- Ana sayfa
- Kanun
- 6100 sayılı Kanun
- Madde 222
DÖRDÜNCÜ KISIM – İspat ve Deliller › İKİNCİ BÖLÜM – Belge ve Senet
6100 sayılı Kanun Madde 222 – Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · Resmî Gazete 4 Şubat 2011, sayı 27836
Sade özet
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin sunulmasına kendiliğinden veya talep üzerine karar verebilir. Belirli yasal şartları taşıyan defterlerin sahibi lehine delil sayılabilmesi için karşı tarafın kayıtlarıyla çelişmemesi veya karşı tarafın defterlerini sunmaması gibi koşullar aranırken; usulsüz tutulan defterler sadece sahibi aleyhine delil oluşturur. Tacir olan tarafın defterlerini sunmaktan kaçınması durumunda, karşı taraf iddiasını ispat etmiş sayılabilir.
- Ticari defterlerin delil sayılması için kanuna uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarına sahip ve kayıtları birbirini doğruluyor olması şarttır (2. fıkra).
- Şartlara uygun defterlerin sahibi lehine delil olması için; diğer tarafın kayıtlarının aykırı olmaması, diğer tarafın defterlerini sunmaması veya aksinin kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (3. fıkra).
- Karşı tarafın usulüne uygun defterlerinde ilgili konuda hiç kayıt bulunmuyorsa, bu defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz (3. fıkra).
- Açılış veya kapanış onayı olmayan ya da kayıtları birbirini doğrulamayan defterler, sahibi aleyhine delil teşkil eder (4. fıkra).
- Taraflardan birinin tacir olmadığı durumda, tacir olan taraf defterlerini sunmaktan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır (5. fıkra).
Kimleri ilgilendirir: Ticari davaların taraflarını ve tacirleri ilgilendirir.
Kaynak: 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 222
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
Değişiklik notları
- (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)
İlgili yargı kararları (20)
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1039 K. 2026/1073 · 11 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1005 K. 2026/1087 · 11 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1002 K. 2026/1075 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1007 K. 2026/1083 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1029 K. 2026/1082 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/2041 K. 2026/987 · 10 Kasım 2026 · fıkra 2
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1022 K. 2026/1078 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/942 K. 2026/1077 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/555 K. 2026/346 · 10 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/33 K. 2026/1075 · 10 Kasım 2026 · fıkra 3
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/49 K. 2026/1070 · 10 Kasım 2026 · fıkra 3
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1131 K. 2026/1073 · 10 Kasım 2026 · fıkra 3
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1047 K. 2026/952 · 10 Kasım 2026 · fıkra 2
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2026/1138 K. 2026/1068 · 10 Kasım 2026 · fıkra 3
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2025/861 K. 2026/1148 · 9 Kasım 2026 · fıkra 1
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
E. 2026/935 K. 2026/1106 · 5 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2024/641 K. 2026/834 · 5 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2024/617 K. 2026/918 · 5 Kasım 2026 · fıkra 3
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
E. 2026/643 K. 2026/2241 · 4 Kasım 2026
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
E. 2025/873 K. 2026/947 · 4 Kasım 2026 · fıkra 3
