatırmakla yükümlüdür.

Madde 297 – VI - Borçların ödenmesi

Tasfiye sürecindeki kollektif şirketlerin henüz vadesi gelmemiş borçları, tasfiye memurları tarafından indirim uygulanarak hemen ödenmelidir. Alacaklılar bu ödeme şeklini kabul etmekle yükümlüdür.

Madde 298 – VII - Ortakların ek ödemeleri

Kollektif şirketlerin mal varlığının tüm borçlarını ödemeye yetmediği durumda, kalan borçların tahsil edilmesi için tasfiye memurları ortaklara başvurur.

Madde 299 – 1. Geçici ödemeler

Tasfiye memurları, alacaklıların ve ortakların ileride doğabilecek hak ve alacakları için gerekli miktarı ayırarak, eldeki mevcut parayı ortaklara geçici olarak paylaştırabilir.

Madde 300 – 2. Son dağıtma

Şirketin net varlıklarının dağıtım usulünü belirler. Bu işlem tasfiye memurları tarafından, şirket sözleşmesine veya sonradan alınan kararlara göre yapılır. Sözleşmede farklı bir hüküm yoksa veya ortaklarca aksi yönde…

Madde 301 – 1. Bilgi isteme hakkı

Tasfiye memurlarının, tasfiye sürecinin gidişatı hakkında ortaklara her zaman bilgi verme ve talep edildiğinde imzalı belge sunma zorunluluğu vardır. Ayrıca tasfiye süreci tamamlandığında, yapılan tüm iş ve işlemler…

Madde 302 – 2. Defterleri inceleme hakkı

Tasfiye memurları, talep edildiğinde şirket ve tasfiye sürecine dair tüm defter ile belgeleri tasfiye işleminin yapıldığı yerde ortaklara göstermekle yükümlüdür. Memurlar, ortakların bu belge ve defterlerden örnekler…

Madde 303 – X - Tasfiyenin sonu

Tasfiye süreci tamamlandığında, şirketin ticaret unvanının sicilden silinmesi, tescili ve ilanı için gerekli bildirim tasfiye memurları tarafından ticaret sicili müdürlüğüne yapılır.

BİRİNCİ BÖLÜM – Şirketin Niteliği ve Kuruluşu

Madde 304 – A) Tanımı

Komandit şirket; ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan, bazı ortaklarının sorumluluğunun sınırsız, diğerlerinin ise belirli bir sermaye ile sınırlı olduğu şirket türüdür. Bu…

Madde 305 – B) Uygulanacak hükümler

Komandit şirketlere, bu bölümdeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla kollektif şirketlerle ilgili olan 212 ile 216 ncı maddeler arasındaki hükümler de uygulanır (1. fıkra). Ayrıca şirket sözleşmesinde komanditer…

Madde 306 – I - Yorum

Bir şirketin komandit olup olmadığına sözleşme hükümlerine bakılarak karar verilir. Ortağın şirkete verdiği isim ve özellikler, şirket türünü belirlemek için tek başına yeterli değildir. Şirketin komandit olduğunun…

Madde 307 – II- Komanditerlerin sermaye koyma borcu

Komandit şirketlerde, madde 213'teki kayıtlarla birlikte komanditerlerin isimleri ve koydukları veya koymayı taahhüt ettikleri sermayenin türü ve miktarı tescil ve ilan ettirilir (1. fıkra). Ayrıca komanditerler,…

İKİNCİ BÖLÜM – Ortaklar Arasındaki İlişkiler

Madde 308 – A) Sözleşme serbestisi

Komandit şirketlerde ortakların kendi aralarındaki ilişkileri şirket sözleşmesi belirler. Eğer sözleşmede bir hüküm yoksa, ilgili bölümde yazanlar saklı kalmak üzere kollektif şirketlere dair 217 ila 231. maddeler…

Madde 309 – I - Yönetim

Şirketteki tüm ortakların birer oy hakkı vardır ve bu kurala aykırı düzenlemeler geçersiz kabul edilir. Şirket yönetimi komanditelere ait olup komanditerlerin yönetim yetkisi bulunmaz ve yöneticilerin işlemlelerine…

2 ilgili yargı kararı

Madde 310 – II - Denetleme

Komanditerlerin, iş yılı sonunda şirketin mali tablolarını ve kayıtlarını inceleme yetkisi düzenlenmiştir. Bu inceleme şahsen veya bir uzman aracılığıyla yapılabileceği gibi, haklı sebepler durumunda mahkeme kararıyla…

Madde 311 – III - Rekabet yasağı

Komandit şirketlerdeki komanditer ortaklar için kolektif ortaklara uygulanan rekabet yasağı geçerli değildir. Ancak komanditer ortak, şirketin faaliyet alanı ile ilgili kendi işletmesini açarsa veya buna benzer bir…

Madde 312 – 1. Genel olarak

Komanditer ortaklar, iş yılı sonundaki kâr paylarını ve sözleşmede belirlenen faizleri nakit olarak alırlar. Ortak tarafından konulan sermaye azalmışsa, bu eksiklik giderilene kadar kâr ve faiz talep edilemez.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 313 – a) Usulüne göre tahakkuk ettirilmiş olanlar

Komanditer ortakların, önceden aldıkları ve usulüne uygun şekilde kesinleşmiş olan faiz ve kâr paylarını, şirketin sonradan ortaya çıkan zararlarını karşılamak için geri vermeleri istenemez.

Madde 314 – b) Usulsüz tahakkuk ettirilmiş olanlar

Kanun ve şirket sözleşmesine uygun olarak düzenlenen, kâr gösteren bir bilançoya dayanarak iyiniyetle alınan ancak usulsüz tahakkuk ettirilmiş kâr paylarının veya sözleşmede yer alan faizlerin komanditerlerce geri…

Madde 315 – 1. Devir hâlinde

Komanditer ortak, şirketteki payını başka bir kişiye devredebilir. Diğer ortakların bu devire onay vermediği durumlarda Türk Borçlar Kanununun 632 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Madde 316 – 2. Ölüm hâlinde

Bir komanditer ortağın ölümü durumunda, kendisinin yerine mirasçıları geçer.

4 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Şirketin ve Ortakların Üçüncü Kişilerle Olan İlişkileri

Madde 317 – A) Uygulanacak hükümler

Şirketin ve ortaklarının üçüncü kişilerle olan ilişkileriyle ilgili olarak, ilgili bölümdeki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, kollektif şirketlere dair 232 ila 242 nci maddeler uygulanır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 318 – B) Şirketin temsili

Komandit şirketlerin temsili kural olarak komandite ortaklar tarafından gerçekleştirilir ve bu konuda kolektif şirketlere ilişkin hükümler uygulanır (1. fıkra). Komanditer ortaklar ortak sıfatıyla şirketi temsil…

Madde 319 – I - Genel olarak

Komanditer ortağın sorumluluğu, şirkete koyduğu veya koyacağını taahhüt ettiği sermaye tutarıyla sınırlıdır.

Madde 320 – 1. Adı şirketin unvanında bulunan komanditer

Adı şirketin ticaret unvanında yer alan komanditer ortak, üçüncü kişilere karşı tıpkı bir komandite ortak gibi sorumluluk taşır.

Madde 321 – 2. Şirket adına işlemde bulunan komanditer

Bu madde, komanditer ortağın hangi durumlarda sınırlı sorumluluğunu kaybedip komandite ortak gibi sorumlu tutulacağını belirler. Ayrıca sermaye değerindeki eksiklikler, şirkete girmeden önceki borçlar ve sorumluluğu…

Madde 322 – 1. Takip imkânı

Komanditer ortağın şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu, kural olarak taahhüt ettiği ancak henüz ödemediği sermaye miktarıyla sınırlıdır. Bu sorumluluğa ancak şirketin sona ermesi veya şirket aleyhindeki icra…

Madde 323 – 2. Sermayenin azaltılması

Komanditer ortak, 313 ve 314 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, sermayesini doğrudan veya dolaylı olarak geri alamaz. Sermayesinde azalma olan ortak, bu eksiklik tamamlanana kadar faiz veya kâr payı talep…

Madde 324 – a) Şirketin iflası

Bir komandit şirket iflas ettiğinde, şirket alacaklıları alacaklarını tahsil etmeden ortakların kişisel alacaklıları şirket mallarına başvuramaz. Ayrıca komanditer ortakların koyduğu sermayeler, şirket alacaklılarının…

3 ilgili yargı kararı

Madde 325 – b) Komanditelerin sorumluluğu

Şirketin varlıkları borçları ödemeye yetmediğinde, alacaklılar kalan miktarı tahsil etmek için komanditelerin kişisel mallarına başvurabilirler. Ancak bu süreçte şirket alacaklıları, ortağın kendi kişisel…

Madde 326 – c) Komanditerin iflası

İflas eden bir komanditer ortağın mal varlığına başvurduklarında; şirketin, şirket iflas masasının veya şirket alacaklılarının, o ortağın şahsi alacaklılarına karşı herhangi bir öncelik hakkı bulunmamaktadır.

Madde 327 – 4. Takas

Şirketten alacağı olan bir kişi, sermaye borcunu henüz ödememiş veya koyduğu sermayeyi geri almış bir komanditere borcu bulunuyorsa, şirketteki alacağını bu borçla takas edebilir. İşlemle ilgili olarak 242 nci madde…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Şirketin Sona Ermesi ve Tasfiyesi

Madde 328 – A) Uygulanacak hükümler

Komandit şirketlerin sona ermesi, tasfiyesi ve ortakların şirketten ayrılması süreçlerinde kollektif şirketlerle ilgili olan 243 ila 303. madde hükümleri uygulanır. Ancak şirket sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa,…

BİRİNCİ BÖLÜM – Genel Hükümler, Kuruluş ve Temel İlkeler

Madde 329 – I - Tanım

Anonim şirket, sermayesi belirli olup paylara ayrılmış ve borçlarından sadece kendi mal varlığıyla sorumlu olan şirket türüdür. Şirket ortaklarının sorumluluğu, sadece şirkete taahhüt ettikleri sermaye payları ile…

9 ilgili yargı kararı

Madde 330 – II - Özel kanunlara bağlı anonim şirketler

Özel kanunlara tabi olan anonim şirketlerde, öncelikle ilgili özel kanun hükümleri uygulanır. Bu özel hükümlerin bulunmadığı durumlarda ise bu kısmın hükümleri geçerli olur.

8 ilgili yargı kararı

Madde 331 – III - Amaç ve konu

Anonim şirketlerin, yasalar tarafından yasaklanmamış olan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabileceği düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 332 – IV - En az sermaye tutarı

Anonim şirketlerin sahip olması gereken asgari sermaye tutarları ile kayıtlı sermaye sisteminin işleyişi ve bu sistemden ayrılma şartları düzenlenmektedir. Belirlenen en az sermaye tutarının Cumhurbaşkanınca…

Madde 333 – 1. İzin

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenecek faaliyet alanlarında çalışan anonim şirketlerin kuruluşu ve esas sözleşme değişiklikleri Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlık, yaptığı incelemeyi sadece kanunun…

Madde 334 – 2. Kamu tüzel kişilerinin yönetim kurulunda temsili

Esas sözleşmede hüküm bulunması şartıyla, kamu hizmeti yürüten anonim şirketlerin yönetim kurullarına kamu tüzel kişileri temsilci atayabilir. Pay sahibi olan kamu tüzel kişilerinin temsilcileri sadece kendi kurumları…

1 ilgili yargı kararı

Madde 335 – I - Kurucu işlem

Anonim şirketler, kurucuların kanuna uygun düzenlenen esas sözleşmede kurma iradesini açıklamalarıyla kurulur. Sözleşmede sermayenin tamamının ödenmesi şartsız taahhüt edilmeli ve imzalar noterce onaylanmış olmalı ya…

Madde 336 – II - Kuruluş belgeleri

Şirketin esas sözleşmesi, değerleme raporları ve kuruluş süreciyle ilgili yapılan sözleşmeler kuruluş belgeleri olarak kabul edilir. Bu belgelerin sicil dosyasına konulması ve bir kopyasının şirket tarafından beş yıl…

4 ilgili yargı kararı

Madde 337 – 1. Tanım

Pay taahhüdünde bulunarak esas sözleşmeyi imzalayan gerçek ve tüzel kişiler kurucu olarak tanımlanır. Kurucuların bu işlemi bir başkasının adına gerçekleştirmesi durumunda, söz konusu üçüncü kişi de kuruluştan…

Madde 338 – 2. Asgari sayı

Anonim şirketlerin bir veya daha fazla ortakla kurulabileceği ve ortak sayısının bire düşmesi durumunda izlenecek süreci düzenlemektedir (330 uncu madde hükmü saklıdır). Tek pay sahipliğine geçişte yapılacak bildirim…

1 ilgili yargı kararı

Madde 339 – 1. İçerik

Şirket esas sözleşmesinin yazılı yapılması ve imzaların noterce onaylanması veya ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda atılması zorunludur. Sözleşmede şirketin kimliği, sermayesi, yönetimi ve işleyişine dair…

2 ilgili yargı kararı

Madde 340 – 2. Emredici hükümler

Anonim şirketlerin esas sözleşmeleri, Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümlerinden sadece kanunun açıkça izin verdiği durumlarda farklılık gösterebilir. Diğer kanunlarda yer alan tamamlayıcı esas sözleşme hükümleri ise…

2 ilgili yargı kararı

Madde 341 – V - Taahhüdün onaylanması

2 ilgili yargı kararı

Madde 342 – 1. Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları

Şirkete sermaye olarak konulabilecek malvarlığı değerlerinin özelliklerini ve nelerinin sermaye olamayacağını düzenler. Üzerinde haciz, tedbir veya sınırlı ayni hak bulunmayan, parayla ölçülebilen ve devredilebilen…

19 ilgili yargı kararı

Madde 343 – 2. Değer biçme

Şirket kuruluşu sırasında sermaye olarak konulan ayni varlıklara ve devralınacak işletmelere, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişiler tarafından değer biçilir. Hazırlanan bu…

22 ilgili yargı kararı

Madde 344 – 1. Nakdî sermaye

Nakden taahhüt edilen payların değerinin en az yüzde yirmibeşinin tescilden önce, geri kalanının ise tescili takip eden yirmi dört ay içinde ödenmesi gerekir. Paylara ait çıkarma primlerinin tamamının tescilden önce…

1 ilgili yargı kararı

Madde 345 – 2. Ödeme yeri

Kuruluş aşamasındaki şirketin nakit ödemeleri, sadece şirketin kullanabileceği şekilde ilgili bankadaki özel bir hesaba yatırılarak banka mektubu ile ispatlanır. Banka, bu tutarı ancak şirketin tüzel kişilik…

Madde 346 – 3. Halka arzedilecek paylar

Esas sözleşmede taahhüt edilerek garanti edilen nakdi payların halka arz süreci ve bu sürecin mali sonuçlarına ilişkin kurallar düzenlenmiştir. Pay senetlerinin halka arzı sermaye piyasası mevzuatına göre yapılarak…

Madde 347 – VIII - Primli paylar

Paylar, itibarî değerlerinden daha düşük bir bedelle çıkarılamaz. Payların itibarî değerinin üzerinde bir bedelle çıkarılabilmesi için esas sözleşmede buna dair hüküm bulunmalı veya genel kurul tarafından karar…

Madde 348 – IX - Kurucu menfaatleri

Şirket kurucularına, şirket sermayesini azaltacak şekilde nakit para veya bedelsiz pay verilmesi yasaktır; ancak belli koşullarda kâr üzerinden ödeme yapılabilmektedir. Halka arz öncesinde kurucu intifa senetlerinin…

Madde 349 – X - Kurucular beyanı (Mülga)

Madde 350 – XI - Halka arz taahhüdü

346 ncı madde gereğince payların halka arz edileceğine dair taahhütte bulunulursa, halka arz işlemi kurucular, yönetim kurulu veya yetkili bir organ tarafından onaylanmış sayılır.

Madde 351 – XII - İşlem denetçisi raporu (Mülga)

Madde 352 – XIII - Kuruluştan önce pay taahhüdünün devri

Şirketin henüz tescil edilmediği dönemde gerçekleştirilen pay taahhüdü devirleri, şirket karşısında geçersiz kabul edilir.

Madde 353 – XIV - Fesih davası

Anonim şirketler hakkında butlan veya yokluk kararı verilemez; ancak kuruluşta yasalara aykırı davranılarak kamu, pay sahibi veya alacaklıların menfaatleri ciddi şekilde zedelendiyse şirketin feshine karar verilebilir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 354 – XV - Şirketin tescili ve ilanı

Şirket esas sözleşmesi, gerekli hallerde bakanlık izni alınarak veya kuruluş sonrası otuz gün içinde merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline tescil ettirilip Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilir.…

Madde 355 – XVI - Tüzel kişiliğin kazanılması

Şirketler, ticaret siciline tescil olduklarında tüzel kişilik kazanırlar. Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar kural olarak şahsen sorumlu tutulurken, belli şartların sağlanması durumunda sorumluluk şirkete…

1 ilgili yargı kararı

Madde 356 – C) Kanuna karşı hile

Şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl içinde, sermayenin onda birini aşan bedelle yapılan işletme veya mal alımı ve kiralamaları, genel kurul onayı ve ticaret siciline tescil sonrası geçerli olur. Onay ve tescilden…

Madde 357 – I - Eşit işlem ilkesi

Pay sahiplerinin aynı koşullar altında eşit şekilde muamele görmesini düzenleyen hükümdür.

1 ilgili yargı kararı

Madde 358 – II - Pay sahiplerinin şirkete borçlanma yasağı

Pay sahiplerinin şirketten borç alabilmeleri için bazı ön koşulların gerçekleşmesi gerekir. Buna göre pay sahibinin vadesi gelmiş sermaye borçlarını ödemiş olması ve şirketin mali durumunun geçmiş yıl zararlarını…

İKİNCİ BÖLÜM – Yönetim Kurulu

Madde 359 – 1. Üyelerin sayısı ve nitelikleri

Anonim şirketlerin, esas sözleşme ile atanan veya genel kurulca seçilen bir veya daha fazla kişiden oluşan bir yönetim kurulu bulunur. Yönetim kurulu üyelerinin ve tüzel kişi adına tescil edilen temsilcilerin tam…

2 ilgili yargı kararı

Madde 360 – 2. Belirli grupların yönetim kurulunda temsil edilmesi

Esas sözleşmede yer alması şartıyla, belirli pay gruplarına, ortak özelliklere sahip pay sahiplerine ve azlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı verilebilir. Genel kurul, haklı bir sebep olmadıkça bu kişileri veya…

2 ilgili yargı kararı

Madde 361 – 3. Sigorta

Yönetim kurulu üyelerinin görevleri sırasında oluşabilecek kusurlarına karşı yaptırılan sigorta tutarının şirket sermayesinin yüzde yirmibeşini aşması durumunda, halka açık şirketlerin bu durumu Sermaye Piyasası…

Madde 362 – 4. Görev süresi

Yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerini ve yeniden seçilmelerine ilişkin usulleri belirler. Bu kapsamda üyelerin seçim süresi ile yeniden seçilebilirlik şartı düzenlenmiş olup 334 üncü madde hükmünün saklı olduğu…

Madde 363 – II - Üyeliğin boşalması

Bir yönetim kurulu üyeliğinin boşalması durumunda, yönetim kurulu uygun bir kişiyi geçici olarak seçerek ilk genel kurulun onayına sunar (bkz. m. 334). Onaylanan kişi, kendisinden önce gelen üyenin kalan görev süresini…

6 ilgili yargı kararı

Madde 364 – III - Görevden alma

Yönetim kurulu üyeleri, esas sözleşmede belirlenmiş olsalar dahi, gündemde yer alması veya haklı bir nedenin bulunması halinde genel kurul kararıyla her zaman görevden alınabilir. Ayrıca, yönetim kurulu üyesi olan…

3 ilgili yargı kararı

Madde 365 – 1. Esas

Anonim şirketlerin yönetimi ve temsili yönetim kurulu tarafından gerçekleştirilir. Bu kural için kanunda yer alan istisnai hükümler saklı tutulmuştur.

3 ilgili yargı kararı

Madde 366 – 2. Görev dağılımı

Yönetim kurulu, kendi üyeleri arasından bir başkan ve en az bir başkan vekili seçer; ancak esas sözleşmeye bağlı olarak bu kişiler genel kurul tarafından da seçilebilir. Ayrıca yönetim kurulu, işlerin takibi,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 367 – 3. Yönetimin devri

Yönetim kurulu, esas sözleşmedeki bir hükme dayanarak hazırlayacağı iç yönerge ile yönetim yetkisini kısmen veya tamamen bazı üyelerine ya da üçüncü kişilere devredebilir. Bu iç yönergeyle görev dağılımı ve raporlama…

1 ilgili yargı kararı

Madde 368 – 4. Ticari mümessil ve vekiller

Yönetim kurulu, ticari mümessil ve ticari vekil atama yetkisine sahiptir.

Madde 369 – 5. Özen ve bağlılık yükümlülüğü

Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin, görevlerini dikkatli bir yönetici gibi yürütmeleri ve şirket çıkarlarını dürüstlük kurallarıyla korumaları gerekir. Bu yükümlülüğe ilişkin 203 ila 205 inci…

15 ilgili yargı kararı

Madde 370 – 1. Genel olarak

Şirketi temsil yetkisi genel olarak yönetim kuruluna aittir ve esas sözleşmede farklı bir düzenleme yoksa veya kurul birden fazla kişiden oluşuyorsa bu yetki çift imza ile kullanılır (1. fıkra). Yönetim kurulu bu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 371 – 2. Kapsam ve sınırlar

Temsile yetkili kişiler, şirket adına işletme konusundaki tüm işlemleri yapabilir ve belirli şartlarda işletme dışı işlemleriyle de şirketi bağlayabilirler. Temsil yetkisindeki bazı kısıtlamaların iyiniyetli üçüncü…

2 ilgili yargı kararı

Madde 372 – 3. İmza şekli

Şirket adına imza atmaya yetkili kişilerin imzalarını şirket unvanının altına atmaları gerekir. Ayrıca, şirket tarafından düzenlenen belgelerde şirketin merkezi, sicil kaydının olduğu yer ve sicil numarasının bulunması…

2 ilgili yargı kararı

Madde 373 – 4. Tescil ve ilan

Yönetim kurulunca belirlenen temsil yetkilileri ve temsil şekilleri, noter onaylı karar ile ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. Tescilden sonra ortaya çıkan atama hataları, karşı tarafın bunu bildiği…

2 ilgili yargı kararı

Madde 374 – 1. Genel olarak

Yönetim kurulu, kanun ve esas sözleşmeyle genel kurulun yetkisine verilmiş olanlar hariç, şirketin faaliyet amacının gerçekleştirilmesi için gerekli olan her türlü iş ve işlem hakkında karar almaya yetkilidir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 375 – 2. Devredilemez görev ve yetkiler

Bu madde, anonim şirket yönetim kurulunun başka birine devretmesinin veya vazgeçmesinin mümkün olmadığı temel görev ve yetkileri tanımlar. Bu yetkiler; şirketin üst düzey yönetimi, organizasyon yapısının kurulması,…

2 ilgili yargı kararı

Madde 376 – a) Çağrı ve bildirim yükümü

Sermaye kaybı yaşayan şirketlerde yönetim kurulunun uyması gereken prosedürler ve borca batıklık durumundaki sorumluluklar düzenlenmiştir. Bilanço sonuçlarına göre genel kurulun toplanması, sermaye artırımı veya…

22 ilgili yargı kararı

Madde 377

Yönetim kurulu veya herhangi bir alacaklı, madde 376'nın üçüncü fıkrası gereğince yapacakları iflas talebiyle birlikte veya mevcut iflas yargılaması süresince, 2004 sayılı Kanun'un 285 ve sonraki maddeleri uyarınca…

4 ilgili yargı kararı

Madde 378 – 4. Riskin erken saptanması ve yönetimi

Borsada işlem gören şirketlerin yönetim kurulu, şirketin varlığını ve gelişimini tehdit eden durumları önceden belirlemek ve yönetmek için uzman bir komite kurmak zorundadır. Diğer şirketlerde ise bu komite, denetçinin…

Madde 379 – a) Genel olarak

Şirketlerin kendi paylarını belirli sınırlar dahilinde geri almasını veya rehin olarak kabul etmesini düzenleyen hükümdür. Esas veya çıkarılmış sermayenin onda birini aşan işlemler için genel kurul yetkisi ve özel mali…

1 ilgili yargı kararı

Madde 380 – b) Kanuna karşı hile

Şirketin, kendi paylarının satın alınması amacıyla başka bir kişiyle yaptığı avans, ödünç veya teminat işlemlerinin geçersizliğini düzenler. Belirli istisnalar olsa da, bu işlemlerin yedek akçelere zarar vermemesi…

Madde 381 – c) Yakın ve ciddi bir kaybın önlenmesi

Bir şirket, yakın ve ciddi bir kaybı önlemek için gerekli gördüğünde, genel kurulun yetki vermesine gerek kalmadan kendi paylarını geri alabilir. Bu işlem gerçekleşirse, yönetim kurulu konuyla ilgili ayrıntıları ilk…

Madde 382 – d) İstisnalar

Bir şirket, 379 uncu madde hükümleriyle bağlı kalmadan belli şartlar altında kendi paylarını iktisap edebilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 383 – e) İvazsız iktisap

Bir şirketin, bedelleri tamamen ödenmiş olmak şartıyla kendi paylarını karşılıksız olarak edinebileceğini ve bu kuralın yavru şirketin ana şirket paylarını karşılıksız edinmesi durumu için de geçerli olduğunu belirtir.

Madde 384 – f) Elden çıkarma

Belirli hükümler uyarınca edinilen payların, şirkete herhangi bir kayıp yaşatılmadan ve en geç üç yıl içinde elden çıkarılması gerekir. Ancak şirket ile yavru şirketin sahip olduğu toplam pay miktarı, şirketin esas…

Madde 385 – g) Aykırı iktisap hâlinde elden çıkarma

379 ile 381 inci maddelere aykırı şekilde edinilen veya rehin olarak alınan payların, edinme veya rehini kabul tarihinden itibaren en geç altı ay içinde elden çıkarılması veya üzerlerindeki rehnin kaldırılması gerekir.

Madde 386 – h) Sermayenin azaltılması

384 ve 385 inci maddeler uyarınca elden çıkarılamayan paylar, sermayenin azaltılması yöntemiyle derhal yok edilir.

Madde 387 – ı) Saklı tutulan hükümler

Diğer kanunlarda yer alan, şirketlerin kendi paylarını edinmelerine ilişkin hükümler geçerli kalmaya devam eder.

Madde 388 – i) Kendi paylarını taahhüt yasağı

Şirketlerin kendi paylarını taahhüt etmesi yasaktır ve bu kural üçüncü kişiler veya yavru şirketler üzerinden yapılan işlemler için de geçerlidir. Bu yasağın ihlali durumunda, pay bedellerinin ödenmesinden belirli…

Madde 389 – j) Hakların kullanılması

Bir şirketin kendi paylarını veya yavru şirketin ana şirkete ait payları edinmesi durumunda, bu paylar genel kurul toplantı nisabının hesaplanmasında sayılmaz. Bedelsiz paylar dışında kalan özpaylar hiçbir ortaklık…

1 ilgili yargı kararı

Madde 390 – 1. Kararlar

Yönetim kurulunun toplantı ve karar alma usullerini belirleyen bu madde; toplantı nisabı, oy verme kuralları, oy eşitliği durumu ve toplantı yapmaksızın karar alma yöntemlerini düzenler. Kararların geçerliliği için…

9 ilgili yargı kararı

Madde 391 – 2. Batıl kararlar

Yönetim kurulunun aldığı bazı kararların geçersiz (batıl) olduğunun belirlenmesi için mahkemeye başvurulabilir. Belirli şartlar altında alınan kararlar hukuk önünde batıl sayılır.

10 ilgili yargı kararı

Madde 392 – 3. Bilgi alma ve inceleme hakkı

Yönetim kurulu üyelerinin şirketin iş ve işlemleri hakkında bilgi alma, soru sorma ve belgeleri inceleme haklarını düzenler. Toplantılar dışındaki talepler için başkanın izni gerekirken, taleplerin reddi halinde yargı…

7 ilgili yargı kararı

Madde 393 – 4. Müzakereye katılma yasağı

Yönetim kurulu üyelerinin, kendilerinin veya yakınlarının şahsi çıkarlarının şirket çıkarlarıyla çatıştığı konulardaki görüşmelere katılması yasaktır. Menfaat çatışması durumunda ilgili üye bunu bildirmek zorundadır ve…

Madde 394 – V- Yönetim kurulu üyelerinin mali hakları

Yönetim kurulu üyelerine, belirli şartlar altında çeşitli mali ödemeler yapılabilir. Bu ödemelerin miktarları esas sözleşmede belirtilmiş olmalı veya genel kurul kararıyla belirlenmelidir.

8 ilgili yargı kararı

Madde 395 – VI - Şirketle işlem yapma, şirkete borçlanma yasağı

Yönetim kurulu üyelerinin genel kuruldan izin almadan şirketle işlem yapmaları yasaktır; izinsiz işlemlerde şirket, işlemin geçersizliğini ileri sürebilir. Pay sahibi olmayan üyelerin ve belirli yakınlarının şirketten…

21 ilgili yargı kararı

Madde 396 – VII - Rekabet yasağı

Yönetim kurulu üyeleri, genel kurulun izni olmadan şirketin faaliyet alanıyla ilgili ticari işleri kendi veya başkasının hesabına yapamaz ve benzer işlerle uğraşan şirketlere sınırsız sorumlu ortak olamazlar. Bu yasağa…

11 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Denetleme

Madde 397 – A) Genel olarak

Anonim şirketlerin ve şirketler topluluğunun finansal tabloları ile yönetim kurulu faaliyet raporlarının nasıl denetleneceğini düzenleyen maddedir. Denetime tabi olanların, belgelerinde denetim durumu ve denetçi…

2 ilgili yargı kararı

Madde 398 – B) Konu ve kapsam

Şirketlerin ve toplulukların finansal tabloları ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporlarının hangi kriterlere ve standartlara göre denetleneceğini belirler. Denetimin kapsamı, uygulama yöntemleri ve dürüst resim…

Madde 399 – I - Seçim, görevden alma ve sözleşmenin feshi

Denetçilerin seçimi genel kurul tarafından gerçekleştirilir ve bu işlem ticaret siciline tescil edilerek ilan edilir. Belirli şartların varlığı halinde mahkeme yoluyla denetçi atanması veya mevcut denetçinin…

3 ilgili yargı kararı

Madde 400 – II - Denetçi olabilecekler

1 ilgili yargı kararı

Madde 401 – D) İbraz yükümü ve bilgi alma hakkı

Şirket yönetim kurulunun, finansal tabloları ve faaliyet raporlarını onaylayıp gecikmeksizin denetçiye sunması ve denetim için gerekli imkanları sağlaması gerekmektedir. Denetçi, denetimin sağlıklı yürütülmesi için…

Madde 402 – E) Denetim raporu

Denetçi, şirketin finansal tablolarını inceleyerek geçen yılla karşılaştırmalı, anlaşılır ve net bir denetim raporu hazırlar. Bu raporla beraber yönetim kurulunun faaliyet raporlarının doğruluğu ve finansal kayıtların…

Madde 403

Denetçinin denetim sonuçlarını belirttiği görüş yazısının içeriğini, türlerini ve olası sonuçlarını düzenler. Yazıda finansal tabloların doğruluğu değerlendirilerek olumlu, sınırlı olumlu, olumsuz görüş verilebilir…

Madde 404 – G) Denetçilerin sır saklamadan doğan sorumluluğu

Denetçiler, yardımcıları ve temsilcileri yaptıkları denetimleri dürüstçe gerçekleştirmek ve iş sırlarını saklamakla yükümlüdür. Gizlilik yükümlülüğünü kasten veya ihmal ile ihlal edip zarar verenler, şirkete ve zarar…

Madde 405 – H) Şirket ile denetçi arasındaki görüş ayrılıkları

Şirket ile denetçi arasında yılsonu hesapları, finansal tablolar veya faaliyet raporlarının yorumlanması ve uygulanması konusundaki görüş ayrılıklarını, yönetim kurulu veya denetçinin isteğiyle şirket merkezindeki…

Madde 406 – I) Topluluk ilişkileri için özel denetçi denetimi

Şirketin hakim veya topluluk şirketleriyle olan ilişkilerine dair denetçinin çekinceli görüş bildirmesi veya yönetim kurulunun zarar oluştuğunu açıklaması durumunda, ortakların talebiyle mahkemece özel denetçi…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Genel Kurul

Madde 407 – A) Genel olarak

Pay sahiplerinin şirket işlerine ilişkin haklarını nasıl kullanacaklarını ve genel kurul toplantılarına kimlerin katılması gerektiğini düzenleyen hükümdür. Toplantılara katılım zorunluluğu olan kişiler ile Bakanlık…

3 ilgili yargı kararı

Madde 408 – B) Görev ve yetkileri

Genel kurul, kanunda ve esas sözleşmede belirtilen durumlar için karar alma yetkisine sahiptir. Belirli temel görev ve yetkilerin başkasına devredilmesi yasaktır (2. fıkra). Tek pay sahipli anonim şirketlerde genel…

15 ilgili yargı kararı

Madde 409 – C) Toplantılar

Genel kurullar olağan ve olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantılar her faaliyet dönemi bitiminden sonraki üç ay içerisinde yapılarak seçimler, mali tablolar, kâr paylaşımı ve yönetim kurulunun ibrası gibi konuları…

6 ilgili yargı kararı

Madde 410 – 1. Yetkili ve görevli organlar

Bu madde, genel kurul toplantısının kimler tarafından çağrılabileceğini düzenlemektedir. Yönetim kurulu veya belirli durumlarda tasfiye memurlarıyla birlikte, bazı özel şartların varlığı halinde mahkeme izniyle tek bir…

31 ilgili yargı kararı

Madde 411 – a) Genel olarak

Belirli bir sermaye oranına sahip pay sahipleri, gerekçelerini ve gündemi yazılı olarak bildirerek yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmasını veya mevcut gündeme konu eklenmesini isteyebilirler. Bu…

14 ilgili yargı kararı

Madde 412 – b) Mahkemenin izni

Pay sahiplerinin genel kurul toplantısı çağırma veya gündeme madde ekletme talepleri yönetim kurulu tarafından reddedilirse ya da yedi iş günü içinde olumlu yanıtlanmazsa, pay sahipleri şirket merkezindeki asliye…

22 ilgili yargı kararı

Madde 413 – II - Gündem

Genel kurul gündemi, toplantıyı çağıran tarafça belirlenir. Kanuni istisnalar hariç olmak üzere, gündemde yer almayan hususlar görüşülemez ve karara bağlanamaz (2. fıkra). Yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görevden…

7 ilgili yargı kararı

Madde 414 – 1. Genel olarak

Genel kurul toplantıları için çağrı; esas sözleşmede belirlenen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla yapılır. İlan ve toplantı günleri hariç tutulmak üzere, bu…

11 ilgili yargı kararı

Madde 415 – 2. Genel kurula katılmaya yetkili olan pay sahipleri

Genel kurul toplantısına, yönetim kurulu tarafından hazırlanan hazır bulunanlar listesinde yer alan pay sahipleri katılabilir. Katılımcılardan gerçek kişilerin kimliklerini kanıtlamaları, tüzel kişi temsilcilerinin ise…

Madde 416 – 3. Çağrısız genel kurul

Tüm pay sahipleri veya temsilcileri, herhangi biri itiraz etmediği sürece çağrı prosedürlerine uymadan genel kurul olarak toplanabilir ve karar alabilirler. Ancak bu durum, genel kurula katılım ve toplantıların…

14 ilgili yargı kararı

Madde 417 – I - Hazır bulunanlar listesi

Yönetim kurulu, genel kurula katılabilecek pay sahiplerinin listesini belirli kriterlere göre düzenleyip hazırlatır. Yönetim kurulu başkanı tarafından imzalanan bu liste, toplantıdan önce genel kurulun yapılacağı yerde…

Madde 418 – II - Toplantı ve karar nisabı

Genel kurullar, kanunda veya esas sözleşmede daha ağır bir oran belirlenmediği sürece, sermayenin en az dörtte birini temsil eden pay sahiplerinin katılımıyla toplanır ve bu oran toplantı boyunca korunur. İlk…

9 ilgili yargı kararı

Madde 419 – III - Toplantı başkanlığı ve iç yönerge

Esas sözleşmede farklı bir hüküm yoksa, genel kurul toplantısını pay sahibi olması şart aranmaksızın seçilen bir başkan yönetir. Ayrıca yönetim kurulu, bakanlığınca asgari unsurları belirlenen bir iç yönergeyi…

Madde 420 – IV - Toplantının ertelenmesi

Finansal tabloların görüşülmesi, belirli hisse oranına sahip ortakların talebiyle toplantı başkanı tarafından bir ay sonraya ertelenebilir. Erteleme işlemi ilgili yöntemlerle ilan edilip internet sitesinde paylaşılır.…

20 ilgili yargı kararı

Madde 421 – V - Esas sözleşme değişikliklerinde toplantı ve karar nisapları

Esas sözleşme değişiklikleri için gerekli olan toplantı ve karar yeter sayılarını düzenler. Belirli kritik değişiklikler için oybirliği veya yüksek oranlı çoğunluk aranırken, halka açık şirketler ve bazı özel durumlar…

3 ilgili yargı kararı

Madde 422 – VI - Tutanak

Genel kurul tutanağının içeriğini, imza şartlarını ve yönetim kurulunun bu tutanağı ilgili makamlara iletme ve kamuya duyurma yükümlülüklerini belirler.

3 ilgili yargı kararı

Madde 423 – VII - Kararların etkisi

Genel kurulda alınan kararlar, toplantıya katılmayan veya karara karşı çıkan pay sahipleri için de bağlayıcıdır.

Madde 424 – VIII - Bilançonun onaylanmasına ilişkin karar

Genel kurul tarafından bilançonun onaylanması, kararda farklı bir durum belirtilmediği sürece yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve denetçilerin ibra edildiği anlamına gelir. Ancak gerçek durumu gizlemek için…

4 ilgili yargı kararı

Madde 425 – 1. İlke

Pay sahipleri, genel kurulda haklarını kullanmak için toplantıya bizzat katılabileceği gibi, pay sahibi olup olmadığına bakılmaksızın bir temsilciyi de görevlendirebilirler. Esas sözleşmede temsilcinin mutlaka pay…

1 ilgili yargı kararı

Madde 426 – 2. Şirkete karşı yetkili olma

Pay sahipliği haklarının şirket karşısında kimler tarafından kullanılabileceğini düzenleyen maddedir. Hakların kullanım yolu, payın türüne göre pay defteri kaydı, yazılı yetki veya zilyetlik ve bildirim şartlarına…

Madde 427 – a) Genel olarak

Katılma haklarını temsilci olarak kullanan kişinin temsil edilenin talimatlarına uyması gerekir; ancak talimatlara aykırı hareket edilmesi oyun geçerliliğini etkilemez. Hamiline yazılı pay senetlerini rehin, hapis…

1 ilgili yargı kararı

Madde 428 – b) Organın temsilcisi, bağımsız temsilci ve kurumsal temsilci (Mülga)

Madde 429 – c) Tevdi eden temsilcisi

Pay ve pay senetlerini emaneten tutan temsilcinin, katılım ve oy haklarını kullanabilmesi için her genel kurul toplantısı öncesinde emanet edenden talimat alması gerekir. Talimat alınamadığı durumlarda mevcut genel…

Madde 430 – d) Bildirge (Mülga)

Madde 431 – e) Bildirim (Mülga)

Madde 432 – 4. Birden çok hak sahibi

Bir pay birden çok kişi tarafından sahiplenilmişse, genel kurulda hakların kullanımı için kendi aralarından birini veya üçüncü bir kişiyi temsilci olarak atayabilirler. Pay üzerinde intifa hakkı varsa, aksine bir karar…

1 ilgili yargı kararı

Madde 433 – II - Yetkisiz katılma

Oy hakkı üzerindeki kısıtlamaları aşmak amacıyla yapılan pay veya pay senedi devirleri geçersiz sayılır. Yetkisiz katılımlar söz konusu olduğunda pay sahiplerinin toplantı başkanlığına itiraz etme ve bunu tutanağa…

Madde 434 – 1. İlke

Pay sahiplerinin genel kurulda oy haklarını nasıl kullanacaklarını düzenleyen maddedir. Temel olarak oy haklarının payların toplam değerine orantılı olduğu ancak bazı özel durumlar ve sınırlamaların bulunabileceği…

Madde 435 – 2. Oy hakkının doğumu

Pay sahiplerinin oy kullanma hakkı, pay bedelinin kanunla veya şirket esas sözleşmesiyle belirlenen en az miktarının ödenmesiyle kazanılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 436 – 3. Oydan yoksunluk

Belirli durumların varlığı halinde pay sahiplerinin şirket içerisinde oy kullanmaları yasaklanmıştır. Bu yasaklar kişisel nitelikli işlemlerle ilgili müzakereleri (1. fıkra) ve yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmesi…

14 ilgili yargı kararı

Madde 437 – IV - Bilgi alma ve inceleme hakkı

Pay sahiplerinin, genel kurul toplantısından önce mali belgeleri inceleme ve toplantı sırasında yönetim kurulu ile denetçilerden bilgi alma haklarını düzenler. Ticari defterlerin incelenmesi için özel izin gerekirken,…

26 ilgili yargı kararı

Madde 438 – 1. Genel kurulun kabulü

Pay sahipleri, bilgi alma veya inceleme haklarını daha önce kullanmış olmaları kaydıyla, bazı durumların özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını gündem dışı olsa bile genel kuruldan isteyebilirler. Genel kurulun bu…

13 ilgili yargı kararı

Madde 439 – 2. Genel kurulun reddi

Genel kurulun özel denetim talebini reddettiği durumlarda, belirli pay oranlarına sahip hissedarlar üç ay içinde mahkemeye başvurarak özel denetçi atanmasını isteyebilir. Mahkeme, kurucuların veya şirket organlarının…

11 ilgili yargı kararı

Madde 440 – 3. Atama

Mahkeme, şirket ve talebi yapan tarafları dinledikten sonra kararını verir. Eğer talep uygun görülürse, mahkeme inceleme konusunu belirleyerek bağımsız uzmanlar görevlendirir ve bu karar kesin olur.

6 ilgili yargı kararı

Madde 441 – 4. Görev

Özel denetim sürecinin nasıl yürütüleceği, kimlerin bilgi vermesi gerektiği ve denetçinin sorumluluklarını düzenleyen hükümdür. Denetim işlemleri şirket işlerini aksatmadan tamamlanmalı ve denetçi gizlilik kurallarına…

Madde 442 – 5. Rapor

Özel denetçinin inceleme sonucunda mahkemeye sunduğu raporun süreci ve gizliliğiyle ilgili kuralları belirler. Mahkeme, raporun şirket sırlarını zedeleyip zedelemediğine karar verir ve tarafların raporda yer alan…

Madde 443 – 6. İşleme konulma ve açıklama

Yönetim kurulu, hazırladığı raporu ve değerlendirmelerini ilk genel kurula sunar. Pay sahipleri, genel kurul toplantısından sonraki bir yıl içerisinde bu raporun ve yönetim kurulu görüşünün bir örneğini şirketten…

Madde 444 – 7. Giderler

Özel denetçinin atanması durumunda oluşacak masrafların nasıl karşılanacağını belirleyen maddedir. Masrafların şirket tarafından mı yoksa başvuru sahipleri tarafından mı ödeneceği, atamanın mahkemece mi yoksa genel…

Madde 445 – I - İptal sebepleri

446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararlarına karşı iptal davası açabilirler. Bu dava, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin…

42 ilgili yargı kararı

Madde 446 – II - İptal davası açabilecek kişiler

Genel kurul kararları için iptal davası açma yetkisine sahip olan kişi ve kurumlar düzenlenmiştir.

31 ilgili yargı kararı

Madde 447 – H) Butlan

Anonim şirketlerin genel kurulu tarafından alınan belirli kararlar geçersiz (batıl) kabul edilir. Bu geçersizlik durumu, pay sahiplerinin temel haklarının kısıtlandığı, bilgi alma haklarının engellendiği veya şirketin…

32 ilgili yargı kararı

Madde 448 – I - İlan, teminat ve kanun yolu

Yönetim kurulu, şirket hakkındaki iptal veya butlan davalarını ve duruşma günlerini ilan ederek internet sitesinde yayınlamakla yükümlüdür. İptal davalarında belli bir bekleme süresi vardır ve birden fazla dava…

10 ilgili yargı kararı

Madde 449 – II - Kararın yürütülmesinin geri bırakılması

Genel kurul kararları için iptal veya butlan davası açıldığında mahkeme, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü alarak söz konusu kararın uygulanmasını durdurabilir.

42 ilgili yargı kararı

Madde 450 – III - Kararın etkisi

Genel kurul kararının iptali veya butlanına dair mahkeme kararı kesinleştiğinde tüm pay sahipleri için geçerli hale gelir. Yönetim kurulu, bu kararı vakit kaybetmeden ticaret siciline tescil ettirmek ve şirketin…

1 ilgili yargı kararı

Madde 451 – IV - Kötüniyetle iptal ve butlan davası açanların sorumluluğu

Genel kurul kararlarına karşı kötü niyetle iptal veya butlan davası açılması durumunda, davayı açan kişiler şirketin bu nedenle uğradığı zararlardan sorumlu tutulur.

1 ilgili yargı kararı

BEŞİNCİ BÖLÜM – Esas Sözleşmenin Değiştirilmesi

Madde 452 – A) İlke

Genel kurul, esas sözleşmede aksine bir hüküm yoksa ve yasada belirlenen şartlara uyulursa, esas sözleşmedeki tüm hükümleri değiştirebilir. Bu değişiklikler sırasında kazanılmış ve vazgeçilemez haklar korunur.

Madde 453 – I - Gümrük ve Ticaret Bakanlığının izni ve genel kurul kararı

Esas sözleşme değişikliği için toplanan genel kurulda, bazı şirketler için Gümrük ve Ticaret Bakanlığından izin alınmış olması, diğerlerinde ise yönetimin değişikliği kararlaştırmış olması gerekir. Bu değişiklik…

1 ilgili yargı kararı

Madde 454 – II - İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu

Esas sözleşme değişikliği veya sermaye artırımına yönelik kararlar imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal ediyorsa, bu kararların uygulanabilmesi için imtiyazlı pay sahiplerinin oluşturduğu özel kurulun onayı…

3 ilgili yargı kararı

Madde 455 – III - Tescil

Şirket esas sözleşmesinin değiştirilmesine dair genel kurul kararları, yönetim kurulu tarafından ilgili ticaret sicillerine tescil edilmeli ve gerekli hallerde ilan edilmelidir. Ayrıca bu kararlar şirketin internet…

Madde 456 – 1. Genel olarak

Şirketlerde sermaye artırımı yapılabilmesi için kural olarak payların nakdî bedellerinin tamamlanmış olması gerekir. Artırım kararı, şirketin tabi olduğu sermaye sistemine göre genel kurul veya yönetim kurulu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 457 – 2. Yönetim kurulunun beyanı

Yönetim kurulu, gerçekleştirilen sermaye artırımının türüne göre açık, eksiksiz, doğru ve dürüst bir beyan hazırlayıp imzalamalıdır. Bu beyanda, artırımın yöntemine bağlı olarak nakit, ayni sermaye, borç takası veya iç…

3 ilgili yargı kararı

Madde 458 – 3. Denetleme raporu

Madde 459 – 1. Esas sermaye sisteminde

Esas sermaye sistemindeki sermaye artırımlarında, artırılan payların tamamının ya değiştirilen esas sözleşmeye ya da iştirak taahhütnamelerine kaydedilmesi gerekir. İştirak taahhüdünün yazılı, kayıtsız ve şartsız…

1 ilgili yargı kararı

Madde 460 – 2. Kayıtlı sermaye sisteminde

Halka açık olmayan anonim şirketlerde, yönetim kuruluna esas sözleşmedeki tavan tutara kadar sermaye artırma yetkisi verilebilir. Bu işlem belirli ilan, yayın ve tescil süreçlerine tabidir. Bazı özel paylaşım türleri…

1 ilgili yargı kararı

Madde 461 – 3. Rüçhan hakkı

Pay sahipleri, şirket sermayesi artırıldığında yeni çıkarılan payları sahip oldukları hisse oranında alma hakkına sahiptir. Belirli haklı sebeplere dayalı olarak ve gerekli oy çokluğu sağlandığında bu hak…

1 ilgili yargı kararı

Madde 462 – III - İç kaynaklardan sermaye artırımı

Şirketin sermayesi; yedek akçeler ve yasaların izin verdiği fonlar gibi iç kaynaklar kullanılarak artırılabilir. Bu işlemin gerçekleşmesi için onaylanmış bilanço ve yönetim kurulunun yazılı beyanı gerekmektedir.…

3 ilgili yargı kararı

Madde 463 – 1. İlke

Genel kurul, yeni borçlanma araçları nedeniyle şirketten veya grup şirketlerinden alacaklı olanlara ya da çalışanlara, yeni pay edinme hakkı tanıyarak sermayenin şarta bağlı artırılmasına karar verebilir. Bu haklar…

Madde 464 – 2. Sınırlar

Şartlı sermaye artırımlarında uygulanacak üst sınır ile yapılacak ödemelerin minimum tutarı düzenlenmiştir.

Madde 465 – 3. Esas sözleşmedeki dayanak

Esas sözleşmenin; şarta bağlı sermaye artırımının değeri, payların özellikleri, hak sahibi gruplar, rüçhan haklarının durumu, imtiyazlar ve pay devri sınırlamaları hakkında bilgi içermesi gerekir. Değiştirme ve alım…

Madde 466 – 4. Pay sahiplerinin korunması

Şarta bağlı sermaye artırımlarında, tahviller ve benzeri borçlanma araçlarıyla bağlantılı değişim ve alım hakları içeren senetlerin öncelikle mevcut pay sahiplerine sunulması zorunludur. Haklı nedenlerle bu hak…

Madde 467 – 5. Değiştirme veya alım hakkını haiz bulunan kişilerin korunması

Nama yazılı pay alma hakkı olan alacaklılar ve çalışanların, pay devrine getirilen kısıtlamalar nedeniyle haklarını kullanmaları engellenemez; ancak bu durum esas sözleşme ve izahnamede önceden belirtilmiş olabilir. Bu…

Madde 468 – a) Hakların kullanılması, sermaye taahhüdü

Değiştirme ve alım haklarının kullanım şeklini, sermaye taahhüdünün nasıl yerine getirileceğini ve pay sahipliği haklarının başlangıç anını düzenleyen maddedir.

Madde 469 – b) Uygunluğun doğrulanması (Mülga)

Madde 470 – c) Esas sözleşmenin uygun duruma getirilmesi

Yönetim kurulu, sermaye artırımı beyannamesinde yeni çıkarılacak payların sayısı, değeri, türü, imtiyazları veya hesap dönemi sonundaki sermayenin durumunu belirler. Bu kapsamda yönetim kurulu, şirketin esas…

Madde 471 – d) Ticaret siciline tescil

Yönetim kurulu, hesap döneminin sona ermesinden itibaren en geç üç ay içinde esas sözleşme değişikliğini ticaret siciline tescil ettirmek ve sermaye artışıyla ilgili beyannameyi sicile sunmakla yükümlüdür.

Madde 472 – 7. Esas sözleşmeden çıkarma

Değiştirme ve alım hakları sona erdiğinde, yönetim kurulu şarta bağlı sermaye artırımıyla ilgili hükmü esas sözleşmeden çıkarır ve bu hükmün sicilden silinmesini sağlar.

Madde 473 – I - Karar

Anonim şirketlerde, yeni pay çıkarılmaksızın sermayenin azaltılması için genel kurulun esas sözleşmeyi değiştirmeye karar vermesi gerekir. Azaltım süreciyle ilgili gerekçelerin duyurulması, yönetim kurulunca rapor…

1 ilgili yargı kararı

Madde 474 – II - Alacaklılara çağrı

Genel kurul tarafından alınan sermaye azaltım kararı; yönetim kurulu tarafından şirketin internet sitesinde, 35 inci maddede belirtilen gazetede ve esas sözleşmedeki yönteme göre yedişer gün arayla üç kez ilan edilir.…

Madde 475 – III - Kararların yerine getirilmesi

Şirket sermayesinin azaltılabilmesi için alacaklıların haklarının korunmuş olması ve gerekli yasal prosedürlerin tamamlanması gerekir. Belgelerle kanıtlanmadığı sürece sermaye azaltımı işlemi ticaret siciline tescil…

ALTINCI BÖLÜM – Pay ve Sermaye Koyma Borcu

Madde 476 – I - Asgari itibarî değer

Payların itibarî değeri en az bir kuruştur ve ancak birer kuruşun katları şeklinde artırılabilir; ayrıca Cumhurbaşkanı bu tutarı yüz katına kadar yükseltebilir. Bu kurallara aykırı çıkarılan paylar geçersiz olsa da…

Madde 477 – II - Payların bölünememesi

Paylar şirkete karşı bölünemez; birden fazla sahip varsa haklar ortak bir temsilciyle kullanılır veya bir paydaşa yapılan tebligat tümünü bağlar. Genel kurul, toplam sermayeyi değiştirmemek kaydıyla payları bölebilir…

1 ilgili yargı kararı

Madde 478 – I - Tanım

Esas sözleşme aracılığıyla bazı paylara kâr payı, oy hakkı gibi konularda imtiyaz tanınabileceği düzenlenmiştir. Kamu kurumlarının veya çeşitli sivil toplum kuruluşlarının sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu…

Madde 479 – II - Oyda imtiyazlı paylar

Eşit değerli paylara farklı sayıda oy hakkı verilerek oyda imtiyaz sağlanabileceği düzenlenmiştir. Genel kural olarak bir paya en fazla on beş oy hakkı tanınabilse de mahkeme kararıyla belirli şartlar altında bu…

3 ilgili yargı kararı

Madde 480 – A) İlke

Anonim şirketlerde pay sahiplerinin mali sorumlulukları ve hakları düzenlenmiştir. Genel olarak pay sahiplerine temel ödemeler dışında borç yükletilemeyeceği, yatırılan sermayenin geri istenemeyeceği ve belirli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 481 – B) Ödemeye çağrı

Yönetim kurulu, esas sözleşmede aksi belirtilmedikçe pay bedellerini pay sahiplerinden ilan yoluyla talep eder. İlandaki ödeme tutarı, tarihi ve yeri açıkça belirtilmelidir. Ayrıca esas sözleşmeye ikincil yükümlülükler…

Madde 482 – I - Sonuçları

Sermaye borcunu süresinde ödemeyen pay sahiplerine uygulanacak yaptırımları belirler. Geciken ödemeler için faiz işletilmesi ve yönetim kurulunun payları satma veya iptal etme yetkileri düzenlenmiştir.

Madde 483 – II - Iskat usulü

Yönetim kurulunun, borcunu ödemeyen pay sahibine bildirim yaparak belirli bir sürede ödeme talep etmesini ve buna uyulmaması durumundaki yaptırımları düzenler. Ödeme gerçekleşmezse ilgili pay haklarının kaybı ve…

1 ilgili yargı kararı

YEDİNCİ BÖLÜM – Menkul Kıymetler

Madde 484 – 1. Şartlar

Pay senetlerinin hamiline veya nama yazılı olabileceği düzenlenmiştir. Bedeli tamamen ödenmemiş paylar için hamiline yazılı senet çıkarılamaz; aksi halde bu senetler geçersiz sayılsa da iyiniyetli kişilerin tazminat…

3 ilgili yargı kararı

Madde 485 – 2. Dönüştürme

Esas sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, payların türü dönüştürme yoluyla değiştirilebilir. Bu işlem genellikle esas sözleşme değişikliği ile yapılır; ancak kanunun gerektirdiği durumlarda yönetim kurulu kararlaştırıp…

Madde 486 – II - Pay senedi bastırılması

Şirketin ve sermaye artırımının tescili ile pay senetlerinin bastırılarak dağıtılması süreçlerini düzenleyen maddedir. Hamiline ve nama yazılı pay senetlerinin basım şartları ile tescil öncesi pay ihracının sonuçlarını…

5 ilgili yargı kararı

Madde 487 – III - Pay senetlerinin şekli

Pay senetlerinde bulunması gereken zorunlu bilgiler ve imza şartları belirlenmiştir. Kapalı şirketler için güvenlik önlemleri getirilirken, nama yazılı senetlere ilişkin ek gereklilikler ve kayıt zorunluluğu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 488 – IV - Yıpranmış pay senetleri

Çok yıpranmış, bozulmuş veya içeriği anlaşılamayan pay senetleri ya da ilmühaberler için, sahibi gerekli masrafları önceden ödeyerek şirketten yenisinin verilmesini talep edebilir.

Madde 489 – B) Hamiline yazılı pay senetlerinin devri

Hamiline yazılı pay senetlerinin devrinin şirket ve üçüncü kişiler açısından geçerli olması için zilyetliğin devredilmesi ve payı alan kişinin bunu Merkezi Kayıt Kuruluşuna (MKK) bildirmesi gerekir. Bildirim…

4 ilgili yargı kararı

Madde 490 – C) Nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilke

Kanunda veya şirket esas sözleşmesinde aksi belirtilmediği sürece, nama yazılı paylar herhangi bir sınırlama olmaksızın devredilebilir. Devir işlemi, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralan kişiye…

8 ilgili yargı kararı

Madde 491 – I - Kanuni sınırlama

Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı payların devredilmesi için kural olarak şirketin onayı gereklidir. Ancak miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebri icra yoluyla gerçekleşen…

2 ilgili yargı kararı

Madde 492 – 1. İlkeler

Esas sözleşmede belirlenmesi halinde, nama yazılı payların devredilmesi için şirketin onayı gerekebilir. Bu kısıtlama intifa hakkı kurulurken de geçerlidir fakat şirket tasfiyeye girdiğinde devir üzerindeki…

Madde 493 – a) Red sebepleri

Şirketin, belirli koşullar altında pay devri onay isteklerini reddetme hakkını ve bu sürecin nasıl işleyeceğini belirleyen hükümdür. Ret durumunda payların gerçek değeri üzerinden satın alınması teklif edilebilir ve…

4 ilgili yargı kararı

Madde 494 – b) Hükümleri

Nama yazılı payların devrinde şirket onayı verilmediği sürece mülkiyet ve haklar devredende kalır. Miras, mal rejimi veya cebri icra durumlarında mali haklar anında geçerken, oy ve katılım hakları için şirket onayı…

6 ilgili yargı kararı

Madde 495 – a) Red sebepleri

Borsada işlem gören nama yazılı payları alan kişilerin pay sahibi olarak tanınmasının veya pay defterine kaydedilmelerinin hangi şartlarda reddedilebileceği düzenlenmiştir. Bazı durumlarda şirketin ret hakkı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 496 – b) Bildirme yükümü

Borsada işlem gören nama yazılı paylar satıldığında, Merkezî Kayıt Kuruluşu devreden kişinin kimliğini ve satılan pay sayısını şirkete bildirir veya şirketin bu bilgilere ulaşmasını sağlar. Bu süreç Sermaye Piyasası…

Madde 497 – c) Hakların geçişi

Borsaya kote nama yazılı paylar borsa üzerinden alındığında haklar otomatik olarak geçer, ancak borsa dışı alımlarda hakların geçmesi için şirkete başvurulması gerekir. Şirket tarafından tanınana kadar devralan kişi…

Madde 498 – d) Red süresi

Bir şirkete yapılan pay sahibi olarak tanınma istemi, şirkete ulaştığı tarihten itibaren yirmi gün içinde reddedilmezse, istemde bulunan kişi pay sahibi olarak kabul edilmiş sayılır.

Madde 499 – 1. Kayıt

Şirketin, pay sahiplerini ve intifa hakkı sahiplerini kişisel bilgileriyle birlikte pay defterine kaydetme sürecini belirler. Şirketle olan ilişkilerde yalnızca bu deftere kayıtlı olan kişilerin hak sahibi olduğu kabul…

3 ilgili yargı kararı

Madde 500 – 2. Kaydın silinmesi

Şirket, pay defterine yanlış beyan sebebiyle yapılan bir kaydı, ilgililerin görüşlerini aldıktan sonra silebilir. Silme işlemi gerçekleştirildiğinde, ilgili kişilere vakit kaybetmeden yazılı bildirim yapılır.

Madde 501 – 3. Bedellerinin tamamı ödenmemiş nama yazılı paylar

Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı payları satın alan kişi, pay defterine kaydedildiğinde kalan borcu ödemekle yükümlü hale gelir. Kural olarak payını devreden kişi bu borçtan kurtulur; ancak şirketin kuruluşu veya…

Madde 502 – A) Çıkarılması

Genel kurul, esas sözleşmeye uygun olarak veya onu değiştirerek belirli kişi ve gruplar lehine intifa senetleri çıkarılmasına karar verebilir. Kurucular için düzenlenenler de dâhil olmak üzere bu senetler emre veya…

Madde 503 – B) Hükümleri

İntifa senedi sahiplerine pay sahipliği hakları tanıyamazsınız. Buna rağmen bu kişilere net kârdan pay alma, tasfiye sonrası kalan tutara katılma veya yeni çıkarılan payları edinme hakları verilebilir.

Madde 504 – A) Genel kurul kararıyla

Tahvil, finansman bonosu ve benzeri tüm menkul kıymetlerin çıkarılması, kanunlarda aksi belirtilmediği sürece genel kurul kararına bağlıdır. Genel kurul tarafından alınan bu kararlar yönetim kurulu tarafından…

Madde 505 – B) Yönetim kurulu kararıyla

Kanunda aksine bir hüküm yoksa, genel kurul menkul kıymet çıkarma ve bunun şartlarını belirleme yetkisini en fazla on beş ay süreyle yönetim kuruluna devredebilir. Bu yetkilendirme sürecinde 421 inci maddenin (3.…

Madde 506 – C) Sınır

504 ve 505 inci madde kapsamında çıkarılan borçlanma senetlerinin toplam tutarına getirilen sınır düzenlenmiştir. Bu toplam tutarın; sermaye, bilançodaki yedek akçeler ve izin verilen yeniden değerleme fonlarının…

SEKİZİNCİ BÖLÜM – Kâr, Kazanç ve Tasfiye Payı

Madde 507 – I - Genel olarak

Pay sahipleri, kanun ve esas sözleşme uyarınca dağıtılmasına karar verilen net dönem kârından payları oranında yararlanma hakkına sahiptir. Şirketin sona ermesi durumunda, esas sözleşmede aksine bir hüküm yoksa,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 508 – II - Hesaplama biçimi

Esas sözleşmede farklı bir düzenleme yoksa, kar ve tasfiye payı, pay sahibinin sermaye payı için şirkete yaptığı ödemelere göre orantılı olarak hesaplanır. Yıllık karın tespiti ise yıllık bilanço üzerinden yapılır.

Madde 509 – I - Kâr payı

Sermaye için faiz ödenemeyeceğini belirleyen bu madde, kâr paylarının dağıtım kaynaklarını ve bazı şirketlerde kâr payı avansının düzenlenme şeklini tanımlar.

1 ilgili yargı kararı

Madde 510 – II - Hazırlık dönemi faizi

İşletmenin tam faaliyete başladığı tarihe kadarki hazırlık dönemi veya yeni paylar çıkarılarak yapılan genişleme süreçlerinde, özellikli varlık yatırımlarının maliyeti için pay sahiplerine belirli bir faiz ödenmesi…

Madde 511 – III - Kazanç payları

Yönetim kurulu üyelerine kazanç payı ödenebilmesi için öncelikle belli şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu ödeme sadece net kârdan yapılır ve ancak yasal yedekler ile pay sahiplerinin kâr payları ödendikten sonra…

1 ilgili yargı kararı

Madde 512 – I - Kötüniyet hâlinde

Haksız şekilde ve kötüniyetle kâr payı, hazırlık dönemi faizi veya kazanç payı alan kişilerin bu tutarları geri vermesi gerekir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 513 – II - Şirketin iflası hâlinde

Şirketin iflası durumunda, yönetim kurulu üyelerinin iflastan önceki son üç yılda aldıkları ancak uygun ücreti aşan belirli ödemeleri şirket alacaklılarına geri vermesi gerekir. Söz konusu tutarların iadesi için,…

DOKUZUNCU BÖLÜM – Şirketin Finansal Tabloları, Yedek Akçeler

Madde 514 – I - Hazırlama yükümü

Yönetim kurulu, geçmiş hesap dönemine ait Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun finansal tabloları, bu tabloların eklerini ve yıllık faaliyet raporunu hazırlayıp genel kurula sunar.

1 ilgili yargı kararı

Madde 515 – II - Dürüst resim ilkesi

Anonim şirketlerin finansal tablolarının, Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olarak hazırlanması gerekir. Bu tablolar; şirketin malvarlığını, borçlarını, yükümlülüklerini, öz kaynaklarını ve faaliyet sonuçlarını…

3 ilgili yargı kararı

Madde 516 – III - Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu

Yönetim kurulu, şirketin yıllık faaliyetlerini ve finansal durumunu gerçekçi ve şeffaf bir şekilde yansıtan bir faaliyet raporu hazırlar. Raporda finansal analizlerin yanı sıra gelişim olanakları, riskler, yıl sonu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 517 – I - Uygulanacak muhasebe standartları

Konsolide finansal tabloları hazırlamakla yükümlü olanlar ile bu kapsama giren işletmelerin belirlenmesi ve ilgili diğer hususlarda Türkiye Muhasebe Standartları uygulanır. Söz konusu tablolar m. 515'te belirtilen esas…

Madde 518 – II – Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu

Topluluğa ait yıllık faaliyet raporu, ana şirketin yönetim kurulu tarafından 516 ncı maddeye uygun olarak hazırlar.

Madde 519 – 1. Genel kanuni yedek akçe

Yıllık kârın belirli bir oranı, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye aktarılır. Bu sınır aşıldıktan sonra pay primleri, iptal edilen pay bedelleri ve belirli kâr payı ödemeleri…

1 ilgili yargı kararı

Madde 520 – 2. Şirketin iktisap ettiği kendi pay senetleri için ayrılan yedek akçe ve yeniden değerleme fonları

Şirketler, satın aldıkları kendi pay senetlerinin bedelini karşılamak üzere yedek akçe ayırmak zorundadır. Bu yedek akçeler ile yeniden değerleme fonlarının hangi durumlarda çözülebileceği belirlenmiştir.

Madde 521 – 1. Genel olarak

Esas sözleşmeye, yedek akçeye yıllık kârın yüzde beşinden fazlasının ayrılmasına ve yedek akçenin ödenmiş sermayenin yüzde yirmisini aşmasına dair hükümler konulabilir. Ayrıca sözleşme ile başka yedek akçeler ayrılması…

Madde 522 – 2. Çalışanlar ve işçiler lehine yardım akçesi

Şirket esas sözleşmesine dayanarak yönetici, çalışan ve işçilere yönelik yardım kuruluşları oluşturmak amacıyla yedek akçe ayrılabilir. Bu amaçla ayrılan kaynaklarla bir vakıf veya kooperatif kurulması zorunludur. İş…

Madde 523 – III - Kâr payı ile yedek akçeler arasında ilgi

Pay sahiplerine dağıtılacak kâr payının belirlenmesi için önce kanuni ve esas sözleşmedeki isteğe bağlı yedek akçelerin ayrılmış olması gerekir. Genel kurul, belli şartların varlığı halinde veya sosyal sorumluluk…

2 ilgili yargı kararı

Madde 524 – I - İlan (Mülga)

Madde 525 – II - Yabancı şirketlerin Türkiye şubeleri (Mülga)

Madde 526 – III - Özet finansal tabloları (Mülga)

Madde 527 – IV - Sır saklama yükümü

Görevi nedeniyle şirket defter ve belgelerini inceleyen kişilerin, bu süreçte öğrendikleri iş ve işletme sırlarını açıklamaları yasaktır. Bu gizlilik kuralına uymayanlar, şirketin uğradığı maddi ve manevi zararları…

Madde 528 – E) Özel hükümler

Bankalar, sigorta şirketleri ve benzeri finansal kurumların finansal tabloları için öncelikle muhasebe standartları ve idari düzenlemeler, ardından özel kanunlar ve son olarak Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.…

ONUNCU BÖLÜM – Sona Erme ve Tasfiye

Madde 529 – 1. Genel olarak

Bu madde, anonim şirketlerin hangi durumlarda sona ereceğini belirlemektedir.

6 ilgili yargı kararı

Madde 530 – a) Organların eksikliği

Şirketin zorunlu organlarının uzun süre eksik olması veya genel kurulun toplanamaması halinde, belirli kişilerin istemiyle mahkeme durumu düzeltmek için bir süre belirler. Belirlenen süre içerisinde eksiklik…

15 ilgili yargı kararı

Madde 531 – b) Haklı sebeplerle fesih

Haklı sebeplerin bulunması durumunda, belirli bir orandaki paya sahip ortaklar şirketin merkezinin olduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin kapatılmasını isteyebilir. Mahkeme kapatma kararı vermek yerine,…

30 ilgili yargı kararı

Madde 532 – 1. Tescil ve ilan

Şirketin sona ermesi iflas veya mahkeme kararı dışındaki bir nedenden kaynaklanmışsa, bu durumun ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesi gerekir.

Madde 533 – 2. Sonuçlar

Sona eren şirketler, kanuni istisnalar dışında tasfiye sürecine girer. Tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini koruyan şirketin ticaret unvanına "tasfiye hâlinde" ibaresi eklenir ve şirket organlarının yetkileri sadece…

6 ilgili yargı kararı

Madde 534 – III - İflas hâlinde tasfiye

İflas durumundaki tasfiye süreci, iflas idaresi tarafından İcra ve İflas Kanunu'na göre yürütülür. Şirket organları, yalnızca iflas idaresinin temsil etmediği konularda temsil yetkisine sahip olmaya devam eder.

1 ilgili yargı kararı

Madde 535 – IV - Şirket organlarının durumu

Şirketin tasfiye sürecine girmesiyle beraber şirket organlarının yetkileri, sadece tasfiye memurlarının yapamayacağı zorunlu işlemlerle sınırlandırılır. Tasfiye işleri kapsamında karar alınması gerektiğinde, genel…

1 ilgili yargı kararı

Madde 536 – 1. Atama

Şirket tasfiyesi sürecinde tasfiye memurlarının nasıl atanacağını ve uyması gereken şartları belirleyen maddedir. Aksi belirtilmedikçe tasfiye işlemleri yönetim kurulu tarafından yürütülürken, mahkeme kararıyla fesih…

17 ilgili yargı kararı

Madde 537 – 2. Görevden alma

Tasfiye memurlarının ve bu görevi yürüten yönetim kurulu üyelerinin hangi durumlarda ve kimler tarafından görevden alınabileceği ile yeni atama süreçlerini düzenler. Atamalar ve görevden almalar genel kurul veya…

7 ilgili yargı kararı

Madde 538 – 3. Aktifleri satma yetkisi

Tasfiye memurlarının şirket varlıklarını satma yetkisini düzenleyen hükümdür. Genel kurul farklı bir karar almadığı sürece tasfiye memurları varlıkları pazarlıkla satabilirken, yüklü miktardaki toplu satışlar için…

1 ilgili yargı kararı

Madde 539 – 4. Yetkilerin sınırlandırılması ve genişletilmesi

Tasfiye memurlarının yetki sınırlarını, işlem yapma usullerini ve sorumluluklarını düzenler. Şirketin kim tarafından ve nasıl temsil edileceği ile yapılan işlemlerin şirkete etkilerini belirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 540 – 1. İlk envanter ve bilanço

Tasfiye memurları göreve başladıklarında şirketin malvarlığını ve mali durumunu gösteren bir envanter ile bilanço hazırlar ve bunu genel kurulun onayına sunarlar. Genel kurul onayı sonrası tasfiye memurları şirketin…

Madde 541 – 2. Alacaklıların çağrılması ve korunması

Sona eren şirketin alacaklılarına yapılacak bildirimlerin yöntemi ve alacakların nasıl güvence altına alınacağı düzenlenmiştir. Belirli kriterlere göre yapılan bildirimlerle alacaklılar, alacaklarını tasfiye…

4 ilgili yargı kararı

Madde 542 – 3. Diğer tasfiye işleri

Tasfiye memurlarının şirket tasfiyesi sürecindeki temel görev ve yükümlülüklerini düzenleyen maddedir. Memurlar, mevcut işlemleri tamamlamak, varlıkları nakde çevirmek, borçları ödemek ve kayıtları düzenli tutmakla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 543 – 4. Tasfiye sonucu dağıtma

Şirketin tasfiyesi sırasında borçların ödenmesi ve pay bedellerinin iadesinden sonra geriye kalan varlıkların pay sahiplerine nasıl dağıtılacağına ilişkin kuralları kapsar. Dağıtımların temel olarak nakit üzerinden…

2 ilgili yargı kararı

Madde 544 – 5. Defterlerin saklanması

Tasfiye işlemi tamamlandığında, defterler ve tasfiye sürecine dair belgeler 82 nci madde uyarınca saklanır.

Madde 545 – III - Şirket unvanının sicilden silinmesi

Tasfiye süreci sona erdiğinde, tasfiye memurlarının başvurusu ile şirketin ticaret unvanı sicilden silinir ve bu işlem tescil edilip ilan edilir. Bu Kanun kapsamında tasfiye edilen şirketlere 2004 sayılı Kanun'un 44 ve…

27 ilgili yargı kararı

Madde 546 – IV - Uygulanacak diğer hükümler

Pay sahipleri ile tasfiye memurları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde basit yargılama usulü uygulanır ve mahkeme kararını otuz gün içinde verir. Tasfiye memurlarının sorumluluğu ve tasfiyeye dair genel kurul…

Madde 547 – C) Ek tasfiye

Tasfiye süreci sona ermiş bir şirkette ek işlem yapılması gerektiği ortaya çıkarsa, yetkili kişiler şirketin yeniden tescil edilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi uygun bulursa, şirketi yeniden tescil ederek gerekli…

192 ilgili yargı kararı

Madde 548 – D) Tasfiyeden dönülmesi

Süresinin dolması veya genel kurul kararıyla sona eren şirketler, malvarlığının dağıtımına başlanmamışsa genel kurul kararıyla faaliyetlerine devam edebilir. Ayrıca iflası kaldırılan veya konkordato yoluyla iflastan…

1 ilgili yargı kararı

ONBİRİNCİ BÖLÜM – Hukuki Sorumluluk

Madde 549 – I - Belgelerin ve beyanların kanuna aykırı olması

Şirket kuruluşu, sermaye değişikliği, birleşme, bölünme, tür değiştirme ve menkul kıymet çıkarılmasına ilişkin belgelerin veya beyanların yanlış, hileli, sahte ya da gerçeğe aykırı olmasından kaynaklanan zararlarda…

2 ilgili yargı kararı

Madde 550 – II - Sermaye hakkında yanlış beyanlar ve ödeme yetersizliğinin bilinmesi

Sermayenin aslında taahhüt edilmediği veya ödenmediği halde ödenmiş gibi gösterenler ile kusuru bulunan şirket yetkilileri, bu payları üstlenmiş sayılarak bedellerini ve oluşan zararı faiziyle birlikte ortaklaşa…

Madde 551 – III - Değer biçilmesinde yolsuzluk

Ayni sermaye veya devralınacak işletme ve malların değerlemesi sırasında, piyasa değerinin üzerinde fiyat belirleyenlerin, özelliklerini yanlış gösterenlerin veya yolsuzluk yapanların meydana gelen zararlardan sorumlu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 552 – IV - Halktan para toplamak

Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir şirket kurmak veya şirketin sermayesini artırmak amacıyla ya da vaadiyle halktan herhangi bir yolla para toplanması yasaktır.

Madde 553 – V - Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu

Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanuni ve sözleşmesel görevlerini kusurlarına bağlı olarak ihlal ederlerse; şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına verdikleri zarardan…

55 ilgili yargı kararı

Madde 554 – VI – Denetçinin sorumluluğu

Şirketlerin ve şirketler topluluklarının finansal tablo, rapor ve hesaplarını denetleyen denetçi ile özel denetçilerin sorumluluklarını belirler. Bu kişilerin, kanuni görevlerini yerine getirirken kusurlu davranmaları…

1 ilgili yargı kararı

Madde 555 – I - Genel olarak

Şirketin uğradığı zararlarla ilgili tazminatı şirket veya her bir pay sahibi talep edebilir, ancak pay sahipleri tazminatın sadece şirkete ödenmesini isteyebilir. Pay sahibi tarafından açılan davanın haklı bulunması…

18 ilgili yargı kararı

Madde 556 – II - İflas hâlinde

Zarara uğrayan şirketin iflas etmesi durumunda, tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkı şirket alacaklılarına da verilmiştir. Bu istemler öncelikle iflas idaresince yapılır, ancak idarenin dava açmaması halinde pay…

2 ilgili yargı kararı

Madde 557 – III - Teselsül ve başvuru

Aynı zarardan sorumlu olan birden çok kişi, kendi kusurları ve durumun gerekliliklerine göre bu zarardan birlikte sorumludur. Zarar gören kişi, tüm sorumlulara karşı toplam zarar için beraber dava açabilir ve…

5 ilgili yargı kararı

Madde 558 – 1. İbranın etkisi

Genel kurul tarafından alınan ibra kararı, yeniden bir genel kurul kararıyla kaldırılamaz ancak 445 inci madde hükümleri saklıdır. İbra kararı sonucunda şirketin ve ibraya olumlu oy verenlerle bu kararı bilerek pay…

6 ilgili yargı kararı

Madde 559 – 2. Kuruluş ve sermaye artırımında ibra

Şirket kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin kuruluş ile sermaye artırımından doğan sorumlulukları, şirketin tescilinden itibaren dört yıl boyunca sulh ve ibra yoluyla kaldırılamaz. Bu süre geçtikten…

Madde 560 – V - Zamanaşımı

Tazminat isteme hakkı, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde zarar veren fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren ise beş yıl geçmekle sona erer. Ancak, fiil cezai nitelikteyse ve Türk…

10 ilgili yargı kararı

Madde 561 – VI - Yetkili mahkeme

Sorumlulara karşı açılacak davaların, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılabileceği belirtilmiştir.

ONİKİNCİ BÖLÜM – Cezai Sorumluluk

Madde 562

Bu madde, Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki defter tutma, belge ibrazı, şeffaflık ve diğer mali yükümlülüklerin ihlali durumunda uygulanacak yaptırımları belirlemektedir. Aykırılıkların niteliğine göre idari para…

Madde 563 – B) Soruşturma ve kovuşturma usulü (Mülga)

BEŞİNCİ KISIM – Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket

Madde 564 – A) Tanımı

Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket; bazı ortaklarının kollektif şirket ortağı, diğerlerinin ise anonim şirket pay sahibi gibi sorumlu olduğu bir şirket türüdür. Sermayenin paylara bölünmeyip sadece ortakların…

Madde 565 – B) Uygulanacak hükümler

Komandite ve komanditer ortakların kendi aralarındaki, üçüncü kişilerle olan ilişkileri ile yönetim, temsil ve şirketten ayrılma konularında komandit şirket hükümleri uygulanır (1. fıkra). Bu konular dışındaki…

Madde 566 – 1. Şekil

Esas sözleşmenin yazılı olarak düzenlenmesi ve tüm kurucular ile komandite ortaklar tarafından imzalanması gerekir. İmzaların noterce onaylanması veya ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda atılması…

Madde 567 – 2. İçeriği

Esas sözleşmenin, 339 uncu maddede belirtilen tüm kayıtları içermesi gerekir. Bu zorunlu içeriklerden sadece ilgili maddenin ikinci fıkrasının (f) bendi istisnadır.

Madde 568 – II - Kurucular

Esas sözleşmeyi imzalayanlar ile nakit dışında sermaye koyanlar şirket kurucusu olarak kabul edilir. Kurucuların sayısının en az beş kişi olması ve içlerinden en az birinin komandite ortağa sahip olması zorunludur.…

Madde 569 – III - Uygulanacak hükümler

Bu kuruluşu oluştururken anonim şirketlerin kuruluşuna dair kuralların uygulanması gerekir.

Madde 570 – I - Uygulanacak hükümler

Anonim şirket yönetim kurullarının görev ve sorumluluklarına dair kurallar, yönetici olan komandite ortaklar için de geçerlidir.

Madde 571 – II - Görevden alınma

Şirketi yönetmeye ve temsil etmeye yetkili komandite ortaklar, kollektif şirketlerdeki yöneticiler için kanunda öngörülen şartlar dahilinde görevden alınabilir. Görevden alma işleminin tescil edilmesinden itibaren, söz…

Madde 572 – III - Rekabet yasağı

Komandite ortaklar, diğer komanditlerin ve genel kurulun izni olmadan şirketin faaliyet alanındaki işleri yapamazlar ve benzeri şirketlere sınırsız sorumlu ortak olarak giremezler. Bu yasağa aykırı davranan ortaklara…

BİRİNCİ BÖLÜM – Tanım ve Kuruluş

Madde 573 – A) Kavram

Limited şirket, bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir ticaret unvanı altında kurduğu ve belli bir sermayeye sahip olan şirkettir. Bu şirketler, kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç için kurulabilir.

4 ilgili yargı kararı

Madde 574 – B) Ortakların sayısı

Limited şirketlerde ortak sayısı en fazla elli kişi olabilir. Ortak sayısının bire düşmesi veya şirketin tek ortakla kurulması halinde belirli bildirim ve tescil süreçlerinin işletilmesi gerekir (2. fıkra).…

Madde 575 – I - Şekil

Şirket sözleşmesinin yazılı olması ve kurucuların bu sözleşmeyi ticaret sicili müdürlüğündeki yetkili personel önünde imzalaması zorunludur. Ayrıca şirketin kuruluşu sırasında düzenlenen sözleşme belgeleri için değerli…

Madde 576 – 1. Zorunlu kayıtlar

Şirket sözleşmesinde yer alması zorunlu olan kayıtlar belirlenmiştir. Sözleşmeye şirketin kimlik, faaliyet, sermaye ve yönetim bilgilerinin yanı sıra ilan yöntemlerinin de eklenmesi gerekir.

Madde 577 – 2. Şirket sözleşmesinde öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olan hükümler

Bu madde, şirket sözleşmesine eklendikleri takdirde bağlayıcılık kazanan özel düzenlemelerin neler olduğunu listelemektedir. Söz konusu hususların geçerli olması için şirket sözleşmesinde yer almaları şarttır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 578 – 3. Ayni sermaye, ayni devralmalar ve özel menfaatler

Ayni sermaye, varlıkların veya işletmelerin devralınması ve özel menfaatlerle ilgili hususlarda, anonim şirketlere yönelik kuralların uygulanacağı düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 579 – 4. Emredici hükümler

Limited şirket sözleşmeleri, kanunda açıkça izin verildiği durumlar dışında, Kanunun limited şirketlere yönelik hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez. Diğer kanunların izin verdiği tamamlayıcı şirket sözleşmesi…

Madde 580 – I - En az tutar

Limited şirketlerin sahip olması gereken en düşük sermaye miktarı ve bu miktarın değiştirilme yetkisi düzenlenmiştir.

Madde 581 – II - Ayni sermaye

Nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen malvarlığı unsurları, üzerlerinde haciz, tedbir veya sınırlı ayni hak bulunmaması şartıyla ayni sermaye olarak konulabilir. Ancak hizmet edimleri, kişisel emek, ticari…

2 ilgili yargı kararı

Madde 582 – III - Mal bedelleri ve kurucu menfaatleri

Şirket kurulurken kurucuların şirket adına aldığı malların bedellerinin ve kuruluş sürecinde hizmet veren kişilere tanınan menfaatlerin şirket sözleşmesine yazılması gerekir. Bu hususta 128 inci madde hükümleri saklıdır.

Madde 583 – E) Esas sermaye payları

Bu madde, şirketlerdeki esas sermaye paylarının değerlerinin nasıl belirleneceğini, sahiplik durumunu ve ödeme yöntemlerini düzenler. Payların itibari değerlerinin en az 25 Türk Lirası veya katları olması kuraldır…

Madde 584 – F) İntifa senetleri

Şirket sözleşmesine intifa senetleri çıkarılmasına dair hükümler eklenebilir. Bu işlem için anonim şirketlerle ilgili düzenlemeler kıyas yoluyla uygulanır.

Madde 585 – I - Kurulma anı

Limited şirketler, kurucuların ticaret sicili müdürlüğündeki yetkili personel huzurunda imzaladıkları sözleşmeyle sermayenin tamamını ödemeyi şartsız taahhüt etmeleriyle kurulur. Sermaye paylarının ödenmesi ve devri…

Madde 586 – 1. İstem

Şirket sözleşmesi m. 575'te belirtilen şekilde hazırlandıktan sonra tescil işlemleri için şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline başvurulur. Müdürlerin tamamı tarafından imzalanan bu başvuruya belirli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 587 – 2. Tescil ve ilan

Şirket sözleşmesinin tamamının, imzaların ticaret sicili müdürlüğü görevlileri önünde atıldığı tarihi takip eden otuz gün içerisinde tescil ve ilan edilmesi zorunludur. Belirli temel hususlar dışındaki kısımlar için 36…

1 ilgili yargı kararı

Madde 588 – III - Tüzel kişilik

Şirketler, ticaret siciline tescil edildikleri anda tüzel kişilik kazanırlar. Kuruluş aşamasındaki giderler ve tescil öncesi yapılan işlemlerle ilgili sorumlulukların kimlere ait olduğu belirlenmiştir.

2 ilgili yargı kararı

İKİNCİ BÖLÜM – Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesi

Madde 589 – A) Genel olarak

Şirket sözleşmesinin hangi şartlarla değiştirilebileceğini ve bu sürecin tamamlanması gerektiğini düzenler. Sözleşmede farklı bir kural belirlenmemişse, değişiklik esas sermayenin üçte ikisine sahip olan ortakların…

2 ilgili yargı kararı

Madde 590 – 1. İlke

Esas sermaye; şirketin kuruluş hükümleri, sermayenin ayın olarak konulması ve bir işletme ile ayınların devralınmasına ilişkin kurallara uyulması şartıyla artırılabilir.

Madde 591 – 2. Rüçhan hakkı

Şirket sözleşmesinde veya artırma kararında aksine bir hüküm yoksa, her ortak sermaye artırımına mevcut payı oranında katılma hakkına sahiptir. Bu hak, sadece haklı sebeplerle ve belirli bir karar yeter sayısı ile…

Madde 592 – II - Esas sermayenin azaltılması

Limited şirketlerde esas sermayenin azaltılması işlemleri, anonim şirketler için geçerli olan kurallara göre gerçekleştirilir. Borca batık bir bilançoyu iyileştirmek amacıyla yapılan sermaye azaltımları, ancak şirket…

1 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Ortakların Hak ve Borçları

Madde 593 – I - Genel olarak

Esas sermaye paylarının devri ve miras yoluyla geçişi, şirketin payları iktisap ettiği durumlar (m. 612/2) hariç olmak üzere belirli kurallara bağlanmıştır. Bu paylara ait senetlerin nasıl düzenleneceği ve üzerinde…

1 ilgili yargı kararı

Madde 594 – II - Pay defteri

Şirketlerin temel sermaye paylarını kayıt altına aldığı bir pay defteri tutması zorunludur. Bu defterde ortaklara, paylarına ve bu paylar üzerindeki haklara dair detaylı bilgiler yer alır; ayrıca ortakların bu defteri…

Madde 595 – 1. Devir

Esas sermaye paylarının devrinin yazılı yapılması ve imzaların noterce onanması zorunludur. Şirket sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa, devirin geçerli olması için ortaklar genel kurulunun onayı gerekir. Sözleşmeyle…

22 ilgili yargı kararı

Madde 596 – 2. Miras, eşler arasındaki mal rejimi ve icra

Esas sermaye paylarının miras, eşler arası mal rejimi veya icra yoluyla el değiştirmesi durumunda, hak ve borçlar genel kurul onayı gerekmeden yeni sahibine geçer. Şirket, bu durumu öğrendiği tarihten itibaren üç ay…

10 ilgili yargı kararı

Madde 597 – 3. Gerçek değerin belirlenmesi

Kanunda veya şirket sözleşmesinde sermaye payı bedelinin gerçek değer olarak belirlendiği durumlarda, taraflar uzlaşamazsa bu değer şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi tarafından tespit edilir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 598 – 4. Tescil

Esas sermaye paylarının devredildiğinin tescili için şirket müdürleri ticaret siciline başvurur. Bu işlemin süresinde yapılmaması durumunda ayrılan ortağın başvuru hakkı bulunur. Ayrıca, ticaret sicili kayıtlarına…

13 ilgili yargı kararı

Madde 599 – 1. Paylı mülkiyet

Bir esas sermaye payının birden fazla ortağı varsa, bu ortaklar şirket sözleşmesindeki ek ödeme ve yan edim borçlarından şirkete karşı beraberce sorumludurlar. Bu paya dayalı hakların kullanılabilmesi için ortakların…

3 ilgili yargı kararı

Madde 600 – 2. İntifa ve rehin hakkı

Esas sermaye payları üzerinde intifa hakkı kurulmasında pay devrine ilişkin hükümler uygulanırken, rehin hakkı tesisi şirket sözleşmesiyle genel kurulun onayına bağlanabilir. Genel kurul, rehin hakkı kurulumunu ancak…

Madde 601 – B) Geri verme yasağı

Esas sermayenin azaltıldığı durumlar dışında, ortaklara esas sermaye payı bedelleri geri verilemez. Aynı zamanda ortaklar, söz konusu borçtan dolayı ibra da edilemezler.

Madde 602 – C) Ortakların sorumluluğu

Şirket, borçları ve yükümlülükleri nedeniyle yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur.

Madde 603 – 1. Kural

Şirket sözleşmesiyle ortaklara, temel sermaye payı dışında ek ödeme yükümlülükleri getirilebilir. Bu ödemeler belli şartların oluşması halinde müdürler tarafından istenirken, iflasın açılmasıyla birlikte hemen ödenmesi…

Madde 604 – 2. Yükümlülüğün sürmesi

Şirketten ayrılan ortağın ayrılışı tescil edildikten sonraki iki yıl içinde şirketin iflas etmesi halinde, bu eski ortağın ek ödeme yükümlülüğü devam eder. Eğer halefi bu yükümlülüğü yerine getirmemişse, ortağın…

Madde 605 – 3. Geri ödeme

Yerine getirilen ek ödeme yükümlülüklerinin kısmen veya tamamen geri ödenebilmesi için belirli bir mali şartın oluşması gerekir (1. fıkra).

Madde 606 – II - Yan edim yükümlülüğü

Şirket sözleşmesine, şirketin işletme konusuna hizmet edecek yan edim yükümlülükleri eklenebilir. Bu yükümlülüklerin temel özellikleri sözleşmede belirtilmeli, ayrıntıları ise genel kurul düzenlemesine…

Madde 607 – III - Sonradan öngörülme

Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi yoluyla yeni ek veya yan borçlar oluşturulması ya da mevcut borçların artırılmasına ilişkin genel kurul kararlarının geçerli olması için ilgili tüm ortakların onay vermesi gerekir.

Madde 608 – I - Kâr payı ve yedek akçeler

Kâr payı dağıtımı, net dönem kârı ve ilgili yedek akçeler üzerinden yapılırken öncelikle yasaların ve şirket sözleşmesinin gerektirdiği yedeklerin ayrılması zorunludur. Paylaşım miktarı, aksine bir hüküm yoksa sermaye…

2 ilgili yargı kararı

Madde 609 – II - Faiz yasağı ve hazırlık dönemi faizi

Esas sermaye ve ek ödemelere faiz verilmesi yasaktır. Ancak şirket sözleşmesine eklenmek kaydıyla hazırlık dönemi faizi ödenebilir; bu durumda anonim şirketlere yönelik hükümler uygulanır.

Madde 610 – III - Finansal tablolar ve yedek akçeler

Anonim şirketlere yönelik düzenlenen 514 ile 527. maddeler arasındaki hükümler, limited şirketler için de geçerlidir.

Madde 611 – IV - Haksız alınan kâr paylarının geri verilmesi

Haksız şekilde kâr payı alan ortaklar ve müdürler, bu tutarları geri ödemekle yükümlüdür. Kişilerin iyi niyetli olması durumunda geri ödeme sorumluluğu, şirket alacaklılarının haklarını karşılamak için gereken tutar…

Madde 612 – F) Şirketin kendi esas sermaye paylarını iktisabı

Bir şirketin kendi sermaye paylarını hangi şartlarla geri alabileceğini ve bu işlemin sonuçlarını düzenler. Alım işlemi için belirli özkaynak yeterliliği ve sermaye oranı sınırları belirlenmiş olup, iktisap edilen…

Madde 613 – G) Bağlılık yükümlülüğü ve rekabet yasağı

Ortaklar, şirket sırlarını korumak ve şirketin çıkarlarına zarar verecek faaliyetlerden kaçınmakla yükümlüdür. Şirket sözleşmesi uyarınca ortaklara rekabet yasağı getirilebileceği gibi, belirli onay mekanizmalarıyla bu…

8 ilgili yargı kararı

Madde 614 – H) Bilgi alma ve inceleme hakkı

Ortaklar, şirketin tüm iş ve hesapları hakkında müdürlerden bilgi isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. Müdürler, bilgilerin şirket zararına kullanılma riski olduğunda bu süreci kısıtlayabilir ve durumla…

11 ilgili yargı kararı

Madde 615 – I) Özkaynakların yerini tutan ödünçler (Mülga)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Şirketin Organları

Madde 616 – I - Yetkiler

Limited şirket genel kurulunun başka mercilere devredemeyeceği temel yetkiler belirlenmiştir. Bazı yetkilerin devredilemez olması şirket sözleşmesindeki düzenlemelere bağlanmıştır. Tek ortaklı şirketlerde tüm genel…

12 ilgili yargı kararı

Madde 617 – 1. Çağrı

Genel kurul toplantıları müdürler tarafından çağrılır ve olağan toplantılar her yıl hesap döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde gerçekleştirilir. Gerektiğinde şirket sözleşmesine uygun olarak olağanüstü…

19 ilgili yargı kararı

Madde 618 – 2. Oy hakkı ve hesaplanması

Ortakların oy haklarının nasıl hesaplandığını ve bu konuda şirket sözleşmesiyle yapılabilecek düzenlemeleri belirler. Genel olarak oy hakları sermaye paylarının değerine göre hesaplansa da sözleşmeyle pay başına bir oy…

3 ilgili yargı kararı

Madde 619 – 3. Oy hakkından yoksunluk

Şirket ortaklarının belirli özel durumlarda karar alma süreçlerinde oy kullanmalarının yasaklandığı halleri düzenler.

5 ilgili yargı kararı

Madde 620 – 1. Olağan karar alma

Kanunda veya şirket sözleşmesinde farklı bir kural belirlenmemişse, seçimler de dahil olmak üzere tüm genel kurul kararları, toplantıya katılan oyların salt çoğunluğuyla alınır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 621 – 2. Önemli kararlar

Şirketlerde işletme konusunun değişimi, sermaye artırımı ve fesih gibi önemli kararların alınabilmesi için gereken toplantı ve karar yeter sayılarını düzenler. Bazı özel durumlar için ağırlaştırılmış nisaplar ve oy…

10 ilgili yargı kararı

Madde 622 – IV- Genel kurul kararlarının butlanı ve iptali

Anonim şirketlerin genel kurul kararlarının butlanına (geçersizliğine) ve iptaline yönelik düzenlemeler, limited şirketler için de geçerlidir.

10 ilgili yargı kararı

Madde 623 – 1. Genel olarak

Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesiyle belirlenir; bu görev ortaklara veya üçüncü kişilere verilebilir. Ancak en az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisinin bulunması zorunludur. Müdürler, kanun veya…

8 ilgili yargı kararı

Madde 624 – 2. Müdürlerin birden fazla olmaları

Birden fazla müdür olması durumunda, genel kurul tarafından bir müdürler kurulu başkanı atanır. Tek müdür veya başkan olan müdür, şirket sözleşmesi veya genel kurul kararıyla aksi belirlenmedikçe ilanları yapmaya ve…

4 ilgili yargı kararı

Madde 625 – 1. Devredilemez ve vazgeçilemez görevler

Limited şirket müdürleri, genel kurula bırakılmamış tüm konularda yetkili olmakla birlikte, kanunen belirlenen bazı kritik yönetim görevlerini başkasına devredemez ve bunlardan vazgeçemezler. Şirket sözleşmesi uyarınca…

2 ilgili yargı kararı

Madde 626 – 2. Özen ve bağlılık yükümü, rekabet yasağı

Müdürler ve yönetimle görevli kişiler, görevlerini özenle yapmak ve şirketin menfaatlerini dürüstlükle gözetmek zorundadır. Aksi belirtilmedikçe müdürlerin şirketle rekabet edecek faaliyetlerde bulunması yasaktır.…

8 ilgili yargı kararı

Madde 627 – 3. Eşit işlem

Müdürlerin, şirket ortaklarına karşı davranışlarının nasıl olması gerektiğini belirleyen hükümdür. Buna göre müdürler, benzer durumdaki ortaklara eşit şekilde davranmakla yükümlüdür.

Madde 628 – III - Müdürlerin yerleşim yeri (Mülga)

Madde 629 – IV - Temsil yetkisinin kapsamı, sınırlandırılması

Limited şirket müdürlerinin temsil yetkileri, sınırlandırılmaları ve imza süreçleri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Tek ortaklı limited şirketlerde, ortak ile şirket arasında yapılan…

3 ilgili yargı kararı

Madde 630 – V - Görevden alma, yönetim ve temsil yetkisinin geri alınması ve sınırlandırılması

Genel kurul tarafından müdürler görevden alınabilir veya yetkileri sınırlandırılabilir. Haklı sebeplerin bulunması durumunda, ortaklar yöneticilerin yetkilerinin kaldırılmasını veya kısıtlanmasını mahkeme yoluyla talep…

34 ilgili yargı kararı

Madde 631 – VI - Ticari mümessiller ve ticari vekiller

Şirket sözleşmesinde aksine bir düzenleme yoksa, ticari mümessil ve vekiller genel kurul tarafından atanır ve yetkileri yine genel kurulca sınırlandırılabilir. Belirli şartlar altında müdürler bu kişileri görevden…

2 ilgili yargı kararı

Madde 632 – VII - Haksız fiil sorumluluğu

Şirketin yönetimi ve temsili ile yetkilendirilen kişilerin, şirketle ilgili görevlerini yerine getirirken işledikleri haksız fiillerden şirket sorumludur.

Madde 633 – I - Bildirim yükümlülüğü

Esas sermayenin kaybı veya borca batık olma durumlarında, anonim şirketlere yönelik ilgili kurallar benzer şekilde uygulanır. Bu uygulama sırasında ek ödeme yükümlülüğüne dair hükümler olduğu gibi korunur.

Madde 634 – II- İflâsın bildirilmesi ve konkordato talebi

İflasın bildirilmesi ve konkordato talepleriyle ilgili işlemlerde anonim şirketlere yönelik hükümler uygulanır.

Madde 635 – D) Denetçi

Anonim şirketler için geçerli olan denetçi, denetim ve özel denetime dair kurallar limited şirketlere de uygulanır. Ancak bu uygulama kapsamında 397 nci maddenin beşinci ve altıncı fıkraları hariç tutulmuştur.

BEŞİNCİ BÖLÜM – Sona Erme ve Ayrılma

Madde 636 – A) Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları

Limited şirketlerin hangi durumlarda sona ereceği, organların işlevsiz kalması veya haklı sebepler nedeniyle nasıl feshedilebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca fesih davalarında alınabilecek önlemler ve sona ermenin…

49 ilgili yargı kararı

Madde 637 – B) Tescil ve ilan

Sona ermenin iflas veya mahkeme kararı dışındaki nedenlerden kaynaklanması durumunda, bu işlemin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir. Tescil ve ilan işlemi tek müdür tarafından, birden fazla müdür varsa en…

Madde 638 – I - Genel olarak

Şirket sözleşmesi ile ortaklara şirketten çıkma hakkı tanınabilir ve bu hakkın kullanımı belirli şartlara bağlanabilir. Ayrıca, haklı sebepleri olan her ortak şirketten çıkmak için dava açabilir ve mahkeme süreç…

27 ilgili yargı kararı

Madde 639 – II - Çıkmaya katılma

Bir ortağın şirket sözleşmesine dayanarak veya haklı nedenlerle şirketten ayrılmak istemesi halinde, diğer ortakların da bu sürece nasıl katılabileceği belirlenmiştir. Ayrılan ortaklar sermaye payları oranında eşit…

Madde 640 – III - Çıkarma

Şirket sözleşmesiyle, bir ortağın genel kurul kararıyla şirketten çıkarılabileceği durumlar düzenlenebilir. Ortaklar, kendilerine noter üzerinden bildirilen bu karara karşı üç ay içerisinde iptal davası açabilirler.…

8 ilgili yargı kararı

Madde 641 – 1. İstem ve tutar

Şirketten ayrılan ortak, sermaye payının gerçek değerine uygun bir ayrılma ücreti talep edebilir. Bu ücretin nasıl belirleneceği, şirket sözleşmesi ile farklı şekilde düzenlenebilir.

10 ilgili yargı kararı

Madde 642 – 2. Ödeme

Ayrılma akçesinin hangi şartlarda ödeneceğini ve ödenmemiş kısımların durumunu belirler. Belirli koşullar sağlandığında ödeme zamanı gelmiş sayılırken, ödenmeyen miktarlar diğer tüm alacaklılardan sonra tahsil edilmek…

1 ilgili yargı kararı

Madde 643 – D) Tasfiye

Tasfiye işlemleri ve bu süreçte şirket organlarının sahip olduğu yetkiler konusunda anonim şirketlere yönelik hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

16 ilgili yargı kararı

Madde 644 – E) Uygulanacak hükümler

Anonim şirketlere yönelik düzenlenen bazı kanuni hükümlerin limited şirketler için de geçerli olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede; belge ve beyanların aykırılığı, sermaye işlemleri, sorumluluklar, fesih süreci,…

13 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler

Madde 645 – A) Kıymetli evrakın tanımı

Kıymetli evrak, içerdiği hakların seneden ayrı olarak talep edilemeyeceği ve başkalarına devredilemeyeceği senetler olarak tanımlanmıştır.

2 ilgili yargı kararı

Madde 646 – B) Senetten doğan borç

Kıymetli evrak borçlusu, ödeme yapmak için senedin kendisine teslim edilmesini isteme hakkına sahiptir. Borçlu, hile veya ağır kusuru olmadığı takdirde, vade tarihinde alacaklı olduğu anlaşılan kişiye ödeme yaparak…

Madde 647 – I - Genel şekil

Kıymetli evrakların mülkiyetinin veya sınırlı bir ayni hakkının devredilmesi için senedin fiziksel olarak teslimi (zilyetliğin devri) zorunludur. Buna ek olarak emre yazılı senetlerde ciro, nama yazılı senetlerde ise…

2 ilgili yargı kararı

Madde 648 – 1. Şekil

Ciro işlemlerinin her durumda poliçelere ilişkin hükümlere göre yapılması gerekir. Bir senedin devredilebilmesi için ciro işleminin yapılması ve senedin zilyetliğinin karşı tarafa geçirilmesi yeterlidir.

Madde 649 – 2. Hükümleri

Devredilebilir olan tüm kıymetli evraklarda, senedin içeriği veya niteliği gereği aksi belirtilmediyse, haklar ciro işleminin yapılması ve belgenin teslim edilmesiyle yeni sahibine geçer.

Madde 650 – D) Senedin türünün değiştirilmesi

Nama, emre veya hamile yazılı senetlerin türünün değiştirilebilmesi için belgeyle ilişkili tüm hak ve borç sahiplerinin onayının alınması ve bu onayların doğrudan senet üzerine yazılması gerekir. Hamile yazılı…

Madde 651 – I - Şartları

Kaybolan kıymetli evrakların iptali için mahkemeye başvurulabilir. Bu talep, evrakın kaybolduğu veya kaybın anlaşıldığı sırada belge üzerinde hak sahibi olan kişi tarafından yapılabilir.

162 ilgili yargı kararı

Madde 652 – II - Hükümleri

İptal kararı verildiğinde hak sahibi, hakkını belge olmadan talep edebilir veya yeni bir belgenin düzenlenmesini isteyebilir. Diğer iptal prosedürleri ve kuralları için kıymetli evrak türlerine ilişkin özel hükümler…

31 ilgili yargı kararı

Madde 653 – F) Özel hükümler

Farklı türdeki kıymetli evraklar için belirlenmiş olan özel düzenlemelerin geçerliliğinin korunduğu belirtilmiştir.

İKİNCİ KISIM – Nama Yazılı Senetler

Madde 654 – A) Tanımı

Belirli bir kişi adına düzenlenen ancak 'emrine' ifadesini içermeyen ve yasalarca emre yazılı senet sayılmayan kıymetli evraklar, nama yazılı senet olarak kabul edilir.

Madde 655 – I - Kural olarak

Borçlu, ödemeyi yalnızca senedi elinde bulunduran ve aynı zamanda senette adı yazılı olan veya kendisinin hukuki halef olduğunu ispatlayan kişilere yapmalıdır. Bu durum ispatlanmadan yapılan ödemelerde borçlu, senedin…

Madde 656 – II - Eksik nama yazılı senetler

Nama yazılı bir senette, borçlunun senedi elinde bulunduran kişiye (hamile) iyi niyetle yaptığı ödeme, alacaklılık durumu ispatlanmasa dahi borcu sona erdirir. Ancak borçlunun böyle bir ödeme yapma zorunluluğu…

Madde 657 – C) İptal kararı

Aksi bir kural yoksa nama yazılı senetlerin iptali, hamile yazılı senetlere uygulanan kurallara göre gerçekleştirilir (1. fıkra). Borçlu, iptal sürecindeki ilan sayısını azaltıp süreleri kısaltarak prosedürü…

15 ilgili yargı kararı

ÜÇÜNCÜ KISIM – Hamile Yazılı Senetler

Madde 658 – A) Tanımı

Metninden veya şeklinden elinde bulunduran kişinin hak sahibi olduğu anlaşılan kıymetli evraklar, hamiline yazılı senet sayılır. Mahkeme kararıyla ödeme yapması yasaklanan borçlunun gerçekleştirdiği ödemeler geçersizdir.

Madde 659 – I - Genel olarak

Hamile yazılı senetlerde borçlu; senedin geçersizliğini, senet metninden anlaşılan durumları veya mevcut alacaklıya karşı sahip olduğu kişisel savunmaları ileri sürebilir. Önceki hamillerle olan ilişkilere dayalı…

Madde 660 – II - Hamile yazılı faiz kuponları

Borçlu, hamiline yazılı faiz kuponlarından doğan alacak taleplerine karşı ana paranın ödendiği savunmasını yapamaz. Ancak ana para ödendiyse, henüz vadesi gelmemiş ve kendisine teslim edilmemiş kuponların tutarlarını,…

Madde 661 – 1. Yetki

Pay senetleri, tahviller, intifa senetleri ve münferit kuponlar dışındaki hamile yazılı senetlerin iptaline, hak sahibinin talebiyle mahkeme tarafından karar verilir. Bu süreçteki yetkili mahkeme ve senedin kaybının…

17 ilgili yargı kararı

Madde 662 – 2. Ödeme yasağı

Mahkeme, dilekçe sahibinin talebi doğrultusunda, senet borçlusuna aksine davranması halinde bedeli iki kez ödemek zorunda kalacağı ihtarıyla ödeme yasağı koyabilir. Kupon belgelerinin iptali söz konusu olduğunda, dava…

4 ilgili yargı kararı

Madde 663 – 3. İlan ile çağrı, başvuru süresi

Mahkeme, kıymetli evrakı kaybettiğine dair beyanları inandırıcı bulursa, belgenin kim olduğu bilinmeyen hamilini ilan yoluyla belgeyi sunmaya çağırır. Bu çağrıda, belge süresi içinde sunulmazsa iptal edileceği…

1 ilgili yargı kararı

Madde 664 – 4. İlan şekli

Senedin ibrazına dair ilanların, 35 inci maddede belirtilen gazetede üç kez yayınlanması zorunludur. Bunun yanı sıra mahkeme, gerekli görmesi durumunda farklı ilan yöntemlerinin uygulanmasına karar verebilir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 665 – a) Senedin ibrazı hâlinde

İptali istenen senet mahkemeye sunulduğunda, mahkeme başvuruda bulunan kişiye senedin iadesi için dava açması amacıyla bir süre tanır (1. fıkra). Tanınan bu süre içerisinde dava açılmazsa, mahkeme senedi iade ederek…

2 ilgili yargı kararı

Madde 666 – b) Senedin ibraz edilmemesi hâlinde

Belirlenen sürede ortaya konulmayan senedin iptali ve sonrasında izlenecek yolları düzenler. Hamile yazılı senetlerin iptali durumunda ilan zorunluluğu bulunur. Hak sahibi, masrafları kendisi ödemek şartıyla yeni senet…

4 ilgili yargı kararı

Madde 667 – II - Kuponlarda usul

Tekil kuponların kaybolması durumunda, hak sahibinin talebiyle mahkeme bedelin vadesinde veya süre dolmuşsa hemen mahkemeye yatırılmasına karar verir. Belirli süreler sonunda başvuru olmazsa, bu bedel mahkeme kararıyla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 668 – III - Banknotlarda ve buna benzer kâğıtlarda usul

Banknotların ve banknota benzer şekilde yüksek miktarda çıkarılan, görüldüğünde ödenen, para yerine kullanılan belli bedelli hamiline yazılı senetlerin iptaline karar verilemez. Devlet tarafından çıkarılan tahvillerle…

Madde 669 – D) İpotekli borç senedi ve irat senedi

Hamile yazılı ipotekli borç senetleri ve irat senetlerine yönelik özel hükümlerin korunduğu belirtilmiştir.

DÖRDÜNCÜ KISIM – Kambiyo Senetleri

Madde 670 – A) Borçlanma ehliyeti

Sözleşme yaparak borçlanma yetisine sahip olan kişilerin, aynı şekilde kambiyo senetlerini kullanarak da borçlanabileceği düzenlenmiştir.

4 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Poliçe

Madde 671 – 1. Genel olarak

Poliçenin geçerliliği için sahip olması gereken temel unsurlar belirlenmiştir. Bir belgenin poliçe sayılması için belirli şekil şartlarını ve bilgileri içermesi gerekir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 672 – 2. Unsurların bulunmaması

Poliçelerde bulunması gereken zorunlu unsurlardan biri eksik olduğunda, belirli istisnalar dışında bu belge poliçe olarak kabul edilmez. Ancak vade, ödeme yeri ve düzenlenme yeri belirtilmediğinde kanunen geçerli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 673 – 1. Düzenleyenin aynı zamanda muhatap veya emrine ödenecek kişi olması

Poliçelerin hangi isimlere veya hesaplara düzenlenebileceğini belirler. Poliçe; düzenleyen kişinin kendi emrine, yine kendisinin üzerine veya bir üçüncü kişinin hesabına oluşturulabilir.

Madde 674 – 2. Adresli ve yerleşim yerli poliçe

Bir poliçenin nerede ödeneceğinin nasıl belirlenebileceğini düzenleyen maddedir. Buna göre poliçe; muhatabın yerleşim yerinde, üçüncü bir kişinin yanında veya başka herhangi bir yerde ödenmek üzere hazırlanabilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 675 – 3. Faiz şartı

Poliçelere sadece düzenleyen kişi tarafından, görüldüğünde veya görüldüğünden belirli bir süre sonra ödeneceği belirtilenlere faiz şartı konulabilir. Bu şartın geçerli olması için faiz oranının poliçede gösterilmesi…

Madde 676 – 4. Poliçe bedelinin çeşitli şekillerde gösterilmesi

Poliçe bedelinin farklı şekillerde yazılması durumunda hangi tutarın geçerli olacağını belirler. Bedelin yazı ve rakamla farklı gösterildiği durumlarda yazıya, aynı yöntemle birden çok gösterildiği durumlarda ise en…

Madde 677 – I - Geçerli olmayan imzaların bulunması

Bir poliçede ehliyetsiz kişilerin, sahte imzaların, hayali kişilerin veya kişiyi bağlamayan imzaların bulunması, poliçedeki diğer imzaların geçerliliğini etkilemez.

9 ilgili yargı kararı

Madde 678 – II - Yetkisiz imza

Temsil yetkisi olmadığı halde veya yetkisini aşarak bir başkasının adına poliçeye imza atan kişi, söz konusu poliçeden şahsen sorumludur. Poliçeyi ödeyen kişi, temsil ettiği kişinin sahip olabileceği haklara sahip olur.

2 ilgili yargı kararı

Madde 679 – III - Düzenleyenin sorumluluğu

Poliçeyi düzenleyen kişi, poliçenin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur. Düzenleyen, kabul edilmeme durumunda sorumlu olmayacağını belirtebilir ancak ödenmemeye ilişkin sorumluluk reddi kayıtları geçersiz…

Madde 680 – IV - Açık poliçe

Tamamen doldurulmadan dolaşıma çıkarılan bir poliçenin, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı şekilde doldurulması halinde bu aykırılık hamil kişiye karşı ileri sürülemez. Ancak hamilin poliçeyi kötü niyetle edinmiş…

9 ilgili yargı kararı

Madde 681 – A) Poliçenin devredilmesi

Poliçelerin genel olarak ciro ve zilyetliğin geçirilmesi yoluyla devredilebileceği, ancak "emre yazılı değildir" kaydının bulunduğu poliçelerin sadece alacağın temliki yoluyla devredilebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca…

1 ilgili yargı kararı

Madde 682 – I - Kayıtsız, şartsız olması

Cironun geçerli olması için herhangi bir kayıt veya şarta bağlanmamış olması gerekir; eklenen şartlar geçersiz sayılır. Kısmi ciro yapılamazken, hamiline yapılan cirolar beyaz ciro olarak kabul edilir.

Madde 683 – II - Cironun şekli

Ciro işleminin poliçe üzerine veya "alonj" denilen ek kağıtlara yazılarak imzalanması gerektiğini düzenleyen maddedir. Ayrıca, lehine ciro yapılan kişinin belirtilmediği, sadece imza ile yapılan "beyaz ciro"nun…

8 ilgili yargı kararı

Madde 684 – 1. Devir işlevi

Poliçeden doğan tüm haklar, ciro işleminin yapılması ve belgenin teslim edilmesiyle devredilir. Cironun beyaz ciro olması durumunda, belgeyi elinde bulunduran kişinin ciroyu doldurma, yeniden ciro etme veya belgeyi…

Madde 685 – 2. Teminat işlevi

Poliçeyi ciro eden kişi (ciranta), aksi kararlaştırılmadığı sürece poliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi durumunda sorumludur. Ciranta ayrıca poliçenin yeniden ciro edilmesini yasaklayabilir; bu durumda senedi…

Madde 686 – 3. Hamilin hak sahipliği

Poliçeyi elinde tutan kişinin yetkili hamil olup olmadığı, birbirine bağlı ciro zincirinden anlaşılmasıyla belirlenir. Çizilmiş cirolar geçersiz sayılırken, beyaz ciro sonrası yapılan işlemler belli şartlara…

6 ilgili yargı kararı

Madde 687 – IV - Def’iler

Poliçeden dolayı kendisinden ödeme istenen kişi, düzenleyen veya önceki sahiplerle arasındaki kişisel ilişkilere dayalı itirazlarını mevcut hak sahibine karşı ileri süremez. Ancak hak sahibi, poliçeyi alırken bilerek…

43 ilgili yargı kararı

Madde 688 – 1. Tahsil cirosu

Ciroda "bedeli tahsil içindir" veya "vekâleten" gibi ifadelerin bulunması halinde hamil, poliçeden doğan haklarını kullanabilir ancak poliçeyi sadece tahsil cirosuyla tekrar ciro edebilir. Poliçeden sorumlu olanlar,…

2 ilgili yargı kararı

Madde 689 – 2. Rehin cirosu

Cironun teminat veya rehin amaçlı olduğu belirtilmişse, hamil poliçeden doğan tüm haklarını kullanabilse de kendi yapacağı cirolar yalnızca tahsil cirosu sayılır. Poliçeden sorumlu kişiler, hamilin poliçeyi borçlunun…

1 ilgili yargı kararı

Madde 690 – 3. Vadeden sonraki ciro

Vadenin geçmesinden sonra yapılan cirolar, kural olarak vadeden önce yapılmış gibi sonuçlar doğurur. Ancak ödenmeme protestosu düzenlendikten veya protesto süresi dolduktan sonra yapılan cirolar yalnızca alacağın…

1 ilgili yargı kararı

Madde 691 – I - Kural

Poliçe, vade tarihine kadar hamil veya belgeyi elinde bulunduran herkes tarafından muhatabın yerleşim yerinde kabulüne sunulabilir.

Madde 692 – II - Kabule arz şartı ve yasağı

Poliçeyi düzenleyen kişi, belgenin kabulü için sunulmasını isteyebilir veya belirli bir tarihten önce sunulmamasını şart koşabilir. Bazı istisnai durumlar dışında düzenleyen kişi, poliçenin kabulü için sunulmasını…

Madde 693 – III - Görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi gereken poliçelerde

Görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan poliçelerin, düzenlendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde kabule sunulması gerekir. Bu sürenin uzunluğu düzenleyici tarafından değiştirilebilir ve cirantalar…

Madde 694 – IV - Bir daha kabule arz

Poliçenin kabule arzı sırasında muhatabın yeniden ibraz isteme hakkı ve hamilin belgeyi bırakmama yetkisi düzenlenmiştir. Yeniden ibraz talebinin karşılanmadığına dair iddialar yalnızca protestoya yazılmışsa geçerlidir.

Madde 695 – 1. Genel olarak

Poliçenin kabul edilme şekli ve kabul tarihinin nasıl belirleneceği düzenlenmiştir. Kabul işlemi, poliçe üzerine uygun bir ibare yazılıp imzalanarak veya muhatabın poliçenin ön yüzünü imzalamasıyla gerçekleşir. Bazı…

Madde 696 – 2. Kabulün sınırlandırılması

Poliçenin kabulünün kural olarak kayıtsız şartsız olması gerekirken, muhataba kabulü bedelin bir kısmı ile sınırlama hakkı tanınmıştır. Kabul beyanı, tutar dışında poliçe içeriğinden farklı olduğunda poliçe kabul…

Madde 697 – 3. Adresli ve yerleşim yerli poliçe

Bu madde, poliçelerde ödemenin yapılacağı yer ve kişi ile ilgili usulleri belirler. Özellikle muhatabın ödeme yeri konusundaki yetkilerini ve sorumluluklarını düzenler.

Madde 698 – 1. Genel olarak

Poliçeyi kabul eden kişi, poliçe bedelini vade tarihinde ödemeyi taahhüt etmiş sayılır. Ödeme yapılmaması durumunda poliçe hamili, kendisi düzenleyen olsa dahi, yasada belirtilen haklarını doğrudan kabul eden kişiden…

Madde 699 – 2. Kabul şerhinin çizilmesi

Muhatap, poliçedeki kabul şerhini belgeyi geri vermeden önce silerse kabulden kaçınmış sayılır. Ancak muhatabın, kabulü yazılı olarak bildirdiği kişilere karşı sorumluluğu devam eder.

Madde 700 – I - Aval verenler

Poliçenin bedeli, aval yöntemiyle tamamen veya kısmen güvence altına alınabilir. Bu teminat işlemi, poliçeye imza atmış bir kişi veya üçüncü bir şahıs tarafından gerçekleştirilebilir.

Madde 701 – II - Şekil

Bu madde, poliçelerde aval garantisinin nasıl oluşturulacağını ve şekil şartlarını belirler. Aval şerhinin nereye yazılacağı, hangi ifadelerin kullanılacağı ve imzanın nasıl yorumlanacağı düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 702 – III - Hükümler

Aval veren kişi, kimi garanti ettiyse onunla aynı sorumluluklara sahiptir. Garantilenen borç, şekil hataları dışındaki nedenlerle geçersiz olsa dahi aval verenin sorumluluğu sürer (2. fıkra). Poliçe bedelini ödeyen…

9 ilgili yargı kararı

Madde 703 – 1. Genel olarak

Poliçelerin hangi vade seçenekleriyle düzenlenebileceği belirlenmiştir. Bu seçenekler dışındaki yöntemlerle düzenlenen veya birbirini izleyen farklı vadeler içeren poliçeler geçersiz (batıl) kabul edilir.

Madde 704 – 2. Görüldüğünde ödenecek poliçe

Görüldüğünde ödenecek şeklinde düzenlenen poliçelerin, düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ödemesi için sunulması gerekir. Düzenleyen kişi bu süreyi değiştirebilirken, cirantalar söz konusu süreyi yalnızca…

Madde 705 – 3. Görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek poliçe

Görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek poliçelerin vade tarihi, kabul şerhindeki tarihe veya protesto tarihine göre belirlenir. Şayet kabul şerhinde tarih belirtilmemiş ve protesto çekilmemişse, poliçenin kabule…

Madde 706 – 1. Genel olarak

Poliçelerde vadenin nasıl hesaplanacağı ve kullanılan zaman ifadelerinin ne anlama geldiği düzenlenmiştir. Ay bazlı vadelerde genellikle aynı tarihteki karşı gün esas alınırken, ay başı, ortası ve sonu gibi ifadelerin…

Madde 707 – 2. Takvimlerin çatışması

Poliçelerde düzenleme ve ödeme yerleri arasında takvim farkı olması durumunda vadenin ve ibraz sürelerinin nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. Bu durumlarda kural olarak ödeme yerinin takvimi esas alınır. Ancak…

Madde 708 – I - İbraz

Belirli bir tarihte veya belli bir süre sonunda ödenecek poliçelerin, hamil tarafından ödeme gününde veya takip eden iki iş günü içinde ödenmek üzere sunulması gerekir (1. fıkra). Poliçenin bir takas odasına sunulması,…

Madde 709 – II - Makbuz istemek hakkı

Poliçeyi ödeyen taraf, ödeme karşılığında poliçenin üzerinde ibra şerhi bulunacak şekilde belgenin kendisine verilmesini isteyebilir. Poliçe hamili kısmi ödemeyi kabul etmek zorundadır; bu durumda ödemeyi yapan kişi…

Madde 710 – III - Vadeden önce ve vadesinde ödeme

Poliçeyi elinde bulunduran kişinin vade gelmeden önceki ödemeyi kabul etme zorunluluğu yoktur. Vadeden önce ödeme yapan muhatap tüm riskleri üstlenirken, vadesinde ödeme yapanlar hile veya ağır kusurları yoksa borçtan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 711 – IV - Yabancı ülke parası ile ödeme

Poliçenin ödeme yerinde geçmeyen bir yabancı para ile ödeneceği kararlaştırılmışsa, bedel kural olarak vade günündeki değere göre yerel para ile ödenebilir. Ödeme gecikirse hamil, kurun vade günü veya ödeme günü…

1 ilgili yargı kararı

Madde 712 – V - Tevdi

Bir poliçe, 708 inci maddede belirtilen süre içerisinde ödeme için sunulmamışsa, borçlu poliçe tutarını bir bankaya yatırabilir. Bu işlemin masrafları ve riskleri poliçe hamiline aittir.

Madde 713 – I - Genel olarak

Vadesi geldiği halde ödenmeyen poliçeler için hamil; cirantalara, düzenleyene ve poliçe kapsamında taahhüt veren diğer kişilere başvurabilir. Bazı özel durumlarda ise vade tarihinin gelmesi beklenmeksizin bu başvuru…

Madde 714 – 1. Süreler ve şartları

Poliçelerde kabul etmeme veya ödememe durumlarının resmi bir belge olan protesto ile belirlenmesi zorunludur. Bu belgelerin düzenlenmesi için yasada belirli süreler öngörülmüş olup bazı istisnai hallerde farklı usuller…

Madde 715 – a) Noterlikçe düzenlenmesi

Protestonun, 716 ncı maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe düzenlenmesi gerekmektedir.

Madde 716 – b) İçindekiler

Bu madde, bir protesto belgesinin içerisinde yer alması gereken zorunlu bilgileri belirler. Belgede tarafların kimlik bilgileri, taahhüdün yerine getirilmediğine dair şerhler, işlem yeri ve tarihi ile noter imzası…

Madde 717 – c) Protesto belgesi

Protesto işlemi ayrı bir belge olarak hazırlanır ve poliçeye eklenir. Poliçenin birden fazla nüshası olması durumunda, protestonun sadece bir nüshaya veya asıl senede bağlanması yeterlidir. Bu durumda, diğer nüshaların…

Madde 718 – d) Kısmi kabul hâlinde

Poliçe bedelinin sadece bir kısmı kabul edildiği için protesto düzenlenmesi durumunda, poliçenin bir örneği çıkarılır ve protesto bu örnek üzerine kaydedilir.

Madde 719 – e) Birden fazla kişiye karşı düzenlenen protesto

Poliçeden kaynaklanan bir yükümlülüğün birden fazla kişi tarafından birlikte yerine getirilmesinin zorunlu olduğu hallerde, tek bir protesto belgesi düzenlenir.

Madde 720 – 3. Saklama yükümü

Protesto işlemini gerçekleştiren noterin, poliçenin bir örneğini protesto belgesiyle birlikte saklaması zorunludur.

Madde 721 – 4. Sakat protesto

Noterler tarafından imzalanan protestolar, kanuna uygun düzenlenmemiş olsa veya içerisinde yanlış kayıtlar bulunsa bile geçerlidir. Bu geçerlilik durumu, ilgili noter hakkındaki disiplin hükümlerinin uygulanmasına…

Madde 722 – 5. Protesto düzenlenmesi gerekmeyen hâller

Senet üzerine "gidersiz" veya "protestosuz" şeklinde şerh düşülüp imzalanmasıyla, hamilin başvuru haklarını kullanabilmek için protesto düzenleme zorunluluğu ortadan kalkabilir. Ancak bu kayıt, senedin süresinde ibraz…

1 ilgili yargı kararı

Madde 723 – III - İhbar zorunluluğu

Poliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi durumunda hamil ve cirantaların uyması gereken ihbar süreçlerini düzenler. Bildirimlerin yasal süreler içerisinde ilgili kişilere yapılması ve bunun ispatlanması gerekir.

Madde 724 – IV - Teselsül

Poliçeyi düzenleyen, kabul eden, ciro eden veya aval verenlerin hamiline karşı ortaklaşa sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Hamil, borçlular arasındaki sıraya bakmaksızın istediği kişiye veya tümüne birden başvurabilir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 725 – 1. Hamilin hakkı

Poliçe hamilinin başvurma yoluyla talep edebileceği bedelleri ve masrafları belirler. Başvurma hakkının vadeden önce kullanılması durumunda yapılacak indirimin nasıl hesaplanacağını düzenler.

Madde 726 – 2. Ödeyen kişinin hakkı

Poliçe bedelini ödemiş olan kişi, kendisinden önce gelen borçlulardan belli kalemlerdeki alacaklarını isteyebilir.

Madde 727 – 1. Genel olarak

Borçlu, ödediği bedel karşılığında poliçe ve protesto belgesini ayrı bir makbuzla birlikte geri isteyebilir. Poliçeyi ödeyen cirantaların ise kendi ciroları ile kendilerinden sonra gelen borçluların cirolarını çizme…

Madde 728 – 2. Kısmi kabul hâlinde

Poliçenin kısmen kabul edilmesi durumunda, kabul edilmeyen tutarı ödeyen kişi ödemenin poliçeye işlenmesini ve makbuz verilmesini talep edebilir. Bu kişinin daha sonra diğer ilgililere başvurabilmesi için hamilin…

Madde 729 – VII - Retret

Poliçede aksine bir şart yoksa, başvurma hakkına sahip kişilerin önceki borçlular üzerine "retret" adı verilen ve görüldüğünde ödenmesi gereken yeni bir poliçe düzenleyebileceğini belirler. Metin ayrıca retretten doğan…

Madde 730 – 1. Genel olarak

Poliçe hamilinin, ibraz ve protesto işlemleri için belirlenen yasal sürelere uymaması durumunda borçlulara karşı haklarını nasıl kaybedeceğini düzenler. Ayrıca düzenleyenin belirlediği kabul sürelerine uyulmamasının…

2 ilgili yargı kararı

Madde 731 – 2. Mücbir sebepler

Devlet mevzuatı veya mücbir sebep gibi aşılması imkânsız engeller nedeniyle poliçenin ibraz edilememesi veya protesto düzenlenememesi durumunda yasal süreler uzatılır. Engelin ortadan kalkmasıyla birlikte gerekli…

Madde 732 – B) Sebepsiz zenginleşme

Poliçeden doğan haklar zamanaşımı veya ihmal nedeniyle sona ermiş olsa bile, düzenleyen veya kabul eden kişiler hamilin zararına zenginleştikleri ölçüde borçlu kalmaya devam ederler. Bu sebepsiz zenginleşme talebi…

11 ilgili yargı kararı

Madde 733 – C) Poliçe karşılığının devri

Düzenleyenin iflas etmesi durumunda veya poliçede özellikle belirtilmesi halinde, düzenleyenin muhataptan olan bazı alacak hakları poliçe hamiline geçer. Muhatap, belirli şartların gerçekleşmesinden sonra ödemeyi…

Madde 734 – I - Genel hükümler

Düzenleyenin, cirantaların veya aval verenlerin, poliçeyi kabul edecek veya ödeyecek bir kişi göstermesi mümkündür. Ayrıca belirli şartlar altında, borçlular adına araya giren kişiler de poliçeyi kabul edebilir veya…

Madde 735 – 1. Şartlar, hamilin durumu

Poliçelerin vadesi gelmeden önce araya girilerek kabul edilmesi sürecini ve bunun hamilin başvuru haklarına etkilerini düzenler. Kabul için ibrazın yasaklanmadığı durumlarda araya girilerek kabul mümkündür. Ancak…

Madde 736 – 2. Şekil

Poliçelerde araya girerek kabul işlemi, poliçe üzerine yazılıp araya giren kişi tarafından imzalanarak yapılır. Kabul beyanında kimin lehine araya girildiği belirtilmelidir; belirtilmemişse bu işlem düzenleyen lehine…

Madde 737 – 3. Araya girerek kabul edenin sorumluluğu

Araya girerek kabul eden kişinin, hamile ve kendisinden sonraki borçlulara karşı sahip olduğu sorumlulukları düzenler (1. fıkra). Belirli şartların yerine getirilmesi durumunda poliçe ve ilgili belgelerin hamilden geri…

Madde 738 – 1. Şartları

Poliçeyi elinde bulunduran hamil, başvuru haklarını kullanabileceği durumların tamamında araya girerek ödeme yapabilir. Bu ödemenin, karşı tarafın ödemek zorunda olduğu miktarın tamamını kapsaması ve belirlenen süre…

Madde 739 – 2. Hamilin ibraz yükümlülüğü

Poliçenin ödeme yerinde yaşayanlarca kabul edilmesi veya onlara gösterilmesi durumunda, hamilin belirlenen süre içinde ibraz işlemini yapması ve gerekli hallerde protesto çekmesi gerekir. Protestonun zamanında…

Madde 740 – 3. Reddin sonucu

Bir aracı vasıtasıyla kendisine yapılan ödemeyi reddeden hamil, eğer ödeme yapılsaydı borcu sona erecek olan kişilere karşı başvurma hakkını kaybeder.

Madde 741 – 4. Makbuz

Bir kişinin araya girerek poliçeyi ödemesi durumunda, ödemenin kimin adına yapıldığının poliçe üzerine kaydedilmesi gerekir. Belirtilmediği takdirde ödeme, poliçeyi düzenleyen kişi için yapılmış sayılır. Bu süreçte…

Madde 742 – 5. Hakların devri, araya girenlerin birden fazla olması hâli

Bir kişinin araya girerek ödeme yapması durumunda, bu kişi ödediği kişiye ve ona borçlu olanlara karşı poliçe haklarını kazanır fakat poliçeyi yeniden ciro edemez. Yapılan ödeme ile ödenen kişiden sonra gelen borçlular…

Madde 743 – I - İsteme hakkı

Poliçeler aynı içerikte birden fazla nüsha olarak düzenlenebilir ancak bunların üzerinde ardışık sıra numaralarının yer alması gerekir. Poliçede "tek nüsha" olduğu belirtilmemişse, hamil masrafları kendisi karşılamak…

Madde 744 – II - Nüshalar arasındaki ilişki

Poliçenin nüshalarından birine yapılan ödeme, aksine bir kayıt olmasa dahi diğer tüm nüshaların haklarını ortadan kaldırır. Ancak kabul kaydı bulunan ve iade edilmeyen nüshalar için muhatabın sorumluluğu sürer. Aynı…

Madde 745 – III - Kabul şerhi

Bir poliçenin nüshasını kabul için gönderen kişi, bu nüshayı tutan kişinin adını diğer nüshaların üzerine yazmalı ve nüshayı elinde tutan kişi bunu yetkili hamiline teslim etmelidir. Belge teslim edilmezse, hamilin…

Madde 746 – I - Şekil ve hükümleri

Poliçe hamilleri, poliçenin suretlerini çıkarma hakkına sahiptir. Bu suretlerin orijinal senetteki tüm kayıtlar ve cirolarla birlikte aslına uygun olması ve senedin nerede sona erdiğinin belirtilmesi zorunludur.…

Madde 747 – II - Senet aslının teslimi

Bu madde, kıymetli evrakların suretleri ile asıllarının teslim süreçlerini ve bu belgeler üzerindeki ciro işlemlerinin geçerlilik şartlarını belirler. Senet aslını elinde tutan kişinin, belgeyi suretin yetkili hamiline…

Madde 748 – A) Senet metnindeki değişiklikler

Poliçe metninde yapılan değişikliklerin imzacıların sorumluluğuna etkisi düzenlenmiştir. Değişikliktan sonra imzalayanlar güncel metne, değişiklikten önce imzalayanlar ise önceki metne göre sorumlu tutulur.

1 ilgili yargı kararı

Madde 749 – I - Süreler

Poliçeden doğan hakların hangi süreler sonunda zamanaşımına uğrayacağını belirler. Zamanaşımı süreleri, talebin kime yöneltildiğine ve poliçedeki bazı özel kayıtlar ile işlemlere bağlı olarak değişmektedir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 750 – 1. Sebepleri

Zamanaşımı süresinin hangi işlemlerle kesileceği belirlenmiştir. Belirli yasal girişimlerde bulunulması durumunda mevcut zamanaşımı süreci kesintiye uğrar.

Madde 751 – 2. Hükümleri

Zamanaşımını kesen işlemler, yalnızca o işlemin gerçekleştirildiği kişi açısından geçerli olur. Zamanaşımı kesintiye uğradığında, önceki süreyle aynı uzunlukta yeni bir zamanaşımı süresi başlar.

1 ilgili yargı kararı

Madde 752 – 1. Tatil günleri

Vadesi pazar veya resmî tatil gününe denk gelen poliçelerin ödenmesi ile kabul ve protesto gibi tüm işlemleri, tatili izleyen ilk iş gününde gerçekleştirilir. Eğer bir işlem süresinin son günü tatile rastlarsa, bu süre…

Madde 753 – 2. Sürenin hesaplanması

Kanunun ilgili kısmında veya poliçede belirtilen sürelerin hesaplanmasında başlangıç günü dikkate alınmaz.

Madde 754 – 3. Atıfet süreleri

Poliçelerde, yasadan veya mahkemeden kaynaklanan atıfet süreleri uygulanmaz.

Madde 755 – D) Poliçeye ilişkin işlemlerin yapılacağı yer

Poliçeyi kabul veya ödeme için sunmak, protesto çekmek ve nüsha istemek gibi işlemler, karşı tarafın iş yerinde veya iş yeri yoksa ikametgahında yapılır. Adres araştırmasında emniyet veya posta idaresinden bilgi…

Madde 756 – E) İmzalar

Poliçe üzerindeki beyanların mutlaka el ile imzalanması gerekmektedir. El yazısıyla atılan imzanın yerini başka hiçbir yöntem alamaz.

Madde 757 – I - Önleyici önlemler

Poliçesi kendi isteği dışında elinden çıkan kişiler, belirli mahkemelere başvurarak poliçenin ödenmesinin engellenmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi kabul ederse, poliçeyi ödeyecek kişiye vade günü geldiğinde parayı…

265 ilgili yargı kararı

Madde 758 – II - Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi

Poliçeyi eline geçiren kişi belirliyse, mahkeme başvuru sahibine iade davası açması için uygun bir süre tanır (1. fıkra). Bu süre zarfında dava açılmazsa, mahkeme muhatap üzerindeki ödeme yasağını kaldırır (2. fıkra).

45 ilgili yargı kararı

Madde 759 – 1. Dilekçe sahibinin yükümlülükleri

Poliçesini kaybeden ve belgenin kimin eline geçtiğinin bilinmediği durumlar için poliçenin iptali talep edilebilir. Bu işlemi başlatan kişinin, poliçenin kendisindeyken kaybolduğunu kanıtlaması ve belgeyle ilgili…

34 ilgili yargı kararı

Madde 760 – a) İçeriği

Mahkeme, dilekçe sahibinin poliçesini kaybettiğine dair beyanlarını inandırıcı bulursa ilan yoluyla çağrıda bulunur. Bu ilanla, poliçeye sahip olan kişinin belgeyi belirlenen sürede teslim etmesi istenir; aksi halde…

54 ilgili yargı kararı

Madde 761 – b) Süreler

Poliçeleri teslim etme süresinin alt ve üst sınırlarını, bu sürelerin başlangıç tarihlerini ve zamanaşımının etkisini düzenleyen maddedir.

44 ilgili yargı kararı

Madde 762 – c) İlan

Poliçenin getirilmesine yönelik ilanların, 35 inci maddede belirtilen gazetede üç kez yapılması gerekir. Özel durumlarda mahkeme, uygun gördüğü farklı ilan yöntemlerine başvurabilir.

52 ilgili yargı kararı

Madde 763 – IV - İade davası

Elden çıkmış bir poliçenin mahkemeye sunulması durumunda, mahkeme başvuruyu yapan kişiye iade davası açabilmesi için uygun bir süre tanır. Eğer bu süre içinde dava açılmazsa, mahkeme poliçeyi sunan kişiye geri verir ve…

15 ilgili yargı kararı

Madde 764 – V - İptal kararı

Elden çıkan bir poliçe, kendisine tanınan süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptal edilir. Poliçe iptal edilmiş olsa dahi, başvuruda bulunan kişi, borcu kabul eden tarafa karşı poliçeden kaynaklanan taleplerini ileri…

53 ilgili yargı kararı

Madde 765 – VI - Teminat

Mahkeme, bir poliçenin iptaline karar vermeden önce kabul eden taraftan poliçe bedelini yatırmasını ve yeterli teminat göstermesini isteyebilir. Bu teminat, poliçeyi iyi niyetle devralan kişilerin uğrayabileceği…

1 ilgili yargı kararı

Madde 766 – A) Ehliyet

Poliçe ile borçlanmak için gereken ehliyet, kişinin tabi olduğu devletin hukukuna göre belirlenir. Eğer bu hukuk başka bir ülkeye gönderim yapıyorsa o ülkenin hukuku uygulanır. Kişi kendi hukukuna göre ehil olmasa…

Madde 767 – I - Genel olarak

Poliçe ile yapılan borçlanmaların hangi ülkenin şekil kurallarına tabi olduğu belirlenmiştir. İlk borçlanmanın şekil bakımından geçersiz olması, daha sonra yapılan geçerli borçlanmaların durumunu değiştirmez (2.…

Madde 768 – II - Hakların kullanılması ve korunmasına ilişkin işlemler

Poliçeden doğan hakların korunması veya kullanılması için yapılan işlemlerin şekli ile protestonun şekli ve süresi, bu işlemlerin gerçekleştirileceği ülkenin hukukuna göre belirlenir.

Madde 769 – III - Başvurma hakkı

Poliçe borçlularının başvurma haklarını kullanabilmeleri için uymaları gereken sürelerin, poliçenin düzenlendiği yerdeki hukuka göre belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Madde 770 – I - Genel olarak

Poliçeyi kabul eden kişinin borç ilişkilerinden doğacak sonuçlar ile senetteki diğer borçluların sorumluluklarının hangi ülke hukukuna tabi olacağı düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 771 – II - Kısmi kabul ve ödeme

Poliçelerde kabul işleminin sadece belirli bir tutar için yapılıp yapılamayacağı ve hamilin kısmi ödemeleri kabul etmek zorunda olup olmadığı, ödemenin gerçekleştirileceği yerdeki hukuk kurallarına göre belirlenir.

Madde 772 – III - Ödeme

Poliçelerin vadelerinin gelmiş olması durumunda yapılacak ödemeler, vadenin geldiği günün ve ödeme tarihinin hesaplanması ile yabancı para cinsinden olan poliçelerin ödenmesi işlemleri, poliçenin ödeneceği ülkeye ait…

Madde 773 – IV - Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklar

Poliçe nedeniyle ortaya çıkan sebepsiz zenginleşme taleplerinin hangi ülke hukukuna göre çözüleceği belirlenmiştir. Bu tür davalar, talep edilen kişilerin yerleşim yerlerinin bulunduğu ülkenin kanunlarına tabidir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 774 – V - Karşılığın hamile geçmesi

Bir poliçeyi elinde bulunduran kişinin, senedin düzenlenmesine yol açan asıl alacağı elde edip etmeyeceği, senedin düzenlendiği yerdeki hukuk kurallarına göre belirlenir.

Madde 775 – VI - İptal kararı

Bir poliçenin kaybolması veya çalınması durumunda hangi önlemlerin alınacağını, poliçenin ödeneceği yerdeki hukuk kuralları belirler.

İKİNCİ BÖLÜM – Bono veya Emre Yazılı Senet

Madde 776 – A) Unsurlar

Bu madde, bir belgenin bono veya emre yazılı senet sayılabilmesi için içinde bulunması gereken zorunlu unsurları belirler.

21 ilgili yargı kararı

Madde 777 – B) Unsurların bulunmaması

Bir senedin bono sayılabilmesi için kural olarak 776 ncı maddede belirtilen tüm unsurları taşıması gerekir. Ancak vade, düzenleme yeri ve ödeme yeri gibi bazı eksiklikler belirli şartlar altında geçerli kabul edilerek…

1 ilgili yargı kararı

Madde 778 – C) Uygulanacak hükümler

Bu madde, poliçeler için düzenlenen birçok kuralın, bononun doğasına aykırı olmadığı sürece bonolar için de geçerli olduğunu belirler. Buna göre ciro, vade, ödeme, zamanaşımı ve aval gibi konulardaki ilgili hükümler…

35 ilgili yargı kararı

Madde 779 – D) Düzenleyenin sorumluluğu

Bonoyu düzenleyen kişinin sorumluluklarını ve belirli bir süre sonra ödenecek bonoların ibraz süreçlerini düzenler. İbraz işleminin nasıl belgeleneceği ve sürelerin başlangıcı bu maddede açıklanmıştır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Çek

Madde 780 – I - Unsurlar

Bu madde, bir çekin sahip olması gereken zorunlu unsurları ve çek üzerindeki karekod aracılığıyla hangi bilgilere erişilebileceğini düzenler. Karekod üzerinden hesap sahibiyle ilgili mali verilere rıza aranmaksızın…

30 ilgili yargı kararı

Madde 781 – II - Unsurların bulunmaması

Bir senedin çek sayılması için normalde 780 inci maddede belirtilen unsurları taşıması gerekir, ancak bazı istisnai hallerde bu unsurların eksik olması senedin çek niteliğini bozmaz. Maddeyle özellikle ödeme ve…

10 ilgili yargı kararı

Madde 782 – 1. Muhatap olma ehliyeti

Türkiye'de ödenecek çeklerin muhatabının yalnızca bir banka olabileceği belirlenmiştir. Banka dışındaki bir kişi üzerine düzenlenen belgelerin ise çek değil, havale hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

Madde 783 – 2. Karşılık

Çek düzenlemek için kural olarak muhatapta bir karşılık bulunması ve taraflar arasında anlaşma olması gerekse de bu şartların yokluğu senedin çek niteliğini değiştirmez. Muhataptaki karşılık yetersiz olduğunda, bulunan…

2 ilgili yargı kararı

Madde 784 – II - Kabul yasağı

Çeklerde kabul işlemi yapılamaz. Çekin üzerine herhangi bir kabul kaydı yazılsa dahi bu kayıt geçersiz kabul edilir.

Madde 785 – III - Kimin lehine çekilebileceği

Çekin kimin adına düzenlenebileceğine dair kuralları kapsar. Çekler belirli bir kişiye veya hamiline düzenlenebilir. Bazı özel ibarelerin kullanımı veya isim belirtilmemesi durumu, çeki hamiline yazılı çek haline…

Madde 786 – IV - Faiz şartı

Çek üzerine eklenen herhangi bir faiz şartının geçersiz olduğu ve yazılmamış sayılacağı düzenlenmiştir.

Madde 787 – V - Adresli ve yerleşme yerli çek

Çekin, muhatabın yerleşim yerinde veya başka bir konumda üçüncü bir kişi aracılığıyla ödenmek üzere düzenlenmesi mümkündür. Ancak ödemeyi yapacak olan bu üçüncü kişinin bir banka olması zorunludur.

Madde 788 – A) Devredilebilirlik

Belirli bir kişi adına düzenlenen çeklerin hangi yöntemlerle başkasına devredilebileceği düzenlenmiştir. Çekin üzerinde yer alan kaytlara göre devir işlemi ciro ile veya alacağın temliki yoluyla gerçekleştirilir.

17 ilgili yargı kararı

Madde 789 – I - Genel olarak

Bu madde, ticari senetlerdeki cironun geçerlilik şartlarını ve özel durumlarını düzenler. Cironun nasıl olması gerektiğini belirleyerek, hangi ciro türlerinin geçersiz olduğunu veya ne anlam taşıdığını açıklar.

Madde 790 – II - Hak sahipliğini ispat görevi

Transfer edilebilir bir çeki elinde bulunduran kişinin, hak sahipliği birbirini takip eden cirolarla kanıtlanabiliyorsa (son ciro beyaz olsa dahi) yetkili hamil olduğu kabul edilir. Üzeri çizilen cirolar yok sayılır;…

32 ilgili yargı kararı

Madde 791 – III - Hamiline yazılı çek üzerine yapılan ciro

Hamiline yazılı bir çeke ciro yapıldığında, ciro yapan kişi başvurma hakkı hükümlerine göre sorumlu olur ancak bu işlem çekin niteliğini değiştirip onu emre yazılı bir çeke dönüştürmez.

1 ilgili yargı kararı

Madde 792 – C) Elden çıkan çek

Bir çek hangi yöntemle olursa olsun hamilin elinden çıktığında, eski hamil haklarını 790. maddeye göre ispat ederse, çeki elinde bulunduran yeni hamil belirli şartlar altında çeki geri vermekle yükümlüdür.

76 ilgili yargı kararı

Madde 793 – D) Protestodan ve ibraz süresinin geçmesinden sonraki ciro

Protesto düzenlendikten, buna benzer bir işlem yapıldıktan veya ibraz süresi dolduktan sonra gerçekleştirilen ciro işlemleri, yalnızca alacağın temliki sonuçlarını doğurur. Tarih taşımayan ciroların ise aksi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 794 – I - Aval

Çekteki bedelin tamamı veya bir kısmı aval verilerek teminat altına alınabilir. Bu teminat, çekte imzası olanlar veya muhatap dışındaki üçüncü kişiler tarafından sağlanabilir.

Madde 795 – II - Muacceliyet

Çeklerin kural olarak görüldüğünde ödeneceği kabul edilir ve buna aykırı kayıtlar geçersiz sayılır (1. fıkra). Düzenlenme tarihinde belirtilen günden önce ödenmesi için sunulan çekler, sunuldukları gün ödenir (2. fıkra).

Madde 796 – 1. Genel olarak

Çeklerin muhataba ibraz edilmesi gereken yasal süreler ve bu sürelerin nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. İbraz süresi, çekin düzenlendiği yer ile ödeneceği yerin konumuna göre değişiklik gösterir. Süreler, çek…

3 ilgili yargı kararı

Madde 797 – 2. Takvim farklılığı

Takvimleri farklı olan iki yer arasında çek düzenlenmişse, düzenlenme tarihi ödeme yerindeki takvimin karşılık geldiği güne çevrilir.

Madde 798 – 3. Takas odası

Çekin bir takas odasına sunulması, ödeme talebi için yapılan ibraz işlemi yerine geçer.

1 ilgili yargı kararı

Madde 799 – 1. Genel olarak

Çekten cayma işleminin geçerli olması için ibraz süresinin dolmuş olması gerekir (1. fıkra). Eğer çekten cayma gerçekleşmemişse, muhatap ibraz süresi geçse bile ödemeyi yapabilir (2. fıkra).

Madde 800 – 2. Özel hâller

Çekin piyasaya sürülmesinden sonra, çeki düzenleyen kişinin ölmesi, medeni haklarını kullanma ehliyetini kaybetmesi veya iflas etmesi durumunda çek geçerliliğini korur.

Madde 801 – V - Ciroların incelenmesi

Cirosu yapılabilir bir çeki ödeyecek olan kişi, ciro zincirinin düzenli bir sıra takip edip etmediğini kontrol etmekle yükümlüdür. Ancak bu kişinin, cirantaların imzalarının gerçek veya geçerli olup olmadığını…

2 ilgili yargı kararı

Madde 802 – VI - Yabancı ülke parasıyla ödenecek çek

Yabancı para cinsinden düzenlenen çeklerin ödeme yerindeki yerel para ile nasıl ödeneceğini ve döviz kurunun nasıl belirleneceğini düzenler. Belirli durumlarda hamilin hangi tarihteki kur üzerinden ödeme isteyebileceği…

Madde 803 – 1. Şekil ve şartları

Çeki düzenleyen veya elinde bulunduran kişi, 804 üncü maddedeki sonuçları oluşturmak için çekin ön yüzüne paralel iki çizgi çekerek çeki genel veya özel olarak çizebilir. Genel çizgiler özel çizgiye…

Madde 804 – 2. Hükümleri

Çizgili çeklerin hangi şartlarda ve kimlere ödenebileceği ile bankaların bu çekleri tahsil etme kuralları düzenlenmiştir. Kurallara aykırı işlem yapanların doğacak zararlardan sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Madde 805 – 1. Genel olarak

Çeki düzenleyen kişi veya hamil, çekin üzerine "hesaba geçirilecektir" veya benzeri bir ifade yazarak nakit ödemeyi engelleyebilir. Bu durumda ödeme sadece hesap kaydı, takas veya hesap nakliyle yapılabilir ve bu…

Madde 806 – a) İflas hâlinde

Hesaba geçirilmek üzere düzenlenen bir çekin hamili, belirli olumsuz durumların gerçekleşmesi halinde çek bedelinin nakit olarak ödenmesini muhataptan isteyebilir veya ödeme yapılmaması durumunda başvurma hakkını…

Madde 807 – b) Hesaba geçirilmeme hâlinde

Hesaba geçirilmek üzere düzenlenen bir çekle ilgili olarak, tutarın hesaba aktarılmaması veya mahsup edilememesi durumunda çek hamilinin başvurma haklarını nasıl kullanabileceği düzenlenmiştir.

Madde 808 – I - Hamilin başvurma hakları

Zamanında ibraz edilen ancak ödenmeyen bir çekin bu durumu belirli yollarla ispatlandığında, çek hamili; cirantalara, çeki düzenleyene ve diğer borçlulara karşı başvurma haklarını kullanabilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 809 – II - Protesto

Protesto veya benzeri belirlemelerin ibraz süresi bitmeden yapılması gerekmektedir. Eğer ibraz sürenin son gününde yapılmışsa, protesto işlemi takip eden iş gününde de gerçekleştirilebilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 810 – III - Başvurma hakkının kapsamı

Çeki elinde bulunduran kişi, başvurma yoluyla çekin ödenmemiş tutarını, faizini, işlem masraflarını ve belirlenen oranda komisyon ücretini isteyebilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 811 – IV - Mücbir sebepler

Devlet mevzuatı veya aşılması imkansız engeller (mücbir sebep) nedeniyle çekin süresinde ibraz edilememesi veya protesto edilememesi durumunda yasal süreler uzar. Bu süreçte hamilin bildirim yükümlülükleri bulunur ve…

1 ilgili yargı kararı

Madde 812 – A) Sahte veya tahrif edilmiş çek

Sahte veya değiştirilmiş bir çekin ödenmesi sonucu ortaya çıkan zarar normal şartlarda muhataba aittir. Ancak, çeki düzenleyen kişinin çek defterini korumada kusurlu olduğunun tespit edilmesi halinde sorumluluk durumu…

3 ilgili yargı kararı

Madde 813 – B) Çekin birden fazla nüsha olarak düzenlenmesi

Hamiline yazılı çekler hariç, uluslararası veya denizaşırı bölge ödemelerini içeren bazı çeklerin birbirinin aynısı olan birden fazla nüshası düzenlenebilir. Bu nüshaların geçerli olması için üzerlerinde ardışık sıra…

Madde 814

Çekin hamilinin; cirantalara, düzenleyene ve diğer borçlulara karşı başvuru hakları, ibraz süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl sonra zamanaşımına uğrar (1. fıkra). Borçluların birbirlerine karşı olan başvuru…

2 ilgili yargı kararı

Madde 815 – D) Bankanın tanımı

Bu bölümdeki "banka" terimiyle, Bankacılık Kanunu'na tabi olan kuruluşların kastedildiği belirtilmiştir. Ödeme yeri Türkiye dışında olan çeklerle ilgili durumlarda ise banka tanımının ödeme yeri hukukuna göre…

Madde 816 – I - Tatil günleri

Çeklerin bankaya sunulması ve protesto işlemleri yalnızca iş günlerinde gerçekleştirilebilir. İşlemler için belirlenen sürenin son günü pazar veya başka bir tatil gününe denk gelirse, bu süre takip eden ilk iş gününe…

Madde 817 – II - Sürelerin hesabı

Kanunun bu Kısmında yer alan süreler hesaplanırken, sürenin başladığı gün dikkate alınmaz.

Madde 818 – F) Uygulanacak hükümler

Bu madde, poliçeler için geçerli olan pek çok kuralın aynı zamanda çekler için de uygulanacağını düzenlemektedir. Ayrıca bazı belirli durumlarda çekler için protesto işlemi yerine başka yollarla tespit yapılabilmesine…

302 ilgili yargı kararı

Madde 819 – A) Muhatap olma ehliyeti

Bir çekin kimin adına düzenlenebileceğinin hangi kurallara tabi olduğu, çekin ödeneceği ülkenin hukukuna göre belirlenir. Söz konusu hukuk nedeniyle çek muhatabının şahsı yönünden geçersiz olsa bile, böyle bir…

Madde 820 – B) Şekil ve süreler

Çeklerdeki borçlanmaların şekli, çekin imzalandığı ülkenin hukukuna göre belirlenir ancak ödeme yeri hukukunda öngörülen şeklin uygulanması da yeterlidir. Ayrıca, 767 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları da uygulanır.

Madde 821 – I - Düzenlenme yeri kanunu

Çek nedeniyle oluşan borçlanmaların hukuki sonuçları, bu işlemlerin gerçekleştirildiği ülkenin hukuk kurallarına göre belirlenir.

Madde 822 – II - Ödeme yeri hukuku

Çeklerle ilgili belirli hususların, çekin ödeneceği ülkenin hukuk kurallarına göre nasıl belirleneceğini düzenleyen maddedir.

Madde 823 – III - Yerleşim yeri hukuku

Çekin muhatabına veya ödemeyi gerçekleştiren üçüncü kişiye karşı açılacak sebepsiz zenginleşme taleplerinde, bu kişilerin ikamet ettikleri ülkenin hukuku uygulanır.

BEŞİNCİ KISIM – Kambiyo Senetlerine Benzeyen Senetler ve Diğer Emre Yazılı Senetler

Madde 824 – I - Tanımı

Emre yazılı olan veya yasalarca bu şekilde kabul edilen kıymetli evrakların, emre yazılı senetler kapsamında olduğu belirlenmiştir.

Madde 825 – II - Borçlunun def’ileri

Emre yazılı senetlere dayalı alacaklarda borçlu; senedin geçersizliğiyle ilgili olan, senetten anlaşılan veya mevcut alacaklıya karşı sahip olduğu kişisel savunmaları ileri sürebilir. Önceki hamiller veya senedi…

6 ilgili yargı kararı

Madde 826 – 1. Genel olarak

Bir belgede poliçe olduğu belirtilmese bile, eğer belge açıkça emre yazılı olarak düzenlenmişse ve poliçede bulunması gereken diğer tüm özellikleri taşıyorsa poliçe hükümlerine tabi olur.

Madde 827 – 2. Kabul zorunluluğunun bulunmaması

Emre yazılı havale belgeleri, kabul işlemi için ibraz edilemez. Eğer bu belgelere rağmen ibraz yapılır ve kabulden kaçınılırsa, hamilin bu gerekçeyle başvurma hakkı bulunmamaktadır.

Madde 828 – 3. Kabulün hükümleri

Emre yazılı bir havalenin, havale olunan kişi tarafından isteğe bağlı olarak kabul edilmesi durumunda poliçenin kabulü hükümleri uygulanır. Bazı özel durumlarda hamilin, vade tarihi gelmeden başvurma hakkını kullanması…

Madde 829 – 4. İcrada uygulanmayacak hükümler

İcra ve İflas Kanunu'ndaki çeklerin, poliçelerin ve emre yazılı senetlerden olan bonoların takibine yönelik kurallar, emre yazılı havale işlemleri için geçerli değildir.

Madde 830 – II - Emre yazılı ödeme vaatleri

Metinde bono olarak belirtilmese bile, emre yazılı düzenlenen ve bononun diğer özelliklerini taşıyan ödeme vaatleri bono kabul edilir. Ancak bu tür belgelere dair bazı özel ödeme ve icra takip kuralları uygulanmaz.

Madde 831 – C) Cirosu kabil olan diğer senetler

Belirli nakdi ödeme veya mal teslimi taahhüdü içeren senetlerin, açıkça emre yazılı olmaları durumunda ciro yoluyla devri mümkündür. Bu belgeler ile makbuz, varant ve konişmentolarda cironun şekli, hak sahipliği ve…

ALTINCI KISIM – Makbuz Senedi ve Varant

Madde 832 – I - Genel olarak

Serbest veya gümrüklenmemiş mal ile hububatı saklama sözleşmesi kapsamında kabul ederek karşılarında makbuz senedi veya varant veren yerlere "umumi mağaza" denir. Bu mağazalar, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının izniyle…

Madde 833 – II - İstisnalar

Genel mağaza hükümlerinin uygulanmadığı durumlar ile bazı senetlerin kıymetli evrak sayılmama şartlarını belirleyen maddedir. Belge vermeden sadece saklama sözleşmesiyle iş yapan yerler için Türk Borçlar Kanunu…

Madde 834 – 1. Makbuz senedi

Genel mağazalara teslim edilen mal ve hububat karşılığında verilen makbuz senetlerinde bulunması gereken zorunlu kayıtlar düzenlenmiştir.

Madde 835 – 2. Varant

Varantların, 834 üncü maddede yer alan kayıtların tamamını içermesi ve bir makbuz senedine bağlı olması zorunludur.

Madde 836 – 3. Defter

Makbuz senedi ve varanttan oluşan belgelerin dip koçanlı bir defterden koparılmış olması zorunludur. Bu defterlerin umumî mağazaya ait diğer belgelerle birlikte saklanması gerekir.

Madde 837 – 4. Kısmi senet

Makbuz senedi veya varant hamilinin, masrafları kendisine ait olmak üzere, daha önce teslim edilmiş malların bölünmesini ve her bölüm için ayrı senetler düzenlenmesini isteme hakkı vardır. Bu durumda mevcut olan eski…

Madde 838 – 1. Genel olarak

Makbuz senedi ve varantlar, emre yazılı olmasalar bile teslim ve ciro yoluyla tek başına veya beraber devredilebilir. Ciro işleminde işlemin yapıldığı tarihin belirtilmesi gerekir. Ayrıca bu iki belge beyaz ciro ile…

Madde 839 – 2. Hükümleri

Senedin teslim edilmek suretiyle ciro edilmesinin doğurduğu sonuçları düzenler. Bu işlemle makbuz senedi ve varantın beraber veya ayrı ayrı devredilmesi halinde malların mülkiyeti veya rehni üzerindeki hakların nasıl…

Madde 840 – 3. Varantın cirosu

Varantın ilk defa ciro edilmesi durumunda teminat altına alınan borç, faiz oranı ve vadenin belirtilmesi gerekir. Bu kayıtlar ayrıca makbuz senedine de aynen işlenerek ciro edilen kişi tarafından imzalanmalıdır.

Madde 841 – I - Yapılamayacak işlemler

Genel mağazalara teslim edilen eşyalar üzerinde kural olarak haciz, el koyma veya rehin işlemi yapılamaz. Bu yasak; varant ile makbuz senedinin kaybı, miras veya iflastan doğan uyuşmazlıklar için geçerli değildir.

Madde 842 – 1. Genel olarak

Varanttan ayrılmış bir makbuz senedi sahibi, borcun ana parasını ve vade gününe kadar olan faizi umumî mağazaya ödeyerek malları vadeden önce çekebilir. Bu işlem için yatırılan para, varantın geri verilmesiyle birlikte…

Madde 843 – 2. Kısmen geri alma

Varanttan ayrılan makbuz senedinin sahibi, depoya teslim edilen benzer mallardan bir kısmını geri almak isterse, belirli bir miktar parayı depo işletmecisine yatırmak zorundadır.

Madde 844 – 1. Şartlar

Vadesi geldiği halde alacağını alamayan varant hamili, protesto çektirdikten on gün sonra rehin hükümleri çerçevesinde teslim edilen malları sattırabilir. (2. fıkra) uyarınca, 841 inci maddede belirtilen durumlar bu…

Madde 845 – 2. Satış bedeli

Malların satış bedelinden öncelikle gümrük resmi, diğer vergi ve harçlar, mağaza ücreti ile yapılan giderler ödenir. Bu kalemler ve teminat altındaki borçlar ödendikten sonra artan tutar, makbuz senedi hamiline…

Madde 846 – 3. Başvurma hakkı

Varant hamilinin, teslim edilen malların satış bedeli alacağını karşılamadığı durumlarda borçluya veya cirantalara başvurma hakkı bulunmaktadır. Bazı ihmaller sonucunda cirantalara karşı haklar kaybedilse dahi borçluya…

Madde 847 – 4. Sigorta

Varant sahibi, sigorta edilen malın kaybolması veya hasara uğraması durumunda, alacağını sigorta bedelinden tahsil edebilir.

Madde 848 – D) Zamanaşımı

Makbuz senedi ve varanttan kaynaklanan istem haklarının zamanaşımı süreleri, poliçelere uygulanan sürelerle aynıdır. Cirantalara karşı yapılacak başvurularda ise zamanaşımı süresi, eşyanın satıldığı gün başlar.

Madde 849 – E) Senetlerin zıyaı

Makbuz senedi veya varantını kaybeden hamil, mülkiyetini ispat ederek, teminat verip mahkeme izniyle ve ilan sürecinden sonra belgenin ikinci nüshasını alabilir veya süresi dolmuş varantlar için borcun ödenmesini…

BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler

Madde 850 – A) Taşıyıcı

Taşıyıcı, taşıma sözleşmesi ile eşya veya yolcu taşıma işini üstlenen kişidir. Taşıyıcı, eşyayı veya yolcuyu varış yerine ulaştırmakla; karşı taraf ise taşıma ücretini ödemekle yükümlüdür. Taşıma işleri ticari işletme…

12 ilgili yargı kararı

Madde 851 – B) Hükümlerin uygulama alanı

Eşya ve yolcu taşımayı arizi (geçici/rastlantısal) olarak üstlenen kişiler hakkında da ilgili Kitap hükümleri, uygun düştükleri ölçüde uygulanır.

Madde 852 – I- Kural

Deniz, demir ve hava yolu taşımacılığı ile posta idaresine yönelik özel hükümlerin geçerliliğinin korunduğu belirtilmiştir.

Madde 853 – II- Özel hükümlerin sorumluluğu etkilememesi

Taşıyıcı ve taşıma işleri komisyoncusu, taşıma işlemini m. 852'de belirtilen özel hükümlere tabi bir kuruluşa yaptırsa bile kendi sorumluluklarının azaltılmasını veya ortadan kaldırılmasını talep edemez. Değişik…

Madde 854 – D) Sorumluluğun kaldırılmasına veya hafifletilmesine ait hükümlerin geçersizliği

Taşıyıcıların, taşıma işleri komisyoncularının ve Devlet iznine bağlı taşıma işletmelerinin kanundan doğan sorumluluklarını azaltan veya tamamen kaldıran tüm sözleşme hükümleri geçersizdir. Söz konusu hükümlerin…

Madde 855 – E) Zamanaşımı

Taşımacılıktan kaynaklanan zararların talep edilebileceği yasal süreleri belirler. Zararın türüne ve taşıyıcının kusur durumuna göre farklı zamanaşımı süreleri uygulanır. Ayrıca sürelerin başlangıç anları ve rücu…

6 ilgili yargı kararı

İKİNCİ KISIM – Eşya Taşıma

Madde 856 – I - Taşıma senedi

Taşıma senedi, taraflardan birinin istemi üzerine hazırlanan ve üç nüshadan oluşan bir belgedir. Söz konusu senet düzenlenmiş olmasa dahi, tarafların karşılıklı anlaşmalarıyla taşıma sözleşmesi kurulmuş sayılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 857 – II - Taşıma senedinin içeriği

Taşıma senedinde yer alması gereken temel kayıtları belirleyen maddedir. Belgenin içeriğinde taraflara ait bilgilere, eşyanın özelliklerine, taşıma sürecine ve maliyetlere ilişkin detayların bulunması gerekir. Bunun…

Madde 858 – III - Taşıma senedinin ispat gücü

Her iki tarafça imzalanan taşıma senedi; taşıma sözleşmesinin kurulduğunun, içeriğinin ve eşyanın teslim alındığının kanıtıdır. Belge, aksine haklı bir çekince konulmadıkça eşyanın dış görünüşünün iyi olduğu ve…

Madde 859 – IV - Yük senedi

Taşıma senedinin düzenlenmediği hallerde, gönderenin isteği üzerine taşıyıcı; eşya ve taşıma hakkında yeterli bilgileri içeren imzalı bir yük senedini gönderene vermekle yükümlüdür.

Madde 860 – V - Refakat belgeleri

Gönderen, eşyayı teslim etmeden önce özellikle gümrük işlemleri için gerekli olan resmî belgeleri taşıyıcıya vermek zorundadır. Taşıyıcı, kendisine teslim edilen bu belgelerin kaybı, hasarı veya yanlış kullanımıyla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 861 – VI - Tehlikeli eşya

Tehlikeli eşya taşımalarında gönderen, riskin türü ve alınacak önlemler hakkında taşıyıcıyı zamanında ve yazılı olarak bilgilendirmek zorundadır. Eğer bildirim yapılmazsa taşıyıcı; eşyanın boşaltılması, depolanması,…

Madde 862 – VII - Ambalaj ve işaret

Eşyanın niteliği ve taşıma şekli nedeniyle ambalajlanması gerekiyorsa, bu işlemi yapmak gönderenin sorumluluğundadır. Ayrıca sözleşme gereği gerekli olan işaretlemelerin de gönderen tarafından yapılması gerekir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 863 – VIII - Yükleme ve boşaltma

Sözleşmede, durumun gereğinde veya ticari teamüllerde farklı bir hüküm yoksa, eşyanın güvenli şekilde yüklenmesi ve boşaltılması gönderenin sorumluluğundadır; taşıyıcı ise işletme güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 864 – IX - Özel durumlarda gönderenin kusursuz sorumluluğu

Gönderen, belirli hatalar nedeniyle kusuru olmasa bile taşıyıcının uğradığı zararları ve giderleri tazmin etmekle yükümlüdür. Ancak gönderenin tüketici olduğu durumlarda, bu tazminat sorumluluğu yalnızca kusuru varsa…

1 ilgili yargı kararı

Madde 865 – X - Gönderen tarafından fesih

Gönderen, taşıma sözleşmesini her zaman feshetme hakkına sahiptir. Fesih durumunda taşıyıcı, belirli hesaplamalarla belirlenen ücreti veya taşıma ücretinin üçte birini talep edebilir; ancak bu haklar belli şartlarda…

Madde 866 – XI - Kısmi taşımayı istem hakkı

Taşıyıcı, eşyanın tamamı yüklenmediğinde gönderenin isteğiyle yola çıkmak zorundadır. Bu durumda taşıyıcı; taşıma ücretinin tamamını, bekleme ücretlerini, eksik yükleme kaynaklı zarar ve giderlerini ve ek teminat…

Madde 867 – XII - Yükleme süresine uyulmaması hâlinde taşıyıcının hakları

Eşyanın belirlenen sürede yüklenmemesi veya hazır edilmemesi durumunda taşıyıcının sahip olduğu haklar düzenlenmiştir. Taşıyıcı, uygun bir süre vererek ihtar çekebilir; bu süre sonunda sonuç alınamazsa sözleşmeyi…

Madde 868 – XIII - Emir, talimat ve tasarruflar

Gönderen ve eşya teslimat noktasına ulaştığında gönderilen, taşıyıcıya taşımanın durdurulması veya yönünün değiştirilmesi gibi talimatlar verebilir. Taşıyıcı, kendi işletmesine veya diğer gönderilere zarar verecek…

Madde 869 – XIV - Taşıma ve teslim engelleri

Eşyanın teslimatı sırasında ortaya çıkan engellere karşı taşıyıcının izleyeceği yol ve tasarruf hakkı sahibinden talimat alma zorunluluğu düzenlenmiştir. Uygun sürede talimat alınamadığında taşıyıcının eşyayı saklama,…

Madde 870 – XV - Taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi

Taşıma ücretinin ödeme zamanı, taşımanın erken bitmesi veya gecikmesi durumundaki ücretlendirmeler ve ücret hesaplamasına temel oluşturan kayıtların geçerliliği düzenlenmiştir. Taşıyıcı, taşıma ücreti dışında gerekli…

Madde 871 – XVI - Gönderilenin hakları ve ödeme borcu

Eşya ulaştığında gönderilen kişi, gerekli yükümlülükleri yerine getirerek eşyanın kendisine teslimini isteyebilir ve oluşabilecek kayıp, hasar veya gecikmeler için taşıyıcıya karşı hak iddia edebilir. Bu süreçte…

Madde 872 – XVII - Ödemeli teslim

Eşyanın teslimatı, kararlaştırılan bedelin nakit veya nakde eş değer bir araçla ödenmesi şartına bağlanabilir. Tahsil edilen bedel, taşıyıcının alacaklıları için gönderene ulaşmış kabul edilir. Parayı tahsil etmeden…

Madde 873 – XVIII - Taşıma süresi

Taşıyıcı, taşımayı üstlendiği eşyayı belirlenen sürede teslim etmek zorundadır. Eğer taraflar arasında bir süre kararlaştırılmadıysa, mevcut şartlara göre dikkatli bir taşıyıcı için uygun olan makul bir süre içerisinde…

1 ilgili yargı kararı

Madde 874 – XIX - Zıya karinesi

Eşyanın belirlenen sürelerde teslim edilmemesi durumunda kayıp kabul edilmesi ve tazminat ödendikten sonra eşyanın bulunması halinde uygulanacak prosedür düzenlenmiştir. Tazminat alan hak sahibi, eşyanın bulunduğuna…

Madde 875 – I - Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk

Taşıyıcının, eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen sürede meydana gelen kaybından, hasarından veya gecikmesinden doğan zararlara ilişkin sorumluluğunu belirler. Zararın oluşmasında tarafların…

29 ilgili yargı kararı

Madde 876 – a) Taşıyıcının özeni

Taşıyıcının, en yüksek özeni göstermesine rağmen engel olamadığı kayıp, hasar ve gecikmelerden dolayı sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

14 ilgili yargı kararı

Madde 877 – b) Araç arızası ve kiraya verenin kusuru

Taşıyıcı, taşıma aracında meydana gelen arızayı veya aracı kiraladığı kişi ile bu kişinin temsilci ve çalışanlarının kusurlarını gerekçe göstererek sorumluluktan kurtulamaz.

Madde 878 – 2. Özel hâller

Bu madde, taşımacılık sırasında meydana gelen kayıp, hasar veya gecikmelerde hangi durumlarda taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağını belirler. Belirli şartların varlığı halinde sorumluluğun olmadığı kabul edilirken,…

3 ilgili yargı kararı

Madde 879 – III - Yardımcıların kusuru

Taşıyıcı; hem kendi çalışanlarının hem de taşıma işlemini gerçekleştirmek için destek aldığı kişilerin, görevleri sırasında yaptıkları hatalardan ve ihmallerden sorumludur. Bu kişilerin davranışları, tıpkı taşıyıcının…

9 ilgili yargı kararı

Madde 880 – IV - Tazminatta esas alınacak değer

Eşyanın kaybı durumunda tazminat, eşyanın teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Hasar oluşmuşsa, teslim anındaki hasarsız değer ile hasarlı değer arasındaki fark ödenir. Değer tespiti piyasa…

12 ilgili yargı kararı

Madde 881 – V- Zarar saptama giderleri

Eşyanın kaybolması veya zarar görmesi durumunda taşıyıcı, bkz. m. 880 kapsamındaki tazminatın yanı sıra zararın belirlenmesi için yapılan zorunlu masrafları da ödemekle yükümlüdür.

Madde 882 – VI - Sorumluluk sınırları

Bu madde, taşımacılıkta meydana gelen kayıp, hasar veya gecikme durumlarında taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarlarının üst sınırlarını belirler. Tazminatlar genellikle gönderinin ağırlığına veya taşıma ücretine göre…

18 ilgili yargı kararı

Madde 883 – VII - Diğer giderlerin tazmini

Kayıp veya hasardan sorumlu olan taşıyıcı, belirlenen tazminatın yanı sıra taşıma ücretini iade etmek ve taşımayla ilgili vergi, resim ile diğer giderleri ödemekle yükümlüdür. Hasar durumunda bu ödemeler, 880 inci…

3 ilgili yargı kararı

Madde 884 – VIII - Diğer zararlarda sorumluluğun en yüksek tutarı

Taşıyıcının, sözleşmesel yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle oluşan ancak eşyanın kaybı, hasarı, taşıma süresinin aşılması veya kişi zararları dışında kalan diğer zararlardaki sorumluluğu belirlenmiştir. Bu tür…

1 ilgili yargı kararı

Madde 885 – IX - Sözleşme dışı istemler

Gönderen veya gönderilenin kayıp, hasar veya gecikme sebebiyle taşıyıcıya karşı ileri sürdüğü sözleşme dışı taleplerde, kanunda düzenlenen sorumluluktan kurtulma halleri ve sınırlamalar uygulanır. Taşıyıcı, üçüncü…

Madde 886 – X - Sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı

Taşıyıcının veya m. 879'da belirtilen kişilerin, zarara kasten veya pervasızca ve böyle bir zararın doğabileceğini bilerek verdikleri fiil veya ihmallerinin ispatlanması halinde, sorumluluk sınırlamalarından ve…

17 ilgili yargı kararı

Madde 887 – XI - Yardımcı kişilerin sorumluluğu

Eşyanın kaybı, hasarı veya geç teslimi nedeniyle taşıyıcının yardımcılarına karşı ileri sürülen sözleşme dışı sorumluluk taleplerinde, bu kişiler kanunda öngörülen sorumluluk sınırlamalarına ve kurtulma sebeplerine…

Madde 888 – XII - Fiilî taşıyıcı

Taşımanın bir kısmını veya tamamını üstlenen fiilî taşıyıcı, kendi taşıma sürecinde meydana gelen zarar, hasar veya gecikmelerden asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının sorumluluğunu artıran sözleşmeler, fiilî…

2 ilgili yargı kararı

Madde 889 – XIII -Bildirim

Taşıma işlemi sonucunda ortaya çıkan eşya kaybı, hasarı veya gecikmelerin hangi sürelerde ve nasıl bildirilmesi gerektiğini düzenleyen maddedir. Belirlenen süreler içinde bildirim yapılmaması durumunda eşyanın…

2 ilgili yargı kararı

Madde 890 – XIV - Yetkili mahkeme

Birinci ve İkinci Kısım kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda, malın teslim alındığı veya teslim edilmesinin öngörüldüğü yerdeki mahkemeler yetkilidir. Ayrıca asıl taşıyıcı ile fiilî taşıcıya…

2 ilgili yargı kararı

Madde 891 – XV - Hapis hakkı

Taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan alacaklarını tahsil etmek amacıyla mallar ve ilgili belgeler üzerinde hapis hakkını kullanabilir. Bu hak, taşıyıcının malları elinde bulundurduğu veya belgeler yoluyla…

Madde 892 – XVI - Birden çok taşıyıcı

Eşyanın birden fazla taşıyıcı ile taşındığı durumlarda, son taşıyıcının önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmesi gerekince izleyeceği yol ve hapis hakkının kullanımı düzenlenmiştir. Ayrıca bir taşıyıcının…

Madde 893 – XVII - Birden çok hapis hakkının sırası

Bir eşya üzerinde taşıma işlemiyle ilgili birden fazla hapis hakkı olduğunda, bu hakların öncelik sırasını düzenler. Taşıma ile doğrudan bağlantılı olan haklar ilk sırada yer alırken, diğerleri arasında daha sonra…

ÜÇÜNCÜ KISIM – Taşınma Eşyası Taşıması

Madde 894 – A) Uygulanacak hükümler

Bu madde, taşınma eşyasının ne olduğunu tanımlamakta ve bu eşyaların taşındığı sözleşmelere uygulanacak kuralları belirlemektedir. Bu konudaki özel hükümlerde veya uluslararası sözleşmelerde farklı bir düzenleme yoksa,…

Madde 895 – B) Taşıyıcının yükümlülükleri

Taşıyıcının sorumlulukları arasında mobilyaların sökülüp kurulması ile eşyaların yüklenmesi ve boşaltılması yer alır. Gönderenin tüketici olduğu durumlarda (bkz. m. 864/5), eşyaların paketlenmesi ve işaretlenmesi gibi…

Madde 896 – C) Taşıma senedi, tehlikeli mal, refakat belgeleri, bildirim ve bilgi verme yükümlülükleri

Gönderenin tüketici olduğu durumlarda taşıma senedi düzenleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Tehlikeli eşyalarda tüketicinin taşıyıcıyı genel olarak bilgilendirmesi yeterli olup, taşıyıcı da tüketiciye gümrük kuralları…

Madde 897 – D) Gönderenin özel hâllerde sorumluluğu

Gönderen, verdiği zararlar nedeniyle taşıyıcıya tazminat ödemekle yükümlüdür. Tazminat tutarı, taşıma sözleşmesinin yerine getirilmesi için gereken yükleme hacminin metreküpü başına 1.500 Özel Çekme Hakkı olarak…

Madde 898 – E) Sorumluluktan kurtulma sebepleri

Bu madde, taşıyıcının hangi durumlarda meydana gelen kayıp veya hasarlardan sorumlu olmayacağını belirler. Belirli mal türlerinin taşınması veya gönderenin hatalı uygulamaları sonucunda ortaya çıkan zararlarda…

1 ilgili yargı kararı

Madde 899 – F) Sorumluluk sınırı

Taşıyıcının eşya kaybı veya hasarı nedeniyle doğan sorumluluk limitini belirleyen hükümdür. Bu düzenleme, 882 nci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki hükümlerden farklı olarak uygulanır.

Madde 900 – G) Bildirim

Eşyanın kaybı veya zarar görmesi nedeniyle doğan hakların kullanılabilmesi için bu durumun taşıyıcıya bildirilmesi gerekir. Teslimat sonrası belirlenen yasal süreler içinde bildirim yapılmadığı takdirde istem hakları…

Madde 901 – H) Sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı

Gönderenin tüketici olduğu taşımalarda, taşıyıcının gerekli bilgilendirmeleri yapmaması durumunda sorumluluk sınırlandırmalarından yararlanamayacağını düzenler. Sözleşme kurulurken yapılan bilgilendirme eksiklikleri…

1 ilgili yargı kararı

DÖRDÜNCÜ KISIM – Değişik Tür Araçlar ile Taşıma

Madde 902 – A) Sözleşme

Bu kitabın birinci ve ikinci kısım hükümleri, belirli şartların tamamı aynı anda gerçekleşmesi durumunda, farklı araç türlerinin kullanıldığı taşıma sözleşmeleri için de geçerli olur.

Madde 903 – B) Bilinen zarar yeri

Taşımada meydana gelen kayıp, hasar veya gecikmenin hangi aşamada olduğu belliyse, taşıyıcının sorumluluğu o bölüme dair ayrı bir sözleşme yapılmış gibi belirlenir. Söz konusu durumun taşımanın hangi kısmında…

Madde 904 – C) Bildirim ve zamanaşımı

Zararın bildirilmesinde, zarar yerinin bilinip bilinmediğine bakılmaksızın 889 uncu madde hükümleri uygulanır. Taşımanın son aşaması için ayrı bir sözleşme yapıldıysa, bu sözleşmenin bildirim kurallarına uyulması…

Madde 905 – D) Taşınma eşyasının taşıması

Farklı araçlar kullanılarak yapılan taşınma eşyası taşıma sözleşmeleri için Kanun'un Üçüncü Kısım hükümleri uygulanır. Zararın olduğu taşıma bölümüne ilişkin m. 903 hükmü, ancak Türkiye Cumhuriyeti için bağlayıcı bir…

BEŞİNCİ KISIM – Yolcu Taşıma

Madde 906 – A) Kurallara uyma zorunluluğu

Yolcular, taşıyıcının iç hizmetlerin düzenlenmesi için koyduğu kurallara uymakla yükümlüdür.

Madde 907 – B) Seferin yapılamaması

Taşıma sözleşmesi yapıldıktan sonra ancak hareketten önce ortaya çıkan sebeplerle seferin yapılamaması durumundaki kuralları düzenler. Sebibin niteliğine göre sözleşmenin kendiliğinden geçersiz kalması, tazminat…

Madde 908 – I - Hareketin gecikmesi

Yolcunun katlanamayacağı düzeydeki gecikmelerde, yolcu sözleşmeden cayarak ödediği ücreti ve zararını isteyebilir veya yolculuğu tamamladıysa sadece gecikme zararını talep edebilir. Cayma işlemi için belirli bir şekil…

Madde 909 – 1. Yol değiştirme

Taşıyıcının tarife dışı yerlerde durması, sebepsizce yol değiştirmesi veya kendi kusuruyla hedefe geç varması durumunda yolcu, sözleşmeden cayarak tazminat isteyebilir. Taşıyıcının yanındaki yükleri boşaltmak için…

Madde 910 – 2. Zorunlu sebepler

Hükümet emri, idari işlem, araç onarımı veya aniden ortaya çıkan tehlikeli durumlar nedeniyle seferlerin gecikmesi halinde, taraflar arasında özel bir sözleşme yoksa belirli kurallar uygulanır. Bu durumda yolcuya…

Madde 911 – D) Seferin duraklaması

Sözleşmede aksi belirtilmedikçe, sefer başladıktan sonra meydana gelen duraklamalarda ücret ödeme esaslarını düzenler. Duraklamanın sebebine göre ücretin tamamının ödenmesi, ücretin iadesi veya gidilen yol oranında…

Madde 912 – I - Taşıyıcının sorumluluğu

Aksine bir sözleşme olmadığı sürece yolcular, bagaj ve el bagajı için ayrı bir ücret ödemezler. Taşıyıcı, yolcunun eşyalarının kaybolması, hasar görmesi ve kişisel eşyalarından sorumludur.

Madde 913 – II- Taşıyıcının hapis hakkı

Taşıyıcı, seyahat ücretinin güvencesi olarak yolcunun bagajı üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu hakla ilgili uygulama Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri çerçevesinde yapılır.

Madde 914 – F) Taşıyıcının sorumluluğu

Taşıyıcı, yolcuları sağlıkla hedeflerine ulaştırmak ve çevre kirliliğini önlemekle yükümlüdür. Meydana gelen kazaların zararlarını tazmin etmek zorunda olan taşıyıcı, en yüksek özeni göstermesine rağmen kazanın…

2 ilgili yargı kararı

Madde 915 – G) Yolcunun ölümü

Yolculuk sırasında hayatını kaybeden yolcuların bagaj ve eşyalarının, ilgililere teslim edilene kadar güvenli şekilde korunması taşıyıcının sorumluluğundadır. Ölünün yanında bulunan yakınları bu süreci denetleyebilir…

Madde 916 – H) Yönetmelik

Yolcu taşımasının, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir. Bu yönetmelik; yolculuk güvenliği, temizlik standartları ve bagaj kayıtları gibi…

ALTINCI KISIM – Taşıma İşleri Komisyoncusu

Madde 917 – A) Taşıma komisyonculuğu sözleşmesi

Taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi kapsamında komisyoncu eşya taşıtmayı üstlenirken, gönderen kararlaştırılan ücreti ödeme borcuna girer. Bu faaliyet bir ticari işletme faaliyetidir. Belirtilen kısımdaki özel…

2 ilgili yargı kararı

Madde 918 – I - Eşyanın taşıtılması

Bu madde, taşıma işleri komisyoncusunun eşyaların taşınmasına yönelik organizasyon sorumluluklarını düzenler. Komisyoncu; taşıma araçlarının belirlenmesinden sözleşmelerin yapılmasına kadar geniş bir yükümlülük…

4 ilgili yargı kararı

Madde 919 – II - Bildirme yükümlülüğü

Gönderen, eşyaların uygun şekilde ambalajlanmasından, işaretlenmesinden, gerekli belgelerin sunulmasından ve taşıma işleri komisyoncusunun bilgilendirilmesinden sorumludur. Tehlikeli malların durumu, riskleri ve…

Madde 920 – III - Ücretin muacceliyeti

Komisyoncunun ücretinin hangi durumda ödeneceği belirlenmiştir. Buna göre, eşya taşıyıcıya veya taşıyana teslim edildiğinde komisyoncunun ücreti ödenir.

Madde 921 – IV - Kesin ücret

Taşıma giderlerinin dahil olduğu tek bir ücret belirlenmişse, taşıma işleri komisyoncusu taşıyıcının veya taşıyanın hak ve sorumluluklarına sahip olur. Bu durumda komisyoncu, masrafların ödenmesini sadece bunun olağan…

3 ilgili yargı kararı

Madde 922 – V - Gönderenin alacakları

Gönderen, komisyoncunun kendi adına fakat gönderen hesabına yaptığı sözleşmelerden doğan alacaklarını ancak bu alacaklar komisyoncu tarafından kendisine devredildikten sonra isteyebilir. Bu alacaklar ve bunlarla ilgili…

Madde 923 – VI - Hapis hakkı

Taşıma işleri komisyoncusu, bu sözleşmeden doğan tüm alacakları için eşya üzerinde hapis hakkına sahiptir. Söz konusu hak kapsamında Türk Medenî Kanununun 950 ila 953 üncü maddelerinin yanı sıra, 891 inci maddenin…

1 ilgili yargı kararı

Madde 924 – VII - Sonraki komisyoncu

Taşıma işlemine taşıyıcının yanı sıra bir taşıma işleri komisyoncusunun katılması ve eşyayı bu komisyoncunun teslim etmesi durumunda, komisyoncu için taşıma sözleşmesine ilişkin 892 nci madde hükümleri geçerli olur.

Madde 925 – VIII - Halefiyet

Bir önceki taşıyıcıya veya taşıma işleri komisyoncusuna ait alacakların sonraki taşıma işleri komisyoncusu tarafından ödenmesi halinde, önceki kişinin istem ve hapis hakları sonraki taşıma işleri komisyoncusuna geçer.

Madde 926 – IX - Komisyoncunun taşıma işini üzerine alması

Taşıma işleri komisyoncusu, eşyaların taşınmasını şahsen üstlenebilir. Bunu yaptığı takdirde, taşımayla ilgili hak ve sorumluluklar açısından taşıyıcı konumunda olur. Bu durumda, kendi hizmet bedeline ek olarak normal…

1 ilgili yargı kararı

Madde 927 – X - Toplama yük

Taşıma işleri komisyoncusu, kendi adına yaptığı taşıma sözleşmesine dayanarak eşyayı başka göndericilerin eşyalarıyla birleştirip taşıtabilir. Bu hakkı kullandığında, toplam yükün taşınması bakımından taşıyıcının veya…

Madde 928 – I - Komisyoncunun sorumluluğu

Taşıma işleri komisyoncusunun, gözetimi altındaki malların kaybolması, hasara uğraması veya farklı şekillerde zarar görmesi durumundaki sorumluluklarını belirler. Sorumluluğun hangi şartlarda ortaya çıkacağını, hangi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 929 – II - Yardımcıların kusuru

Taşıma işleri komisyoncusu, hem kendi personelinin hem de taşıma işlemi için faydalandığı kişilerin görevlerini yaparken sebep oldukları hata ve ihmallerden kendisi sorumluymuş gibi sorumludur.

Madde 930 – D) Zamanaşımı

Bu madde, ilgili bölümdeki düzenlemelerden kaynaklanan hak ve taleplerin ne kadar sürede zamanaşımına uğrayacağını belirler. Genel kural olarak bu süre bir yıldır, ancak belirli özel durumlarda farklı hükümler uygulanır.

BİRİNCİ BÖLÜM – Genel Hükümler

Madde 931 – I- Gemi, ticaret gemisi

Bu madde, "gemi" ve "ticaret gemisi" kavramlarını tanımlamaktadır. Bir aracın gemi sayılması için belli fiziksel özelliklere sahip olması, ticaret gemisi sayılması için ise ekonomik fayda amacı taşıması gerekir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 932 – II- Denize, yola ve yüke elverişli gemi

Bu madde; bir geminin denize, yola ve yüke elverişli sayılması için gereken temel şartları tanımlar. Geminin fiziksel yapısının, operasyonel hazırlığının ve taşıma kapasitesinin belirlenen kriterlere uygun olması…

Madde 933 – III- Tamir kabul etmez gemi, tamire değmez gemi

Denize elverişsiz hale gelen gemilerin hangi şartlarda "tamir kabul etmez" veya "tamire değmez" olarak nitelendirileceği belirlenmiştir (1. fıkra). Ayrıca, bu değerlendirmelerde esas alınan "önceki değer" kavramının…

Madde 934 – IV- Gemi adamları

Bu madde, 'gemi adamları' kavramının kimleri kapsadığını belirleyen bir tanımdır. Buna göre kaptanlar, gemi zabitleri, tayfalar ve gemide çalıştırılan diğer kişiler gemi adamı sayılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 935 – B) Hükümlerin uygulama alanı

Bu madde, kanunun deniz ticaretiyle ilgili hükümlerinin hangi gemi türlerine uygulanacağını belirlemektedir. Temel olarak ticaret gemilerini kapsayan bu kurallar, içeriğe göre belli kısımlarıyla gezi, eğitim, kamu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 936 – I- Genel olarak

Tüm gemiler, sicile kayıtlı olup olmadıklarına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu ve diğer kanunların uygulanması sırasında taşınır eşya olarak kabul edilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 937 – II- Taşınmazlarla ilgili hükümlerden gemilere uygulanacak olanlar

Gemilerin hangi durumlarda taşınmazlara yönelik hükümlere tabi olacağını düzenler. Bazı gemiler için bu Kanunun 936 ncı maddesi uygulanmazken, Türk Medenî Kanununun belirlenen maddeleri kapsamında gemiler "taşınmaz",…

İKİNCİ BÖLÜM – Geminin Kimliği

Madde 938 – I- Seçme serbestisi

Geminin ilk Türk maliki, diğer gemilerin adlarıyla karışmayacak şekilde istediği ismi seçebilir. Gemi tasdiknamesi olan gemilerin isimleri ise ilgili bakanlığın izniyle değiştirilebilir.

Madde 939 – II- Gövde üzerine yazılma zorunluluğu

Sicile kayıtlı gemilerin isimlerinin gövdelerinin her iki yanına; isim ve bağlama limanlarının ise arka kısımlarına (kıçına) yazılması gerekir. Bu yazıların kalıcı ve kolayca okunabilir olması şarttır.

Madde 940 – I- Türk Bayrağını çekme hakkı ve yükümlülüğü

Bu madde, hangi gemilerin Türk gemisi sayılacağını belirler ve tüm Türk gemilerinin Türk Bayrağı çekmek zorunda olduğunu düzenler. Türk gemisi statüsü için gemi sahibinin, ortakların veya yönetici organların Türk…

1 ilgili yargı kararı

Madde 941 – II- İstisnaları

Türk gemilerinin belirli şartlar altında yabancı bayrak çekebilmesi ve yabancı gemilerin belirli kriterlere bağlı olarak Türk bayrağı çekebilmesinin usullerini belirler.

Madde 942 – III- Türk Bayrağı çekme hakkının kaybedilmesi

Gemiler, 940. madde veya 941. maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartlardan herhangi birinin ortadan kalkmasıyla Türk Bayrağı çekme hakkını kaybeder. Bu durum vakit kaybetmeden Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme…

Madde 943 – 1. Gemi tasdiknamesi

Gemilerin Türk Bayrağını çekme hakkı gemi tasdiknamesi ile ispat edilir ve bu belge olmadan bu hak kullanılamaz. Seyahat boyunca gemi tasdiknamesinin kendisi, sicil müdürlüğünce onaylanmış özeti veya bayrak…

Madde 944 – 2. Bayrak şahadetnamesi

Türkiye dışında bulunan ve Türk Bayrağı çekme hakkı kazanan gemiler için düzenlenen bayrak şahadetnamesinin geçerliliğini ve hangi durumlarda verildiğini belirler. Bu belge bazı durumlarda gemi tasdiknamesi yerine…

Madde 945 – 3. Muaf olma

On sekiz gros tonilatodan küçük gemiler ile madde 935 (2. fıkra, a bendi)'nde belirtilen gemiler, gemi tasdiknamesi ve bayrak şahadetnamesi olmadan Türk bayrağı çekebilirler.

Madde 946 – C) Geminin bağlama limanı

Bir geminin bağlama limanı, o gemiye yönelik seferlerin yönetildiği yer olarak tanımlanmıştır.

Madde 947 – 1. Kanuna aykırı şekilde bayrak çekme

Türk Bayrağı çekme yetkisi olmadığı halde bu bayrağı çeken veya Türk Bayrağı çekmesi gerekirken yabancı bir devletin bayrağını çeken gemi kaptanlarına yönelik cezai hükümleri düzenler.

Madde 948 – 2. Tasdikname veya şahadetname almadan ve gemide bulundurmadan bayrak çekme

Belirli gemilerin Türk Bayrağı çekebilmeleri için gereken belgeleri almaları ve bu belgeleri gemide bulundurmaları zorunluluğunu düzenler (bkz. m. 945). Belgelerin alınmaması veya gemide bulundurulmaması durumunda…

Madde 949 – 3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek

Ticaret gemisinin kaptanı; harp gemileri ile sahil istihkâmları önünde veya Türk limanlarına girip çıkarken bayrak çekmediği takdirde cezalandırılır.

Madde 950 – 4. Geminin adının ve bağlama limanının yazılmaması

Sicile kayıtlı gemilerde adın ve bağlama limanının usulüne uygun şekilde yazılmasına ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumunda kaptana uygulanacak cezayı düzenler.

Madde 951 – 1. Kusur

947 ile 950. maddeler arasında tanımlanan suçlardan dolayı ceza verilebilmesi için söz konusu fiillerin kasten işlenmiş olması gerekir.

Madde 952 – 2. Suçun işlendiği yer ve işleyenin vatandaşlığı

947 ve 948 inci maddelerde düzenlenen fiiller, yabancı bir ülkede veya açık denizde işlense bile cezalandırılır.

Madde 953

Gemi tasdiknamesi ve bayrak şahadetnamesinin düzenlenmesi, gemi isminin yazım şekli ve ilgili bölüm hükümlerinin uygulanışı Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Gemi Sicili

Madde 954 – I- Sicil müdürlükleri ve bölgeleri

Türk gemileri için gemi sicillerinin nerede tutulacağı, kimlerin yönetiminde olacağı ve hangi mahkemelerin gözetimine tabi olduğu belirlenmiştir. Bu süreçte ayrıca Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır.

Madde 955 – II- Yetkili sicil müdürlüğü

Gemilerin hangi sicil müdürlüğüne tescil edileceği belirlenmiştir. Genel kural olarak gemiler bağlama limanının bağlı olduğu müdürlüğe kaydedilir ancak bazı özel yönetim durumlarında malike sicil seçme hakkı…

Madde 956 – III- Tescili caiz gemiler

Gemi siciline kaydedilebilen gemilerin türleri belirlenmiştir. Bu kapsamda, madde 940 gereğince Türk bayrağını çekme hakkı bulunan ticaret gemileri ile madde 935'in ikinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen…

1 ilgili yargı kararı

Madde 957 – IV- Tescili zorunlu gemiler

Ticaret gemisi sahipleri, sahip oldukları gemi 18 gros ton ve üzerinde ise bu geminin tescil edilmesini istemek zorundadır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 958 – V- Tescili caiz olmayan gemiler

Belirli özelliklere sahip bazı gemilerin Türk Gemi Siciline kaydedilmesi yasaktır.

Madde 959 – 1. Şekli

Bir geminin gemi siciline tescil edilebilmesi için gemi sahibinin veya ortak sahiplerden birinin talepte bulunması gerekir. Bu talep işlemi bir dilekçe ile yapılır.

Madde 960 – 2. İçeriği

Gemi tescili talebinde bulunurken bildirilmesi zorunlu olan hususlar düzenlenmiştir. Bu kapsamında geminin teknik özellikleri, malike dair kimlik ve sicil bilgileri, edinme sebebi ve bayrak hakları gibi detayların…

Madde 961 – a) Genel olarak

Bu madde, gemilerin tescil işlemleri sırasında ibraz edilmesi gereken belgeleri ve beyanların doğrulama şartlarını belirler. Teknik özelliklerin, bayrak çekme hakkının ve ölçüm sonuçlarının belgelendirilmesi kurala…

Madde 962 – b) Yabancı sicile kayıtlı gemiler için

Daha önce yabancı sicile kayıtlı olan bir Türk gemisinin Türk Gemi Siciline kaydedilmesi için yabancı sicilden çıktığını gösteren belgelerin sunulması gerekir. Tescili zorunlu olan gemilerin malikleri, yabancı…

Madde 963 – 1. Tescil edilecek hususlar

Bu madde, bir geminin sicile tescili sırasında kaydedilmesi gereken bilgileri, mülkiyet itirazlarının nasıl işleneceğini ve yapı halindeki gemilere ait ipoteklerin devrini düzenler. Tescil işlemleri yetkili sicil…

Madde 964 – 2. Değişiklikler

Gemi siciline tescil edilmiş bilgilerdeki değişikliklerin ve geminin durumuna dair önemli gelişmelerin sicil müdürlüğüne nasıl bildirileceğini düzenleyen maddedir. Bu süreçte yapılacak bildirimlerin usulü ve başvuruda…

Madde 965 – I- İstem üzerine

Geminin batması, tamir edilemeyecek hale gelmesi veya Türk Bayrağını çekme hakkını kaybetmesi durumunda istem üzerine sicilden kaydı silinir. Tescili isteğe bağlı olan gemilerin kaydı ise maliklerin istemiyle…

Madde 966 – 1. Genel şartları

Esaslı şartların eksikliği veya belirli durumların bildirilmemesi halinde madde 33 hükümleri uygulanır ve hak sahiplerine bildirim yapılır; hak sahipleri bilinmiyorsa resmi ilan yoluna gidilir. Geminin sicilden…

Madde 967 – 2. Özel hâller

Tescilli bir gemiye yirmi yıl boyunca hiçbir işlem yapılmamışsa ve bakanlık bilgilerine göre geminin yok olduğu veya kullanılamaz hale geldiği anlaşıldığında kaydı silinebilir. Gemi üzerinde ipotek veya intifa hakkı…

Madde 968 – I- İçeriği

Geminin sicile kaydedilmesiyle birlikte sicil müdürlüğü tarafından tüm kayıtların yer aldığı bir gemi tasdiknamesi düzenlenir. Bu belgede gerekli evrakların sunulduğu ve geminin Türk bayrağını çekme hakkına sahip…

Madde 969 – II- Yeniden düzenlenmesi

Yeni bir gemi tasdiknamesi veya onaylı özetinin verilebilmesi için mevcut belgenin sunulması veya kaybedildiğinin inandırıcı şekilde kanıtlanması gerekir. Geminin yurt dışında olduğu durumlarda yeni belge, eskisinin…

Madde 970 – III- Değişiklikler

Gemi siciline yapılan her türlü kaydın vakit kaybetmeden gemi tasdiknamesine de işlenmesi gerekir. Fakat gemi payının devrine getirilen sınırlamalara dair kayıtlar için bu kural geçerli değildir.

Madde 971 – IV- İbraz zorunluluğu

Gemi sicilindeki kayıtların değiştirilmesi, mülkiyetin devri veya hisse edinimi durumunda, talepte bulunanların gemi tasdiknamesini ve varsa onaylı özetini sicil müdürlüğüne sunması zorunludur. Gemi bağlama limanında…

Madde 972 – E) Sicil işlemlerini yaptırmaya davet

Gemi siciline kayıt, değişiklik veya silme işlemleri yapmakla ya da gerekli belgeleri sunmakla yükümlü olanların, durumu öğrendikten sonra 15 gün içinde bu işlemleri tamamlaması gerekir. Bu süreye uyulmaması halinde 33…

Madde 973 – I- Sicilin açıklığı

Gemi sicili herkese açıktır; herkes kayıtları inceleyebilir ve masrafları karşılığında örneklerini alabilir. Haklı bir çıkarı olduğunu kanıtlayan kişiler ise daha detaylı dosyalara, ilgili belgelere ve henüz…

Madde 974 – II- Sicil karineleri

Gemi siciline yapılan kayıtların, sahiplik ve diğer haklar üzerindeki belirleyici etkisini düzenler. Sicildeki kayıtlar temel alınarak kimin hak sahibi olduğu belirlenirken, kaydın silinmesiyle hakkın sona erdiği kabul…

Madde 975 – III- Sicilin gerçek hukuki duruma uygun hâle getirilmesi

Gemi sicilindeki kayıtlar; mülkiyet, ipotek, intifa hakkı veya belirli tasarruf sınırlamaları açısından gerçek hukuki durumla örtüşmediğinde, hakkı ihlal edilen kişi ilgili tarafın onayını isteyerek kaydı düzeltebilir.…

Madde 976 – IV- İtirazlar

Gemi sicilindeki kayıtların yanlış olduğu durumlarda, 975 inci maddede belirtilen hallerde sicile itiraz kaydedilebilir. Bu işlemin gerçekleşmesi için ihtiyati tedbir kararı alınması veya kayıt değişikliği nedeniyle…

Madde 977 – 1. Verilebilecekleri hâller

Gemi veya gemi ipoteği üzerindeki hakların kurulması, kaldırılması veya değiştirilmesi taleplerini güvence altına almak için gemi siciline şerh konulabilir. Bu işlem gelecekteki veya şarta bağlı istem haklarını da…

Madde 978 – 2. Verilmesi

Gemi veya hak üzerine şerh konulabilmesi için bir ihtiyati tedbir kararı bulunması veya hakkında işlem yapılan kişinin onayı gereklidir. Bu süreçteki ihtiyati tedbir kararlarında, hakkın tehlikede olduğuna dair…

Madde 979 – 3. Sağladığı hak

Gemi mülkiyeti, ipoteği, ipotek üzerindeki haklar veya intifa hakkının kazanılması, lehine şerh konulan kişiye karşı geçersiz olduğunda, şerh sahibi gerekli işlemlere onay verilmesini isteyebilir. Bu düzenleme, istem…

Madde 980 – 4. Hükümden düşmesi

Sicile şerh koydurarak alacağın teminat altına alındığı ancak alacaklının belli olmadığı durumlarda, belirli şartlar oluşmuşsa ilan yoluyla çağrı yapılarak bu hakkın iptaline karar verilebilir. Karar verildiğinde…

Madde 981 – 5. Silinmesi

Gemisi veya hakkı üzerine konulan şerh nedeniyle kısıtlama yaşayan kişi, söz konusu alacağın talep edilmesini kalıcı olarak imkânsız kılan bir savunma aracına (def'e) sahipse, şerhin silinmesini alacaklıdan isteyebilir.

Madde 982 – VI- İtiraz veya şerhin kalkması

Bir ihtiyati tedbir kararına dayanarak tescil edilen itiraz veya şerhler, söz konusu tedbir kararının kalkması veya düşmesi durumunda aynı şekilde kalkar.

Madde 983 – VII- Sicile güven ilkesi

Gemi siciline dayanarak mülkiyet, intifa hakkı veya ipotek gibi haklar kazanan kişiler için sicil kayıtlarının doğru olduğu kabul edilir; ancak kişinin kaydın yanlış olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği durumlar…

Madde 984 – G) Zamanaşımı

Tescil edilen ayni haklar, tescil devam ettiği sürece zamanaşımına uğramaz; ancak belli tarihte ödenmesi gereken birikmiş edimler ve tazminat talepleri bu kuralın istisnasıdır. Ayrıca sicile kayıtlı itirazlara konu…

Madde 985 – H) Kayıt giderleri

Gemi veya gemi paylarının mülkiyet devri ile ayni hak tesisi işlemlerine ilişkin kayıt ve belge masraflarının kim tarafından ödeneceği düzenlenmiştir. Aksi kararlaştırılmadığı sürece bu giderler hakkı kazanan tarafa…

Madde 986 – I- Genel olarak

Yapı halindeki gemilerin hangi şartlarda özel sicile kaydedileceğini ve tescil işlemlerinin hangi makamca yürütüleceğini belirler. Belirli koşullar altında yapılan kayıt işleminde, yapım yerindeki sicil müdürlüğü…

Madde 987 – a) Şekli

Yapı halindeki gemilerin özel sicile kayıt süreci düzenlenmiştir. Kayıt işlemi malikin, ipotek hakkı tescili isteyen tersane sahibinin başvurusuyla veya haciz kararı olan alacaklıların talebiyle yapılır.

Madde 988 – b) İçeriği

Yapı halindeki gemilerin tescili için başvuru sırasında bildirilmesi gereken bilgileri ve bu gemiler üzerine ipotek kurulması için gereken ispat şartlarını belirler.

Madde 989 – a) Tescil edilecek hususlar

Bir yapının kaydı sırasında 988 inci maddenin birinci fıkrasındaki hususlar, ikinci fıkrasındaki belgenin niteliği ve kayıt tarihi sicile işlenir. Hazırlanan kayıt, yetkili memurun imzasıyla kesinleşir.

Madde 990 – b) Değişiklikler

Yapının maliki veya tersane sahibinin, tescilli bilgilerdeki değişiklikleri ve geminin yapımının tamamlandığını belgeleriyle birlikte gecikmeksizin sicil müdürlüğüne bildirmesi zorunludur. Birden fazla kişinin başvuru…

Madde 991 – c) Hükümleri

Yapı halindeki gemiler için tutulan özel sicilin işleyişi ve bu sicile yapılan tescillerin hukuki sonuçları düzenlenmiştir. Sicil kayıtlarının incelenmesi belirli şartlara bağlanmış ve hangi kanuni maddelerin bu sicil…

Madde 992 – d) Silme

Gemi yapısının sicildeki kaydı; yabancı ülkeye teslim edilmesi, malik ile tersane sahibinin istemesi veya yapının harap olması durumunda silinir. Bazı silme işlemleri için ipotekli alacaklıların onayı gerekirken,…

Madde 993 – J) Sicil müdürlüğünün kararlarına itiraz

Sicil müdürlüğü tarafından verilen kararlara karşı, Kanun'un 34. maddesinde belirtilen usullerle itiraz edilebilir.

Madde 994

Gemi sicilinin kurulması, işletilmesi, personelin nitelikleri, işlemlerin belgelendirilmesi ve kayıtların güncellenmesine dair detaylı kuralların Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği…

Madde 995 – L) Türk Uluslararası Gemi Sicili

Türk Uluslararası Gemi Sicili ile ilgili mevcut düzenlemelerin geçerli olduğu belirtilmiştir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Mülkiyet ve Diğer Ayni Haklar

Madde 996 – A) Sicile kayıtlı gemilere

Kanunda aksi belirtilmediği sürece, bu bölümdeki düzenlemeler sadece Türk Gemi Siciline kayıtlı gemiler için geçerlidir.

Madde 997 – B) Sicile kayıtlı olmayan gemilere

Türk Gemi Siciline kayıtlı olmayan Türk gemilerinin mülkiyeti ve sınırlı ayni haklarına Türk Medenî Kanununun taşınırlara yönelik hükümleri uygulanır. Gemi veya paylarının devri durumunda taraflar, masrafları…

1 ilgili yargı kararı

Madde 998 – 1. Sahiplenme

Sahipsiz bir gemiyi sahiplenme yetkisi yalnızca Devlete aittir. Sahipsiz gemi, sahibi sicil kayıtlarından tespit edilemeyen veya mülkiyeti kuralına uygun şekilde bırakılan gemidir. Devlet, gemi siciline kendi adını…

Madde 999 – 2. Olağan zamanaşımı

Gemi sicilinde malik göründüğü halde gerçekte maliki olmayan kişiler, belirli şartların oluşması durumunda geminin mülkiyetini kazanabilirler. Bu hakla ilgili gereken süre ve usuller belirlenmiştir.

Madde 1000 – 3. Olağanüstü zamanaşımı

Sicile kaydedilmemiş veya sahibi on yıl önce ölmüş ya da gaip olmuş bir gemiyi on yıl boyunca davasız ve kesintisiz olarak elinde tutan kişiler, mahkeme kararıyla geminin kendi adlarına tescilini isteyebilirler. Tescil…

Madde 1001 – 1. Devrin şekli

Gemi siciline kayıtlı bir geminin devr edilebilmesi için malik ile alan kişinin anlaşması ve geminin zilyetliğinin devredilmesi gerekir. Bu anlaşmanın noterce onaylı yazılı bir belge şeklinde yapılması veya gemi sicil…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1002 – 2. Devrin kapsamı

Geminin devri durumunda, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, gemiyle beraber devredene ait olan eklentilerin mülkiyeti de yeni sahibine geçer. Eklentilerin başkasına ait olması veya haklarla sınırlandırılması halinde…

Madde 1003 – I - Geminin zıyaı

Sicile kayıtlı bir geminin batması, patlaması veya tamamen harap olması gibi nedenlerle yok olması durumunda, gemi üzerindeki mülkiyet hakkı sona erer. Ancak gemi sahibinin, varsa yararlanılabilir enkaz üzerindeki…

Madde 1004 – II- Terk

Sicile kayıtlı bir geminin sahibi, mülkiyet hakkından vazgeçtiğini sicil müdürlüğüne bildirip tescil ettirerek gemiyi terk edebilir.

Madde 1005 – III- Zamanaşımı

Gemiyi elinde bulunduran kişinin durumuna göre eski malikin mülkiyet hakkının ne zaman sona ereceği düzenlenmiştir. Mülkiyet hakkı, olağan zamanaşımı şartlarının oluşmasıyla veya belirli bir dava sonucunda tescil…

Madde 1006 – 1. Aslen

Sicile kayıtlı gemi paylarının veya iştirak paylarının ilk kez elde edilmesi, sicile kayıtlı gemilere yönelik mevcut hükümlere tabidir.

Madde 1007 – a) Devir yoluyla

Sicile kayıtlı gemi paylarının mülkiyeti, tarafların yazılı ve noter onaylı veya gemi sicil müdürlüğünde yaptıkları anlaşmayla devrolur. Ortak girişimlerde paylar genellikle diğer ortakların onayı olmadan…

Madde 1008 – b) İştirak payının bırakılması yoluyla

Donatma iştiraklerinde yeni bir yolculuğa çıkma, gemi tamiri veya gemi borçlarının ödenmesi kararları alındığında, bu karara katılmayan ortaklar paylarını bedelsiz bırakarak ödeme yükümlülüğünden kurtulabilirler. Bunun…

Madde 1009 – II- Zıyaı

Sicile kayıtlı gemi ve iştirak paylarının mülkiyet kaybı, sicile kayıtlı gemilere uygulanan mülkiyet kaybı kurallarına tabidir. Ayrıca madde 1008 kapsamında iştirak payı bırakıldığında, usulüne uygun bildirimin…

Madde 1010 – I- Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunmayan yapılar ve yapı payları

Sicile kayıtlı olmayan inşa halindeki gemilerin ve bu gemilere ait payların mülkiyetinin kazanılması veya kaybedilmesi işlemleri, sicile kayıtlı olmayan normal gemiler için geçerli olan kurallara tabidir.

Madde 1011 – II- Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunan yapılar ve yapı payları

Yapı halindeki gemilerin ve bunlara ait payların mülkiyetinin kazanılması veya kaybedilmesi süreçleri, sicile kayıtlı gemiler ve gemi payları için geçerli olan hükümlere tabidir.

Madde 1012 – A) Sicile kayıtlı olmayan gemiler üzerindeki iştirak payının rehni

Sicile kayıtlı olmayan ve bir donatma iştiraki vasıtasıyla işletilen gemilerdeki ortaklık paylarının rehni, Türk Medenî Kanunu'ndaki alacaklar ve diğer hakların rehniyle ilgili hükümlere tabidir.

Madde 1013 – I- Tersane sahibinin ipotek hakkı

Tersane sahipleri, gemilerin yapımı ve onarımından doğan alacakları için söz konusu gemi veya yapı üzerinde ipotek tescili talep edebilirler. Bu haktan önceden vazgeçilmesi mümkün değildir. İpotek tesisi süreçlerinde…

Madde 1014 – 1. Niteliği

Alacakları güvence altına almak amacıyla gemiler üzerine ipotek kurulabileceği düzenlenmiştir. Sicile kayıtlı gemilerin rehni sadece gemi ipoteğiyle sağlanır ve gelecek tarihli veya belirli şartlara bağlı alacaklar…

Madde 1015 – 2. Kurulması

Gemi ipoteğinin kurulması için gemi sahibi ile alacaklının anlaşması ve bu işlemin gemi siciline tescil edilmesi zorunludur. Anlaşmaların geçerli olması için ya noter onaylı yazılı belge şeklinde ya da gemi sicil…

Madde 1016 – 3. Sicile geçirilecek hususlar

Gemi ipoteği tesis edilirken sicile kaydedilmesi gereken bilgiler ile yabancı para, belirsiz alacaklar ve kıymetli evrakla teminatlandırılan alacaklara ilişkin kayıt usulleri düzenlenmiştir.

Madde 1017 – 4. İpoteğin derecesi

Gemiler üzerine konulan ipoteklerin derecelerinin nasıl belirleneceği, Türk Medenî Kanunu'nun taşınmaz rehni ile ilgili kurallarına göre düzenlenmiştir.

Madde 1018 – a) Genel olarak

İpotekli bir geminin hangi alacaklara teminat teşkil ettiğini ve borcun vadesinin geldiğinin bildirilmesine ilişkin usulleri belirler.

Madde 1019 – b) Faizler

Alacağın faizsiz olduğu veya faiz oranının yasal asgari sınırın altında kaldığı durumlarda, ipotek diğer hak sahiplerinin onayı aranmaksızın kanuni faizi kapsayacak şekilde genişletilebilir. Ayrıca faizin ödeneceği…

Madde 1020 – a) Gemi, gemi payı, bütünleyici parça, eklenti, gemi yerine geçen satış veya kamulaştırma bedeli ve tazminat istemleri

Bu madde, gemi üzerindeki ipoteğin kapsamını ve hangi durumda bazı parçaların bu kapsam dışında kalacağını belirler. İpoteğin genel kapsamı için Türk Medenî Kanununun 862 ve 863 üncü maddelerinin uygulanacağı hükme…

Madde 1021 – b) Birlikte gemi ipoteğinde birden çok gemi veya gemi payı

Bir borç karşılığında birden fazla geminin veya gemi payının ipotek verildiği durumlarda, kural olarak her biri borcun tamamından sorumludur. Ancak alacaklı, gerekli işlemlerle sorumluluğun gemiler veya paylar arasında…

Madde 1022 – aa) Kural

Gemi ipoteği, hem sigorta tazminatlarını hem de alacaklının ödediği sigorta primleri ile bunların faizlerini güvence altına alır. Sigortacı, gemi sicilindeki ipoteği bildiği varsayılır; ancak belirli bildirim…

Madde 1023 – bb) Sigortacının yapacağı ödemeler

Sigortacının gemiyi eski haline getirmek veya alacaklılara ödeme yapmak amacıyla yaptığı tazminat ödemelerinin, belli şartlarla ipotekli alacaklı karşısındaki geçerliliği düzenlenmiştir. Ayrıca, geminin onarılması veya…

Madde 1024 – aaa) Bildirim yükümü

İpotekli alacaklıya bildirim yapılmışsa, sigortacının prim ödememe, sözleşmenin erken sona ermesi, teminat azalması veya geçersizlik gibi durumları alacaklıya bildirmesi gereken halleri düzenler. Bazı durumlarda bu…

Madde 1025 – bbb) Birden çok sigortacının varlığında

Geminin birden çok sigortacı tarafından ortaklaşa sigortalandığı durumlarda, gemi sahibi ipotek bildirimini sadece alacaklıya jeran olarak gösterilen sigortacıya yapabilir. Bildirimi alan jeran sigortacı, bu durumu…

Madde 1026 – ccc) İpotekli alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi

İpotekli alacaklı yerleşim yerini değiştirip bunu sigortacıya bildirmezse, bildirimlerin sigortacının bildiği son adrese gönderilmesi yeterli kabul edilir. Bu bildirimler, adres değişikliği yapılmamış olsaydı teslim…

Madde 1027 – dd) Sigortacının borcundan kurtulması

Sigortacı, sigortalı veya sigorta ettirenin fiilleri sebebiyle tazminatı ödemekten kurtulsa bile ipotekli alacaklıya karşı sorumluluğunu korur; aynı kural riziko gerçekleştikten sonraki cayma durumlarında da geçerlidir…

Madde 1028 – ee) İpoteğin ödeyen sigortacıya geçmesi

Sigortacı, belirli şartlar altında (m. 1024'ün ikinci, dördüncü ve beşinci fıkraları ile m. 1027 uyarınca) ipotekli alacaklıya ödeme yaptığı ölçüde gemi ipoteğini devralır. Bu devir işlemi, aynı derecedeki veya sonraki…

Madde 1029 – ff) Sigortacının prim ve ödemeleri kabul etmek zorunluluğu

Sigortacı, vadesi gelmiş sigorta primlerini ve sözleşmeyle belirlenen diğer ödemeleri, yasaya göre reddetme hakkı bulunsa dahi sigortalıdan veya ipotekli alacaklıdan kabul etmek zorundadır.

Madde 1030 – aaa) Gemi maliki aleyhine

Geminin veya tesisatının kötüleşmesi nedeniyle ipotek teminatı riske girdiğinde, alacaklının ipoteği paraya çevirme hakları düzenlenmiştir. İşletme hataları veya dış müdahaleler sonucunda oluşan risklerde mahkeme…

Madde 1031 – bbb) Üçüncü kişiler aleyhine

Üçüncü bir kişinin eylemi sonucunda geminin durumu kötüleşerek ipoteğin sunduğu güvenceyi tehlikeye düşürme riski oluşursa, alacaklı bu kişiye karşı yalnızca ilgili eylemin engellenmesi için dava açabilir (1. fıkra).

Madde 1032 – aaa) Def’ide bulunma hakkı

Hipotekli gemi sahibi, borçlunun alacaklıya karşı sahip olduğu savunmaları kullanabilir. Borcun feshi veya başka bir alacakla takas edilmesi yoluyla alacaklının gemi üzerindeki hakkı engellenebilir. Ancak borçlunun…

Madde 1033 – bbb) Alacağın muacceliyeti için bildirimde bulunma hakkı

Gemi ipoteğiyle ilgili borcun vadesinin gelmesi (muacceliyet) bildirime bağlıysa, bu bildirimin geçerli olabilmesi için alacaklı ile malik arasında karşılıklı yapılması gerekir. Bu işlemde malikliğin tespiti için gemi…

Madde 1034 – ccc) Malike temsilci atanması

Gemi sahibinin Türkiye'de bir ikametgah veya temsilci göstermediği hallerde, alacaklının talebiyle mahkemece bir temsilci atanabilir. Bu uygulama, malikin yerleşim yerinin bilinmediği veya alacaklının kusuru olmaksızın…

Madde 1035 – aa) Gemi malikinin borcu ödeme hakkı

Gemi maliki, borcun vadesi geldiğinde veya borçlunun ödeme hakkına sahip olduğu durumlarda borcu ödeyebilir. Bu ödeme işlemini ayrıca parayı tevdi ederek veya takas yaparak da gerçekleştirebilir.

Madde 1036 – bb) Alacağın malike geçmesi

Malikin aynı zamanda borçlu olmadığı hallerde, alacaklının hakkını yerine getirdiği miktar kadar alacak malike geçer; ancak bu geçiş alacaklının zararına kullanılamaz. Borçlunun malikle arasındaki hukuki ilişkilerden…

Madde 1037 – cc) Gemi malikinin belgelerin verilmesini istem hakkı

Alacaklının hakkı karşılandığında, gemi maliki gemi sicilinin değiştirilmesi veya gemi ipoteğinin silinmesi için gereken belgelerin kendisine verilmesini talep edebilir.

Madde 1038 – aa) Genel olarak

Gemi ipoteği ile teminat altına alınan bir alacak devredildiğinde, kural olarak ipotek de yeni alacaklıya geçer. Devir süreci belirli şartlara ve senetli alacaklar veya üst sınır ipotekleri gibi özel durumlara göre…

Madde 1039 – bb) İtiraz ve def’iler

Gemi maliki, eski alacaklıya karşı sahip olduğu itiraz ve savunmaları yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir. Bu süreçte gemi siciline güvenle ilgili belirlenen özel maddeler uygulanır (m. 983/1-2, m. 975, m. 976 ve…

Madde 1040 – cc) Devri genel hükümlere tabi alacaklar

Birikmiş faizler, ikincil edimler, bildirim ve takip giderleri ile madde 1022'nin ikinci fıkrasında belirtilen alacakların devri ve taraflar arasındaki hukuki ilişki genel hükümlere tabidir. Bu tür alacakların…

Madde 1041 – aa) İpoteğin içeriğinin değiştirilmesi

Gemi ipoteğinin içeriğini değiştirmek için malik ve alacaklının noter onaylı bir sözleşme yapması veya gemi sicil müdürlüğünde anlaşarak bu değişikliği tescil ettirmeleri gerekir. İpotek üzerinde üçüncü bir kişinin…

Madde 1042 – bb) İpoteğin derecesinin değiştirilmesi

Gemi ipoteklerinin derecelerinin nasıl değiştirileceğine dair usuller belirlenmiştir. Derece değişiklikleri için tarafların belirli şekillerde anlaşması, gerektiğinde malikin onayı ve işlemin gemi siciline tescili…

Madde 1043 – cc) İpotekli alacağın yerine başka bir alacağın konulması

İpotekle güvence altına alınan bir alacağın yerine başka bir alacak getirilebilir. Bunun için alacaklı ile malikin noter onaylı sözleşme yapması veya gemi sicil müdürlüğünde anlaşarak durumu tescil ettirmeleri şarttır.…

Madde 1044 – aaa) Alacağın düşmesi

Alacağın sona ermesiyle beraber, kanundaki istisnalar dışında gemi ipoteği de ortadan kalkar. Alacaklı ve borçlunun aynı kişi olması durumu, alacağın ödenmiş olduğu anlamına gelir. Gemi maliki olmayan borçlunun ödeme…

Madde 1045 – bbb) Alacaklı ve malik sıfatlarının birleşmesi

Gemi ipoteğinin sahibi ile geminin mülkiyetinin aynı kişide birleşmesi halinde normal şartlarda ipotek sona erer. Ancak borçlunun farklı bir kişi olması veya alacak üzerinde rehin ya da intifa hakkının bulunması…

Madde 1046 – ccc) Birlikte gemi ipoteğinde malikin alacaklıya ödemede bulunması

Birlikte gemi ipoteğinde, borcu ödeyen gemi maliki, diğer maliklerin gemileri üzerindeki ipotek haklarını rücu hakkı oranında kazanır. Kısmi ödemelerde alacaklının mevcut ipoteği öncelikli kalmaya devam eder. Borcun…

Madde 1047 – ddd) Birlikte gemi ipoteğinde ipoteğin borçluya geçmesi

Birlikte gemi ipoteği kapsamında borçlu, m. 1038 (6. fıkra) uyarınca sadece bir gemi sahibine veya onun hukuki takipçilerine rücu hakkına sahip olduğunda, yalnızca o gemiye ait ipotek borçluya geçer. Bu durumda, ortak…

Madde 1048 – eee) Alacaklının gemi malikine karşı sahip olduğu istem hakkının zamanaşımına uğraması

Gemi sicilinden haksız yere silinen sözleşmeli ipotekler ve tescil edilmemiş kanuni ipotekler, alacaklının gemi sahibine karşı olan talep hakkı zamanaşımına uğradığında sona erer. Bu durumlar, yalnızca ipoteğin…

Madde 1049 – aaa) Tarafların anlaşması

Gemi maliki ile ipotekli alacaklının, 1015 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde anlaşmaları ve ipotek kaydının gemi sicilinden silinmesiyle ipotek sona erer. İpotek üzerinde hak sahibi başka kişiler…

Madde 1050 – bbb) Alacaklının feragati

İpoteğin, alacaklının feragati ve ilgili kaydın sicilden silinmesiyle sona ermesi düzenlenmiştir. Bu süreçte gerekli olan onaylar, feragatin nasıl talep edilebileceği, işlemin geçerlilik şekli ve borcun azalmasına dair…

Madde 1051 – ccc) İpoteğin süresinin dolması

Belirli bir süre için oluşturulmuş ipotekler, bu sürenin tamamlanmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer. Ayrıca, mahkeme kararıyla da ipoteğin düşürülmesi mümkündür.

Madde 1052 – aaa) Alacaklının belli olmaması hâlinde

Gemi siciline kaydedilen ipotekte alacaklının kim olduğu bilinmiyorsa, belirli şartların varlığı halinde ilan yoluyla çağrı yapılarak ipoteğin düşmesine karar verilebilir. Kararın verilmesiyle birlikte ipotek sona erer…

Madde 1053 – bbb) Paranın tevdii hâlinde

Malik, alacak tutarını alacaklı adına yatırarak geri alma hakkından feragat ederse ve bilinmeyen alacaklılara ilanla çağrı yapılırsa ipoteğin kaldırılmasına karar verilebilir. Düşme kararı verildiğinde, aksi bir durum…

Madde 1054 – 1. Konusu

İnşa aşamasındaki gemiler üzerine ipotek kurulabileceği düzenlenmiştir. Bunun için geminin omurgasıyla kızaktan indirilmesi arasındaki sürede belirlenebilir bir isim ve numaraya sahip olması gerekir. Ayrıca belirli bir…

Madde 1055 – 2. Kurulması

Yapı aşamasındaki bir gemiye ipotek konulabilmesi için gemi sahibi ile alacaklının anlaşması ve bu durumun yapı hâlindeki gemilere özgü sicile tescil edilmesi gerekir. Anlaşmanın yazılı yapılması ve imzaların noterce…

Madde 1056 – 3. Kapsamı

İnşa halindeki gemilerin yapım aşamalarında nelerin ipotek kapsamında olduğu ve sigorta tazminatının hangi şartlarda bu kapsama gireceği düzenlenmiştir.

Madde 1057 – 4. Derecesi

Gemi inşaatı aşamasında kurulan ipotek, yapım süreci tamamlandığında mevcut derecesiyle birlikte gemi üzerinde kalmaya devam eder.

Madde 1058 – 5. Uygulanacak hükümler

Yapı halindeki gemiler üzerindeki ipotekler için, bu konudaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, 1014 ile 1053. maddeler arasındaki hükümler uygulanır.

Madde 1059 – A) Kurulması

Sicile kayıtlı gemiler üzerinde intifa hakkı kurulabileceği düzenlenmiştir. Bu hak, aksi kararlaştırılmadıkça sahibine ilgili gemiden tam yararlanma yetkisi verir. Sözleşmeye dayalı intifa hakkının kuruluşunda 1015…

Madde 1060 – B) Uygulanacak hükümler

Sicile kayıtlı gemiler üzerindeki intifa hakları ve bu hakların gemi ipotekleri ile olan ilişkileri Türk Medeni Kanunu hükümlerine tabidir. Hakların öncelik sıralaması, derecelerin değişimi ve zamanaşımı durumlarında…

İKİNCİ KISIM – Donatan ve Donatma İştiraki

Madde 1061 – I- Tanımı

Donatan, gemisini kazanç sağlamak amacıyla suda kullanan gemi sahibidir. Kendisine ait olmayan bir gemiyi kazanç için kendi adına işleten kişi de üçüncü kişiler karşısında donatan kabul edilir. Geminin gerçek sahibi,…

3 ilgili yargı kararı

Madde 1062 – II- Gemi adamlarının kusurlarından doğan sorumluluğu

Donatan, gemi adamlarının ve kılavuzların görevleri esnasında yaptıkları hatalar nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan sorumludur (1. fıkra). Ancak yolcular ve yükle ilgili kişiler söz konusu olduğunda…

3 ilgili yargı kararı

Madde 1063 – III- Yetkili mahkeme

Donatana karşı, donatan sıfatından kaynaklı herhangi bir alacakla ilgili olarak geminin bağlama limanının bulunduğu yerdeki mahkemede dava açılabilir.

Madde 1064 – I- Tanımı

Donatma iştiraki, birden fazla kişinin ortaklaşa sahip olduğu bir gemiyi, aralarındaki sözleşmeyle hep birlikte fayda sağlamak amacıyla suda kullanmasıdır. Ticaret şirketleri veya diğer tüzel kişilerin tek başına gemi…

Madde 1065 – II- İştirakin tescili

Donatma iştirakinin kurulmasından itibaren on beş gün içerisinde ticaret ve gemi sicillerine tescil edilmesi zorunludur. Tescil sırasında iştirake, ortaklara ve temsilcilere ilişkin belirli bilgilerin kaydedilmesi…

Madde 1066 – III- Paydaş donatanlar arasındaki ilişkiler

Paydaş donatanların birbirleriyle olan hukuki ilişkileri ve donatma iştirakinin nasıl temsil edileceği, öncelikle aralarında yaptıkları sözleşme hükümlerine göre belirlenir. Sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmaması…

Madde 1067 – 1. Kararlar

İştirak işlerinin yönetimi, paydaş donatanların oy çoğunluğuyla aldığı kararlara göre yürütülür. Oy hakları gemideki pay oranına göre belirlenirken, toplam payların yarısından fazlasının onayıyla oy çoğunluğu sağlanmış…

Madde 1068 – a) Atanması ve görevden alınması

Donatma iştirakinin işlerini yürütmek amacıyla bir gemi müdürü atanabileceği ve bu kişinin görevden alınmasına ilişkin usuller belirlenmiştir. Atama ve görevden alma süreçleri belli oy oranlarına tabi olup bu…

Madde 1069 – b) Yönetim yetkisi

Gemi müdürünün yönetim yetkisinin sınırlarını ve sorumluluklarını belirleyen hükümdür. Müdürü, belirli önemli işlemler için iştirak kararına ve mevcut yetki sınırlamalarına uymaya tabi kılar.

Madde 1070 – aa) Kapsamı

Gemi müdürü, ortaklığın olağan işlerini yürütmeye, tahsilatlar yapmaya ve bu işlerle ilgili dava ve takiplerde ortaklığı temsil etmeye yetkilidir. Kaptan, yalnızca gemi müdürünün talimatlarına uymakla yükümlüdür. Ancak…

Madde 1071 – bb) Hükümleri

Gemi müdürünün yasal yetkileri kapsamında gerçekleştirdiği hukuki işlemlerden kaynaklanan tüm hak ve borçlar ortaklığa (iştirake) aittir.

Madde 1072 – cc) Sınırlandırılması

Gemi müdürünün yasal temsil yetkisine getirilen sınırlamalar, donatma iştiraki tarafından sadece işlem anında bu kısıtlamayı bilen üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Madde 1073 – aa) Özen yükümlülüğü

Gemi müdürünün, donatma iştirakinin işlerini yürütürken dikkatli ve tedbirli bir donatan gibi davranma zorunluluğunu düzenler.

Madde 1074 – bb) Defter tutma ve belgeleri saklama yükümlülüğü

Gemi müdürünün, iştirak işleri için ayrı bir defter tutması ve bu işlere dair aldığı belgeler ile verdiği belgelerin suretlerini düzenli şekilde saklaması zorunludur.

Madde 1075 – cc) Bilgi ve hesap verme yükümlülüğü

Gemi müdürü, talep eden paydaş donatanlara donatma iştirakiyle ilgili bilgi vermek ve tüm defter ile belgeleri göstermek zorundadır (1. fıkra). Gemi müdürünün hesap vermesine her zaman karar verilebilmektedir (2.…

Madde 1076 – V- Kazanca ve zarara katılma

Geminin ortak işletimi sonucunda oluşan kazanç ve zararın nasıl paylaşılacağını düzenler. Dağıtım, paydaşların gemideki payları oranında ve her takvim yılı sonunda yapılır.

Madde 1077 – VI- Giderlere katılma

Paydaş donatanlar, geminin donatımı ve tamiri gibi tüm ortak giderlere sahip oldukları pay oranında katılmakla yükümlüdür. Gider payını ödemeyip diğer ortakların avans kullandığı durumlarda, temerrüt faizi ve…

Madde 1078 – VII- Paydaş donatanların şahsında değişiklik

Paydaş donatanlardan birinin şahsında meydana gelen değişiklik, donatma iştirakinin sürdürülmesine engel teşkil etmez. Bunun yanı sıra, paydaş donatanların iştirakten çıkarılması mümkün değildir.

Madde 1079 – VIII- Paydaş donatan olan kaptan

Hem kaptan hem de paydaş donatan olan kişinin işine onayı olmaksızın son verildiğinde, ortaklık payının diğer donatanlar tarafından satın alınmasını isteyebileceği düzenlenmiştir. Ancak kaptan, haklı bir sebebi olmadan…

Madde 1080 – 1. İştirakin borçlarından dolayı üçüncü kişilere karşı sorumluluğu

Paydaş donatanlar, ortaklığın borçlarından dolayı üçüncü kişilere karşı sahip oldukları iştirak payları oranında şahsen sorumludurlar. Deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılmasına yönelik hükümler bu kuralın…

Madde 1081 – 2. İştirak payının devredilmiş olması hâlinde

Bu madde, donatma iştiraki paylarının devredilmesi durumundaki sorumlulukları düzenler. Payı devreden kişi bildirimi yapana kadar eski borçlarından sorumlu kalmaya devam ederken, payı alan kişi iktisap anından itibaren…

Madde 1082 – a) Fesih kararı

Donatma iştiraki, ortakların çoğunluk kararı ile feshedilebilir. Geminin devredilmesine yönelik alınan karar da iştirakin feshedilmesi hükmündedir.

Madde 1083 – b) Çıkmak isteyen ortağın fesih istemi

Haklı bir sebebi bulunan paydaş donatanlar ortaklıktan ayrılmayı talep edebilir, bu talepleri reddedilenler ise mahkemeden ortaklığın feshini isteyebilir. Mahkeme haklı sebebi tespit ederse, diğer ortaklara ilgili payı…

Madde 1084 – c) İştirakin iflası

Donatma iştiraki hakkında iflas kararı verilmesi durumunda, söz konusu ortaklık sona erer.

Madde 1085 – 2. Sona ermeyi gerektirmeyen hâller

Bir paydaş donatanın ölmesi veya iflas etmesi, donatma iştirakinin sona ermesine neden olmaz.

Madde 1086 – XI- Tasfiye

Donatma iştirakinin feshi veya geminin devri kararlaştırıldığında, gemi açık artırmaya çıkarılarak iştirak tasfiye edilir. Satış süreci kural olarak belirli yer ve zaman şartlarına tabidir; ancak paydaşlar ortak…

Madde 1087 – XII- Yetkili mahkeme

Paydaş donatanlara karşı donatanlık sıfatlarından kaynaklanan alacak davalarının, geminin bağlama limanının bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği belirlenmiştir. Bu kural, davanın paydaş donatanların tamamına değil,…

ÜÇÜNCÜ KISIM – Kaptan

Madde 1088 – A) özen yükümlülüğü

Gemi kaptanı, yürüttüğü tüm işlerde ve sorumluluğundaki sözleşmeleri uygularken tedbirli bir kaptanın göstermesi gereken özeni göstermekle yükümlüdür.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1089 – B) Sorumluluğu

Gemi kaptanı, kendi kusuru ve görevlerini yerine getirmemesi sebebiyle yolcular dahil olmak üzere gemi ve eşyayla ilgili herkese karşı sorumludur. Donatanın emirlerine uymuş olması kaptanı sorumluluktan kurtarmaz,…

Madde 1090 – 1. Geminin denize ve yola elverişli olup olmadığına dikkat etme

Kaptan, yola çıkıştan önce geminin denize ve yola elverişliliğinden ve gerekli belgelerin gemide bulunduğundan emin olmakla yükümlüdür.

Madde 1091 – 2. Geminin yüklemeye ve boşaltmaya elverişli olup olmadığına dikkat etme

Gemi kaptanı, yükleme ve boşaltma araçlarının uygunluğunu ve istif işleminin denizcilik kurallarına göre yapılmasını takip etmekle yükümlüdür. Ayrıca geminin kapasitesinden fazla yüklenmemesi ile ambarların eşyaları…

Madde 1092 – II- Yabancı mevzuata uyma

Gemi kaptanı, yabancı bir ülkede olduğu süre boyunca o ülkenin yasalarına, özellikle kolluk, vergi ve gümrük kurallarına uymadığı için ortaya çıkan zararları ödemekle yükümlüdür. Ayrıca, harp kaçağı olduğunu bildiği…

Madde 1093 – III- Yola çıkma

Gemi hazır olduğunda kaptan, ilk uygun fırsatta yola çıkmakla yükümlüdür. Hastalık veya başka nedenlerle gemiyi yönetemeyen kaptan, seferin gecikmesini önlemek için ya donatandan talimat almalı ya da yerine başka bir…

Madde 1094 – IV- Gemide hazır bulunma

Kaptan ve ikinci kaptanın gemiyi terk etme şartlarını düzenleyen madde uyarınca, belirli dönemlerde ikisinin aynı anda gemiden ayrılması yasaktır. Kaptanın ayrılması gerektiğinde bir vekil ataması zorunludur. Ayrıca…

Madde 1095 – V- Kaptanın gemi zabitlerine danışması

Tehlike durumunda kaptan, gemi zabitlerine danışsa bile onların aldığı kararla bağlı kalmak zorunda değildir. Uygulanan önlemlere ilişkin tüm sorumluluk daima kaptana aittir.

Madde 1096 – 1. Tutma yükümlülüğü

Her gemide, yolculuk sırasında gerçekleşen temel olayların kaydedildiği "gemi jurnali" isimli bir defterin tutulması zorunludur. Bu defter kaptanın gözetimi altında belirli görevlilerce doldurulur. Ancak liman içinde…

Madde 1097 – 2. İçeriği

Gemi jurnalinin içeriğinde yer alması gereken hususların, engel olmadıkça günü gününe kaydedilmesi gerekir. Bu kayıtlar kaptan ve ikinci kaptan tarafından imzalanır (2. fıkra).

Madde 1098 – 1. Düzenlenmesi istemine yetkili olanlar

Yolculuk sırasında gemiye veya yüke zarar veren bir kaza olduğunda, deniz raporu düzenlenmesi istenebilir. Raporun nerede düzenleneceği, kazanın oluş şekline ve geminin bulunduğu yere göre belirlenir. Bu belgeler yurt…

Madde 1099 – 2. Tespit edilecek konular

Yolculuk sırasında gerçekleşen önemli olaylar, özellikle de kazalar ile zararı engellemek veya azaltmak adına alınan tedbirler; mahkeme veya konsolosluk aracılığıyla tam ve açık bir şekilde belirlenir.

Madde 1100 – 3. Usul

Gemi kazalarına ilişkin tespit işlemleri sırasında izlenecek yöntemler belirlenmiştir. Bu kapsamda kaptanın başvuru süreci, belgelerin sunumu ve mahkeme veya konsolosluk önündeki işleyiş düzenlenmiştir.

Madde 1101 – 4. Tutanağın aslının saklanması

Tutanağın orijinal nüshası mahkeme veya konsolosluk tarafından saklanır. Belgeyle ilgisi olanların talebi üzerine onayı alınmış örnekler kendilerine iletilir.

Madde 1102 – VIII- Donatanın menfaatlerini koruma

Gemi kaybolmuş veya yok olmuş olsa dahi kaptan, gerekli olduğu sürece donatanın çıkarlarını korumakla sorumludur.

Madde 1103 – a) Gemi bağlama limanında bulunduğu sırada

Geminin bağlama limanında olduğu süre boyunca kaptanın gerçekleştirdiği hukuki işlemler, kural olarak donatanı bağlamaz. Bunun istisnası, kaptanın özel bir yetkisinin olması veya borcun başka bir özel sebepten…

Madde 1104 – b) Gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada

Geminin bağlama limanı dışındaki sürelerde kaptanın; geminin donatılarak seyre hazır hale getirilmesi, personelin yönetimi ve yolculuğun güvenliği için donatan adına işlem yapma yetkisi vardır. Kaptan ayrıca taşıma…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1105 – c) Kredi işlemleri

Gemi kaptanı, gemiyi korumak veya seferi sürdürmek için zorunlu hallerde gerekli miktarda borç alma veya veresiye mal alma yetkisine sahiptir. Bu işlemler kural olarak geçerli sayılsa da üçüncü tarafın kötü niyeti veya…

Madde 1106 – 2. Temsil yetkisinin sınırlandırılması

Donatanın, kaptanın kanuni temsil yetkisine getirdiği sınırlandırmaların ihlal edildiğini ancak bu kısıtlamaları bilen kişilere karşı ileri sürmesi mümkündür.

Madde 1107 – 3. Fesihten sonra kaptanın yetkilerinin kaldırılması

Sözleşmeyi feshettiğini bildiren donatan, bildirim süresi boyunca kaptanın yetkilerini kullanmasını yasaklayabilir.

Madde 1108 – 4. Kaptanın vekâletsiz iş görmesi

Vekaleti olmadığı halde donatan adına kendi parasıyla avans veren veya borçlanan kaptan, bu tutarların geri alınması konusunda donatana karşı üçüncü kişilerin haklarına sahiptir.

Madde 1109 – 5. Donatanın kaptanın yaptığı işlemlerden doğan sorumluluğu

Gemiyi yöneten kaptanın yasal yetkileri çerçevesinde yaptığı işlemler sonucunda, donatan üçüncü kişilere karşı haklar kazanır ve borç altına girer. Kaptan, yasal yetkilerini aşmadıkça veya işlemi şahsen üstlenmedikçe…

Madde 1110 – 6. Kaptanın donatana karşı hak ve yükümlülükleri

Bu madde, gemi kaptanı ile donatan arasındaki ilişkiyi ve kaptanın donatana karşı sorumluluklarını düzenlemektedir. Kaptanın yetkileri, bilgilendirme yükümlülükleri, harcama sınırları ve hesap verme zorunluluğu…

Madde 1111 – II- Kendi hesabına gemiye eşya yükleme yasağı

Kaptan, donatanın izni olmadan gemiye kendi hesabı için eşya yükleyemez. Bu yasağın ihlali halinde kaptan, söz konusu eşya için geçerli olan en yüksek navlun bedelini donatana ödemekle yükümlüdür. Ayrıca donatan,…

Madde 1112 – 1. Genel olarak

Gemi kaptanı, yolculuk boyunca yüklerin korunması için gerekli özeni göstermek ve zarar oluşmasını engellemek için önlemler almakla yükümlüdür. Bu süreçte yükle ilgili kişilerden talimat alma veya kendi takdiriyle…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1113 – 2. Rotadan sapma

Yolculuğun planlanan rota üzerinden sürdürülmesini engelleyen bir durum oluşursa, kaptan mevcut imkanlar ve talimatlar doğrultusunda rotayı değiştirebilir, yolculuğa ara verebilir veya kalkış limanına dönebilir. Navlun…

Madde 1114 – a) Genel olarak

Kaptan, 1112 nci maddede belirtilen durumlar hariç olmak üzere, yalnızca yolculuğun devamı için zorunluluk varsa eşyayı satabilir, rehnedebilir veya kullanabilir.

Madde 1115 – b) Müşterek avarya hâlinde

Müşterek avarya sebebiyle ortaya çıkan para ihtiyacını karşılamak için birden fazla seçenek olduğunda, kaptanın ilgililere en az zararı verecek olan yolu seçmesi gerekir.

Madde 1116 – c) Diğer hâllerde

Müşterek avarya hali olmadığında kaptanın, belirli şartların varlığı halinde eşyayı satma, rehnetme veya üzerinde tasarrufta bulunma yetkisi düzenlenmiştir.

Madde 1117 – d) Kaptanın işlemlerinin donatanı bağlaması

Kaptanın mallar üzerinde 1116 ncı madde uyarınca tasarrufta bulunması halinde, donatan bu sebeple zarar gören yükle ilgili kişilere tazminat ödemekle yükümlüdür. Söz konusu tazminat süreci ve tutarlarıyla ilgili 1186…

Madde 1118 – 4. Dış ilişkide işlemlerin geçerliği

Kaptanın 1112, 1114, 1115 ve 1117 nci maddeler uyarınca yaptığı hukuki işlemlerin geçerlilik durumu, 1105 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Gemi Kira Sözleşmeleri

Madde 1119 – A) Tanımı ve türleri

Gemi kira sözleşmesi, kiraya verenin bir gemiyi belirli bir süre için ücret karşılığında kiracıya kullandırmayı üstlendiği sözleşmedir. Kiraya verenin gemiyle birlikte personeli de tahsis etmesi sözleşmenin niteliğini…

Madde 1120 – B) Gemi kira senedi

Gemi kira sözleşmesinin taraflarından her biri, masraflarını ödemek şartıyla, sözleşme detaylarını içeren "çarter parti" adı verilen bir gemi kira senedinin hazırlanmasını ve kendisine teslim edilmesini talep edebilir.

Madde 1121 – C) Sicile şerh

Taraflar, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, gemi kira sözleşmelerinin ilgili resmi sicillere kaydedilmesini isteyebilirler. Kayıt yapıldığı takdirde, geminin sonraki sahipleri kiracının sözleşme şartları doğrultusunda…

Madde 1122 – I- Geminin kullanılmasından doğan istemler

Gemiyi kiralayan kişi, geminin işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilerin gemi sahibine yönelik ileri süreceği tüm talepleri karşılamakla sorumludur.

Madde 1123 – II- Geminin teslimi

Kiraya veren, kiraladığı gemiyi anlaşılan tarih ve yerde, denize elverişli ve sözleşme amacına uygun şekilde kullanıma hazır olarak kiracıya teslim etmekle yükümlüdür.

Madde 1124 – III- Giderler

Geminin kendi kusurlarından kaynaklanan tamir ve parça değişimi giderleri kiraya verene, bakım, işletme ve diğer tüm tamir giderleri ise kiracıya aittir. Geminin ayıbı nedeniyle yirmi dört saati aşan durumlarda, aşan…

Madde 1125 – IV- Gemiyi kullanma hakkı

Gemi kiracısının gemiyi nasıl kullanabileceğini belirler. Kiracı, gemiyi sözleşmedeki hükümlere ve kullanım amacına uygun olarak dilediği gibi kullanır.

Madde 1126 – V- Sigorta

Gemiyi kiralayan kişi, gemiyi geri teslim edene kadar ortaya çıkabilecek denizcilik ve sorumluluk risklerine karşı sigorta yaptırmak ve bunu gemi sahibine önceden bildirmekle yükümlüdür.

Madde 1127 – VI- Gemi adamlarının çalıştırılması

Gemi adamlarının çalıştırılmasından kaynaklanan tüm borç ve yükümlülüklerin sorumluluğu genel olarak kiracıya aittir. Geminin personeliyle birlikte kiralandığı sözleşmelerde ise hem kiraya veren hem de kiracı bu…

Madde 1128 – VII- Kira ödeme borcu ve teminatı

Gemi kira bedelinin ödeme zamanı ve kiraya verenin alacaklarını garanti altına alma yöntemleri düzenlenmiştir. Kira bedeli sözleşmedeki tarihte, eğer bir anlaşma yoksa geminin devredildiği günden itibaren aylık ve…

Madde 1129 – VIII- Geminin iadesi

Gemi kiracısı, sözleşme sonunda gemiyi teslim aldığı şekilde geri vermelidir ancak normal kullanımdan kaynaklanan yıpranmalardan sorumlu tutulamaz. Geminin iadesinde gecikme olması durumunda, kiracının belirlenen…

Madde 1130 – E) Uygulanacak hükümler

Bu bölümde düzenleme bulunmayan hallerde, Türk Borçlar Kanunu'ndaki adi kira sözleşmeleriyle ilgili hükümler özelliklerine uygun düştüğü sürece uygulanır.

İKİNCİ BÖLÜM – Zaman Çarteri Sözleşmesi

Madde 1131 – A) Tanımı

Zaman çarteri sözleşmesi, donatılmış bir geminin ticari yönetiminin belirli bir süre ve ücret karşılığında tahsis olunana bırakılmasıdır (1. fıkra). Bu durumda, geminin teknik yönetimini sürdüren tahsis eden taraf,…

Madde 1132 – B) Zaman çarter partisi

Zaman çarteri sözleşmesi yapan taraflar, masraflarını ödemek şartıyla sözleşme koşullarının bulunduğu bir belge düzenlenmesini ve kendilerine teslim edilmesini isteyebilirler.

Madde 1133 – I- Tahsis edenin borçları

Tahsis eden, geminin teknik yönetimini üstlenerek belirli yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur. Buna göre gemi; kararlaştırılan tarih ve yerde hazır edilmeli, sözleşme süresince denize, yola ve amacına uygun…

Madde 1134 – II- Geminin ticari yönetimi

Geminin ticari yönetimi, bu görev için belirlenen kişiye aittir. Kaptan, zaman çarteri sözleşmesinin hükümleri doğrultusunda kendisine verilen ticari yönetim talimatlarını uygulamakla yükümlüdür.

Madde 1135 – III- Giderler

Geminin ticari işletilmesinden kaynaklanan tüm masraflar, gemi kendisine tahsis edilen kişi tarafından karşılanır.

Madde 1136 – IV- Ücret ödeme borcu ve teminatı

Gemi tahsis ücretinin ödeme esaslarını, hangi hallerde ödeme yapılmayacağını ve alacakların nasıl güvence altına alınacağını belirleyen düzenlemedir. Ücretlerin periyodu ve ödeme zamanının yanı sıra, alacaklı tarafın…

Madde 1137 – V- Tahsis olunanın sorumluluğu ve gemiyi iade yükümlülüğü

Gemiyi kiralayan (tahsis olunan), geminin ticari yönetiminden kaynaklı zararlardan sorumludur. Ayrıca sözleşme sonunda gemiyi anlaşılan yer ve durumda iade etmek zorundadır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Navlun Sözleşmesi

Madde 1138 – A) Navlun sözleşmesinin türleri

Deniz yoluyla eşya taşıma karşılığı yapılan navlun sözleşmelerinin türlerini ve uygulama kapsamını düzenler. Sözleşmeler yolculuk çarteri ve kırkambar sözleşmesi olmak üzere ikiye ayrılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1139 – B) Yolculuk çarter partisi

Yolculuk çarter sözleşmesi yapan taraflardan her biri, masrafını ödemek şartıyla, sözleşme şartlarının yer aldığı bir yolculuk çarter partisi düzenlenmesini ve kendisine verilmesini talep edebilir.

Madde 1140 – C) Kamaralar

Geminin tamamının taşıtana tahsis edilmesi durumunda kamaraların bu kapsama girmediği kabul edilir. Bununla birlikte, taşıtanın onayını almadan kamaralara eşya yüklemesi yapılamaz.

Madde 1141 – D) Taşıyanın, gemiyi denize, yola ve yüke elverişli bulundurma yükümlülüğü

Her türlü navlun sözleşmesinde taşıyan, geminin denize, yola ve yüke elverişli olmasını sağlamakla yükümlüdür. Geminin bu standartlarda olmaması nedeniyle oluşan zararlardan taşıyan sorumludur; ancak gerekli özen…

Madde 1142 – I- Demirleme yeri

Gemi kaptanı, malların alınması için gemiyi sözleşmede belirlenen yere demirletmekle yükümlüdür. Sözleşmede sadece belirli bir liman veya bölge kararlaştırılmışsa, gemi yükleme alanı belirlenene kadar o bölgedeki…

Madde 1143 – II- Yükleme giderleri

Eşyanın gemiye kadar taşınma ve yüklenme giderlerinin kim tarafından ödeneceği belirlenmiştir. Aksine bir sözleşme, liman düzenlemesi veya yerel gelenek yoksa maliyetler paylaştırılır.

Madde 1144 – 1. Kararlaştırılandan başka eşya

Taşıtanın, anlaşılan eşya yerine aynı varış limanı için başka eşya yüklemek istemesi durumunda, taşıyan kendi durumu zorlaşmadığı müddetçe bunu kabul etmekle yükümlüdür (1. fıkra). Ancak sözleşmede eşyaların ferden…

Madde 1145 – a) Eşya hakkında

2 ilgili yargı kararı

Madde 1146 – b) Caiz olmayan eşya ve yükleme hakkında

Yasaklı eşyaların yüklenmesi veya yükleme sürecinde kuralların ihlal edilmesi durumunda taşıtan ve yükletenin taşıyana karşı sorumlulukları belirlenmiştir. Bu kişilerin üçüncü taraflara karşı sorumluluğu yalnızca…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1147 – c) Gizlice yüklenen eşya hakkında

Kaptanın haberi olmadan gemiye gizlice eşya yükleyen kişinin, oluşabilecek zararları tazmin etmesi gerekir. Kaptan, söz konusu eşyaları karaya çıkarma veya gemi ile diğer eşyalar için tehlike oluşturursa denize atma…

Madde 1148 – d) Tehlikeli eşya hakkında

Kaptanın haberi olmadan gemiye alınan tehlikeli eşyalar nedeniyle taşıtan veya yükleten, kusurları olmasa bile sorumluluk taşır ve kaptan bu eşyaları her an bertaraf etme yetkisine sahiptir. Kaptan tehlikeyi bilerek…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1149 – 3. Bilgi

Belirli durumlar söz konusu olduğunda, taşıyanın veya acentesinin sahip olduğu bilgiler kaptanın bilgisiymiş gibi kabul edilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1150 – IV- Başka gemiye yükleme ve aktarma

Taşıyan, taşıtanın izni olmadan eşyayı başka bir gemiye yükleyemez; aksi takdirde oluşacak zararlardan sorumlu olur. Ancak eşya kararlaştırılan gemiye yüklense bile zararın meydana gelmesi kesinse ve bu zarar taşıtana…

Madde 1151 – V- Güverteye konacak eşya

Taşıyan, kural olarak eşyayı güvertede taşıyamaz ve küpeşteye asamaz. Ancak tarafların anlaşması, ticari teamüller veya mevzuat zorunluluğu varsa güvertede taşıma yapılabilir. Bu tür bir anlaşmanın denizde taşıma…

Madde 1152 – 1. Hazırlık bildirimi

Yükleme tarihinin önceden belirlenmediği hallerde, taşıyanın taşıtana yapacağı hazırlık bildiriminin usul ve şartlarını düzenleyen maddedir. Geminin ilgili yere vardığında yaptığı bu bildirimin nasıl gerçekleşeceği ve…

Madde 1153 – 2. Yükleme süresi

Yükleme süresinin başlangıç zamanını ve sözleşmede belirlenmediği durumlarda nasıl hesaplanacağını düzenler. Ayrıca tarafların bu süre için ücret üzerinde anlaşabileceğine değinir.

Madde 1154 – 3. Sürastarya süresi

Taşıyıcının, sözleşmede kararlaştırıldığı takdirde eşyaların yüklenmesi için belirlenen süreden daha fazla beklediği zamana "sürastarya süresi" adı verilir (1. fıkra). Bu süre, herhangi bir bildirime gerek duyulmadan…

Madde 1155 – 4. Sürastarya parası

Taşıyana, sürastarya süresi için "sürastarya parası" ödenir. Bu ücret sözleşme ile belirlenebileceği gibi, belirleme yoksa taşıyanın yaptığı zorunlu ve yararlı giderler üzerinden de talep edilebilir. Yükleme…

Madde 1156 – 5. Yükleme ve sürastarya sürelerinin hesabı

Yükleme ve sürastarya sürelerinin hangi koşullarda nasıl hesaplanacağına dair kuralları belirler. Yükleme süresi takvime göre sürekli hesaplansa da meydana gelen beklenmedik olayların hangi tarafın kontrolünde olduğuna…

Madde 1157 – 6. Hızlandırma primi

Yüklemenin sözleşmede belirlenen süreden önce tamamlanması durumunda, taşıyanın kullanılmayan süre için taşıtana ödeme yapmasını öngören anlaşmalar geçerlidir. Süre hesaplamasında standart yükleme süresi kuralları…

Madde 1158 – VII- Yolculuk başlamadan önce sözleşmenin feshi

Taşıtan, gemi yüklemesini tamamlayıp yola çıkana kadar yolculuk çarteri sözleşmesini feshedebilir. Fesih durumunda taşıyan, uğradığı kazanç kaybını ve mevcut alacaklarını tazminat olarak isteyebilir. Eğer sözleşmede…

Madde 1159 – 1. Yüklemenin hiç yapılmaması

Yükleme süresinin ve belirlenmişse sürastarya süresinin sonunda yükleme henüz başlamamışsa, taşıyan kişi sözleşmeyi sona erdirebilir veya beklemeye devam edebilir. Sözleşmenin feshi ile tazminat talebi için belirli…

Madde 1160 – 2. Eksik yükleme

Yükleme ve varsa sürastarya süreleri dolduktan sonra taşıyanın bekleme zorunluluğu ortadan kalkar. Taşıtanın talebiyle eksik yükleme yapılarak yola çıkılması veya belirli süreler sonunda talimat verilmemesi…

Madde 1161 – 1. Birden çok yükleten

Yolculuk çarteri sözleşmesinde eşyanın aynı limanda birden fazla kişiden teslim alınacağı durumlarda taşıtana hazırlık bildirimi yapılması zorunludur. Bu süreçte 1152 ile 1160 arasındaki maddelerin hükümleri…

Madde 1162 – 2. Birden çok taşıtan

Bir geminin farklı kısımları için birden fazla kişiyle bağımsız yolculuk çarteri sözleşmesi yapılmışsa, m. 1152 ila 1157 hükümleri her sözleşme için ayrı ayrı uygulanır. Ancak m. 1158'deki durumlar gerçekleştiğinde ve…

Madde 1163 – 1. Yükleme anı

Kırkambar sözleşmelerinde taşıtanın eşyayı zamanında yükleme zorunluluğu ile gecikme yaşandığında uygulanacak kuralları belirler. Taşıtanın gecikmesi durumunda taşıyanın hakları ve takip etmesi gereken bildirim süreci…

Madde 1164 – 2. Taşıtanın sözleşmeyi feshetmesi

Yükleme işleminden sonra taşıtan, tam navlunu ve (m. 1201) uyarınca teminat altındaki diğer alacaklarını ödeyerek veya (m. 1202) kapsamında teminat vererek sözleşmeyi feshedebilir. Eşyanın boşaltılması yolculuğun…

Madde 1165 – XI- Belgeleri verme yükümlülüğü

Navlun sözleşmelerinde taşıtan ve yükleten, eşyanın taşınması için gerekli olan belgeleri belirlenen sürede taşıyana iletmekle yükümlüdür. Bu belgelerdeki yanlışlıklardan veya gerçek dışı beyanlardan doğan zararlardan…

Madde 1166 – I- Demirleme yeri

Gemi kaptanı, eşyanın boşaltılması için gemiyi sözleşmede belirlenen yere demirletir. Sözleşmede boşaltma yapılacak kesin yerin belirtilmediği durumlarda gemi, ilgili liman veya bölgenin bekleme alanında boşaltma…

Madde 1167 – II- Boşaltma giderleri

Eşyaların gemiden indirilmesi sırasında oluşan masrafların kim tarafından ödeneceğini düzenler. Aksine bir sözleşme, liman düzenlemesi veya yerel gelenek yoksa, eşyanın gemiden çıkartılma giderini taşıyan, diğer…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1168 – 1. Hazırlık bildirimi

Gemiyle yapılan taşımalarda boşaltma gününün önceden belirlenmediği hallerde, taşıyanın gönderilene veya yetkilendirilen kişiye hazırlık bildirimi yapması gerekir. Bu bildirim gemi ilgili yere vardığında…

Madde 1169 – 2. Boşaltma süresi

Gemilerdeki yüklerin boşaltma süresinin başlangıcını ve hesaplama yöntemini belirleyen hükümdür. Sözleşmede özel bir süre belirlenmemişse, boşaltmanın 24 saatlik kesintisiz çalışma ile tamamlanması için gereken süre…

Madde 1170 – 3. Sürastarya süresi

Sözleşmede kararlaştırılmış olması halinde taşıyanın, boşaltma süresinin üzerine fazladan beklemesi gereken zamana sürastarya süresi denir. Bu süre için sözleşmede rakam belirtilmemiş ancak sürastarya veya bedelinden…

Madde 1171 – 4. Sürastarya parası

Taşıyana, belirlenen sürenin aşılması durumunda "sürastarya parası" ödenir. Bu tutar sözleşme ile belirlenebileceği gibi, belirlenmediği takdirde bekleme nedeniyle yapılan zorunlu ve yararlı giderler olarak talep…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1172 – 5. Boşaltma ve sürastarya sürelerinin hesabı

Bu madde, eşyanın gemiden boşaltılma süresinin ve gecikme bedeli olan sürastarya süresinin nasıl hesaplanacağını düzenler. Beklenmedik olayların meydana geldiği durumlarda, sürenin hangi taraftan kaynaklanan sebeplerle…

Madde 1173 – 6. Hızlandırma primi

Taşıma işlemlerinde boşaltmanın kararlaştırılan süreden önce tamamlanması durumunda, taşıyanın taşıtana ödeme yapacağını öngören hızlandırma primi anlaşmaları geçerlidir. Bu ödemeye esas sürenin hesaplanmasında…

Madde 1174 – IV- Boşaltmanın hiç veya süresinde yapılmaması

Eşyaların belirlenen sürelerde teslim alınmaması, teslimden kaçınılması veya gönderilene ulaşılamaması durumlarında taşıyanın sahip olduğu haklar düzenlenmiştir. Bu durumlarda taşıyan, belirli prosedürleri takip ederek…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1175 – V- Kısmi çarter sözleşmelerinde

Bir geminin çeşitli kısımları veya belli bölgeleri için birden fazla taşıtan ile birbirinden bağımsız yolculuk çarter sözleşmeleri yapılması durumunda, 1168 ile 1174 arasındaki maddelerin her bir sözleşme için ayrı…

Madde 1176 – 1. Boşaltma işleri

Kırkambar sözleşmelerinde, eşyayı alan kişinin taşıyan tarafından bilgilendirildiğinde malları gecikmeden teslim alması gerekir. Gönderenin bilinmediği durumlarda veya taşıyana bildirim yapılmasında yerel geleneklere…

Madde 1177 – 2. Taşıtanın üçüncü şahıslarla yaptığı kırkambar sözleşmeleri

Geminin tamamının veya bir kısmının tahsis edildiği durumlarda, taşıtanın üçüncü kişilerle kırkambar sözleşmeleri yapması halinde, taşıyanın hak ve yükümlülükleri etkilenmez. Bu süreçte taşıyan, 1168 ilâ 1174 üncü…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1178 – I- Genel olarak

Taşıyan, eşyanın taşınma sürecindeki tüm aşamalarda gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Eşyanın kaybı, hasarı veya geç tesliminden kaynaklanan zararlardan, olayların kendi hâkimiyetinde olduğu süre içerisinde…

16 ilgili yargı kararı

Madde 1179 – 1. Taşıyana yüklenemeyecek sebep

Taşıyan, kendisinin veya çalışanlarının kasıt ya da ihmalinden kaynaklanmayan zararlardan sorumlu değildir (1. fıkra). Zararın kasıt veya ihmalden kaynaklanmadığını ispat etmekle taşıyan yükümlüdür (1. fıkra). Metin…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1180 – 2. Teknik kusur ve yangın

Geminin sevkine, teknik yönetimine dair işlemlerden veya yangından kaynaklanan zararlarda taşıyan sadece kendi kusuru varsa sorumludur (1. fıkra). Yükün yararına alınan önlemler teknik yönetim kapsamında…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1181 – 3. Denizde kurtarma

Taşıyan, denizde can ve mal kurtarma çalışmaları sırasında meydana gelen zararlardan kural olarak sorumlu tutulamaz. Ancak bu durum müşterek avarya hallerini kapsamaz ve sadece eşyayı kurtarmaya yönelik girişimlerin…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1182 – III- Taşıyanın kusursuzluk ve uygun illiyet bağı karinelerinden yararlandığı hâller

Taşıyıcının ve çalışanlarının hangi durumlarda meydana gelen zararlardan sorumlu tutulmayacağı belirlenmiştir. Belirtilen bazı özel sebeplerle oluşan zararlarda taşıyıcı kusursuz kabul edilir. Ancak bu sebepler…

Madde 1183 – IV- Sebeplerin birleşmesi

Taşıyanın veya personelinin kusuru ile başka bir sebebin birleşerek kayba, hasara veya gecikmeye neden olduğu durumlarda taşıyan, yalnızca kendi kusurundan kaynaklanan kısımdan sorumlu tutulur. Sorumluluğun bu şekilde…

Madde 1184 – 1. İnceleme

Eşyayı teslim alan kişi; eşyanın durumunu, sayısını veya ağırlığını tespit etmek için teslimattan önce mahkeme, yetkili makamlar veya uzmanlar aracılığıyla inceleme yaptırabilir (1. fıkra). İnceleme sırasında mümkün…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1185 – 2. Bildirim

Taşıma sonucunda ortaya çıkan kayıp, hasar veya gecikmelerin taşıyana nasıl ve hangi sürelerde bildirileceğini düzenleyen maddedir. Resmi makamlarca inceleme yapıldığı hallerde bildirim zorunluluğu bulunmamaktadır.…

7 ilgili yargı kararı

Madde 1186 – 1. Sorumluluk sınırları

Eşyanın kaybı veya hasarı durumunda taşıyanın mali sorumluluğu belirli sınırlarla belirlenmiştir. Tazminat hesabı, eşyanın boşaltıldığı yerdeki değerine göre yapılırken; taşımanın gecikmesi için ayrı sorumluluk…

5 ilgili yargı kararı

Madde 1187 – 2. Sorumluluğu sınırlandırma hakkının kaybı

Taşıyanın veya çalışanlarının, zarara ya da teslimdeki gecikmeye kasten veya pervasızca ve bunun olabileceğinin bilincinde olarak sebep oldukları ispatlanırsa, belirlenen sorumluluk sınırlarından yararlanmaları mümkün…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1188 – 1. Hak düşürücü süre

Eşyanın kaybı, zarar görmesi veya geç teslimi nedeniyle taşıyıcıya karşı açılacak tazminat davalarının sürelerini belirleyen hükümdür. Davaların hangi tarihten itibaren başlayacağı ve rücu davalarına ilişkin özel…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1189 – 2. Hak düşürücü süre itirazından yararlanma hakkının kaybedilmesi

Tazminat ödemekle yükümlü olan kişi, zarar göreni oyalayarak dava açma süresini kaçırmasına sebep olursa, sürenin geçtiği yönündeki itirazdan faydalanamaz. Böyle bir durumda dava açma süresi, zarar görenin durumu…

Madde 1190 – VIII- Sözleşme dışı istemler

Navlun sözleşmesine konu eşyanın kaybı, hasarı veya geç teslimi nedeniyle taşıyana karşı haksız fiil veya başka sebeplerle açılan tüm davalarda, taşıyanın sorumluluktan kurtulma ve sorumluluk sınırlama hükümleri…

Madde 1191 – 1. Genel olarak

Taşımacılık işinin tamamen veya kısmen başka bir fiilî taşıyana devredilmesi durumunda, asıl taşıyan tüm süreçten ve fiilî taşıyanın kusurlarından sorumlu olmaya devam eder. Fiilî taşıyan da benzer şekilde kanundaki…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1192 – 2. Sorumsuzluk şartı

Navlun sözleşmelerinde, taşımanın bir kısmını üstlenen fiilî taşıyanın kontrolündeki sürelerde oluşabilecek zarar ve gecikmelerden dolayı taşıyanın sorumlu tutulmayacağına dair şart konulabilir. Bu şartın geçerli…

Madde 1193 – a) ölçü, tartı veya sayı üzerine navlun

Navlun ücreti eşyanın ölçüsü, ağırlığı veya sayısı üzerinden kararlaştırılmışsa ve bu konuda bir belirsizlik oluşursa, ödenecek miktar gönderene teslim edilen eşyanın ölçü, tartı veya sayısına göre belirlenir.

Madde 1194 – b) Zaman üzerine navlun

Zaman üzerine kararlaştırılan navlunun hangi koşullarda işlemeye başlayacağını, ne zaman sona ereceğini ve gecikme durumlarındaki ödeme esaslarını belirler.

Madde 1195 – c) Navlun kararlaştırılmamışsa

Taşınacak eşya için navlun bedeli belirlenmemişse, yüklemenin yapıldığı yer ve zamandaki alışılmış ücret ödenir. Teslim edilen eşya kararlaştırılan miktardan fazlaysa, fazla kısım için sözleşmedeki miktar üzerinden…

Madde 1196 – d) Navlun dışında kalan prim ve giderler

Taşıyan kişi, navlun bedeli dışında prim veya bahşiş gibi ek ödemeler talep edemez. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa gemiciliğe dair olağan ve olağanüstü masrafların karşılanması taşıyana aittir. Ancak müşterek avarya…

3 ilgili yargı kararı

Madde 1197 – 2. Navlunun muacceliyeti

Navlun bedeli, eşyanın tesliminin istendiği anda veya her hâlde boşaltma süresinin sonunda ödenmesi gereken aşamaya gelir.

Madde 1198 – 3. Eşyanın navlun yerine bırakılması

Taşıyan, eşyanın bozulmuş veya hasarlanmış olup olmadığına bakılmaksızın, eşyayı navlun yerine kabul etmekle zorlanamaz.

Madde 1199 – 4. Zıyaa uğrayan eşyanın durumu

Kaza veya eşyanın niteliği nedeniyle meydana gelen kayıplarda navlun ücretinin ödenip ödenmeyeceğini düzenler. Kaybın sebebine göre ücretin iadesi, indirimi veya tamamının ödenmesi söz konusudur.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1200 – 5. Navlun borçlusu

Navlun bedelini ödemekle yükümlü olan tarafın taşıtan olduğu belirlenmiştir.

7 ilgili yargı kararı

Madde 1201 – 1. Genel olarak

Taşıyan kişi, navlun sözleşmesinden doğan alacakları için Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu hak prensip olarak eşya taşıyanın elindeyken sürse de…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1202 – 2. Çekişmeli tutarın yatırılması ve teminat

Taşıyanın alacakları üzerinde bir uyuşmazlık çıktığında, çekişmeli tutar mahkemenin belirlediği yere yatırılarak eşyanın teslim alınması sağlanır. Taşıyan, eşyayı teslim ettikten sonra yeterli teminat sunarak yatırılan…

Madde 1203 – 1. Ödeme yükümlülüğünün doğması

Eşyayı taşıyıcıdan teslim almak isteyen kişi; taşıma sözleşmesi, konişmento veya diğer deniz taşıma senetlerine göre ödemesi gereken tüm alacakları, kendi adına ödenmiş gümrük resimlerini, masrafları ve diğer…

9 ilgili yargı kararı

Madde 1204 – 2. Gönderilene karşı hapis hakkının kullanılması

Gönderilen kişi, eşyanın teslimini istediğinde sadece madde 1203'teki alacaklar için hapis hakkının kullanılmasına katlanmakla yükümlüdür. İlgili takip süreçlerindeki bildirimler öncelikle gönderilene, o ulaşılamazsa…

Madde 1205 – a) Eşyanın teslimi hâlinde

Eşyayı gönderene teslim eden taşıyan, 1203 üncü madde kapsamında gönderenden talep edilebilecek alacakları taşıtandan isteyemez. Ancak taşıtan, taşıyanın zararına olacak şekilde sebepsiz zenginleşmişse, taşıyan bu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1206 – b) Hapis hakkının paraya çevrilmesi hâlinde

Taşıyan, hapis hakkı nedeniyle sattırdığı eşyadan alacağını tamamen alamamışsa, geri kalan miktarı navlun sözleşmesine dayanarak taşıtandan isteyebilir.

Madde 1207 – c) Gönderilenin eşyayı teslim almaması hâlinde

Alıcının eşyayı teslim almaması durumunda, nakliye ücreti ve diğer alacakların ödeme yükümlülüğü gönderene geçer. Bu durumda eşyaların teslim alınmasındaki boşaltma süreçleri, alıcı yerine gönderen üzerinden yürütülür.

2 ilgili yargı kararı

Madde 1208 – A) Kusur sorumluluğu

Taşıtan ve yükleten, kendilerinin veya yanlarındaki kişilerin kusuru olmadığı müddetçe; taşıyanın veya fiilî taşıyanın gemi kaybı, hasarı veya başka nedenlerle uğradığı zararlardan sorumlu değildir. Konuya ilişkin özel…

Madde 1209 – 1. Yolculuk başlamadan önce

Yolculuk başlamadan önce beklenmedik bir durum nedeniyle geminin yok olması halinde, taraflar birbirine tazminat ödemek zorunda kalmadan navlun sözleşmesi sona erer. Bu durumda sadece geminin yok olduğu ana kadar…

Madde 1210 – a) Mesafe navlunu

Yolculuk başladıktan sonra beklenmedik bir durum nedeniyle geminin kaybedilmesi halinde, kurtarılan eşyalar başka bir limana ulaştırılmış olsa bile taşıyana mesafe navlunu ödenmesi gerekir. Bu bedelin hesaplama yöntemi…

Madde 1211 – b) Kaptanın yükümlülükleri

Geminin beklenmedik bir şekilde kaybıyla nakliye sözleşmesi geçerliliğini yitirse bile kaptan, yük sahiplerinin çıkarlarını korumaya devam etmekle yükümlüdür. Kaptan, acil durumlarda onay almadan malların başka gemiyle…

Madde 1212 – 3. Başka gemiye yükleme ve aktarma

Taşıyan, sözleşmeye göre malları belirlenen gemi dışında başka bir gemiye yükleme veya aktarma yetkisine sahipse, o geminin kaybı durumunda taşımayı başka uygun bir gemiyle yapabilir veya tamamlayabilir. Taşıyan, bu…

Madde 1213 – 4. Geminin denize elverişsiz hâle gelmesi

Mahkemenin tespit kararı ile denize elverişsiz olduğu belirlenen gemiler, zayi olmuş kabul edilir.

Madde 1214 – a) Eşya sözleşmede ferden belirlenmişse

Sözleşmede özellikle belirtilen eşyaların tamamı beklenmedik bir nedenle kaybolursa, sözleşme tazminatsız olarak sona erer ancak mevcut alacaklar ödenir. Eşyaların bir kısmı kaybolduğunda taşıtan, gemi limandan…

Madde 1215 – b) Eşya, sözleşmede tür veya cinsi ile belirlenmişse

Türü veya cinsiyle belirlenmiş eşyaların teslimden önce tamamen kaybolması sözleşmeyi sona erdirmez ve bu eşyaların teslimi onları belirlenmiş hale getirir. Belirli aşamalardan sonra meydana gelen kayıplarda ise yeni…

Madde 1216 – a) Eşyanın tamamının zayi olması

Yolculuk başladıktan sonra taşınan eşyaların tamamı beklenmedik bir olayla kaybolursa ve tarafların birbirine tazminat ödeme zorunluluğu yoksa, navlun sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu durumda taşıyan kişiye,…

Madde 1217 – b) Eşyanın bir kısmının zayi olması

Yolculuk başladıktan sonra beklenmedik bir durumla eşyaların bir kısmının kaybolması sözleşmeyi sona erdirmez. Kaybolan kısımlar hiç taşınmasa veya yolculuk sırasında gemiden uzaklaştırılsa bile taşıyana navlunun…

Madde 1218 – I- Taraflara fesih hakkı veren hâl

Kamu tasarrufları sebebiyle deniz taşıma sözleşmesinin yerine getirilmesinin imkansız hale gelmesi durumunda, taraflar birbirlerine tazminat ödemeden sözleşmeyi feshedebilir. Fesih hakkının kullanımı için yolculuğun…

Madde 1219 – 1. Eşyanın sadece bir kısmına ilişkin engeller

Eşyanın sadece bir kısmının taşınmasında çıkan engeller, kural olarak taraflara sözleşmeyi feshetme hakkı vermez. Yolculuk başlamadan önce taşıtan, belirli şartlarla farklı eşya yükleyebilir veya navlunun yarısını…

Madde 1220 – 2. Kaptanın haklı bir sebeple rotadan sapması

Kaptanın denizden can veya mal kurtarmak ya da başka bir haklı nedenle rotasını değiştirmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerini değiştirmez. Bu durumdan kaynaklanan zararlardan taşıyan sorumlu tutulamaz ancak Türk…

Madde 1221 – 3. Geminin yolculuk sırasında tamirinin gerekmesi

Geminin yolculuk sırasında tamire ihtiyaç duyması halinde, tüm navlun ve alacakların ödenmesi veya temin edilmesi şartıyla eşyalar gemiden alınabilir ya da tamirin bitmesi beklenebilir. Navlunun zaman üzerinden…

Madde 1222 – III- Diğer sebeplerin etkisi

Doğal olaylar veya beklenmedik durumlar nedeniyle yolculuğun gecikmesi, sözleşmenin amacının kaybolması hali dışında tarafların hak ve yükümlülüklerini değiştirmez. Uzun süreli gecikmelerde taşıtan, belirli şartları…

Madde 1223 – IV- Eşya üzerinde tasarruf yetkisi olan kişinin fesih hakkı

Taşıtanın taşınan eşyalar üzerinde tasarruf yetkisi yoksa, sözleşmeyi sona erdirme (fesih) hakkı eşya üzerinde tasarruf yetkisi bulunan kişi tarafından kullanılır.

Madde 1224 – 1. Feshin bildirimi

Fesih bildirimi yazılı olarak gerçekleştirilir. Yazılı bildirim faks, e-posta veya benzeri teknik araçlar kullanılarak da yapılabilir.

Madde 1225 – a) Sözleşme yolculuk başlamadan önce feshedilmişse

Navlun sözleşmesinin yolculuk başlamadan önce ilgili bölümde yer alan sebeplerle feshedilmesi halinde, taraflar birbirine tazminat ödemezler. Taraflar sadece fesih anına kadar oluşmuş olan borçlarını yerine getirmekle…

Madde 1226 – b) Sözleşme yolculuk başladıktan sonra feshedilmişse

Yolculuk başladıktan sonra navlun sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, taşıyanın hak ettiği alacaklar ile katedilen mesafeye göre hesaplanacak ücretin ödenme şartlarını belirler. Düzenleme ayrıca eşyanın hangi limanda…

Madde 1227 – C) Birden çok yolculuğun özellikleri

Geminin birden fazla sefer için tutulması durumunda, 1209 ila 1226 ncı maddelerdeki hükümler sadece sözleşmenin niteliği ve içeriği izin veriyorsa uygulanır. Sözleşme uyarınca yükleme limanına gitmekle yükümlü olan ve…

Madde 1228 – I- Tanımı, türleri ve düzenlenmesi

Konişmento, taşıma sözleşmesinin yapıldığını, eşyanın teslim alındığını veya yüklendiğini belgeleyen ve eşyanın teslim edilebilmesi için ibraz edilmesi gereken bir senettir. Mevzuat, bu belgenin türlerini, nasıl…

5 ilgili yargı kararı

Madde 1229 – II - İçeriği

Konişmento belgesinde yer alması gereken standart kayıtlar ve bilgiler belirlenmiştir. Belgedeki bazı bilgilerin eksik olması, m. 1228'in birinci fıkrasında belirtilen temel unsurlar mevcut olduğu sürece senedin…

Madde 1230 – aa) Genel olarak

Konişmentonun hak sahibi olan kişisi, taşınan eşyaları teslim alma yetkisine sahiptir. Belgenin birden fazla nüshası olsa dahi, eşyaların teslimatı tek bir nüshanın hak sahibine gerçekleştirilir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1231 – bb) Birden çok konişmento hamilinin başvurusu

Bir konişmentoya dayalı olarak birden fazla hak sahibinin aynı anda başvurması halinde kaptanın uyması gereken prosedür düzenlenmiştir. Kaptan, tüm talepleri reddederek malları güvenli bir yere teslim etmek ve…

Madde 1232 – cc) Yükletenin talimatı

Emre yazılı konişmentolarda, eşyanın teslim edilebilmesi için belgenin tüm nüshalarının kaptana geri verilmesi gerekir; bu kural gemi limana varmadan önce yapılan talepler için de geçerlidir. Bu hükümlere aykırı…

Madde 1233 – dd) Navlun sözleşmesinin umulmayan hâl yüzünden hükümden düşmesi

Navlun sözleşmesinin, gemi varış limanına ulaşmadan önce beklenmedik bir olay sebebiyle kendiliğinden sona ermesi veya feshedilmesi durumunda, 1232 nci madde hükümleri uygulanır.

Madde 1234 – aa) Genel olarak

Taşıma amacıyla teslim alınan eşyanın konişmentosunun, bu belgeyle eşyayı teslim almaya yetkili kişiye verilmesinin doğurduğu hukuki sonuçlar düzenlenmiştir. 1235 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu teslim…

Madde 1235 – bb) Birden çok konişmento hamili

Emre yazılı konişmentolar birden fazla nüsha şeklinde düzenlenmişse, bu nüshaların hamilleri arasındaki hak önceliklerini ve teslim sonrası sorumlulukları belirler. Eşyanın kaptan tarafından kime teslim edileceği ve…

Madde 1236 – cc) Konişmentonun geri verilmesi karşılığında eşyanın teslimi

Taşınan eşyanın teslim edilmesi için, konişmento nüshasının üzerine eşyanın teslim alındığına dair bir not yazılarak geri verilmesi gerekmektedir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1237 – a) Hukuki ilişkiyi ispat

Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişkilerde konişmento, taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkilerde ise navlun sözleşmesi esas alınır. Konişmentoda yolculuk çarteri sözleşmesine atıf yapılmışsa, belgenin devri…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1238 – b) Taşıyanı ispat

Bu madde, deniz taşımacılığında kimin 'taşıyan' sıfatına sahip olduğunun nasıl belirleneceğini düzenler. Konişmentodaki bilgilere göre taşıyanın tespit edilemediği veya hatalı bildirim yapılan durumlardaki sorumluluk…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1239 – c) Eşyanın genel olarak cinsini, işaretlerini, koli veya parça adedini, ağırlık ve miktarını ispat

Taşıyan, konişmentodaki eşya bilgilerinin yanlış olduğunu biliyorsa, şüpheleniyorsa veya kontrol edemiyorsa belgeye çekince koymak zorundadır. Eşyanın dış durumu belirtilmemişse, ürünlerin iyi halde olduğu kabul…

Madde 1240 – d) Navlunu ispat

Konişmentoda navlun veya sürastarya parasının gönderilen tarafından ödeneceğine dair ibare yer almıyorsa, gönderilenin ödeme zorunluluğu olmadığı kabul edilir ve bu durum belgeyi devralan üçüncü kişilere karşı aksinin…

Madde 1241 – e) Yükleten tarafından verilen garantiler

Konişmento üzerindeki eşya kayıtları için 1145 inci madde uygulanır. Taşıyanın, yükleten tarafından bildirilen kayıtları konişmentoya eklememesi sonucu doğacak zararların yükleten tarafından ödeneceğine dair…

Madde 1242 – B) Diğer denizde taşıma senetleri

Konişmento dışındaki diğer deniz taşıma senetleri, taşıma sözleşmesinin imzalandığını ve eşyaların senette belirtildiği şekilde teslim alındığını varsayar. Ancak bu varsayımın tersinin ispat edilmesi mümkündür.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1243 – A) Genel olarak

Denizde taşıma sözleşmelerinde veya belgelerinde, yasanın belirlediği temel borç ve sorumlulukları ortadan kaldıran veya azaltan şartlar geçersizdir. Buna karşılık, taşıyanın sorumluluğunu artıran şartlar geçerlilik…

Madde 1244 – B) İstisnalar

Bu madde, 1243 üncü maddenin birinci fıkrasındaki hükümlerin uygulanmayacağı istisnai durumları düzenlemektedir. Belirli taşıma türlerinde ve zaman aralıklarında farklı kurallar geçerli olduğu belirtilmiştir. Ayrıca…

Madde 1245 – C) Yolculuk çarteri sözleşmesi

Yolculuk çarteri sözleşmelerinde m. 1243 hükümleri kural olarak uygulanmaz. Ancak bu sözleşmeye dayanarak bir konişmento düzenlenirse, taşıtan dışındaki konişmento hamili ile taşıyan arasındaki ilişki için m. 1243…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Zamanaşımı

Madde 1246 – A) Süre

Gemi kira, zaman çarteri ve navlun sözleşmeleri ile konişmentolardan doğan tüm alacaklar, 1188 inci madde saklı kalmak kaydıyla bir yıllık zamanaşımına tabidir. Söz konusu süre, alacağın muaccel olmasıyla birlikte…

2 ilgili yargı kararı

BEŞİNCİ BÖLÜM – Deniz Yoluyla Yolcu Taşıma Sözleşmesi

Madde 1247 – A) Tanımı

Deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi, yolcuların veya bagajlarının deniz yoluyla taşınması için taşıyan kişi tarafından veya adına yapılan anlaşmadır. Bu hükümler devlet ve kamu tüzel kişilerinin yaptığı ticari…

Madde 1248 – B) Taşıyan ve fiilî taşıyan

Bu madde, deniz taşımacılığındaki 'taşıyan' ve 'fiilî taşıyan' kavramlarının tanımlarını yapar. Taşıyan, taşıma işini kendisi yapsın veyaya yaptırsın, sözleşmeyi kuran veya sözleşmenin adınayla yapıldığı kişidir. Fiilî…

Madde 1249 – C) Yolcu

Deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi kapsamında taşınanlar veya belirli navlun sözleşmeleri uyarınca araç ve canlı hayvanları gözetmek için taşıyanın onayıyla gemide bulunanlar yolcu olarak kabul edilir. Sözleşmede…

Madde 1250 – D) Bagaj

Deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi çerçevesinde taşınan eşyaların nelerinin bagaj ve kabin bagajı sayılacağını belirleyen düzenlemedir. Ayrıca, taraflarca aksine karar verilmediği sürece bagaj için taşıma ücreti…

Madde 1251 – I- Kaptanın talimatına uyma

Gemide seyahat eden yolcuların, düzenin sağlanması için kaptan tarafından verilen tüm talimatlara uyma zorunluluğu bulunmaktadır.

Madde 1252 – II- Bagaj hakkında doğru bilgi verme yükümlülüğü

Gemiye getirilen bagajların cinsi, niteliği ve tehlikeleri hakkında doğru bilgi verme yükümlülüğünü düzenlemektedir. Yanlış beyan veya gizli eşya getirilmesi durumunda ortaya çıkacak zararları ve kaptanın müdahale…

Madde 1253 – III- Gemiye zamanında gelmek

Yolcuların, yolculuk başlangıç limanında veya ara limanlarda gemiye zamanında gelmesi gerekir. Zamanında gelinmediğinde, kaptan beklemeden yola çıkmış olsa bile yolcu taşıma ücretinin tamamını ödemekle yükümlüdür.…

Madde 1254 – F) Taşıyanın hapis hakkı

Deniz yoluyla yolcu taşıyan kişi, taşıma sözleşmesinden doğan tüm alacakları için yolcunun bagajı üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu yetki, Türk Medenî Kanununun 950 ile 953 üncü maddeleri çerçevesinde kullanılır.

Madde 1255 – G) Ölen yolcunun bagajı

Yolculuk esnasında hayatını kaybeden yolcunun bagajıyla ilgili süreçlerde 915 inci madde hükümleri uygulanır.

Madde 1256 – I- Taşıyanın sorumluluğu

Bu madde, deniz yoluyla taşıma yapan taşıyanın, yolcuların ölümü, yaralanması ve bagajların kaybı veya hasarı nedeniyle olan sorumluluklarını düzenler. Sorumluluklar, olayın bir gemi kazasından kaynaklanıp…

Madde 1257 – II- Fiilî taşıyanın sorumluluğu

Taşımayı yapan kişi (taşıyan), işi başka bir fiili taşıyana devretse bile taşımanın tamamından sorumlu olmaya devam eder; fiili taşıyan ise sadece kendi yürüttüğü kısımdan sorumludur. Taşıyan, fiili taşıyıcının ve…

Madde 1258 – III- Taşıma süresi

Bu madde, deniz yolu taşımacılığında yolcular ve farklı türdeki bagajlar için 'taşıma süresinin' hangi zaman dilimlerini kapsadığını tanımlar.

Madde 1259 – IV- Zorunlu sigorta

Onikiden fazla yolcu taşımak için ruhsatlanmış gemileri kullanan taşıyanların, yolcuların ölümü veya yaralanması durumundaki sorumlulukları için zorunlu sigorta yaptırması gerekir. Sigortanın alt sınırı, geminin…

Madde 1260 – V- Değerli eşya

Taşıyan kişi, yolculara ait para, takı ve sanat eseri gibi değerli eşyaların kaybolmasından veya zarar görmesinden normal şartlarda sorumlu değildir. Ancak bu eşyalar taşıyana özellikle saklaması için verilmişse…

Madde 1261 – VI- Birlikte kusur

Taşıyan kişi; yolcunun ölümü, yaralanması, bagajının kaybolması veya zarar görmesi olaylarında yolcunun kasıt veya ihmalinin olduğunu ispatlarsa, mahkeme taşıyanın sorumluluğuna kısmen veya tamamen son verebilir.

Madde 1262 – VII- Bedensel zarardan doğan sorumluluğun sınırı

Taşıyıcının, yolcunun ölümü veya yaralanması durumundaki sorumluluğunun üst sınırı her olayda yolcu başına 400.000 Özel Çekme Hakkıdır. Tazminatın irat olarak kararlaştırılması halinde, toplam anapara değeri bu sınırı…

Madde 1263 – VIII- Bagaj ve araçların zıyaı veya hasarından doğan sorumluluğun sınırı

Taşıyıcının kabin bagajı, araçlar ve diğer bagajlarda meydana gelen kayıp veya hasarlardan doğan mali sorumluluklarının üst sınırlarını belirler. Ayrıca tarafların belirli limitler dahilinde muafiyet miktarı üzerinde…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1264 – IX- Sorumluluk sınırlarına ilişkin ortak hükümler

Taşıyan ve yolcu, 1262 ve 1263 üncü maddelerde belirlenen sorumluluk sınırlarından daha yüksek limitleri açıkça ve yazılı olarak kararlaştırabilirler. Bu sorumluluk sınırlarına faiz alacakları ve yargılama giderleri…

Madde 1265 – X- Taşıyanın adamlarının savunmaları ve sorumluluk sınırları

Taşıyıcının veya fiili taşıyıcının çalışanlarına karşı bu bölümdeki zararlar nedeniyle dava açıldığında, bu kişiler belli bir şartla taşıyıcıyla aynı haklara sahip olabilir. Bu kişiler, zararın görevlerini yaptıkları…

Madde 1266 – XI- İstemlerin birleşmesi

Yolcunun ölümü, yaralanması veya bagajının kaybolması ve hasar görmesi nedeniyle talep edilen tüm tazminatların toplamında belli sorumluluk sınırları uygulanır. Taşıyan, fiili taşıyan ve çalışanlarından alınacak toplam…

Madde 1267 – XII - Sorumluluğu sınırlandırma hakkının kaybı

Taşıyanların veya taşıyan ile fiilî taşıyanın çalışanlarının; kasıtlı ya da pervasızca yaptıkları ve sonucunda zarar oluşabileceğini bildikleri eylemleri sebebiyle ortaya çıkan zararlarda, yasal sorumluluk…

Madde 1268 – XIII- İstemlerin dayanağı

Yolcunun ölümü, yaralanması, bagajının kaybolması veya zarar görmesi durumunda, taşıyan veya fiili taşıyan kişiye karşı sadece ilgili Bölüm hükümleri çerçevesinde tazminat davası açılabilir.

Madde 1269 – XIV- Bagajın zıyaı veya hasara uğradığının bildirimi

Yolcuların, bagajlarında meydana gelen kayıp veya hasarları taşıyıcıya nasıl bildireceklerini belirleyen düzenlemedir. Hasarın dışarıdan belli olup olmamasına göre farklı bildirim süreleri öngörülmüştür. Belirli…

Madde 1270 – XV- Zamanaşımı

Yolcuların ölümü veya bedensel zararlarından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi on yıldır. Bagaj kayıpları, hasarları ve diğer tüm alacaklarda ise bu süre iki yıldır. Söz konusu zamanaşımı süreleri,…

Madde 1271 – XVI- Emredici hükümler

Taşıma sözleşmelerinde yolcunun ölümü, yaralanması veya bagaj kaybıyla ilgili sorumluluğu kaldıran, belirli sınırlar dışında indiren veya ispat yükünü değiştiren şartlar geçersizdir; ancak bu durum sözleşmeyi tamamen…

BİRİNCİ BÖLÜM – Müşterek Avarya

Madde 1272 – I- Tanım

Deniz yolculuğunda gemiyi, yükü ve diğer değerleri ortak bir tehlikeden kurtarmak amacıyla bilerek yapılan olağanüstü fedakârlıklar veya katlanılan giderler "müşterek avarya" olarak tanımlanır. Bu çerçevede ortaya…

Madde 1273 – II- Uygulanacak kurallar

Taraflar farklı bir karar almadığı sürece, müşterek avarya garamelerinde Milletlerarası Denizcilik Komitesi tarafından hazırlanan ve Türkçe'ye çevrildiği şekilde yayımlanan en güncel York-Anvers Kuralları uygulanır. Bu…

Madde 1274 – I- Garame paylarının borçluları

Ortak avaryadan kaynaklanan ödemelerin (garame paylarının) hangi kişiler tarafından karşılanacağını belirleyen hükümdür. Bu kapsamda gemi işletmecisinin, nakliye ücreti alacaklısının ve eşya sahiplerinin sorumlulukları…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1275 – 1. Genel olarak

Bu madde, alacaklıların gemi, garameye girecek eşya ve navlun üzerindeki yasal haklarını düzenlemektedir.

Madde 1276 – 2. Gemiye düşen garame payı için teminat

Geminin, 1279 uncu madde uyarınca zararın belirlenip paylaştırıldığı limandan ayrılabilmesi için, kendisine düşen garame payları karşılığında yükle ilgili kişilere teminat göstermesi zorunludur.

Madde 1277 – 3. Hapis hakkının kullanılması

Garame payları ödenene veya teminat verilene kadar kaptanın eşyayı teslim etmeme yetkisi ve sorumluluğu düzenlenmiştir. Donatanın emir verdiği durumlarda farklı hükümlerin uygulanacağı ve alacaklıların hapis hakkının…

Madde 1278 – 1. Yaptırma yükümlülüğü

Donatan, dispeç işlemini geciktirmeden yaptırmakla yükümlüdür; aksi takdirde ilgililere karşı sorumlu tutulur. İşlemin süresinde yapılmaması durumunda sigortacı dahil ilgililer bunu kendileri yaptırabilir. Talebin…

Madde 1279 – 2. Yapılacağı yer

Zararın belirlenmesi ve paylaştırılması işlemleri, varış noktasında gerçekleştirilir. Eğer varış noktasına ulaşılamazsa, bu işlemler yolculuğun sona erdiği limanda yapılır.

3 ilgili yargı kararı

Madde 1280 – 3. Dispeççi

Dispeç işlemi, ilgililerin oybirliğiyle belirlediği veya oybirliği sağlanamazsa mahkemenin atadığı bir veya birden fazla dispeççi tarafından yapılır. İlgililer ellerindeki gerekli belgeleri dispeççiye sunmakla…

Madde 1281 – 1. Duruşma

Sigortacılar dahil ilgililer, m. 1279'daki mahkemeden dispeçin onaylanmasını isteyebilir veya hesaba itiraz edebilirler. Mahkeme sürecinde belgeler toplanır ve tüm ilgililer duruşmaya çağrılır. Belirlenen tarihte…

8 ilgili yargı kararı

Madde 1282 – 2. Dispeçin onaylanması

Belirlenen gün yapılan duruşmada, herhangi bir itiraz olmaması durumunda dispeç onaylanır. İtiraz yapılmışsa taraflar dinlenir ve gerektiğinde düzeltme yapılarak onay verir. İtiraza hemen karar verilemiyorsa, itiraz…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1283 – 3. Uygulanacak usul hükümleri

Dispeçin onaylanması ve yapılan itirazların incelenmesi süreçlerinde, 1281 ve 1282 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla basit yargılama usulü uygulanır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 1284 – 4. Dispeç raporunun onaylanması hakkındaki kararın hükmü

Dispeç raporunun onaylandığına dair karar kesinleştiğinde veya rapor itiraza uğramamışsa henüz kesinleşmeden, rapordaki alacakların ödenmesi için bir mahkeme ilamı niteliği taşır. Bu karar, onay sürecindeki duruşmaya…

Madde 1285 – D) Zamanaşımı

Müşterek avarya garame payı alacaklarının zamanaşımı süresini ve bu sürenin ne zaman başladığını düzenler.

İKİNCİ BÖLÜM – Çatma

Madde 1286 – A) Uygulama alanı

Bu bölümdeki kurallar, iki veya daha fazla geminin çarpışması sonucunda gemilere, kişilere veya eşyalara verilen zararların tazmini için uygulanır. Ayrıca, bir geminin manevra hataları veya seyir kurallarına uymaması…

Madde 1287 – B) Kusursuz çatma

Beklenmedik bir olay, mücbir sebep veya nedeni belirlenemeyen durumlar nedeniyle meydana gelen gemi çatışmalarında, oluşan zarara uğrayan taraf kendisi katlanır. Gemilerin kaza sırasında demirli olması durumu da bu…

Madde 1288 – I- Bir tarafın kusuru

Gemilerin çarpışması sonucunda oluşan zarar, eğer sadece bir geminin donatanının veya gemi adamlarının kusurundan kaynaklanmışsa, bu zararı ilgili geminin donatanı karşılamak zorundadır.

Madde 1289 – 1. Eşya zararı

Gemilerin çarpışması sonucunda meydana gelen eşya zararlarında, gemi sahiplerinin sorumluluğu kusurlarının ağırlığıyla belirlenir. Kusur oranının saptanamadığı veya tarafların eşit derece kusurlu olduğu durumlarda…

Madde 1290 – 2. Bedensel zarar

Gemilerin çarpışması, donatanların veya gemi adamlarının kusurlarıyla gerçekleşmişse; donatanlar, gemidekilerin ölümü, yaralanması veya sağlık kaybından doğan zararlardan birlikte sorumludur. Kusur oranının…

Madde 1291 – III - Kılavuzun kusuru

Gemiler zorunlu danışman veya isteğe bağlı kılavuzlarla sevk edilirken, kılavuzun kusuru nedeniyle gerçekleşen çatmalardan donatan sorumludur (1. fıkra). Buna karşılık, gemi zorunlu sevk kılavuzu tarafından sevk…

Madde 1292 – D) Dava öncesi delil tespiti

Gemiler arasında meydana gelen çatma olaylarında, dava açılmadan önce yapılacak delil tespitinin hangi mahkeme tarafından yapılacağını ve sürecin nasıl ilerleyeceğini düzenler. Bu işlem sırasında taraflara bildirim…

Madde 1293 – E) Şekil şartı yokluğu

Çatma nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesi için açılacak davalardan önce ihtarname gönderilmesi veya herhangi bir şekil şartının yerine getirilmesi gerekmemektedir.

Madde 1294 – F) Karine yokluğu

Deniz araçlarının çatmalarında kusur durumunun belirlenmesi sırasında herhangi bir varsayımdan (karine) yararlanılamaz.

Madde 1295 – G) Kaptanın yardım görevi ve yerine getirilmemesinden donatanın sorumsuzluğu

Bir deniz çatışması sonrası gemi kaptanının, kendi personeli ve yolcularını ciddi riske atmadığı sürece karşı tarafa yardım etme ve belirli bilgileri paylaşma zorunluluğu vardır. Kaptanın sadece bu konudaki…

Madde 1296 – H) Saklı tutulan hükümler

Donatanın sorumluluğunun sınırlandırılmasına yönelik hükümlerin geçerli olduğu ifade edilmiştir. Bu bölümdeki düzenlemelerin, taşıma sözleşmeleri ile diğer tüm sözleşmelerden kaynaklanan borçlar üzerinde herhangi bir…

Madde 1297 – İ) Zamanaşımı

Çatmaya bağlı tazminat taleplerinin ve donatanların birbirlerine karşı olan rücu haklarının zamanaşımı sürelerini belirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Kurtarma

Madde 1298 – I- Kurtarma faaliyeti

Seyrüsefere elverişli sularda tehlike altındaki su araçlarının veya eşyaların kurtarılmasına yönelik her türlü eylem kurtarma faaliyeti olarak kabul edilir ve ilgili bölüm hükümlerine tabidir. Maddede su aracı ve eşya…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1299 – II- Diğer hâller

Bu madde, ilgili bölüm hükümlerinin hangi özel durumlarda da uygulanacağını belirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1300 – 1. Sözleşme yapma yetkisi

Gemi kaptanı, aracın kurtarılması için malik adına kurtarma sözleşmesi yapabilir. Ayrıca hem araç maliki hem de kaptan, araçtaki eşyaların sahipleri adına kurtarma sözleşmesi yapma yetkisine sahiptir. Her iki yetki…

Madde 1301 – 2. Sözleşmenin uyarlanması veya iptali

Kurtarma sözleşmeleri; yanlış yönlendirme, tehlike baskısı, hakkaniyete aykırılık veya ücretin hizmetle aşırı oransız olduğu hallerde, talep edilmesi durumunda mahkeme tarafından güncel şartlara göre düzenlenebilir…

22 ilgili yargı kararı

Madde 1302 – 3. Emredici hükümler

Bu bölümdeki hükümler, bir kurtarma sözleşmesi aracılığıyla açıkça veya zımnen değiştirilebilir. Ancak bazı temel konularda sözleşme ile değişiklik yapılması yasaktır (2. fıkra).

Madde 1303 – IV- Tarafların yükümlülükleri

Bu madde, kurtarma faaliyeti sırasındaki kurtaran ile tehlike altındaki araç veya eşya malikleri ve kaptanın karşılıklı yükümlülüklerini düzenler. Ayrıca bu süreçte geçerli olan çevre zararı kavramının tanımını yapar.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1304 – a) İlkeler

Faydalı sonuçlanan kurtarma faaliyetleri sonucunda ücret talep edilebilir; ancak aksine bir düzenleme yoksa başarısız girişimler için ücret istenemez. Talep edilecek toplam ücret, kurtarılan eşyanın işlem sonrası…

Madde 1305 – b) Ücretin belirlenmesi

Taraflarca belirlenmeyen veya mahkeme tarafından uyarlanan kurtarma ücreti, belirli kıstaslar temel alınarak ve faaliyetleri teşvik edecek şekilde saptanır. Resmi giderler ile vergiler bu ücrete dahil edilmez. Ücret…

Madde 1306 – c) Borçlular

Kurtarma ücretini ödeme yükümlülüğü, kurtarma işleminin tamamlandığı anda aracın ve diğer eşyaların maliki olan kişilere aittir (1. fıkra). Bu ücret, malikler arasında kurtarılan değerler oranında paylaştırılır ve…

Madde 1307 – d) Gönderilenin sorumluluğu

Eşyayı teslim alan kişinin, teslimat sırasında kurtarma ücreti ödeneceğini biliyorsa, bu ücretlerle ilgili alacaklılara karşı şahsen sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Eğer birden fazla eşya kurtarılmışsa, bu sorumluluk…

Madde 1308 – aa) Tek ücret

Tehlikenin başlangıcından eşyanın geri verilmesinin istendiği ana kadar yapılan tüm kurtarma faaliyetleri için tek bir ücret belirlenir ve pay isteyenler alacaklarını bu toplam tutar üzerinden alır. Pay paylaşımı için…

Madde 1309 – bb) Birden çok kurtaran arasında

Birden fazla kişinin katıldığı kurtarma faaliyetlerinde ortaya çıkan ücret, bu kişilerin çalışmaya katıldıkları oranda paylaştırılır.

Madde 1310 – cc) Gemi adamlarına ve kurtaranın diğer adamlarına verilecek pay

Bir geminin gerçekleştirdiği kurtarma faaliyeti sonucunda alınan ücretten, giderler düşüldükten sonra kaptan ve gemi adamlarına nasıl pay verileceğini düzenler. Kurtarma işleminin türüne (profesyonel gemi, römorkör…

Madde 1311 – f) Ücretten mahrumiyet

Kurtaran kişinin, kendi kusuruyla kurtarma faaliyetini zorunlu kılması, süreci güçleştirmesi, hileli davranması veya dürüstlükle bağdaşmayan hareketlerde bulunması durumunda kurtarma ücretinden tamamen veya kısmen…

Madde 1312 – 2. Özel tazminat

Madde 1313 – 3. Faiz

Kurtaranın alacaklarına ne zamandan itibaren faiz işletileceği düzenlenmiştir. Faiz başlangıcı, malların teslim edilmesi gereken tarih veya teslimin mümkün olmadığı hallerde özel tazminat için kurtarma faaliyetinin…

Madde 1314 – 4. Ödeme zamanı ve teminat

Kurtarılan şeylerin 1303 üncü maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca teslim alınması sırasında borçlular, kurtarana olan alacaklardan kendi paylarına düşen miktarları ödemek zorundadır. Alternatif olarak,…

Madde 1315 – 5. Rehin hakları

Kurtarma ücreti alacakları için kurtaran kişiye, kurtarılan gemi üzerinde alacaklılık hakkı ve diğer eşyalar üzerinde hapis hakkı tanınmıştır. Bu kapsamda, gerekli teminatlar sağlanmadan veya kurtaranın rızası…

Madde 1316 – 6. Avans

Kurtaranın alacakları hakkında karar vermeye yetkili mahkeme veya hakem kurulu, ara kararla uygun bir miktarın avans olarak ödenmesine karar verebilir. Avans alınması teminat verilmesine bağlanabilir ve avans…

Madde 1317 – I- Kaptanın yükümlülüğü

Kaptanlar, kendi araçlarını ve araçtaki kişileri ciddi bir tehlikeye atmadan, denizde kaybolma riski olan herkese yardım etmekle yükümlüdür. Aracın maliki, kaptanın sadece bu yardım yükümlülüğünü ihlal etmesinden…

Madde 1318 – II- Ücret

Kurtarılan kişilerin herhangi bir kurtarma ücreti ödeme zorunluluğu yoktur. Ancak sadece insan kurtarma faaliyeti yürütenler, araç veya eşya kurtaran ya da çevre zararını engelleyen kişilere verilen ücret ve özel…

Madde 1319 – C) Zamanaşımı

Kurtarma faaliyeti ve enkaz kaldırılmasından doğan tüm alacaklar, sözleşmeye dayalı olup olmadığına bakılmaksızın iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre, ilgili faaliyetin sona erdiği veya enkaz kaldırma işinin…

ALTINCI KISIM – Gemi Alacakları

Madde 1320 – A) Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar

Bu madde, gemi sahibi, kiracısı, yöneticisi veya işletenine karşı sahip olunan hangi alacakların "gemi alacaklısı hakkı" tanıdığını düzenlemektedir. Bazı özel durumlar hariç; personel ücretleri, kurtarma masrafları ve…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1321 – I- Kapsamı

Gemi alacağı olan kişilere, gemi ve eklentileri üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmıştır. Bu rehin hakkı, gemiyi elinde tutan herkes tarafından ileri sürülebilir ancak bazı kamu kurumlarının kullandığı belirli gemiler…

Madde 1322 – II - Temin ettiği alacaklar

Gemi alacaklılarının sahip olduğu rehin hakkının kapsamı ve donatma iştiraki ile işletilen gemilerin durumu belirlenmiştir. Bu hakla ana para, faiz ve yargılama masrafları temin edilir. Ortak işletilen gemiler,…

Madde 1323 – III- Önceliği

Gemi alacaklılarının rehin haklarının hangi sırayla ödeneceği düzenlenmiştir. Bazı alacakların diğer tüm rehinlerden önce, bazılarının ise sonra geleceği belirlenmiş olup kamu kurumlarının gemi kaldırma giderlerine…

Madde 1324 – IV- Sırası

Gemi alacaklarından kaynaklanan kanuni rehin haklarının hangi sırayla karşılanacağını belirleyen hükümdür. Genel sıralama 1320 nci maddeye göre yapılırken, kurtarma ücretleri ve bazı belirli alacak gruplarına yönelik…

Madde 1325 – V- Devri ve intikali

Gemi alacağının devredilmesi veya miras yoluyla geçmesi durumunda, bu alacaktan doğan yasal rehin hakkı da beraberinde devrolur veya geçer.

Madde 1326 – VI- Düşmesi

Gemi alacaklılarının sahip olduğu rehin haklarının hangi şartlar ve süreler altında sona ereceği düzenlenmiştir. Alacağın türüne göre değişen belirli sürelerin geçmesiyle rehin hakkı düşmekle birlikte, bu süreler…

Madde 1327 – VII- Zamanaşımı

Alacaklının borçluya karşı olan kişisel istem haklarında, bu Kanunda veya diğer kanunlarda özel bir hüküm bulunmadığı sürece 1326 ncı maddede belirtilen süre uygulanır.

YEDİNCİ KISIM – Sorumluluğun Sınırlanması ve Petrol Kirliliği Zararının Tazmini

Madde 1328 – I- Kural

Deniz alacaklarından doğan sorumluluğun sınırlandırılması, 19/11/1976 tarihli Milletlerarası Sözleşme, 2/5/1996 tarihli Protokol veya bunların yerini alan milletlerarası sözleşmelere göre yapılır (1. fıkra). Belirli…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1329 – II- Yabancılık unsuru taşımayan hâller

1328 inci madde, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre yabancılık unsuru taşımayan durumlar için de uygulanır.

Madde 1330 – III- Uygulama alanının genişletilmesi

Bu madde, 1328 inci maddenin hangi özel durum ve kişi gruplarına da uygulanacağını belirlemektedir. Ayrıca, belirli durumlarda alacaklının ispatına bağlı olarak sorumluluk sınırlamasının nasıl değişeceğini düzenler.

Madde 1331 – IV- Sözleşmenin uygulanmayacağı alacaklar

1976 tarihli Sözleşmenin belirli maddelerinde sayılan bazı alacaklar için sorumluluk sınırlandırması yapılamaz.

Madde 1332 – V- Üçyüz tonilatodan küçük gemiler

1976 tarihli Sözleşme'nin belirli maddelerinde tanımlanan bazı gemiler için sorumluluk sınırı 83.500 Özel Çekme Hakkı olarak belirlenmiştir. Bunun dışındaki durumlarda ise aynı Sözleşme'nin öngördüğü sorumluluk…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1333 – VI- Sondaj işlemi gemileri

Gemilerin sondaj işlemi amacıyla sondaj yerinde bulunduğu sırada doğan alacaklar için özel sorumluluk sınırları düzenlenmiştir. Belirlenen bu sınırlar, 1976 tarihli Sözleşmedeki alacak türlerine göre değişiklik gösterir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1334 – VII- Öncelik

1976 tarihli Sözleşmenin 6 ncı maddesinde belirtilen ölüm ve yaralanmadan doğan belirli alacakların, diğer bazı alacaklara göre önceliği düzenlenmiştir. Bu öncelik çerçevesinde yapılacak ödemelerin sırası ve paylaşım…

Madde 1335 – VIII - Fon kurmadan sorumluluğun sınırlanması

1976 tarihli Sözleşme'nin 10. maddesi gereğince, herhangi bir fon kurulmamış olsa bile sorumluluğu sınırlandırma hakkı kullanılabilir. Metinde ayrıca petrol kirliliği zararlarına dair özel hükümler bulunduğu…

Madde 1336 – I - Kural

Petrol kirliliğinden doğan zararlar için belirli uluslararası sözleşmelerin hükümleri uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulandığı durumlarda, aynı konuları düzenleyen diğer mevzuat hükümleri devre dışı kalır. Ayrıca, bu…

Madde 1337 – II - Yabancılık unsuru taşımayan hâller

1992 tarihli Sorumluluk ve Fon Sözleşmeleri, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yabancılık unsuru taşımayan durumlarda da uygulanır.

Madde 1338 – III - Uygulama alanının genişletilmesi

Bu madde, belirli durumlar altında ortaya çıkan kirlenme zararları için sorumluluğun nasıl sınırlandırılabileceğini düzenlemektedir. Belirli kişi ve yerlerle ilgili istisnai durumlarda, 1992 tarihli Sorumluluk…

Madde 1339 – IV – Davanın ihbarı ve davaya müdahale

1992 Uluslararası Petrol Kirliliğinden Doğan Zararların Tazminat Fonu'nun davalara nasıl katılabileceği düzenlenmiştir. Fon, belirlenen usullerle davaya dahil olmak için mahkemeye dilekçe vermesiyle sürece katılabilir.

Madde 1340 – V - Yabancı hukukun uygulanması

1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesi kapsamında tanımlanan kirlenme zararlarında, belirli şartların varlığı halinde yabancı hukukun bu sözleşmeye aykırı hükümleri uygulanmaz. Bu durumda 1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesi…

Madde 1341 – I - Kılavuzlar için sorumluluk sınırı

Kılavuzların hukuki sorumluluklarının üst sınırlarını düzenleyen maddedir. Hem doğrudan yöneltilen istemlerde hem de maliklerin rücu taleplerinde belirli bir mali sınır getirilmiş ve kılavuz tanımı yapılmıştır.

Madde 1342 – II - Kişisel sorumlulukta fon kurulması

1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler gereği sorumluluğunu sınırlama hakkı olup da adına fon kurulmamış tüzel kişilerin, adi şirketlerin veya donatma iştiraklerinin borçlarından şahsen sorumlu tutulabilecek kişiler, kendi…

Madde 1343 – III - Sınırlama hakkını kaldıran kusur

1976 tarihli Sözleşmenin 4. maddesi ile 1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesinin V. maddesinin ikinci paragrafı uygulamalarında hangi kişilerin kusurlarının dikkate alınacağını belirler. Ayrıca, belirli yapıların…

Madde 1344 – IV - Kanuni halefiyet

1976 tarihli Sözleşme'nin 12. maddesinin üçüncü paragrafı ve 1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesi'nin V. maddesinin altıncı paragrafında yer alan ödemeleri yapanlar, ödedikleri tutar kadar karşı tarafın haklarına sahip…

Madde 1345 – V - Alacakların teminatı

1976 veya 1992 tarihli sözleşmeler çerçevesinde kurulan fonlara girecek bir alacak, ilgili mahkeme tarafından kabul edildiğinde bu alacağa dair tüm ayni ve şahsi teminatlar sona erer. Bu teminatların sağladığı öncelik…

Madde 1346 – VI - Diğer alacaklılar

1976 veya 1992 tarihli sözleşmeler doğrultusunda oluşturulan fonlar, sadece sınırlı sorumluluğun geçerli olduğu alacakların ödenmesi amacıyla kullanılır. Bu fonlara normal şartlarda diğer alacaklılar başvuramaz; ancak…

Madde 1347 – VII - Faiz

Mahkemenin 1976 veya 1992 tarihli sözleşmelere dayalı sorumluluk sınırlamasını kabul ettiği durumlarda, fona giren alacakların bu sınırları aşan kısımlarına faiz uygulanamaz. Ayrıca, bu Kanun ile kurulan fonların…

Madde 1348 – VIII - Görevli ve yetkili mahkeme

1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler kapsamında fon kurulmasına ilişkin davalara hangi mahkemelerin bakacağını ve hangi yer mahkemelerinin yetkili olduğunu düzenler.

Madde 1349 – IX - Yargılama ve takip giderleri

Yargılama ve takip masraflarına ilişkin sorumluluk kısıtlanamaz. Herhangi bir fon kurulmuş olsa bile, davalı veya takip borçlusu bu giderleri ayrıca ödemekle yükümlüdür.

SEKİZİNCİ KISIM – Cebrî İcraya İlişkin Özel Hükümler

Madde 1350 – A) Uygulanacak hukuk

Gemilerin haczedilmesi, satılması ve mülkiyet devri gibi cebri icra işlemleri, bu işlemlerin yapıldığı sıradaki ülke hukukuna tabidir. Türk bayraklı bir geminin yurt dışında satılması durumunda, satıştan en az otuz gün…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1351 – B) Tamamlayıcı hükümler

Bu bölümde özel olarak düzenlenmeyen hususlar hakkında İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır. Bu uygulamanın detayları 936 ncı madde ile 937 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilmiştir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 1352 – 1. Deniz alacakları

Bu madde, hangi tür alacak ve taleplerin "deniz alacağı" olarak kabul edileceğini tanımlamaktadır. Geminin işletilmesi, bakımı, personel giderleri, kazalar, çevre zararları ve gemi mülkiyetiyle ilgili geniş bir liste…

16 ilgili yargı kararı

Madde 1353 – 2. İhtiyati haciz isteyebilme hakkı

Deniz alacaklarını güvence altına almak amacıyla gemiler hakkında yalnızca ihtiyati haciz kararı verilebilir. Deniz alacağı dışındaki nedenlerle gemiye ihtiyati haciz uygulanamayacağı gibi, geminin seferden men…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1354 – aaa) Türk Bayraklı gemiler

Türk bayraklı gemiler hakkındaki ihtiyati haciz kararlarının hangi mahkemeler tarafından verilebileceği düzenlenmiştir. Karar, geminin bulunduğu yer mahkemesi veya geminin durumuna göre belirlenen diğer yetkili…

Madde 1355 – bbb) Yabancı bayraklı gemiler

Türkiye'de bulunan yabancı bayraklı gemiler için ihtiyati haciz kararı, yalnızca geminin demirlediği, bağlandığı, yanaştığı veya kızağa alındığı yerdeki mahkeme tarafından verilebilir.

Madde 1356 – ccc) Yetkiye, tahkime ve esasa uygulanacak hukuka ilişkin bir anlaşmanın varlığı hâlinde Türk mahkemesinin yetkisi

Deniz alacaklarında, uyuşmazlığın esası hakkında karar verme yetkisi bir hakem kuruluna veya yabancı mahkemeye verilmiş olsa ya da yabancı hukuk uygulanıyor olsa bile, belirli Türk mahkemeleri ihtiyati haciz kararı…

Madde 1357 – bb) Dava açıldıktan sonra

Deniz alacağına ilişkin yurt içinde açılan davalarda ihtiyati haciz kararı, sadece davanın görüldüğü mahkemeden istenebilir (1. fıkra). Eğer dava hakem huzurunda veya yurt dışında açılmışsa, kesin hüküm çıkana kadar…

Madde 1358 – cc) İtirazlar ve değişiklik istemleri

Yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilmiş kişilerin itirazlarını değerlendirmeye yetkili mahkemelerin hangileri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu mahkemelerin, ihtiyati hacizle ilgili bazı değişiklikler, iptaller ve…

Madde 1359 – b) Esas hakkında

Deniz alacakları için ihtiyati haciz kararı veren mahkeme, eğer taraflar arasında aksi yönde bir yetki veya tahkim sözleşmesi yoksa, bu işlemi tamamlamak için açılacak dava için de yetkilidir. Aynı şekilde, ihtiyati…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1360 – c) Tenfiz hakkında

Deniz alacakları nedeniyle ihtiyati haciz kararı veren Türk mahkemelerinin, aynı alacağa ilişkin yabancı mahkeme veya hakem kararlarını uygulama (tenfiz) yetkisinin şartlarını belirler.

Madde 1361 – d) Haksız ihtiyati haciz sebebiyle açılacak tazminat davası hakkında

Haksız ihtiyati haciz nedeniyle açılacak tazminat davalarında, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme yetkilidir (1. fıkra). Deniz alacağının esasıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında açılmış bir dava veya hakem…

Madde 1362 – 4. Alacaklı tarafından delil gösterilmesi

Alacaklının, alacağının 1352 nci maddede belirtilen deniz alacaklarından olduğunu ve parasal tutarını mahkemeye kanıtlayacak deliller sunması yeterli kabul edilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 1363 – 5. Alacaklı tarafından teminat gösterilmesi

Deniz alacağını güvence altına almak için ihtiyati haciz isteyen alacaklıların belirli bir tutarda teminat göstermesi gerekir. Taraflar bu teminat miktarının artırılmasını veya azaltılmasını mahkemeden talep edebilir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1364 – a) İhtiyati haciz kararının icrası

Alacaklıya verilen ihtiyati haciz kararının uygulanabilmesi için belirlenen süre içerisinde ilgili icra dairesine başvurulması gerekir. Bu süre içinde işlem yapılmaması durumunda karar geçerliliğini yitirir.

Madde 1365 – b) İhtiyati hacze başlama süresi

İcra dairesi, talep gelmesi durumunda ihtiyati hacmi derhâl uygular. Bu işlem, İcra ve İflas Kanunu kapsamında gece saatlerinde ve resmî tatillerde de gerçekleştirilebilir.

Madde 1366 – c) Gemiye el konulması ve muhafaza tedbirleri

İhtiyati haczine karar verilen gemilerin bayrak ve sicillerine bakılmaksızın seferden men edilmesi ve muhafaza altına alınması işlemlerini kapsar. Bu süreçte geminin teslim edileceği kişilere sorumlulukları bildirilir…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1367 – d) Geminin seferde olması

Gemi seferdeyken veya hareket halindeyken ihtiyati haciz kararının uygulanma usulünü belirler. Kararın uygulanmasında geminin bayrak durumuna göre farklı prosedürler işletilir ve m. 1366'nın ikinci ile dördüncü…

Madde 1368 – e) İhtiyati haczin kapsamı, geminin idaresi ve işletilmesi

Bir gemiye uygulanan ihtiyati haciz, borçlunun o gemiyi çalıştırarak elde ettiği gelir ve menfaatleri de kapsar. Ayrıca icra dairesi, geminin yönetimi, işletilmesi, bakımı ve korunması için gereken tüm önlemleri alır.

Madde 1369 – 7. İhtiyati haciz hakkının kullanılması

Bu madde, bir deniz alacağı nedeniyle hangi durumlarda gemilere ihtiyati haciz uygulanabileceğini belirler. Hacin imkanı; geminin mülkiyet durumuna, kira ilişkisine, mevcut teminatlara veya uyuşmazlığın konusuna göre…

Madde 1370 – a) Geminin değerinin depo edilmesi

İhtiyati haciz uygulanan gemilerin, belirli teminatlar karşılığında sahibine veya zilyedine bırakılma şartlarını düzenlemektedir. Geminin serbest bırakılması halinde bazı bildirimlerin yapılması ve kayıtların korunması…

Madde 1371 – b) İhtiyati haczin kaldırılması

Gemi maliki veya borçlunun, deniz alacağının tamamını, faizini ve giderlerini kapsayan yeterli teminat göstererek gemideki ihtiyati haczi kaldırması mümkündür. İşlemin ardından ilgili kurumlara bildirim yapılması ve…

Madde 1372 – c) Tarafların anlaşması

Alacaklı ile gemi sahibi veya sahibi olmayan işletmeci, 1370 ve 1371 inci maddeler gereğince verilecek teminatın türünü ve miktarını kendi aralarında serbestçe belirleyebilir.

Madde 1373 – d) Saklı kalan haklar

Geminin serbest bırakılması için teminat verilmesi; sorumluluğun kabul edildiği, itiraz ve savunma haklarından vazgeçildiği veya sorumluluğu sınırlama hakkının kaybedildiği şeklinde yorumlanamaz.

Madde 1374 – e) Teminatın değiştirilmesi

1370 ila 1372 nci maddeler kapsamında teminat sağlayan kişiler, verdikleri teminatla ilgili değişiklik veya iptal talepleriyle diledikleri zaman mahkemeye gidebilirler.

Madde 1375 – 9. Yeniden veya aynı alacak için ihtiyati haciz

Deniz alacağı nedeniyle daha önce ihtiyaten haczedilip serbest bırakılan veya teminat alınan bir geminin, belirli şartların gerçekleşmesi halinde yeniden veya aynı alacak için ihtiyatî haczini düzenler. Benzer…

Madde 1376 – 10. İhtiyati haczi tamamlayan işlemler

Gemilerin ihtiyati haczinde, İcra ve İflas Kanunu'nun 264. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında öngörülen süreler için bir aylık süre uygulanır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1377 – 1. Fer’ilik ilkesi

Gemiler üzerindeki rehin ve hapis hakları, güvence altına aldıkları alacaktan bağımsız olarak dava veya icra konusu yapılamaz. Bu hakların ilamlı takip yoluyla paraya çevrilebilmesi için belirli belgelerle tespit…

Madde 1378 – 2. İflas yoluyla takip hakkı

Alacaklılar, gemi üzerinde sözleşmeden veya kanundan kaynaklanan bir rehin hakkı bulunması durumunda dahi iflas yoluyla takip gerçekleştirebilir.

Madde 1379 – 3. Diğer takip yolları

Gemi üzerinde kanuni rehin hakkı olan alacaklılar, alacaklarını tahsil etmek için haciz yoluna veya kambiyo senetlerine özgü özel takip usullerine başvurabilirler. Bu yolların tercih edilmesi durumunda alacaklı, kanuni…

Madde 1380 – a) Kanuni rehin hakkı sahiplerinin

Gemi alacaklıları ve alacaklarını gemi üzerindeki hapis hakkıyla güvence altına alan kişiler, alacağını tahsil etmek veya ihtiyati haczi tamamlamak amacıyla taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip…

Madde 1381 – b) İpotek sahiplerinin

Sözleşmeye dayalı veya kanundan doğan gemi ipoteği alacaklılarının, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatma hakları düzenlenmiştir. Bu kural, geminin Türk veya yabancı bayraklı olması fark etmeksizin…

Madde 1382 – 1. Haciz

Türk ve yabancı bayraklı tüm gemilerin kesin haczinde, ihtiyati hacze ilişkin olan 1364 ile 1368 inci maddeler arasındaki hükümler uygulanır. Gemilerin icra yoluyla haczinde ise alacağın belirli deniz alacaklarından…

Madde 1383 – 2. Paraya çevirme

Gemilerin paraya çevrilme usulleri düzenlenmiştir. Sicile kayıtlı olan gemiler taşınmaz satış hükümlerine, kayıtlı olmayanlar ise taşınır satış hükümlerine göre paraya çevrilir.

Madde 1384 – 3. Yabancı sicile kayıtlı gemilerin satışı için hazırlıklar

Yabancı bir sicile kayıtlı geminin satışı sürecinde icra müdürünün izleyeceği bildirim ve kayıt temin etme usulleri düzenlenmiştir. Satış için gerekli olan sicil kayıtlarının nasıl alınacağı ve satış ilanının kimlere…

Madde 1385 – 4. Artırmanın ilanı

Gemilerin artırma ile satış ilanlarının hangi mecralarda yapılacağını ve bu ilanların içeriğini belirleyen maddedir. Satışın, gemiyi üzerindeki hak ve kısıtlamalardan arındırılmış şekilde gerçekleştireceği ilan edilir.

Madde 1386 – 5. Vaktinden evvel satış

Türk veya yabancı bayraklı gemilerin belirli koşullar altında zamanından önce satılabilmesine ilişkin usulleri düzenler. Erken satış talebi, duruma göre malik, alacaklı, icra müdürü veya liman başkanı tarafından icra…

Madde 1387 – 6. Pazarlık suretiyle satış

Bir geminin pazarlık yoluyla satılabilmesi için tüm ilgililerin bunu talep etmesi veya 1386 ncı maddede belirtilen durumların oluşması gerekir.

Madde 1388 – 7. Satış ve ihalenin sonucu

Gemilerin icra yoluyla satışı veya ihalesi sonucunda mülkiyetin geçişini ve gemi üzerindeki hakların durumunu belirler. Mülkiyet, satış veya ihale anında alıcıya geçer ve ödeme yapıldıktan sonra belirli istisnalar…

Madde 1389 – a) İlkeler

Türk veya yabancı bayraklı bir gemi cebri icra yoluyla satıldığında, satış geliri tüm borçları karşılamıyorsa alacaklılar için bir sıra cetveli oluşturulur (1. fıkra). Donatanın iflası halinde birden fazla gemi varsa,…

Madde 1390 – b) Birinci sıra

Gemi haczedildiği tarihle ödemelerin yapıldığı tarih arasında ortaya çıkan bazı masraf ve alacakların, sıra cetvelinin birinci sırasında yer alacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda geminin bakımı, korunması, personel…

Madde 1391 – c) İkinci sıra

Satılan bir geminin karaya oturması veya batması nedeniyle, kamu kurumlarının seyir güvenliği ya da çevre koruması amacıyla gerçekleştirdiği kaldırma işlemlerinin masrafları sıra cetvelinin ikinci sırasına kaydedilir.

Madde 1392 – d) Üçüncü sıra

Gemi alacaklılarına ilişkin sıra cetvelinin üçüncü sırasında kimlerin yer alacağını belirleyen düzenlemedir. Bu sıraya, m. 1320'nin birinci fıkrasının (a) ila (e) bentlerinde belirtilen ancak m. 1390 kapsamında olmayan…

Madde 1393 – e) Dördüncü sıra

Gemi, cebri icra yoluyla satıldığı sırada bir tersanenin zilyetliğinde ise tersane sahibinin bazı teminatlı alacakları sıra cetvelinin dördüncü sırasına kaydedilir. Bu alacakların 1013 üncü maddedeki kanuni ipotek veya…

Madde 1394 – f) Beşinci sıra

Takip edilen gemiye ait gümrük resimlerinin ve diğer vergilerin, sıra cetvelinin beşinci sırasına kaydedileceği belirlenmiştir.

Madde 1395 – g) Altıncı sıra

İflas sıra cetvelinin altıncı sırasına, sözleşmeden veya kanundan doğan bir rehinle teminat altına alınmış olan ancak 1390 ile 1394. maddeler kapsamında olmayan alacaklar kaydedilir. Bu alacakların kendi aralarındaki…

Madde 1396 – h) Yedinci sıra

Sıra cetvelinin yedinci sırasına, madde 1352'de belirtilen deniz alacaklarından madde 1390 ile 1395 arasında yer alanlar dışındakiler kaydedilir. Bu alacak sahipleri kendi aralarında eşit hakka sahiptir.

Madde 1397 – i) Sekizinci sıra

Sıra cetvelinin sekizinci sırasına, İcra ve İflas Kanunu'nun 206 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen alacaklar kaydedilir. Bu sıradaki alacak sahipleri kendi aralarında eşit hakka sahiptir.

Madde 1398 – I - Hapis hakkı için defter tutulması

Bu madde, eşyalar üzerindeki hapis hakkının paraya çevrilme sürecini ve bu hakkın temel alacakla olan ilişkisini düzenler. İşlemler için İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunurken bazı özel süreler…

Madde 1399 – II - İlamlı icra

Hapis hakkıyla güvence altına alınan alacağın bir mahkeme kararına veya benzeri belgeye dayandığı durumlarda izlenecek icra süreci düzenlenmiştir. İlamda hapis hakkının belirtilmemesi durumunda borçluya itiraz hakkı…

Madde 1400 – III - İlamsız icra

Hapis hakkı ile güvence altına alınan ancak mahkeme kararına veya benzeri bir belgeye dayanmayan alacaklarda, alacaklı belirli bir süre içinde taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatabilir.…

BİRİNCİ KISIM – Genel Hükümler

Madde 1401 – 1. Tanım

Sigorta sözleşmesi, sigortacının aldığı prim karşılığında, kişinin maddi menfaatine zarar veren bir riskin gerçekleşmesi halinde bunu tazmin etmeyi veya belirli yaşam olayları nedeniyle ödeme yapmayı üstlendiği…

12 ilgili yargı kararı

Madde 1402 – 2. Karşılıklı sigorta

Karşılıklı sigorta, birden fazla kişinin belirli bir risk gerçekleştiğinde üyelerinden herhangi birinin zararını karşılamayı üstlenmesidir. Bu tür bir sigorta faaliyeti yalnızca kooperatif şirket çatısı altında…

Madde 1403 – 3. Reasürans

Sigortacı, sigorta ettiği menfaati kendi belirlediği şartlarla tekrar sigorta ettirebilir. Bu işlem, sigortacının müşterisine karşı olan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz ve müşterinin tekrar sigorta yapan tarafa…

Madde 1404 – 4. Geçerli olmayan sigorta

Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı eylemler sonucunda ortaya çıkabilecek zararları kapsayan sigorta sözleşmeleri yapılamaz.

Madde 1405 – 1. Sözleşmenin yapılması sırasında susma

Sigorta şirketine sunulan teklifname, verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde reddedilmezse sigorta sözleşmesi kurulmuş sayılır. Teklif aşamasında yapılan ödemeler, sözleşme kurulursa prim olarak kabul edilir;…

Madde 1406 – a) Genel olarak

Bir kişinin başka bir kişi adına temsilci sıfatıyla sigorta sözleşmesi yapabileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda yetkisiz temsilin sonuçları ve sözleşmeye sonradan onay verilmesi süreçleri belirlenmiştir.

Madde 1407 – b) Talimat bulunmaması

Sigortayı yaptıran kişi, temsilcisine sigorta şartlarına dair bir talimat vermemişse, temsilci sözleşmeyi işlemin yapıldığı yerdeki alışılagelmiş (mutat) şartlara göre gerçekleştirir.

Madde 1408 – 3. Sigorta menfaatinin yokluğu

Sigorta sözleşmesi yapıldığı sırada sigortalanacak menfaat mevcut değilse sözleşme geçersizdir. Sözleşme başında var olan menfaatin sözleşme süresi içinde ortadan kalkması halinde ise sözleşme o an itibarıyla geçersiz…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1409 – 4. Sigortanın kapsamı

Sigortacı, sözleşmede kararlaştırılan riskin gerçekleşmesiyle ortaya çıkan zarar veya bedelden sorumludur. Bir veya birden fazla riskin sigorta teminatı dışında olduğunu kanıtlama yükümlülüğü sigortacıya aittir.

37 ilgili yargı kararı

Madde 1410 – 5. Sigorta süresi

Sigorta süresinin sözleşmede belirlenmediği hallerde bu süre mahkeme tarafından tespit edilir. Mahkeme bu tespiti yaparken tarafların isteklerini, yerel gelenekleri ve mevcut koşulları dikkate alır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1411 – 6. Sigorta dönemi

Primlerin daha kısa süreler baz alınarak hesaplanmadığı hallerde, bu Kanun uyarınca sigorta dönemi bir yıldır.

Madde 1412 – 7. Sigorta ettiren dışındakilerin bilgisi ve davranışı

Kanunun sigorta ettirenin bilgi ve davranışlarını esas aldığı durumlarda; sigortadan haberdar olmaları şartıyla sigortalının, varsa temsilcinin ve can sigortalarında lehtarın bilgi ve davranışları da dikkate alınır.

Madde 1413 – a) Olağanüstü durumlarda fesih

Sigortacının konkordato ilan etmesi, ruhsatının iptal olması veya sözleşme yetkisinin kalkması durumlarında sigorta ettirene fesih hakkı tanınmıştır. Aynı şekilde, prim borcu varken konkordato ilan eden sigorta…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1414 – b) Sigorta priminin artırılmasında fesih

Sigortacı, teminat kapsamını değiştirmeden sadece prim tutarını artırdığında, sigorta ettiren kişiye sözleşmeyi feshetme hakkı tanınır. Bu fesih işlemi, artırım bildiriminin alındığı tarihten itibaren bir ay içinde…

Madde 1415 – c) Kısmi fesih ve cayma

Sigortacının, haklı sebeplerle sözleşmenin belirli bölümlerini feshetmesi veya onlardan cayması durumunda, belirli şartlar altında sözleşmenin tamamını sona erdirme yetkisi bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, sigortacının…

Madde 1416 – 9. Tebliğler ve bildirimler

Sigorta sözleşmelerinde tarafların birbirlerine yapacakları tebliğ ve bildirimlerin hangi adreslere gönderileceği düzenlenmiştir.

Madde 1417 – a) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması

Sigorta şirketinin maddi imkansızlıklar nedeniyle taahhütlerini yerine getirememe riski oluştuğunda, sigorta ettiren kişi teminat isteyebileceği gibi, belirli şartlar altında sigortacı da benzer taleplerde bulunabilir.…

Madde 1418 – b) Sigortacının iflası

Sigortacının iflas etmesi durumunda sigorta sözleşmesi sona erer. İflastan önce ödenmemiş tazminatlar, öncelikle 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca ayrılan teminatlardan, ardından iflas masasından karşılanır. Hak…

Madde 1419 – 11. Prim iadesi

Sigorta sözleşmesi sona erdiğinde, kanunda aksi belirtilmediği sürece, henüz süresi gelmemiş günlere ait ödenmiş olan primler sigorta ettirene iade edilir.

9 ilgili yargı kararı

Madde 1420 – 12. Zamanaşımı

Sigorta sözleşmelerinden doğan tüm talepler, alacağın ödenebilir hale geldiği tarihten itibaren iki yıl sonra zamanaşımına uğrar. Sigorta tazminatı ve bedeline ilişkin taleplerde ise, 1482 nci madde saklı kalmak üzere,…

21 ilgili yargı kararı

Madde 1421 – aa) Genel olarak

Sigortacının sorumluluğunun başlangıç zamanını belirleyen bu maddeye göre, aksine bir sözleşme yoksa sorumluluk primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar. Ancak kara ve denizde eşya taşıma sigortalarında sorumluluk,…

11 ilgili yargı kararı

Madde 1422 – bb) İmkânsızlık

Sigortacının sorumluluğu henüz başlamadan, ilgili kişilerin etkisi dışında riskin gerçekleşmesi imkânsız hale gelmişse sigortacı prim alamaz.

Madde 1423 – b) Aydınlatma yükümlülüğü

Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesi kurulmadan önce ve sözleşme süresince gerekli tüm bilgileri ve gelişmeleri sigorta ettirene yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Bilgilendirme yapılmadığında, sigorta…

Madde 1424 – aa) Genel olarak

Sigortacının, imzaladıkları sigorta sözleşmesine dair poliçeyi belirli süreler içerisinde sigorta ettirene teslim etme zorunluluğunu düzenleyen maddedir. Poliçenin geç iletilmesinden doğan zararlar sigortacının…

Madde 1425 – bb) İçerik

Sigorta poliçelerinin içeriğini, hazırlanış biçimini ve politika eklerinde yer alan hükümlerin geçerlilik şartlarını düzenler. Ayrıca genel şartlarda yapılan lehine değişikliklerin uygulama sürecini ve primlerle…

Madde 1426 – d) Giderleri ödeme borcu

Sigortacı; riskin, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi için sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından yapılan makul giderleri, bu giderler faydasız kalsa bile ödemekle yükümlüdür. Eksik…

23 ilgili yargı kararı

Madde 1427 – aa) Genel olarak

Sigorta tazminatlarının ödeme yöntemini ve süresini belirleyen hükümdür. Sözleşmede aksine karar yoksa tazminatlar nakit olarak ödenir. Borcun vadesi geldiğinde sigortacı ayrıca bir uyarıya gerek kalmadan temerrüde…

47 ilgili yargı kararı

Madde 1428 – bb) Kısmi tazminat ödemeleri

Sorumluluk sigortası hariç diğer sigortalarda, aksine bir sözleşme yoksa süre içinde yapılan kısmi ödemeler toplam sigorta bedelinden indirilir. Kısmi zarar durumunda tarafların sözleşmeyi feshetme hakkı vardır ancak…

Madde 1429 – cc) Rizikonun gerçekleşmesinde kusur

Aksine bir sözleşme yoksa sigortacı; sigorta ettiren, sigortalı, lehtar ve bunların hukuken sorumlu olduğu kişilerin ihmallerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Ancak bu kişilerin riski kasten gerçekleştirmeleri…

6 ilgili yargı kararı

Madde 1430 – aa) Genel olarak

Sigorta ettirenin sözleşmede belirlenen primi ödeme yükümlülüğünü ve ödeme şekillerini düzenler. Aksi kararlaştırılmadıkça primlerin peşin ve nakden ödenmesi gerektiğini belirtir. Ayrıca, sigortacının sorumluluğu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1431 – bb) Ödeme zamanı

Sigorta primlerinin ödeme zamanı, taksitlendirme koşulları ve prim borçlarının tahsilat yöntemleri düzenlenmiştir. Primlerin kural olarak sözleşme anında ödenmesi gerekirken, belirli durumlarda ödemelerin tazminattan…

Madde 1432 – cc) Ödeme yeri

Sigorta priminin hangi adreste ödeneceğini düzenler. Kural olarak ödeme sözleşmedeki adreste yapılır, ancak fiili uygulama farklıysa sözleşmedeki yer şartı dikkate alınmaz.

Madde 1433 – dd) Primin indirilmesi

Rizikonun azalmasına neden olan değişiklikler olduğunda prim indirilir ve gerekirse iade edilir. Aynı durum, sigorta ettirenin riski artıran konularla ilgili yanılması nedeniyle primin yüksek belirlendiği haller için…

Madde 1434 – ee) Temerrüt

Sigorta primlerini zamanında ödemeyen sigorta ettirenin temerrüde düşmesi durumundaki sonuçları düzenler. Prim ödemesinin türüne göre sigortacıya belirli sürelerle sözleşmeden cayma veya sözleşmeyi feshetme hakkı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1435 – aaa) Genel olarak

Sigorta yaptıran kişi, sözleşme yapılırken bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli durumları sigortacıya bildirmek zorundadır. Bir bilginin eksik veya yanlış verilmesinin sözleşmenin hiç yapılmamasına ya da farklı…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1436 – bbb) Yazılı sorular

Sigortacı tarafından sunulan soru listesindeki konular dışında kalan hususlarla ilgili olarak, önemli bir durumun kötüniyetle saklanmadığı sürece sigorta ettirene herhangi bir sorumluluk yüklenemez (1. fıkra). Bununla…

Madde 1437 – ccc) Bağlantı

Tazminat ve bedel ödemeleri sırasında, bildirilmeyen veya yanlış bildirilen durumlar ile riskin gerçekleşmesi arasındaki ilişki, 1439 uncu maddede yer alan kurallara göre değerlendirilir.

Madde 1438 – ddd) Sigortacı tarafından gerçek durumun bilinmesi

Sigortacının, bildirilmemiş veya yanlış bildirilmiş bir konunun gerçek halini biliyor olması durumunda, beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğini gerekçe göstererek sözleşmeyi feshetmesi mümkün değildir. Bu durumun…

Madde 1439 – eee) Yaptırım

Sigorta yaptırırken önemli bir bilginin gizlenmesi veya yanlış verilmesi durumunda sigortacı, belirli sürede sözleşmeden dönebilir veya ek prim talep edebilir. Ek prim talebinin reddi halinde sözleşme sona ermiş…

3 ilgili yargı kararı

Madde 1440 – fff) Caymanın şekli ve süresi

Sigortacının cayma hakkını kullanabilmesi için bu durumu sigorta ettirene bildirmesi gerekir. Bildirim, sigortacının bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde yapılmalıdır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1441 – ggg) Caymanın hükümleri

Cayma gerçekleştiğinde, sigorta ettirenin kastının bulunması durumunda sigortacı, riski üstlendiği süre boyunca olan primleri almaya hak kazanır.

Madde 1442 – hhh) Cayma hakkının düşmesi

Cayma hakkının hangi hallerde kullanılamayacağını düzenleyen maddedir.

Madde 1443 – bb) Teklifin yapılması ile kabulü arasındaki değişiklikleri beyan yükümlülüğü

Teklifin yapılması ile kabul edilmesi arasında ortaya çıkan değişikliklerle ilgili bildirim sorumluluğunda, sözleşmenin kurulması aşamasındaki beyan yükümlülüğü hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

Madde 1444 – aaa) Genel olarak

Sigorta ettiren, sözleşmeden sonra sigortacının izni olmadan tazminat tutarını artırabilecek riskli davranışlar veya işlemler yapamaz. Riskin artmasına neden olan durumların veya önceden belirlenen risk faktörlerinin…

Madde 1445 – bbb) Sigortacının hakları

Sigortacı, riskin artması veya ağırlaşması durumunda bir ay içinde sözleşmeyi feshedebilir veya prim farkı talep edebilir. Belirli istisnai hallerde bu haklar kullanılamazken; sigorta ettirenin ihmali veya kasti beyan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1446 – dd) Riziko gerçekleştiğinde

Sigorta ettiren, sigorta kapsamında olan riskin gerçekleştiğini öğrendiğinde bunu vakit kaybetmeden sigortacıya bildirmek zorundadır. Bildirimin geç yapılması veya hiç yapılmaması sonucu tazminat tutarında artış…

23 ilgili yargı kararı

Madde 1447 – c) Bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü

Sigorta ettiren, hasardan sonra sözleşmeye veya sigortacının talebine göre gerekli bilgi ve belgeleri makul sürede sunmak zorundadır. Ayrıca sigortacının ilgili yerlerde inceleme yapmasına izin vermeli ve gereken…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1448 – d) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü

Sigorta ettiren, risk gerçekleştiğinde veya olasılığı arttığında zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının geri alma haklarını korumak için önlemler almak ve talimatlara uymakla yükümlüdür. Bu görev ihmal edilirse…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1449 – e) Sözleşmede öngörülen yükümlülüklerin ihlali

Sigorta sözleşmesindeki yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumunda, sigortacının sözleşmeyi feshedebilmesi için belirli şartların oluşması gerekir. Kusursuz ihlallerde ve riziko ile tazminat kapsamına etki etmeyen…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1450 – B) Kanun hükümlerinin uygulama alanı

Sosyal güvenlik kurumlarıyla yapılan sözleşmelere, bu kurumların kendi kanunlarında farklı bir hüküm yer almadığı sürece Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaz.

Madde 1451 – C) Sigorta sözleşmeleri hakkında uygulanacak hükümler

Sigorta sözleşmelerine ilişkin konularda Türk Ticaret Kanunu'nda herhangi bir düzenleme bulunmaması durumunda, Türk Borçlar Kanunu hükümleri geçerli olur.

Madde 1452 – D) Koruyucu hükümler

Bazı kanun maddelerine aykırı düzenlenen sigorta sözleşmeleri veya sözleşme şartlarının geçersiz olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca belirli maddelerin içerikleri sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez;…

1 ilgili yargı kararı

BİRİNCİ BÖLÜM – Zarar Sigortaları

Madde 1453 – 1. Genel olarak

Bir riskin gerçekleşmemesinde menfaati olan kişiler, bu durumlarını mal sigortasıyla güvence altına alabilirler. Aksi kararlaştırılmadıkça, riziko nedeniyle oluşan kazanç kayıpları ve malın ayıbından kaynaklı hasarlar…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1454 – 2. Başkası lehine sigorta

Bir kişi, üçüncü bir şahsın yararına, o kişinin adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta yaptırabilir. Bu durumda sözleşmeden doğan haklar sigortalıya aittir ve aksine bir sözleşme yoksa sigortalı tazminatı isteyip…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1455 – 3. Müşterek menfaatlerin sigortası

Bir malda veya hakta sadece belirli bir kısımda menfaat sahibi olan kişinin, kendi payından daha yüksek bir miktarı sigorta ettirmesi durumunda, aşan kısım kendisiyle aynı menfaate sahip olan kişiler lehine yapılmış…

Madde 1456 – a) Sınırlı ayni hak

Üzerinde sınırlı ayni hak bulunan bir malın sigortalanması durumunda, hak sahibinin sigorta tazminatı üzerindeki haklarını ve sigortacının yerine getirmesi gereken bildirim yükümlülüklerini belirler. Ayrıca sözleşmenin…

Madde 1457 – b) Haciz

Sigortalı bir mal haczedildiğinde, sigortacı zamanında bilgilendirilmek şartıyla tazminatı icra müdürlüğüne ödeyerek borcundan kurtulabilir. Bu süreçte icra memuru, malın sigortalı olup olmadığını araştırır ve ödemenin…

Madde 1458 – II - Geçmişe etkili sigorta

Sigorta sözleşmeleri, koruma süresinin sözleşme imza tarihinden önce başladığı şekilde düzenlenebilir. Eğer riskin zaten gerçekleştiği veya gerçekleşmeyeceği sözleşme anında tüm taraflarca biliniyorsa sözleşme geçersiz…

4 ilgili yargı kararı

Madde 1459 – 1. Genel olarak

Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı karşılamakla yükümlüdür.

9 ilgili yargı kararı

Madde 1460 – 2. Sigorta değeri

Bu madde ile sigorta değerinin, sigorta edilen menfaatin tam değeri olduğu tanımlanmıştır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1461 – 3. Sigorta bedeli

Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır ve sigorta bedeli mevcut değerden yüksek olsa dahi uğranılan zarardan fazlası ödenmez. Ancak aynen tazminat öngören yeni değer sigortalarında bu sınırlandırma…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1462 – a) Eksik sigorta

8 ilgili yargı kararı

Madde 1463 – b) Aşkın sigorta

Sigorta bedelinin sigorta edilen menfaatin değerinden yüksek olması durumunda, aşan kısmın geçersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca mali kazanç elde etmek amacıyla kötüniyetle yapılan aşkın sigorta sözleşmelerinin tamamı…

22 ilgili yargı kararı

Madde 1464 – c) Takseli sigorta

Sigorta sözleşmesinde taraflarca belirlenen tutar, sigorta değeri olarak esas alınır. Belirlenen değer aşırı yüksekse veya dahil edilen beklenen kazanç ticari tahminleri aşıyorsa, sigortacı bu tutarların indirilmesini…

Madde 1465 – aa) Kural

Aynı değerin, aynı risklere ve süreye uygun şekilde birden fazla sigorta şirketine sigortalanması durumunda, kişiye sigorta bedelinden daha yüksek bir ödeme yapılmaz. Bu durumda sigorta ettiren kişi, risk…

Madde 1466 – bb) Müşterek sigorta

Bir menfaatin aynı sürelerde ve risklerde birden fazla sigortacı tarafından sigortalanması durumunda, tüm sözleşmeler yalnızca menfaatin değerine kadar geçerli sayılır. Bu durumda sigortacıların sorumluluğu, sigorta…

Madde 1467 – cc) Çifte sigorta

Tamamı sigortalatılmış bir menfaatin aynı risklere ve sürelere karşı yeniden sigorta ettirilmesi kural olarak yasaktır. Ancak kanunda belirlenen özel şartlar sağlandığında yapılan ikinci sigorta geçerli sayılır.

Madde 1468 – dd) Kısmi sigorta

Bir varlığın değeri önceki sigorta sözleşmesiyle tamamen karşılanmamışsa, geri kalan kısım için bir veya birden fazla kez daha sigorta yaptırılabilir. Bu durumda sonradan sigorta yapan kuruluşlar, sözleşme tarihlerinin…

Madde 1469 – e) Sigortacının sigortalanan menfaati inceleyebilmesi

Sigortacının, sigorta süresi devam ederken sigorta kapsamında olan menfaatin değerini inceleme yetkisi vardır.

Madde 1470 – IV - Sigorta edilen menfaatin sahibinin değişmesi

Sigorta edilen menfaatin sahibi değişirse, aksi yönde bir sözleşme yapılmamışsa sigorta ilişkisi sona erer.

Madde 1471 – V - Zarar gören mal ve zararın gerçekleştiği yerde değişiklik yapmama

Sigorta ettiren, hasar tespiti yapılmadan önce hasar yerinde veya malda belirlemeyi zorlaştıracak değişiklikler yapamaz. Ancak sigortacının onayı varsa veya değişiklik zararı azaltmak amacıyla yapılmışsa bu yasak…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1472 – VI – Halefiyet

Sigorta şirketi, tazminatı ödediği zaman sigortalının yerine geçerek, zarardan sorumlu kişilere karşı dava açma hakkını ödediği tutar kadar devralır. Devam eden dava veya icra takiplerini, ödemeyi ispat ederek herhangi…

244 ilgili yargı kararı

Madde 1473 – 1. Sözleşmenin konusu ve kapsamı

Sorumluluk sigortasında sigortacı, sözleşmede farklı bir hüküm yoksa, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan dolayı oluşan zararları sözleşmedeki limitler dahilinde karşılar. İşletmeler için yapılan sorumluluk…

9 ilgili yargı kararı

Madde 1474 – 2. Hukuki koruma

Sigortalı aleyhine bir istem ileri sürüldüğünde, bu istemle ilgili makul giderler sigortacı tarafından karşılanır. Giderlerin sigorta bedelini aşması durumunda ödeme yapılabilmesi için sözleşmede buna dair bir hüküm…

Madde 1475 – 3. Bildirim yükümlülüğü

Sigortalının, sorumluluğunu gerektiren olayları ve kendisine yönelik talepleri belirli süreler içinde sigortacıya bildirmesini düzenleyen maddedir. Bildirimlerin yapılmaması durumunda hangi hükümlerin uygulanacağı…

3 ilgili yargı kararı

Madde 1476 – 4. Sigortacının yardımları

Sigortacı, bildirimden itibaren beş gün içinde hukuki süreçleri ve savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini sigortalıya bildirir. Bu süreçte sigortacının üstlenmeyi kabul etmemesi durumunda kesinleşen tazminat tarafından…

Madde 1477 – 5. Kasten neden olma

Sigortacı, sigortalının sorumluluk konusundaki olayı kasten gerçekleştirmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumlu tutulamaz.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1478 – 6. Doğrudan dava hakkı

Zarar gören kişi, uğradığı kaybın sigorta poliçesinde belirlenen tutara kadar olan kısmının ödenmesini doğrudan sigorta şirketinden talep edebilir.

8 ilgili yargı kararı

Madde 1479 – 7. Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı

Sigortacı, gerçekleşen olayı ve oluşan zararın miktarını tespit etmek için zarar görenden bilgi ve belge talep edebilir. Zarar gören kişi, mevcut ve istenmesi haklı olan belgeleri sigortacıya sunmakla yükümlüdür. Bu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1480 – 8. Takas

Sigortacı, zarar görene ödeyeceği sigorta tazminatını, sigorta sözleşmesinden doğan kendi alacaklarıyla takas edemez.

1 ilgili yargı kararı

Madde 1481 – 9. Halefiyet

Sigorta şirketi, tazminatı ödedikten sonra sigortalının yerine geçer ve ödediği tutar kadar ilgili sorumlulardan talepte bulunma hakkına sahip olur. Mevcut dava veya icra takiplerini, ödeme yaptığını ispatlayarak…

23 ilgili yargı kararı

Madde 1482 – 10. Zamanaşımı

Sigortacıdan talep edilecek tazminatların zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Tazminat istemleri, sigorta konusundaki olay gerçekleştikten sonra on yıllık süre içinde yapılmalıdır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 1483 – 1. Sözleşme yapma zorunluluğu

Sigortacılar, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, kendi faaliyet alanlarına giren zorunlu sigorta sözleşmelerini yapmakla yükümlüdürler.

6 ilgili yargı kararı

Madde 1484 – 2. Zarar görenle ilişkide ifa yükümlülüğü

Sigortacının, sigortalı ile olan borç ilişkisi sona ermiş olsa bile, zarar görene karşı zorunlu sigorta limiti kapsamında sorumluluğuna devam edeceğini belirler. Ayrıca sözleşmenin sona erme sürecinin bildirim…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1485 – III - Sorumluluk sigortalarına uygulanacak hükümler

Sorumluluk sigortalarında, genel hükümlerin yanı sıra belirli kanun maddeleri de uygulanır.

3 ilgili yargı kararı

Madde 1486 – C) Koruyucu hükümler

Bu madde, sigorta sözleşmelerinde hangi hükümlerin değiştirilemeyeceğini veya aykırı düzenlenemeyeceğini belirleyen koruyucu kuralları içerir. Belirli maddelere aykırı yapılan sözleşmeler veya sözleşme şartları…

İKİNCİ BÖLÜM – Can Sigortaları

Madde 1487 – I - Tanım

Hayat sigortasıyla sigortacı, belirli bir prim karşılığında, sigortalının ölümü veya hayatta kalması durumunda sigorta bedelini sigorta ettirene veya onun belirlediği kişiye ödemeyi üstlenir. Eğer hayatı sigorta edilen…

Madde 1488 – II - Tontin

Birden fazla kişinin verdiği katkı paylarıyla oluşan varlıkların, belli bir tarihte hayatta kalanlar ve ölenlere dair önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde paylaştırılmasını öngören tontinler kurulabilir.

Madde 1489 – III - Sözleşmeden cayma

Sigorta ettirenin sözleşmeden cayma şartlarını ve sürelerini belirler. Cayma süresi, sigortacının bildirimine göre değişmekte olup ayrıca bkz. m. 1430.

Madde 1490 – IV - Hayatı sigorta edilecek kişi

Kişilerin kendi hayatlarını veya bir başkasının hayatını ölüm veya hayatta kalma olasılıklarına karşı sigorta ettirmesi mümkündür. Başkasının hayatı üzerine yapılan sigortalarda menfaat şartı ve belirli hallerde yazılı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1491 – V - Sigorta değeri

Bir kişinin hayatı, birden fazla sigorta şirketi üzerinden farklı tutarlarda sigortalanabilir. Ödeme tutarının lehtarın maddi menfaatini aşması halinde, bu fark sigortalı lehine yapılmış kabul edilir. Ayrıca hayat…

Madde 1492 – VI - Doktor incelemesi

Sigorta ettiren ile sigortacı arasında sigorta edilecek kişinin doktor incelemesinden geçeceği kararlaştırılmış olsa dahi, sigortacı bu kişiyi incelemeye zorlayamaz.

Madde 1493 – 1. Atanması ve değiştirilmesi

Sigorta ettiren, belirli şartlar dahilinde gerçek veya tüzel kişiler lehine sigorta sözleşmesi yapabilir ve lehtar belirleyebilir. Lehtarın belirlenmesi veya değiştirilmesi için sigortacının iznine gerek yoktur.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1494 – 2. Lehtar atanmasına ilişkin yorum kuralı

Ölüm ve yaşam sigortalarında lehtarların nasıl belirleneceği ve sigorta bedelinin nasıl paylaştırılacağına dair kuralları düzenler. Bu maddede, lehtarların paylarının belirtilmediği durumlar ile hiç lehtar atanmadığı…

Madde 1495 – VIII - Sigorta ettiren lehine hak

Lehtarın sigortacıya karşı istem hakkını kazanamadığı durumda bu hak sigorta ettirene, eğer sigorta ettiren de ölmüşse mirasçılarına geçer.

Madde 1496 – IX - Grup sigortaları

Belirli kriterlere göre belirlenen en az on kişilik gruplar adına tek bir sözleşme ile grup sigortası yapılabilir. Sözleşme başladıktan sonra kişi sayısının ondan az olması sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Üyelerin…

1 ilgili yargı kararı

Madde 1497 – 1. Yanlış yaş beyanı

Sigorta sözleşmesi yapılırken yaşın yanlış bildirilmesi durumunda, ödenecek sigorta bedeli gerçek yaşa göre hesaplanan prim ile ödenen prim arasındaki orana göre yeniden düzenlenir. Fazla ödeme yapılmışsa geri alınır…

Madde 1498 – 2. Sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali

Sigorta sözleşmesinin yapılmasından itibaren beş yıl geçmişse, sigortacı beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sözleşmeden cayamaz ve yalnızca prim farkı isteyebilir. Ancak ihlalin kasıtlı olduğu veya risk artışının…

Madde 1499 – 3. Sözleşmenin devamı sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali

Riziko artışından itibaren beş yıl geçtiyse, beyan yükümlülüğünü kasten ihlal etmeyen sigorta ettirenin sözleşmesi sigortacı tarafından feshedilemez ve sadece prim farkı istenebilir. Prim farkı ödenmediği takdirde,…

Madde 1500 – XI - Sigortadan ayrılma

En az bir yıldır yürürlükte olan ve bir yıllık primi ödenmiş sigorta sözleşmelerinde, sigorta ettiren dilediği zaman sözleşmeyi sona erdirebilir. Ayrılma değeri, genel kabul görmüş aktüerya kurallarına göre hesaplanır.…

Madde 1501 – XII - Ödünç verme

En az bir yıldır yürürlükte olan ve birinci yıl primi ödenmiş sigorta sözleşmelerinde, sigorta ettirenin talebi üzerine sigortacı, belirli kriterlere göre hesaplanan değer üzerinden sigortalıya ödünç para vermek…

Madde 1502 – XIII - Prim ödenmesinden muaf sigorta

En az bir yıl yürürlükte kalan ve ilk yıl primi ödenmiş sigorta sözleşmelerinde, sonraki primler ödenmese bile sigortacı sözleşmeyi feshedemez ve prim talep edemez. Bu durumdaki sigorta, prim ödenmesinden muaf…

Madde 1503 – XIV - İntihar

Ölüm ihtimaline karşı yapılan bir sigorta sözleşmesinde, sözleşme süresi üç yılı doldurduktan sonra intihar veya intihara teşebbüs sonucu ölüm gerçekleşirse sigortacı ödeme yapar (1. fıkra). Eğer ölüm akli…

Madde 1504 – XV - Sigorta ettiren veya lehtarın sigortalıyı öldürmesi

Sigorta ettiren kişinin, tazminat almak amacıyla sigortalıyı öldürmesi veya buna ortak olması durumunda sigortacının ödeme yükümlülüğü sona erer. Lehtarın sigortalıyı öldürmesi veya buna ortak olması halinde ise lehtar…

Madde 1505 – XVI - Lehtarın sigorta ettirenin yerine geçmesi

Sigorta ettirenin alacakları haczedildiğinde veya iflas kararı verildiğinde, belirtilen lehtar onay alınarak sigorta sözleşmesine onun yerine taraf olabilir. Sözleşmede lehtar belirtilmemişse bu hak eş ve çocuklara…

Madde 1506 – XVII - Sigortacının iflası

Bir yıldan uzun süreli sigortalarda, sigortacının iflası durumunda rizikonun gerçekleşme durumuna göre belirlenen matematik karşılıklar hak sahiplerine ödenir. Rizikonun gerçekleştiği ancak ödemenin yapılmadığı…

Madde 1507 – I - Genel olarak

Kaza sigortası, belli bir prim karşılığı olarak kazaya bağlı ölüm, engellilik veya işgöremezlik durumları için teminat sağlar. Ödemeler, durumun niteliğine göre sigorta ettirene, onun belirlediği kişiye veya…

Madde 1508 – II – Tedavi giderleri

Sigortacı, aksi kararlaştırılmadığı sürece, poliçede belirlenen tutara ek olarak sigortalının gerçekleştirdiği tedavi giderlerini de ödemekle yükümlüdür.

Madde 1509 – III - Sigortalı

Kazaya karşı yapılan sigortaların, hem sigortayı yaptıran kişinin hem de başka herhangi bir kişinin uğrayabileceği kazaları kapsayacak şekilde düzenlenmesi mümkündür.

Madde 1510 – IV - Uygulanacak hükümler

Kaza sigortalarına hangi kuralların uygulanacağını belirleyen maddedir. Belirli durumlarda hayat sigortaları ile zarar sigortalarına ait hükümlerin kaza sigortaları için de geçerli olduğu düzenlenmiştir.

Madde 1511 – I - Sigortanın yaptırılması

Hastalık ve sağlık sigortalarının kimlerin lehine yapılabileceğine dair kuraldır. Bu sigortalar sigortalının kendisi için yapılabileceği gibi, sadece hastalık sigortalarında ayrıca bir lehtar da belirlenebilir.

Madde 1512 – 1. Sigorta teminatı

Sigortacı, sözleşmede belirlenen hastalıkların sözleşme süresi içinde ortaya çıkması durumuna karşı güvence sağlar. Birden fazla hastalığın teminata bağlandığı durumlarda, bunlardan birinin gerçekleşmesiyle ödeme…

Madde 1513 – 2. Sağlık sigortası teminatları

Sağlık sigortası kapsamında sigortacının hangi giderleri karşılamakla yükümlü olduğunu belirleyen maddedir. Bu kapsamda tıbbi bakım, hastane masrafları, iş göremezlik ve bakım giderleri teminat altına alınabilir. Aksi…

Madde 1514 – III - Sigorta değeri

Kişiler, sağlık ve hastalık sigortalarını birden fazla sigorta şirketiyle farklı tutarlar üzerinden yaptırabilirler. Ödenecek olan tutarın mevcut menfaatten daha yüksek olması durumunda, aradaki fark sigortalının…

Madde 1515 – IV - Hastalık sigortasında lehtar

Bir kişinin hastalığı üzerinden başka bir kişi lehine sigorta yapılabilmesi için taraflar arasında menfaat ilişkisinin olması ve sigortalının yazılı izninin alınması gerekir. Lehtar belirtilmediği takdirde, sigortanın…

Madde 1516 – V - Bekleme süresi

Bekleme süresi içeren sigorta sözleşmelerinde, bu sürelerin uygulanabileceği üst sınır belirlenmiştir. Söz konusu üst sınır, Hazine Müsteşarlığı veya Müsteşarlığın uygun gördüğü bir kurum tarafından tespit edilir.

Madde 1517 – VI - Yeni doğan bebeğin ve evlat edinilenin sigorta kapsamında olması

Ana veya babadan birinin sağlık sigortası varsa, sözleşmede aksine bir karar alınmadığı sürece yeni doğan bebekler ve evlat edinilen çocuklar ek prim ödenmeden sigorta kapsamına girer. Bunun gerçekleşebilmesi için…

Madde 1518 – VII - Bilgi isteme hakkı

Sigortacı, ödeme yükümlülüğünü incelerken ilgili kişinin veya kanuni temsilcisinin talebi üzerine, belirlenen doktordan alınan hastalık ve tedavi raporuna ilişkin bilgi vermek ve raporun incelenmesine imkan sağlamak…

Madde 1519 – VIII - Hastalık ve sağlık sigortasına uygulanacak diğer hükümler

Hastalık ve sağlık sigortalarında hangi kuralların uygulanacağını belirleyen düzenlemedir. Belirli şartlar altında hayat sigortası ve zarar sigortalarına ait hükümlerin bu sigorta türlerine kıyasen uygulanmasını öngörür.

Madde 1520 – IX - Koruyucu hükümler

Belirli sigorta hükümlerine aykırı olan sözleşmelerin veya sözleşme şartlarının geçersiz olduğu belirlenmiştir. Bazı maddelerin sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilmesi yasaklanmış olup, bu tür…

Madde 1521 – A) Şirket davalarında yargılama usulü

Ticaret şirketlerinde ortakların veya pay sahiplerinin şirketle, birbirleriyle veya şirket yöneticileri, denetçileri ve tasfiye memurlarıyla arasındaki uyuşmazlıklara ilişkin davalarda basit yargılama usulü uygulanır.

22 ilgili yargı kararı

Madde 1522 – B) Ölçeklerine göre işletmeler

Küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri tanımlayan ölçütlerin neler olduğu, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılacak ve Resmî Gazetede yayımlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmeliğin hazırlanmasında…

Madde 1523 – C) Ölçeklerine göre sermaye şirketleri

Sermaye şirketlerinin küçük, orta veya büyük ölçekli olup olmadığının hangi kriterlere göre belirleneceğini düzenler. Belirli finansal kuruluşlar boyutuna bakılmaksızın büyük şirket kabul edilirken, ölçek değişimleri…

Madde 1524 – I - İnternet sitesi

Denetime tabi sermaye şirketlerinin, tescilden itibaren üç ay içinde bir internet sitesi açarak bir bölümünü kanuni ilanlara ayırmaları zorunludur. Bu sitedeki içeriklerin paylaşım sürelerine uyulması ve bilgi toplumu…

Madde 1525 – II - Beyanlar, belgeler ve senetler

Tarafların açıkça anlaşması ve 18 inci maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak kaydıyla; ihbarnameler, ihtarlar, faturalar, toplantı çağrıları ve belirli sözleşmeler elektronik ortamda oluşturulabilir, gönderilebilir ve…

2 ilgili yargı kararı

Madde 1526 – III - Güvenli elektronik imza

Güvenli elektronik imzanın ticari belgelerde hangi durumlarda kullanılıp kullanılamayacağını düzenleyen maddedir. Kambiyo senetlerinde kullanımı yasaklanırken, bazı taşıma ve sigorta belgelerinde kolaylıklar sağlanmış;…

Madde 1527 – 1. İlkeler

Sermaye şirketleri ile kollektif, komandit ve limited şirketlerde toplantılara ve genel kurullara elektronik ortamda katılım sağlanabileceği ve oy kullanılabileceği düzenlenmiştir. Elektronik katılımın fiziksel katılım…

Madde 1528 – 2. Uygulama kuralları

Elektronik ortamı kullanmak isteyen ortaklar, pay sahipleri ve yönetim kurulu üyelerinin e-posta adreslerini şirkete bildirmeleri gerekmektedir.

Madde 1529 – E) Kurumsal yönetim ilkeleri

Halka açık anonim şirketlere uygulanacak kurumsal yönetim ilkelerini ve bunlarla ilgili dereceleme süreçlerini Sermaye Piyasası Kurulu belirler. Diğer kamu kurumları, Sermaye Piyasası Kurulunun uygun görüşünü almak…

Madde 1530 – F) Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçları

Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler kural olarak geçersizdir. Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedariki süreçlerinde ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda borçlu, belirli şartlar altında herhangi bir…

125 ilgili yargı kararı

Madde 1531 – G) “Şirket” ve “ortaklık” terimlerinin kanuniliği

Bu madde, kanun kapsamında kullanılan 'ortaklık' ve 'şirket' kavramlarının ve bunlara bağlı alt türlerin aynı anlama geldiğini belirtmektedir. Söz konusu terimler birbirinin yerine kullanılabilir.

Madde 1532 – H) Ticaret sicili harçları

492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca tahsil edilen ticaret sicili harçlarından, iadelerin çıkarılmasıyla kalan kısmın yüzde yirmibeşi, sicili tutmaya yetkili odaya aktarılır.

Madde 1533 – İ) Yürürlükten kaldırılan hükümler

Madde Geçici 1

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenen muhasebe standartlarının kapsamı ve hangi işletmelerin hangi standartları uygulaması gerektiği düzenlenmiştir. Kuruma, işletme büyüklüğü ve…

Madde Geçici 2 (Mülga)

Madde Geçici 3 (Mülga)

Madde Geçici 4

Ticaret şirketlerinin ve kooperatiflerin bu Kanun'un yayımından itibaren iki yıl içinde eski türlerine dönmeleri durumunda uygulanacak özel usulleri ve karar yeter sayılarını düzenler. Bu süreçte genel tür değiştirme…

Madde Geçici 5 (Mülga)

Madde Geçici 6

Belirlenen şirketlerin finansal tablolarında Türkiye Muhasebe Standartlarını uygulama zorunluluğu ve eski kanundan yeni kanuna geçiş sürecindeki denetçi seçimleri düzenlenmiştir. Düzenleme ile denetçilerin görev…

Madde Geçici 7

Belirli kriterleri karşılayan ve aktif olmadığını veya yasal eksikliklerini gideremediğini tespit edilen anonim şirketlerin, limited şirketlerin ve kooperatiflerin basitleştirilmiş yöntemlerle tasfiye edilip sicilden…

64 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 8

1524 üncü maddenin yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş, denetime tabi sermaye şirketlerinin internet ortamında belirli içerikleri yayımlaması zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda internet sitesi olanların sitelerini…

Madde Geçici 9

Bu Kanun'un göreve ilişkin hükümleri, Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalara uygulanmaz. Söz konusu davalar, açıldıkları tarihte geçerli olan kanun hükümlerine tabi kalmaya devam eder.

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 10

14/2/2014 tarihine kadar yapması gereken sermaye artırımlarını gerçekleştirmemiş şirketlere tanınan ek süreyi düzenlemektedir. Bu tarihe kadar sermaye artırımı yapmayan şirketler, ilgili maddenin yayımından itibaren üç…

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 11

Bankaların 31 Aralık 2016 tarihinden sonra müşterilerine vereceği çek yapraklarında karekod ve seri numarası bulunması zorunludur. Ancak bu tarihten önce basılmış olan çekler için söz konusu unsurlar aranmamaktadır.

Madde Geçici 12

Türk Ticaret Kanunu'nun dava şartı olarak arabuluculuğa dair hükümleri, bu kuralların yürürlüğe girdiği tarihte mahkemelerde devam etmekte olan davalar için geçerli değildir.

Madde Geçici 13

Bu madde, 2019 yılı hesap dönemine ait kâr payı ödemelerinin belirli şartlarla ertelenmesini düzenler. Kamu payı yüksek olan bazı şirketler bu uygulamanın dışındadır. Konuya ilişkin usuller Ticaret Bakanlığı tarafından…

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 14

Hamiline yazılı pay senedi sahiplerinin, paylarının Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmesi amacıyla 31/12/2021 tarihine kadar ilgili anonim şirkete başvurmaları gerekmektedir. Yönetim kurulunun, yapılan başvurular…

Madde Geçici 15

Sermayeleri yasal sınırların altında kalan anonim ve limited şirketlerin, sermayelerini 31/12/2026 tarihine kadar ilgili maddelerce belirlenen tutarlara yükseltmeleri gerekmektedir. Kayıtlı sermaye sistemini benimseyen…

Madde 1534 – Yürürlük

Türk Ticaret Kanunu'nun hangi maddelerinin ne zaman yürürlüğe gireceğini belirleyen düzenlemedir. Kanun genel olarak 1/7/2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, muhasebe standartları, denetim hükümleri ve bazı özel…

Madde 1535 – Yürütme

Türk Ticaret Kanunu'nun yürütme yetkisinin hangi makama ait olduğunu belirler. (1. fıkra) gereğince, bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.