mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 6098 sayılı Kanun

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU

Kanun · Resmî Gazete 4 Şubat 2011, sayı 27836

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1

Sözleşmeler, tarafların karşılıklı isteklerini birbirine uygun şekilde açıklamalarıyla kurulur. Bu açıklamalar açık olabileceği gibi örtülü de olabilir.

11 ilgili yargı kararı

Madde 2 – 2. İkinci derecedeki noktalar

Tarafların bir sözleşmenin temel noktalarında anlaşması halinde, ikincil detaylar belirlenmese bile sözleşme kurulmuş sayılır. Bu detaylar konusunda anlaşılamazsa çözüm hâkim tarafından işin özelliğine göre yapılır.…

6 ilgili yargı kararı

Madde 3

Bir sözleşme teklifi sunan kişi, kabul edilmesi için belli bir süre belirlemişse, bu sürenin sonuna kadar teklifine bağlı kalır. Eğer kabul cevabı belirtilen süre içinde ulaşmazsa, teklifi yapan kişinin bağlılığı sona…

1 ilgili yargı kararı

Madde 4

Huzurda olan bir kişiye, kabul süresi belirlenmeksizin yapılan teklif hemen kabul edilmediğinde teklifi yapan kişi bağlılıktan kurtulur. Telefon veya bilgisayar gibi araçlarla yapılan doğrudan iletişimdeki teklifler,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 5

Süre belirlenmeden yanında bulunmayan bir kişiye yapılan sözleşme önerisi, cevabın ulaşmasının beklenebileceği zamana kadar teklif sahibini bağlar. Teklif sahibi, teklifinin zamanında ulaştığını kabul edebilir.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 6

Eğer kanun, işin özelliği veya durumun gerekliliği nedeniyle açık bir kabul bekleme zorunluluğu yoksa, yapılan öneri uygun bir süre içinde reddedilmediğinde sözleşme kurulmuş sayılır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 7

Sipariş edilmeyen bir şeyin gönderilmesi hukuki bir teklif olarak kabul edilmez. Kendisine böyle bir şey gelen kişinin, bunu iade etme veya muhafaza etme zorunluluğu yoktur.

Madde 8

Bir sözleşme teklifi sunan kişi, teklifiyle bağlı kalmak istemediğini açıkça belirtmişse veya durumun gereğinden böyle bir niyeti olmadığı anlaşılıyorsa, yaptığı bu teklifle bağlı olmaz.

Madde 9

İlan yoluyla belirli bir sonuç için ödül vereceğini duyuran kişi, bu sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Kişinin sözünden dönmesi veya sonucu engellemesi durumunda, dürüstlük kurallarına uygun masrafların ödenmesi…

Madde 10 – 7. Önerinin ve kabulün geri alınması

Bir teklifin veya kabul beyanının geri alındığını belirten bildirim, karşı tarafa teklifle aynı anda, tekliften önce ulaşırsa veya tekliften önce öğrenilirse, teklif hiç yapılmamış sayılır.

Madde 11

Hazır bulunmayan kişiler arasında yapılan sözleşmelerin hangi andan itibaren geçerli sayılacağını belirler.

1 ilgili yargı kararı

Madde 12

Sözleşmeler, kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı sürece herhangi bir şekle bağlı olmaksızın geçerlidir. Eğer kanun belli bir şekil öngörmüşse, bu kurala uyulmadan yapılan sözleşmeler hukuki sonuç doğurmaz.

6 ilgili yargı kararı

Madde 13

Kanunen yazılı yapılması gereken bir sözleşmedeki değişikliklerin de yazılı şekilde yapılması zorunludur. Sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu zorunluluktan muaftır. Bu kural, yazılı şekil dışındaki…

1 ilgili yargı kararı

Madde 14

Yazılı yapılması gereken sözleşmelerde borç altına giren kişilerin imzası zorunludur. Kanunda aksine bir düzenleme yoksa, belirli fiziksel ve dijital iletişim araçlarıyla oluşturulan metinler de yazılı şekil yerine…

5 ilgili yargı kararı

Madde 15

Borç altına giren kişinin imzasının kural olarak el yazısıyla atılması zorunludur, ancak güvenli elektronik imza da aynı hukuki sonuçları doğurur. El yazısı dışındaki yöntemlerin kullanımı örf ve adetle kabul edilen…

165 ilgili yargı kararı

Madde 16 – d. İmza yerine geçen işaretler

İmza atamayanların, usulüne uygun şekilde onaylandıkları takdirde imza yerine parmak izi, el ile yapılmış bir işaret veya mühür kullanabilecekleri düzenlenmiştir. Bu kurala rağmen kambiyo senetlerine ilişkin mevcut…

Madde 17

Kanunen herhangi bir şekle bağlanmamış olan bir sözleşme için taraflar kendi aralarında özel bir şekil belirlemişlerse, bu şekilde yapılmayan sözleşme tarafları bağlamaz. Eğer taraflar sadece yazılı olma şartı üzerinde…

Madde 18

Bir kişinin borcu kabul etmesi (borç tanıması), borcun nedeni belirtilmemiş olsa dahi hukuken geçerlidir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 19

Sözleşmelerin türü, içeriği ve yorumlanmasında tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizleyerek kullandıkları sözcüklere değil, gerçek ve ortak iradelerine bakılır. Borçlu kişi, yazılı bir borç tanımasına…

20 ilgili yargı kararı

Madde 20

Genel işlem koşulları, bir tarafın gelecekteki pek çok benzer sözleşmede kullanmak için önceden tek başına hazırladığı sözleşme hükümleridir. Bu hükümlerin sunum şekli, metindeki yeri veya sözleşmeler arasındaki küçük…

25 ilgili yargı kararı

Madde 21

Bir sözleşmedeki karşı tarafın çıkarına aykırı genel işlem koşullarının geçerli olabilmesi için; düzenleyen kişinin bu konuda açıkça bilgi vermesi, içeriğin öğrenilmesini sağlaması ve karşı tarafın bunları kabul etmesi…

8 ilgili yargı kararı

Madde 22

Bir sözleşmede yazılmamış sayılan genel işlem koşulları bulunması, sözleşmenin geri kalan bölümlerinin geçerliliğini etkilemez. Sözleşmeyi hazırlayan taraf, bu geçersiz maddeler sebebiyle sözleşmeyi hiç yapmayacağını…

Madde 23

Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm net değilse veya birden fazla şekilde anlaşılabiliyorsa, bu durum sözleşmeyi hazırlayanın zararına ve karşı tarafın yararına olacak şekilde yorumlanır.

7 ilgili yargı kararı

Madde 24

Genel işlem koşullarının bulunduğu sözleşmelerde, sözleşmeyi hazırlayan kişiye, diğer tarafın zararına olacak şekilde hükümleri tek başına değiştirme veya yeni kural ekleme yetkisi veren maddeler geçersizdir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 25

Genel işlem koşullarının hazırlanmasında, dürüstlük kurallarına aykırı olacak şekilde karşı tarafın zararına veya durumunu ağırlaştıran hükümler belirlenemez.

4 ilgili yargı kararı

Madde 26

Sözleşme yapan taraflar, kanunun koyduğu sınırlar dahilinde sözleşmenin içeriğini özgürce belirleyebilirler.

16 ilgili yargı kararı

Madde 27

Emredici kanun hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olan veya konusu imkânsız sözleşmeler tamamen geçersizdir. Bir sözleşmenin belirli kısımlarının geçersiz olması kural olarak diğer kısımları…

31 ilgili yargı kararı

Madde 28

Bir sözleşmedeki karşılıklı borçlar arasında belirgin bir oransızlık varsa ve bu durum karşı tarafın zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden faydalanılarak oluşturulmuşsa zarar gören kişi belirli…

18 ilgili yargı kararı

Madde 29

İleride bir sözleşme yapılmasına yönelik düzenlenen ön sözleşmeler geçerlidir. Kanunlardaki istisnalar haricinde, bu ön sözleşmelerin geçerli olması, gelecekte kurulacak olan asıl sözleşmenin sahip olması gereken şekle…

4 ilgili yargı kararı

Madde 30

Sözleşme yapılırken esaslı bir yanılmaya düşen taraf, yaptığı sözleşme ile bağlı kalmaz.

6 ilgili yargı kararı

Madde 31

Hangi durumlarda sözleşmede 'esaslı yanılmanın' gerçekleşmiş sayılacağını düzenleyen maddedir. Ayrıca basit hesaplama hatalarının sözleşmeye etkisini belirler.

Madde 32

Kural olarak saikte yanılma, esaslı yanılma olarak kabul edilmez. Ancak kişinin yanıldığı sebebi sözleşmenin temeli sayması, bunun dürüstlük kurallarına uygun olması ve durumun karşı tarafça bilinebilir olması…

Madde 33

Bir sözleşme kurulurken kişinin isteği; haberci, çevirmen gibi bir aracı veya bir araç nedeniyle yanlış iletilirse yanılma hükümleri uygulanır.

Madde 34

Hata yapan kişi, yanıldığını dürüstlük kurallarına aykırı olacak şekilde öne süremez. Diğer taraf, sözleşmenin hata yapan kişinin kastettiği anlamda kurulmasını kabul ettiğini bildirirse sözleşme bu şekilde kurulmuş…

Madde 35

Bir sözleşmede yanılan kişi, yanılmasında kusurluysa sözleşmenin hükümsüz olmasından kaynaklanan zararları ödemek zorundadır. Ancak karşı taraf bu yanılgıyı biliyorsa veya bilmesi gerekiyorsa tazminat istenemez.…

3 ilgili yargı kararı

Madde 36

Bir taraf, diğerinin aldatması sonucunda bir sözleşme imzalamışsa, yanılmasının boyutu ne olursa olsun sözleşmeyle bağlı değildir. Eğer aldatma işlemi üçüncü bir kişi tarafından gerçekleştirilmişse, sözleşmeyi yapan…

10 ilgili yargı kararı

Madde 37

Bir tarafın, diğer taraf veya üçüncü bir kişi tarafından korkutulması sonucu imzaladığı sözleşmeye bağlı kalmama hakkı vardır. Korkutmayı gerçekleştiren kişi üçüncü bir şahıssa ve karşı tarafın bundan haberi yoksa,…

4 ilgili yargı kararı

Madde 38

Bir kişinin, kendisinin veya yakınlarının kişilik haklarına ya da malvarlığına ağır ve yakın bir zarar geleceğine inanmakta haklı olması durumunda korkutmanın gerçekleştiği kabul edilir. Ayrıca, yasal bir hakkın…

1 ilgili yargı kararı

Madde 39

Yanılma, aldatma veya korkutulma nedeniyle sözleşme yapan taraf, durumu öğrendiği veya korkutmanın etkisinin kalktığı andan itibaren bir yıl içinde itiraz etmezse sözleşmeyi onamış sayılır. Aldatma veya korkutma…

10 ilgili yargı kararı

Madde 40

Yetkili bir temsilcinin başkası adına gerçekleştirdiği hukuki işlemlerin sonuçları kural olarak temsil edilen kişiyi bağlar. Temsilci bu sıfatını bildirmediğinde normalde sonuçlara kendisi katlanırken, bazı özel…

9 ilgili yargı kararı

Madde 41

Bir kimsenin başkası adına hareket etme yetkisinin kapsamı ve sınırı, bu yetkinin kaynağına göre belirlenir. Yetki kamu hukukundan geliyorsa yasalara, bir hukuki işlemden geliyorsa o işleme bakılır. Ayrıca, yetkinin…

2 ilgili yargı kararı

Madde 42

Temsil olunan kişi, temsil yetkisini her zaman sınırlayabilir veya geri alabilir; ancak bu durum hizmet, vekâlet veya ortaklık sözleşmelerinden doğan hakları etkilemez. Bu haktan önceden feragat edilmesi mümkün…

Madde 43

Temsil edilen kişinin veya temsilcinin ölümü, gaipliğine karar verilmesi, fiil ehliyetini kaybetmesi veya iflas etmesi durumunda temsil yetkisi sona erer. Bu kural, tarafların farklı bir karar vermediği veya işin…

3 ilgili yargı kararı

Madde 44

Yetki belgesi almış olan temsilcinin, yetkisi sona erdiğinde bu belgeyi temsil olunana iade etmesi veya hâkimin belirleyeceği yere bırakması gerekir. Belgenin geri alınması için gerekli işlemler yapılmazsa, temsil…

Madde 45

Temsilcinin yetkisi sona ermesine rağmen bunu bilmiyorsa, yaptığı işlemler temsil olunan kişi veya onun haleflerini bağlamaya devam eder. Ancak işlemi yapan üçüncü kişilerin yetkinin bittiğini bilmesi durumunda bu…

Madde 46

Yetki sahibi olmadan bir başkasının temsilcisiymiş gibi işlem yapan kişinin gerçekleştirdiği sözleşmeler, ancak asıl kişinin onayı ile geçerlilik kazanır. İşlem yapılan taraf, asıl kişiden makul bir sürede kararını…

10 ilgili yargı kararı

Madde 47

Temsil olunan kişinin hukuki işleme onay vermemesi durumunda, işlemin geçersizliğinden kaynaklanan zarar yetkisiz temsilciden istenebilir. Karşı tarafın temsilcinin yetkisiz olduğunu bildiğinin veya bilmesi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 48

Ortaklık temsilcilerinin, ortaklık organlarının ve ticari vekillerin yetkilerine yönelik mevcut düzenlemeler geçerliliğini korumaktadır.

Madde 49

Kusurlu ve hukuka aykırı bir davranışla başkasına zarar veren kişi, meydana gelen bu zararı gidermekle yükümlüdür. Herhangi bir hukuk kuralı yasaklamamış olsa bile, ahlaka aykırı bir fiille bilerek başkasına zarar…

368 ilgili yargı kararı

Madde 50

Zarara uğrayan kişi, hem uğradığı zararı hem de zarar veren kişinin kusurlu olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Eğer zararın miktarı tam olarak kanıtlanamıyorsa, hâkim olayların doğal akışını ve mağdurun aldığı önlemleri…

174 ilgili yargı kararı

Madde 51

Hakim, tazminatın miktarını ve nasıl ödeneceğini, durumun gereklerini ve özellikle kusurun ağırlığını dikkate alarak belirler. Tazminatın düzenli gelir (irat) şeklinde ödenmesine karar verilmesi durumunda, borçlunun…

48 ilgili yargı kararı

Madde 52

Hakim, zarar görenin olayın gerçekleşmesine yönelik rızası veya etkisinin bulunması durumunda tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Ayrıca, hafif kusuruyla zarara yol açan kişinin ödeme sonrası yoksulluğa…

109 ilgili yargı kararı

Madde 53 – a. Ölüm

Bu madde, ölüm olayının meydana gelmesi durumunda hangi kalemlerin zarar olarak kabul edildiğini düzenlemektedir.

28 ilgili yargı kararı

Madde 54

Bu madde, bedensel zararlar kapsamına giren temel kalemleri belirlemiştir.

60 ilgili yargı kararı

Madde 55 – c. Belirlenmesi

Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar, Borçlar Kanunu ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanırken, hesaplanan miktar hakkaniyet gerekçesiyle değiştirilemez. Bu kurallar aynı zamanda idari işlem ve eylemler…

13 ilgili yargı kararı

Madde 56

Bir kişinin bedensel bütünlüğü zedelendiğinde, hâkim olayın özelliklerini dikkate alarak zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir.

113 ilgili yargı kararı

Madde 57

Yanlış haberlerin yayılması veya dürüstlük kurallarına aykırı hareket edilmesi nedeniyle müşteri kaybeden veya kaybetme riski taşıyan kişiler, bu durumun sonlandırılmasını ve kusur varsa zararlarının karşılanmasını…

Madde 58

Kişilik hakları zedelenen ve bu sebeple zarar gören kişi, yaşadığı manevi kaybın giderilmesi için manevi tazminat talebiyle bir miktar para isteyebilir.

36 ilgili yargı kararı

Madde 61

Birden fazla kişinin birlikte bir zarara yol açması veya farklı nedenlerle aynı zarardan sorumlu tutulması durumunda, bu kişiler hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.

82 ilgili yargı kararı

Madde 62

Bir zarardan birlikte sorumlu olan borçlular arasında tazminatın nasıl paylaştırılacağını belirler. Bu paylaştırma yapılırken mevcut tüm durumların yanı sıra kişilerin kusur derecesi ve oluşturdukları tehlikenin düzeyi…

8 ilgili yargı kararı

Madde 63 – 1. Genel olarak

Kanundan alınan yetki çerçevesinde yapılan işlemler veya belirli özel durumların varlığı halinde meydana gelen zararlar hukuka aykırı kabul edilmez.

Madde 64 – 2. Sorumluluk

Haklı savunma yapanların, saldırgana veya onun mallarına verdiği zararlardan dolayı sorumluluğu yoktur. Ayrıca, kolluk kuvvetlerinin yardımına zamanında ulaşamayan ve hakkını korumak için başka çaresi kalmayan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 65

Ayırt etme gücü bulunmayan bir kişinin verdiği zararın, hakkaniyet gerektirmesi durumunda hakim tarafından tamamen veya kısmen karşılanmasına karar verilebilir.

Madde 66

Adam çalıştıran kişi, çalışanının işini yaptığı sırada başkalarına verdiği zararları karşılamakla yükümlüdür. Belirli ispat şartlarının gerçekleşmesi halinde bu sorumluluk sona erebilir ve ödenen tazminatlar belirli…

31 ilgili yargı kararı

Madde 67

Bir hayvanın bakım ve yönetimini ister kalıcı ister geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın yol açtığı zararları ödemekle yükümlüdür. Ancak hayvan sahibi, bu zararı önlemek için gerekli dikkati gösterdiğini kanıtlarsa…

1 ilgili yargı kararı

Madde 68

Bir hayvan başka birinin taşınmazında zarar verdiğinde, taşınmazın zilyedi hayvanı yakalayıp zarar giderilene kadar alıkoyabilir veya gerekliyse etkisiz hale getirebilir. Zilyet, durumu derhal hayvan sahibine…

Madde 69

Bina veya yapı sahipleri, yapım bozuklukları ile bakım eksikliklerinden kaynaklanan zararları gidermekle yükümlüdür. İntifa ve oturma hakkı sahipleri de bakım eksikliğinden doğan zararlarda mal sahibiyle birlikte…

12 ilgili yargı kararı

Madde 70

Başka birine ait bina veya yapı eserlerinden dolayı zarar görme riskiyle karşılaşan kişiler, bu tehlikenin ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınmasını hak sahiplerinden talep edebilir. Bu hüküm, kişilerin…

Madde 71

Önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğarsa, işletme sahibi ve varsa işleteni bundan birlikte sorumludur. Bu tür işletmeler, gereken tüm özen gösterilse bile ağır veya sık zararlar…

7 ilgili yargı kararı

Madde 72

Tazminat taleplerinin belirli zamanaşımı süreleri vardır; kural olarak zarar ve sorumlu öğrenildikten sonra iki yıl, her durumda ise olay tarihinden itibaren on yıl içinde talepte bulunulmalıdır. Söz konusu eylem için…

51 ilgili yargı kararı

Madde 73

Tazminatı ödeyen kişinin, birlikte sorumlu olan diğer kişilerden bu tutarı talep etme (rücu) hakkının zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir. Ödemeyi yapan kişi, durumu diğer sorumlulara bildirmekle yükümlüdür.

5 ilgili yargı kararı

Madde 74

Hukuk hâkimi, zarar veren kişinin kusuru ve ayırt etme gücü hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumluluk kurallarına veya ceza mahkemesince verilen beraat kararına uymak zorunda değildir. Aynı zamanda ceza…

53 ilgili yargı kararı

Madde 75

Bedensel zararın boyutu karar verildiği sırada tam olarak belirlenemezse, hâkim tazminat miktarını değiştirme yetkisini saklı tutabilir. Bu yetki, kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıl boyunca kullanılabilir.

Madde 76

Zarar gören kişi, iddiasını kanıtlayan belgeler sunarsa ve mali durumu uygunsa, hâkimden karşı tarafın kendisine geçici ödeme yapmasını talep edebilir. Bu ödemeler nihai tazminattan düşülür; tazminata karar verilmezse…

21 ilgili yargı kararı

Madde 77

Haklı bir sebep olmadan başka birinin malvarlığı veya emeği sayesinde zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmeye dayanak olan sebebin geçersiz olması,…

23 ilgili yargı kararı

Madde 78

Borcu olmadığı halde bir edimi kendi isteğiyle yerine getiren kişi, bunu ancak kendisini borçlu sandığını ispat ederek geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış borçların ödenmesi veya ahlaki ödevlerin yerine getirilmesi…

8 ilgili yargı kararı

Madde 79

Sebepsiz zenginleşen kişi, iade talebinde bulunulduğu sırada elinden çıktığını ispatladığı kısım hariç geri kalan miktarı geri vermekle yükümlüdür. Ancak zenginleşmeyi iyiniyetli olmadan elden çıkaranlar veya iade…

1 ilgili yargı kararı

Madde 80

Zenginleşen kişinin, iadesi istenen şeye yaptığı masrafların geri alınmasıyla ilgili kurallardır. Kişinin iyiniyetli olup olmamasına göre zorunlu ve yararlı giderlerin talep edilme şartları değişmektedir. Diğer…

Madde 81

Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun ortaya çıkması için verilen şeyler geri istenemez. Ancak yargılama sırasında hakim, bu şeylerin Devlete geçmesine karar verebilir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 82

Sebepsiz zenginleşme nedeniyle geri isteme hakkının kullanımında belirli zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Ayrıca zenginleşme bir alacak hakkı elde edilmesiyle gerçekleşmişse, karşı taraf zamanaşımı süresi dolsa dahi…

4 ilgili yargı kararı

Madde 83

Alacaklının borcun bizzat borçlu tarafından yerine getirilmesinde bir menfaati yoksa, borçlu bu işlemi şahsen yapmakla yükümlü değildir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 84

Borcun tamamının belli olduğu ve ödeme vaktinin geldiği durumlarda, alacaklı borcun sadece bir kısmının yerine getirilmesini reddedebilir. Eğer alacaklı bu kısmi yerine getirmeyi kabul ederse, borçlu kendi kabul ettiği…

3 ilgili yargı kararı

Madde 85

Bölünemeyen bir borcun birden çok alacaklısı olduğunda borçlu, ödemeyi tüm alacaklılara birlikte yapmak zorundadır. Eğer borcun birden çok borçlusu varsa, her bir borçlu borcun tamamını ödemekten sorumludur. Ödemeyi…

2 ilgili yargı kararı

Madde 86

Çeşit borçlarında, aksi kararlaştırılmadıkça veya işin doğasından anlaşılmadıkça, hangi edimin yerine getirileceğine borçlu karar verir. Borçlunun yaptığı seçim, ortalama niteliğin altında bir performans olamaz.

Madde 87

Seçimli borçlarda, hukuki ilişkiden veya işin niteliğinden farklı bir durum çıkmadığı sürece, hangi edimin yerine getirileceğini seçme yetkisi borçluya aittir.

Madde 88

Faiz ödeme borcunda yıllık faiz oranı sözleşmede belirlenmişse buna uyulur; belirlenmemişse borcun doğduğu tarihteki mevzuat hükümleri esas alınır. Sözleşmeyle kararlaştırılan faiz oranı, mevzuatla belirlenen oranın…

28 ilgili yargı kararı

Madde 89 – B. İfa yeri

Borcun nerede yerine getirileceği öncelikle tarafların belirlediği şekilde olur. Taraflar arasında farklı bir anlaşma yoksa, borcun türüne göre alacaklının veya borçlunun yerleşim yeri ya da malın bulunduğu yer esas…

119 ilgili yargı kararı

Madde 90

Tarafların farklı bir tarih belirlemediği veya hukuki ilişkinin niteliğinden başka bir zamanın anlaşılmadığı durumlarda, tüm borçlar ortaya çıktıkları an itibarıyla ödenmesi gereken hale gelir.

10 ilgili yargı kararı

Madde 91

Borcun yerine getirileceği tarihle ilgili kullanılan ifadelerin hangi güne karşılık geldiği düzenlenmiştir. Belirlenen tarihlere göre ifanın yapılacağı gün netleştirilmiştir.

Madde 92

Bu madde, sözleşmeyle belirlenen borçların veya yükümlülüklerin ifa süresinin nasıl hesaplanacağını düzenler. Belirlenen kurallar hem sözleşme tarihi hem de başka bir başlangıç tarihi için geçerlidir. Ayrıca borçlunun,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 93

Borcun ödeme tarihi veya süresinin son günü yasal bir tatile denk gelirse, bu süre otomatik olarak tatili takip eden ilk iş gününe uzar. Ancak tarafların bu durumun aksine yaptıkları anlaşmalar geçerlidir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 94

Borcun yerine getirilmesi ve kabulü, alışılmış iş saatleri içerisinde gerçekleştirilir.

Madde 95

Bir sürenin uzatılması durumunda, aksi kararlaştırılmamışsa yeni süre, eski sürenin bittiği günü takip eden ilk günden itibaren başlar.

Madde 96

Borçlu, tarafların aksini amaçladıkları anlaşılmadıkça borcunu süresinden önce yerine getirebilir. Ancak kanun, sözleşme veya âdet gerektirmedikçe, erken ödeme yaptığı gerekçesiyle indirim isteyemez.

Madde 97

Karşılıklı borç yüklenen sözleşmelerde, diğer taraftan borcunu yerine getirmesini isteyen kişinin, kendisinin de borcunu yerine getirmiş veya bunu teklif etmiş olması gerekir. Ancak sözleşme koşulları gereği daha sonra…

19 ilgili yargı kararı

Madde 98

Karşılıklı borç içeren bir sözleşmede, taraflardan birinin borcu ödeyemez hale gelmesi (özellikle iflas etmesi veya hacizlerin sonuçsuz kalması) nedeniyle diğer tarafın hakkı riske girerse, bu taraf güvence alana kadar…

2 ilgili yargı kararı

Madde 99

Para borçları kural olarak ülke parasıyla ödenir. Eğer taraflar yabancı para ile ödeme kararlaştırmışsa, sözleşmede "aynen ödeme" veya benzeri bir ifade yoksa borç, ödeme günündeki değer üzerinden ülke parasıyla da…

34 ilgili yargı kararı

Madde 100

Faiz ve giderlerini zamanında ödeyen borçlunun, yaptığı kısmi ödemeleri ana borçtan düşme hakkı bulunmaktadır. Ancak borcun bazı kısımları güvence altına alınmışsa, borçlu ödemelerini öncelikli olarak bu güvenceli…

121 ilgili yargı kararı

Madde 101

Birden fazla borcu olan bir kişi, ödeme günü geldiğinde hangi borcunu ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Eğer borçlu böyle bir bildirimde bulunmazsa ve durumu derhal itiraz ederek düzeltmezse, ödeme alacaklının…

12 ilgili yargı kararı

Madde 102

Açıklama yapılmayan ödemelerin hangi borca sayılacağının kurallarını düzenler. Belirli durumlarda ödemenin süresi gelmiş borca, takibe uğramış borca veya güvencesi az olan borca sayılmasına karar verilir.

15 ilgili yargı kararı

Madde 103

Borcunu ödeyen kişi, ödemesi için bir makbuz talep edebilir. Borcun tamamı ödendiğinde ayrıca borç senedinin iadesini veya iptalini isteyebilir. Borç kısmen ödendiyse veya senet alacaklıya başka haklar tanıyorsa,…

1 ilgili yargı kararı

Madde 104

Faiz veya kira gibi düzenli ödemelerde, alacaklının herhangi bir şerh düşmeden makbuz vermesi durumunda geçmiş dönem borçlarının da ödendiği kabul edilir. Ayrıca anaparanın tamamı için makbuz verilmişse faizlerin de…

Madde 105

Borç senedini kaybettiğini iddia eden alacaklı, borçlunun talebi üzerine, ödeme sırasında borcun sona erdiğini ve senedin iptal edildiğini gösteren resmi veya onaylı bir belge vermekle yükümlüdür. Kıymetli evrakın…

2 ilgili yargı kararı

Madde 106

Alacaklı, kendisine uygun şekilde sunulan borç ödeme teklifini haklı bir neden olmadan reddederse veya borçlunun borcunu ödemesi için gerekli olan hazırlık işlemlerini yapmazsa temerrüde düşmüş sayılır. Alacaklı,…

5 ilgili yargı kararı

Madde 107

Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, teslim edeceği şeyi belirli bir yere bırakarak (tevdi ederek) borcundan kurtulabilir. Bu işlemin getirdiği hasar ve giderler alacaklıya aittir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 108

Borç konusu olan şeyin saklanmaya uygun olmaması, bozulabilmesi veya bakımının çok masraflı olması durumunda borçlu, belirli şartlarla bu şeyi sattırıp bedelini yatırabilir. Bazı özel durumlarda satış yöntemi ve ön…

1 ilgili yargı kararı

Madde 109

Borçlu, alacaklının kabul beyanı olmadığı veya yapılan tevdi işlemi bir rehni kaldırmadığı sürece teslim ettiği şeyi geri alabilir. Teslim edilen şey geri alındığında, alacak tüm yan haklarıyla birlikte geçerliliğini…

Madde 110

Borcun konusu bir şeyin teslim edilmesini gerektirmiyor ve alacaklı temerrüde düşmüşse, borçlu sözleşmeden dönebilir. Bu durumdaki süreç, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümler çerçevesinde işletilir.

Madde 111 – F. Diğer ifa engelleri

Borçlunun kusuru olmadan; alacağın kime ait olduğundaki belirsizlik, alacaklının kimliğiyle ilgili şüpheler veya alacaklıdan kaynaklanan kişisel nedenlerle borcun ödenememesi halinde borçlu belirli haklara sahip olur.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 112

Bir borcun hiç yerine getirilmemesi veya uygun şekilde ifa edilmemesi durumunda borçlu, kendisinin kusursuz olduğunu kanıtlamadığı müddetçe alacaklının uğradığı zararı karşılamakla yükümlüdür.

66 ilgili yargı kararı

Madde 113

Bu madde, yapma veya yapmama borçlarının yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak hükümleri düzenler. Yapma borcu ifa edilmezse alacaklı, işlemin masrafları borçluya ait olmak üzere kendisi veya bir başkası…

3 ilgili yargı kararı

Madde 114

Borçlu kişi kural olarak her türlü kusurundan sorumludur fakat sorumluluğun kapsamı işin niteliğine göre belirlenir. Yapılan iş borçluya özel bir fayda sağlamıyorsa, sorumluluğu daha hafif kabul edilir. Ayrıca haksız…

7 ilgili yargı kararı

Madde 115

Borçluların bazı durumlarda sorumluluklarını ortadan kaldırmak amacıyla önceden yaptıkları anlaşmalar geçersiz kabul edilir. Özellikle ağır kusur, hizmet sözleşmeleri ve belirli uzmanlık gerektiren işlerdeki…

5 ilgili yargı kararı

Madde 116

Borçlu, işlerini yürüttüğü yardımcılarının karşı tarafa verdiği zararları gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluk önceden yapılan bir anlaşmayla kaldırılabilse de uzmanlık gerektiren ve özel izinle yürütülen faaliyetlerde…

6 ilgili yargı kararı

Madde 117

Ödeme zamanı gelmiş bir borcun borçlusu, normal şartlarda alacaklının uyarısıyla (ihtarıyla) temerrüde düşer. Ancak ifa gününün önceden belirlendiği durumlarda, haksız fiillerde veya sebepsiz zenginleşmelerde belli…

153 ilgili yargı kararı

Madde 118

Borcunu zamanında yerine getirmediği için temerrüde düşen borçlu, gecikmede bir kusuru olmadığını kanıtlamadıkça, bu durumdan dolayı alacaklının uğradığı zararları karşılamakla yükümlüdür.

6 ilgili yargı kararı

Madde 119

Borcunu süresinde yerine getirmediği için temerrüde düşen borçlu, meydana gelen beklenmedik durumlar nedeniyle oluşacak zararlardan sorumludur. Borçlu, belirli şartları ispatlaması durumunda bu sorumluluktan…

Madde 120

Yıllık temerrüt faizi oranı sözleşmede belirlenmemişse, borcun doğduğu tarihteki mevzuat hükümlerine göre tespit edilir. Sözleşmeyle belirlenecek oran, mevzuatla belirlenen oranın yüzde yüz fazlasını geçemez. Temerrüt…

30 ilgili yargı kararı

Madde 121

Faiz, irat veya bağışlanan para borcunu ödeyemeyen borçlu, icra takibi başladığı veya dava açıldığı tarihten itibaren temerrüt faizi ödemek zorundadır. Buna aykırı yapılan sözleşmeler ceza koşulu hükümlerine tabidir.…

5 ilgili yargı kararı

Madde 122

Alacaklının yaşadığı zarar temerrüt faizini aşıyorsa, borçlu kusurlu olmadığını ispat etmediği sürece bu ek zararı karşılamakla yükümlüdür. Eğer bu tutar devam eden bir davada belirlenebiliyorsa, davacının isteği…

27 ilgili yargı kararı

Madde 123

Karşılıklı borç içeren sözleşmelerde, taraflardan biri borcunu zamanında yerine getirmediğinde, diğer taraf borcun ifası için uygun bir süre tanıdığı gibi bu sürenin verilmesini hakimden de talep edebilir.

20 ilgili yargı kararı

Madde 124

Borçluya borcunu yerine getirmesi için ek süre verilmesinin gerekli olmadığı durumlar belirlenmiştir.

9 ilgili yargı kararı

Madde 125

Borcuna temerrüde düşen kişinin durumuyla ilgili olarak alacaklı; borcun yerine getirilmesini ve gecikme tazminatını isteyebilir. Ayrıca, bu haklarından vazgeçtiğini bildirerek borcun ifa edilmemesinden kaynaklanan…

44 ilgili yargı kararı

Madde 126

Uygulamaya başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüde düşmesi durumunda alacaklının seçebileceği haklar belirlenmiştir. Alacaklı, hem edimin yerine getirilmesini hem gecikme tazminatını talep…

7 ilgili yargı kararı

Madde 127

Borçlu adına alacaklıya ödeme yapan üçüncü kişinin, hangi durumlarda alacaklının haklarını devralacağını düzenler. Belirli şartların varlığı halinde, ödeme yapan üçüncü kişi yaptığı ödeme miktarınca alacaklının yerine…

2 ilgili yargı kararı

Madde 128

Bir kişinin, üçüncü bir şahıs tarafından gerçekleştirilmesi gereken bir eylemi başka birine karşı üstlenmesi durumunda, bu eylemin gerçekleşmemesi nedeniyle oluşan zararın giderilmesinden sorumlu olduğu düzenlenmiştir.…

8 ilgili yargı kararı

Madde 129

Bir kişinin kendi adına yaptığı sözleşmede üçüncü bir kişi lehine edim yükümlülüğü belirlemesi durumundaki hakları düzenler. Belirli şartlarda üçüncü kişi de bu edimin yerine getirilmesini isteyebilir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 130

İşverenin çalışanı için yaptırdığı sorumluluk sigortasından doğan haklar doğrudan çalışana aittir. Sigorta kapsamında ödenen tazminat, genel hükümlere göre ödenecek olan tazminat tutarından indirilir. Diğer hukuki…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Borçların ve Borç İlişkilerinin Sona Ermesi, Zamanaşımı

Madde 131

Asıl borcun ödenmesi veya başka bir nedenle sona ermesiyle beraber rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi ona bağlı hak ve borçlar da sona erer. Ancak işlemiş faiz ve ceza koşulları sözleşmeyle, bildirimle veya…

6 ilgili yargı kararı

Madde 132

Bir borcun ortaya çıkmasını sağlayan işlem kanuna veya taraflara göre belirli bir şekle bağlı olsa dahi, bu borç herhangi bir şekil şartı aranmaksızın yapılacak bir ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen sona…

6 ilgili yargı kararı

Madde 133

Bir borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi için tarafların bu konuda açık bir isteklerinin olması gerekir. Tarafların açık yenileme iradeleri yoksa, sadece senet düzenlemek veya kefalet vermek borcu yenilemiş sayılmaz.

9 ilgili yargı kararı

Madde 134

Cari hesaba sadece kayıt yapılması borcun yenilenmiş sayılması için yeterli değildir. Borcun yenilenmesi için hesabın kapatılmış ve çıkan sonucun karşı tarafça kabul edilmiş olması gerekir. Bu durumda dahi, aksine bir…

2 ilgili yargı kararı

Madde 135

Alacaklı ve borçlu sıfatının aynı kişide toplanmasıyla borç sona erer ancak bu durum üçüncü kişilerin önceden var olan haklarını etkilemez. Birleşmenin geçmişe etkili şekilde ortadan kalkması durumunda borç devam eder.…

Madde 136 – I. Genel olarak

Borcun, borçlunun sorumlu tutulamayacağı nedenlerle imkânsızlaşması durumunda borç sona erer. Karşılıklı sözleşmelerde borcu sona eren kişi, aldığı edimleri sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri vermekle…

10 ilgili yargı kararı

Madde 137 – II. Kısmi ifa imkânsızlığı

Borçlunun sorumlu olmadığı nedenlerle borcun bir kısmı yerine getirilemez hale gelirse, borçlu sadece o kısımdan kurtulur; ancak bu durum önceden bilinseydi sözleşmenin hiç yapılmayacağı açıksa borcun tamamı sona erer.…

1 ilgili yargı kararı

Madde 138

Sözleşme kurulurken öngörülemeyen olağanüstü bir durum nedeniyle borcun ödenmesi dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede zorlaşırsa, borçlu mahkemeden sözleşmenin güncellenmesini isteyebilir. Güncelleme mümkün…

14 ilgili yargı kararı

Madde 139 – 1. Genel olarak

Karşılıklı olarak para veya benzeri borçları olan kişiler, eğer her iki borcun ödeme vakti gelmişse alacaklarını borçlarıyla takas edebilirler. Takas işlemi, alacaklardan biri üzerinde uyuşmazlık olsa dahi…

11 ilgili yargı kararı

Madde 140

Asıl borçlunun takas yapma hakkı olduğu sürece, kefil de alacaklıya ödeme yapmaktan kaçınabilir.

Madde 141

Üçüncü bir kişinin lehine borç altına giren taraf, bu borcu sözleşmenin diğer tarafı ile arasındaki alacaklarla takas edemez.

2 ilgili yargı kararı

Madde 142

Borçlu iflas ettiğinde, ona karşı alacağı olan kişiler, bu alacaklarının ödeme vakti henüz gelmemiş olsa bile, borçluya olan kendi borçlarıyla takas yapabilirler.

Madde 143

Takasın gerçekleşebilmesi için borçlunun takas talebini alacaklıya bildirmesi gerekir. Bu durumda karşılıklı borçlar, takas edilebildikleri an itibarıyla düşük olan borç miktarı kadar sona erer. Cari hesaplara yönelik…

3 ilgili yargı kararı

Madde 144

Belirli türdeki alacakların takas edilebilmesi için, takas hakkı doğduktan sonra alacaklıların rızasının bulunması gerekir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 145

Borçluya, takas hakkından önceden vazgeçme imkanı tanınmıştır.

Madde 146 – Zamanaşımı

Kanunda aksi belirtilmedikçe, tüm alacaklar on yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

39 ilgili yargı kararı

Madde 147

Belirli alacak türleri için geçerli olan beş yıllık zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Bu süre; kira, konaklama, yemek, küçük perakende satışlar, bazı ortaklık ilişkileri ve belirli hizmet sözleşmelerinden doğan…

26 ilgili yargı kararı

Madde 148

Bu ayrımda düzenlenen zamanaşımı süreleri, tarafların kendi aralarında yaptıkları sözleşmelerle değiştirilemez.

1 ilgili yargı kararı

Madde 149

Zamanaşımının başlangıç zamanını düzenleyen maddedir. Borcun ödenebilir hale gelmesiyle başlayan zamanaşımı süresi, eğer ödenebilir olma durumu bir bildirime bağlıysa, bu bildirimin yapılabileceği günden itibaren…

7 ilgili yargı kararı

Madde 150

Ömür boyu gelir gibi düzenli ödemelerde, tüm alacak için zamanaşımı süresi, ödenmemiş olan ilk ödemenin vadesinin geldiği gün başlar. Toplam alacak zamanaşımına uğramışsa, henüz ödenmemiş olan diğer dönemsel ödemeler…

Madde 151 – V. Sürelerin hesaplanması

Zamanaşımı süreleri hesaplanırken başlangıç günü sayılmaz ve zamanaşımı, sürenin son günü hak kullanılmadan geçtikten sonra gerçekleşir. Bu hesaplamalarda ayrıca borçların ifasıyla ilgili süre hesaplama hükümleri…

1 ilgili yargı kararı

Madde 153

Bazı özel durumlarda zamanaşımı süresi hiç işlememeye başlar veya işlemekteyse durur. Durdurucu sebebin ortadan kalktığı günün sonunda süre yeniden başlar veya kaldığı yerden devam eder.

6 ilgili yargı kararı

Madde 154

Zamanaşımının hangi hallerde kesileceği belirlenmiştir. Borçlunun borcu kabul ettiğini gösteren işlemler veya alacaklının başlattığı yasal süreçler zamanaşımını keser.

39 ilgili yargı kararı

Madde 155

Bu madde, birden fazla borçlunun bulunduğu veya kefalet ilişkisinin olduğu durumlarda zamanaşımının nasıl kesileceğini düzenler. Belirli koşullarda bir borçluya karşı zamanaşımının kesilmesi, diğer borçluları veya…

4 ilgili yargı kararı

Madde 156

Zamanaşımı süresinin kesilmesi durumunda yeni bir süre işlemeye başlar. Borcun senetle kabul edildiği veya mahkeme ya da hakem kararıyla kesinleştiği hallerde bu yeni süre her zaman on yıldır.

4 ilgili yargı kararı

Madde 157

Zamanaşımının dava, icra takibi veya iflas masasına başvuru yoluyla kesildiği durumlarda, sürenin hangi olaylardan sonra yeniden işlemeye başlayacağını belirler.

4 ilgili yargı kararı

Madde 158

Bir dava veya savunma; mahkemenin yetkisiz ya da görevsiz olması, düzeltilebilir bir hata yapılması veya süresinden önce açılması nedeniyle reddedildiyse ve bu sırada yasal süreler dolmuşsa alacaklıya ek süre tanınır.…

3 ilgili yargı kararı

Madde 159

Bir alacağın taşınır rehni ile güvence altına alınması, bu alacak için zamanaşımı süresinin işlemesine engel teşkil etmez. Buna rağmen alacaklının, alacağını rehinden tahsil etme yetkisi devam eder.

Madde 160

Zamanaşımı hakkından önceden vazgeçilemeyeceği düzenlenmiştir. Birden fazla borçlu olduğu durumlarda (müteselsil veya bölünemez borçlarda), borçlulardan birinin zamanaşımından vazgeçmesi diğer borçluları bağlamaz. Aynı…

Madde 161

Hakim, zamanaşımı durumu taraflardan biri tarafından dile getirilmediği sürece bunu kendiliğinden dikkate alamaz.

3 ilgili yargı kararı

Madde 162

Birden fazla borçlunun her biri borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse müteselsil borçluluk ortaya çıkar. Bu yönde bir bildirim yapılmamışsa, müteselsil borçluluk sadece kanunda belirtilen…

41 ilgili yargı kararı

Madde 163

Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ödenmesini isterse tüm borçlulardan, isterse sadece seçtiği bir borçludan talep edebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödene kadar devam eder.

25 ilgili yargı kararı

Madde 164 – b. Borçluların savunmaları

Müteselsil borçlulardan biri, alacaklıya karşı yalnızca kendisi ile alacaklı arasındaki kişisel ilişkileri veya borcun sebebi ve konusundan kaynaklanan itirazlarını ileri sürebilir. Ortak itirazların ileri sürülmemesi…

Madde 165

Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, borçlulardan hiçbiri kendi davranışlarıyla diğer borçluların durumunu daha kötü hale getiremez.

2 ilgili yargı kararı

Madde 166 – 2. Borcun sona ermesi

Bir borçlunun borcu ödemesi veya takas yoluyla sona erdirmesi, diğer borçluları da aynı oranda borçtan kurtarır. Borçlunun ödeme yapmadan borçtan kurtulması halinde, diğer borçlular ancak durumun veya borcun…

19 ilgili yargı kararı

Madde 167

Borçlular arasında aksi kararlaştırılmamışsa veya hukuki ilişkinin niteliği farklı değilse, her borçlu alacaklıya yapılan ödemeden birbirine karşı eşit paylarla sorumludur. Payından fazlasını ödeyen borçlu, bu miktarı…

28 ilgili yargı kararı

Madde 168

Diğer borçlulara başvurma hakkı olan borçlular, yaptıkları ödeme miktarı oranında alacaklının haklarını devralırlar. Alacaklı, diğer borçluların zararına olacak şekilde bir borçlunun durumunu iyileştirirse bunun…

10 ilgili yargı kararı

Madde 169

Müteselsil alacaklılık durumunda borçlu, borcun tamamını alacaklılardan herhangi birine ödeyerek borcundan tamamen kurtulabilir. Borçlu, bir alacaklının yargıya başvurduğunu öğrenene kadar istediği kişiye ödeme yapma…

Madde 170

Bir sözleşmenin geçerliliğinin belirsiz bir olaya bağlanması durumuna geciktirici koşul denir. Aksi belirlenmedikçe, bu sözleşmeler ancak belirtilen olay gerçekleştiğinde hüküm ifade eder. Hakları tehlikeye giren…

Madde 172

Borca konu olan الشيء'nin, belirlenen koşul gerçekleşmeden önce alacaklıya verilmesi durumunda, koşul gerçekleşirse alacaklı o tarihe kadar elde ettiği yararlara sahip olur. Ancak söz konusu koşul gerçekleşmezse,…

Madde 173

Sona ermesi belirsiz bir olayın gerçekleşmesine bağlanan sözleşmeler, bozucu koşula bağlanmış kabul edilir. Bu sözleşmelerin hükümleri, belirlenen koşul gerçekleştiği anda sona erer. Aksi kararlaştırılmadıkça veya işin…

Madde 174

Eğer sözleşmedeki koşulu gerçekleştirecek kişinin bu davranışı bizzat kendisinin yapması gerekmiyorsa, bu kişi öldüğünde mirasçısı onun yerini alabilir.

Madde 175

Taraflardan birinin, sözleşmede belirlenen bir koşulun gerçekleşmesini dürüstlük kurallarına aykırı şekilde engellemesi durumunda o koşul gerçekleşmiş kabul edilir. Buna karşılık, koşulun gerçekleşmesi dürüstlük…

1 ilgili yargı kararı

Madde 176

Bir hukuki işleme eklenen koşul, hukuka veya ahlaka aykırı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya yönelikse, bu işleme dayalı tüm süreç kesin olarak geçersiz sayılır.

Madde 177

Sözleşme yapılırken verilen para, aksi belirtilmedikçe cayma parası değil, sözleşmenin kurulduğunun kanıtı sayılır. Aksine bir sözleşme veya yerel adet yoksa bu tutar asıl borçtan düşülür.

Madde 178

Cayma parası kararlaştırılan sözleşmelerde taraflardan her biri sözleşmeden vazgeçebilir. Bu durumda, parayı veren kişi cayarsa parasını geri alamaz; parayı alan kişi cayarsa aldığı miktarın iki katını geri ödemek…

Madde 179

Bir sözleşmede borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi için ceza kararlaştırılmışsa, kural olarak alacaklı ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Eğer ceza sadece borcun belirli zamanda veya yerde ifa…

25 ilgili yargı kararı

Madde 180

Kararlaştırılmış bir ceza söz konusu olduğunda, alacaklı herhangi bir zarara uğramasa dahi bu cezanın yerine getirilmesi gerekir. Eğer gerçek zarar belirlenen ceza tutarını aşıyorsa, borçlunun kusuru ispatlanmadan aşan…

1 ilgili yargı kararı

Madde 181

Ceza koşuluna dair hükümler, sözleşmeden dönülmesi durumunda gerçekleştirilen ifanın alacaklıda kalacağını belirleyen sözleşmeler için de geçerlidir. Ancak taksitle satışa ilişkin mevcut hükümler korunur.

Madde 182

Taraflar sözleşmedeki ceza miktarını serbestçe belirleyebilirler. Asıl borcun geçersiz olduğu veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkansızlaştığı durumlarda, aksi kararlaştırılmadıkça ceza istenemez;…

20 ilgili yargı kararı

Madde 183

Alacaklı, kanunda, sözleşmede veya işin niteliğinde bir engel yoksa borçlunun onayını almadan alacağını bir başkasına devredebilir. Eğer borçlu tarafından verilen yazılı borç tanımasında devir yasağına dair bir ibare…

36 ilgili yargı kararı

Madde 184

Bir alacağın devredilebilmesi için işlemin yazılı olarak yapılması zorunludur. Buna karşılık, bir alacağı devretme sözü vermek herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır.

18 ilgili yargı kararı

Madde 185

Bir alacağın devri kanun veya mahkeme kararıyla gerçekleşmişse, bu durum herhangi bir özel şekle tabi olmadan ve eski alacaklının rızası aranmaksızın üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Madde 186

Alacağın devredildiği borçluya bildirilmemişse, borçlunun eski alacaklıya yaptığı ödemeyle borcu sona erer. Alacağın birden çok kez devredilmesi durumunda, önceki hak sahiplerinden birine iyi niyetle yapılan ödeme…

1 ilgili yargı kararı

Madde 187

Alacağın kime ait olduğunun tartışmalı olduğu durumlarda borçlu, ödemeden kaçınabilir ve tutarı hâkimin belirlediği yere yatırarak borçtan kurtulabilir. Borçlu, durumun tartışmalı olduğunu bildiği hâlde ödeme yaparsa…

2 ilgili yargı kararı

Madde 188

Alacağın devredildiğini öğrenen borçlu, eski alacaklıya karşı sahip olduğu savunmaları yeni alacaklıya karşı da kullanabilir. Ayrıca belirlenen şartlar çerçevesinde, kendi alacağını devredilen alacakla takas edebilir.

8 ilgili yargı kararı

Madde 189

Bir alacak devredildiğinde, devredenin şahsına özel olmayan öncelik ve bağlı haklar yeni alacaklıya geçer. Ayrıca, asıl alacakla birlikte birikmiş faizlerin de devredildiği kabul edilir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 190

Alacağını bir başkasına devreden kişi, bu alacağa ilişkin senedi ve ispat için gerekli olan diğer tüm belgeleri karşı tarafa teslim etmek zorundadır. Ayrıca, devralan kişinin alacağı isteyebilmesi için gereken…

Madde 191

Bir alacağın belli bir karşılık (edim) karşılığında devredilmesi durumunda, devreden kişi alacağın var olduğu ve borçlunun bunu ödeyebilecek güçte olduğu konusunda garanti verir. Buna karşılık, alacağın herhangi bir…

2 ilgili yargı kararı

Madde 192

Bir alacaklı, alacağını başka bir borcu ödemek amacıyla devrettiğinde mahsup edilecek tutarı belirlememişse; bu alacağı devralan kişi, sadece borçludan tahsil ettiği veya gerekli özeni gösterseydi tahsil edebileceği…

Madde 193

Garanti vermeyi üstlenen devredene karşı, alacağı devralan kişinin talep edebileceği kalemler belirlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 194

Bazı hakların devredilmesiyle ilgili olarak kanunlarda yer alan özel düzenlemeler geçerliliğini korumaktadır.

Madde 195

İç üstlenme sözleşmesi yapan kişi, borcu bizzat ödeyerek veya alacaklının rızasıyla devralarak borçluyu bu borçtan kurtarmayı taahhüt eder. Borçlu, sözleşmeden doğan kendi yükümlülüklerini yerine getirmedikçe karşı…

2 ilgili yargı kararı

Madde 196

Bir kişinin mevcut borçlunun yerine geçerek borcu üstlenmesi ve eski borçlunun bu borçtan kurtulması, borcu üstlenen kişi ile alacaklı arasında yapılacak sözleşmeyle gerçekleşir. İç üstlenme sözleşmesinin alacaklıya…

2 ilgili yargı kararı

Madde 197

Alacaklı, borcun üstlenilmesi teklifini normalde her zaman kabul edebilir ancak teklifi yapan taraf buna bir süre sınırı koyabilir. Belirtilen sürede yanıt vermeyen alacaklının tutumu teklifin reddi olarak kabul…

Madde 198

Borçlu kişi değişse bile, alacaklının borçlunun kişiliğine özgü olmayan bağlı hakları korunmaya devam eder. Borcun güvencesi olan kefillerin ve rehin veren üçüncü kişilerin sorumluluğu ise ancak yazılı onay vermeleri…

Madde 199

Borcu üstlenen yeni kişinin, bu borca ilişkin savunma haklarını nasıl kullanabileceğini belirler. Yeni borçlu borcun genel savunmalarını kullanabilse de belirli durumlarda kısıtlamalara tabidir.

Madde 200

Dış üstlenme sözleşmesi geçersiz kaldığında, iyi niyetli üçüncü kişilerin hakları korunmak kaydıyla eski borç tüm bağlılıklarıyla devam eder. Ayrıca alacaklı, sözleşmenin geçersizliği sebebiyle uğradığı zararların…

Madde 201

Borca katılma, bir kişinin mevcut bir borca dahil olmak amacıyla alacaklı ile yaptığı bir sözleşmedir. Bu işlem sonucunda katılan kişi, asıl borçlu ile birlikte borçtan sorumlu hale gelir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 202

Bir malvarlığı veya işletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan kişi, durumu alacaklılara bildirdiğinde veya ilan ettiğinde borçlardan sorumlu hale gelir. Devredenin sorumluluğu, devralanla birlikte iki yıl boyunca…

11 ilgili yargı kararı

Madde 203

İşletmelerin birbirleriyle birleşmesi veya birinin diğerine katılması durumunda, alacaklılar tüm alacaklarını yeni işletmeden isteyebilirler. Bu düzenleme, tek kişiye ait bir işletmenin kollektif veya komandit…

1 ilgili yargı kararı

Madde 204

Mirasın paylaşılması ve rehinli taşınmazların devri sırasında meydana gelen borç üstlenmelerine dair özel düzenlemeler geçerliliğini korur.

Madde 205

Sözleşmenin devri; devreden, devralan ve sözleşmedeki diğer taraf arasında yapılan, tüm hak ve borçların devralana geçtiği bir anlaşmadır. Ayrıca, sözleşmede kalan tarafın önceden izin verdiği veya sonradan onayladığı…

10 ilgili yargı kararı

Madde 206

Sözleşmeye katılma, yeni bir kişinin mevcut bir sözleşmeye bir tarafın yanına dahil olarak onun hak ve borçlarını paylaşmasıdır. Anlaşmada farklı bir karar alınmadıysa, katılan kişiyle beraber olduğu taraf karşı tarafa…

Madde 207

Satış sözleşmesi, satıcının ürünün zilyetliğini ve mülkiyetini alıcıya devretmeyi, alıcının ise karşılığında bir bedel ödemeyi taahhüt ettiği sözleşmedir. Taraflar, aksine bir karar veya adet olmadıkça borçlarını aynı…

45 ilgili yargı kararı

Madde 208 – B. Yarar ve hasar

Satılan maldan elde edilecek yararın ve meydana gelebilecek hasarın hangi tarihte satıcıdan alıcıya geçeceği düzenlenmiştir. Genel kural olarak bu durum, taşınırlarda zilyetliğin devri, taşınmazlarda ise tescil anına…

3 ilgili yargı kararı

Madde 209

Taşınır satışı, Türk Medenî Kanunu'na göre taşınmaz sayılmayan ve diğer kanunlarda taşınır olarak belirtilen varlıkların satışıdır. Ayrıca taşınmazdan ayrıldıktan sonra mülkiyeti devredilecek olan bütünleyici…

3 ilgili yargı kararı

Madde 210

Satıcı, sattığı malın mülkiyetini alıcıya geçirmek için o malın zilyetliğini (kontrolünü/kullanımını) alıcıya devretmek zorundadır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 211

Sözleşmede veya örfte farklı bir düzenleme yoksa, malın ölçülmesi ve tartılması gibi masraflar satıcının; teslim alma ve nakliye giderleri ise alıcının sorumluluğundadır. Tarafların yaptığı özel anlaşmalara göre bu…

Madde 212

Satıcının borcunu vaktinde yerine getirmediği hallerde, borçlu temerrüdüne ilişkin genel kurallar uygulanır. Belirli bir teslim süresi kararlaştırılan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının teslimattan…

8 ilgili yargı kararı

Madde 213

Satıcının borcunu yerine getirmediği hallerde alıcının uğradığı zararların karşılanması düzenlenmiştir. Zararın hesaplanmasında satış bedeli ile yeni ürün bedeli veya mevcut piyasa fiyatı arasındaki fark esas alınır.

6 ilgili yargı kararı

Madde 214

Satılan malın tamamı veya bir kısmı, satış anında mevcut olan bir hak nedeniyle üçüncü bir kişi tarafından alıcıdan alınırsa satıcı bundan sorumlu olur. Alıcının bu riski önceden bildiği durumda satıcı, ayrıca taahhüt…

Madde 215

Satın alınan malın elinden alınması riskiyle karşılaşan alıcı durumu satıcıya bildirdiğinde, satıcı davaya katılmak veya davayı devralarak savunmakla yükümlüdür. Bildirim zamanında yapılmışsa, alıcının ağır kusuru…

Madde 216

Bu madde, satıcının zapttan kaynaklanan sorumluluğunun hangi özel durumlarda devam edeceğini düzenler. Belirli şartlar altında alıcının malı üçüncü kişiye devretmesi veya tahkim yoluna başvurması satıcının…

Madde 217

Satın alınan malın tamamı alıcının elinden alınmışsa, satış sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu durumda alıcı, belirlenen şartlar dahilinde satıcıdan çeşitli taleplerde bulunabilir. Satıcı, kendisine hiçbir kusur…

1 ilgili yargı kararı

Madde 218

Satılan malın bir kısmının elinden alınmış olması veya üzerinde sınırlı bir hak bulunması halinde alıcı, bu nedenle uğradığı zararın karşılanmasını isteyebilir. Koşullar gereği alıcının bu durumu bilseydi malı satın…

Madde 219

Satıcı, ürün hakkında verdiği bilgilerin gerçeğe aykırı olmasından veya ürünün değerini ve kullanım faydasını ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki veya ekonomik ayıplardan sorumludur. Satıcının bu…

39 ilgili yargı kararı

Madde 220

Hayvan satışlarında satıcı, kural olarak ayıptan sorumlu değildir. Satıcının sorumlu tutulabilmesi için sorumluluğu yazılı olarak üstlenmiş olması veya ağır kusurlu olması gerekir.

Madde 221

Satıcının, sattığı ürünü ayıplı olarak devretmede ağır kusuru varsa, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan tüm anlaşmalar geçersizdir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 222

Satıcı, satış sözleşmesi kurulurken alıcının zaten bildiği kusurlardan sorumlu değildir. Alıcının inceleme yaparak görebileceği kusurlar için satıcı, ancak bu kusurların olmadığını özellikle garanti etmişse sorumlu olur.

Madde 223

Alıcı, satın aldığı ürünü işlerin olağan akışına göre mümkün olan en kısa sürede incelemek ve bir kusur bulursa bunu uygun bir süre içinde satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Aksi takdirde ürünü kabul etmiş sayılır. Ancak…

47 ilgili yargı kararı

Madde 224

Hayvan satışlarında, sorumluluk süresi yazılı olarak kararlaştırılmamışsa ve söz konusu kusur hayvanın gebeliğiyle ilgili değilse, satıcının sorumlu tutulabilmesi için belirli bildirimlerin yapılması gerekir.

3 ilgili yargı kararı

Madde 225

Ağır kusuru bulunan satıcı, maldaki ayıbın kendisine zamanında bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan tamamen veya kısmen kurtulamaz. Aynı durum, satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar için…

7 ilgili yargı kararı

Madde 226

Başka yerden gönderilen ürünün ayıplı olduğunu ileri süren alıcının, ürünü koruma, durumunu tespit ettirme ve bozulma riski olan mallarla ilgili yükümlülüklerini düzenler.

2 ilgili yargı kararı

Madde 227

Satıcının sattığı maldaki ayıplardan sorumlu olduğu hallerde alıcının kullanabileceği seçimlik hakları düzenler. Belirli şartlar altında satıcının bu hakların kullanımını engelleme imkanı ve hakimin müdahale yetkisi…

47 ilgili yargı kararı

Madde 228

Ayıplı olarak satın alınan malın; ayıp, beklenmedik hal veya mücbir sebep nedeniyle yok olması ya da ağır hasar görmesi alıcının sözleşmeden dönme hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak malın alıcının kusuruyla yok olması,…

3 ilgili yargı kararı

Madde 229

Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satın aldığı ürünü ve ondan elde ettiği yararları satıcıya iade etmek zorundadır. Bunun karşılığında alıcı; ödediği bedelin faiziyle iadesini, yargılama ve ürün giderlerinin ödenmesini…

4 ilgili yargı kararı

Madde 230

Birlikte satılan ürünlerden bazılarının ayıplı olması durumunda, dönme hakkı kural olarak sadece bu ayıplı parçalar için kullanılır. Eğer ayıplı parça diğerlerinden ciddi bir zarar vermeden ayrılamıyorsa, dönme hakkı…

Madde 231

Satın alınan üründeki ayıplar nedeniyle açılabilecek davalar, satıcıyla daha uzun bir süre belirlenmediyse ürünün tesliminden itibaren iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bu süre içerisinde bildirilen ayıptan…

13 ilgili yargı kararı

Madde 232

Alıcı, satış sözleşmesinde belirlenen bedeli ödemek ve kendisine sunulan malı teslim almakla yükümlüdür. Aksi yönde bir yerel adet veya anlaşma yoksa, satın alınan şeyin hemen devralınması gerekir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 233

Satış bedeli kararlaştırmadan malın alınacağı kesinleşmişse, fiyat teslimat yerindeki ve zamanındaki ortalama piyasa değerine göre belirlenir. Bedel ağırlığa göre hesaplandığında dara miktarı düşülür ancak belirli…

3 ilgili yargı kararı

Madde 234

Aksi kararlaştırılmamışsa, satılan mal alıcının zilyetliğine girdiğinde satış bedelinin ödenmesi gerekir. Bazı özel durumlarda, ayrıca bir bildirim yapılmaksızın satış bedeli için faiz talep edilebilir.

Madde 235

Satış bedeli ödenmeden devrin yapılmayacağı durumlarda, alıcının ödeme borcunu yerine getirmemesi halinde satıcı satıştan dönebilir. Bu hakkın kullanımı için satıcının durumu alıcıya gecikmeksizin bildirmesi gerekir.…

2 ilgili yargı kararı

Madde 236

Borcunu ödemeyen alıcının, satıcının bu sebeple uğradığı zararları gidermesi gerekir. Satıcı, malın başkasına satışından doğan fiyat farkını veya borsada işlem gören mallardaki piyasa fiyatı farkını tazminat olarak…

2 ilgili yargı kararı

Madde 237

Taşınmazların satışı, satış vaadi, geri alım ve alım sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için resmi şekilde düzenlenmeleri zorunludur. Önalım sözleşmelerinin geçerliliği ise bu sözleşmelerin yazılı şekilde yapılmasına…

16 ilgili yargı kararı

Madde 238

Önalım, geri alım ve alım haklarının en fazla on yıl için kararlaştırılabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca bu haklar, kanunların belirlediği süreler dahilinde tapu siciline şerh edilebilir.

Madde 239

Sözleşmeden kaynaklanan önalım, alım ve geri alım haklarının kural olarak başkasına devredilemeyeceği, sadece miras yoluyla geçeceği düzenlenmiştir. Eğer bu hakların devredilebileceği sözleşmeyle belirlenmişse, devir…

Madde 240

Taşınmazların satıldığı veya ekonomik açıdan satışla aynı sonucu doğuran işlemlerin yapıldığı durumlarda önalım hakkı kullanılabilir. Ancak bazı özel durumlar ve edinim yöntemlerinde bu hakkın kullanımı mümkün değildir.

Madde 241

Satıcı veya alıcının, satış sözleşmesinin yapıldığını ve içeriğini noter aracılığıyla önalım hakkı sahibine bildirmesi zorunludur. Önalım hakkı kullanıldıktan sonra sözleşmenin ortadan kalkması veya alıcının…

Madde 242

Sözleşmeden doğan önalım hakkını kullanmak isteyen kişinin uyması gereken dava açma sürelerini ve davanın kime yöneltileceğini düzenler.

Madde 243

Koşula bağlı taşınmaz satışlarında, söz konusu koşul gerçekleşmeden tapu siciline tescil işlemi yapılamaz. Ayrıca taşınmaz satışlarında mülkiyeti saklı tutma koşulunun tescili mümkün değildir.

Madde 244

Satış sözleşmesinde belirtilen yüzölçümü ile gerçek alan uyuşmadığında satıcının tazminat sorumluluğu ve yapılardaki ayıplara karşı açılacak davaların zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 245 – III. Yarar ve hasar

Tescilden sonra satılan malın teslimi için sözleşmeyle bir süre belirlenmişse, malın yarar ve hasarı alıcıya teslimle geçer. Aynı durum, alıcının malı teslim almada temerrüde düşmesi halinde de geçerlidir. Bu…

Madde 246

Taşınır malların satışıyla ilgili kurallar, taşınmaz malların satışında da kıyas yoluyla uygulanır.

Madde 247

Örnek üzerine satış, satışı yapılacak malın; alıcıya veya üçüncü bir kişiye verilmiş bir örneğe ya da taraflarca belirlenmiş bir mala uygun olması konusunda anlaşılarak gerçekleştirilen satıştır.

Madde 248

Örnek üzerinden yapılan satışlarda, alıcının elindeki örneğin kendisinin olduğu kabul edilir ve inceleme kaynaklı biçim değişiklikleri bu durumu değiştirmez; ancak karşı tarafın bunu aksini ispat hakkı vardır. Eğer…

Madde 249

Beğenme koşuluyla satış, alıcının satın alınan malı deneyerek veya inceleyerek beğenmesi şartına bağlı olan satış türüdür.

Madde 250

Beğenme koşuluyla yapılan satışlarda alıcı, ürünü kabul etme veya herhangi bir neden belirtmeden iade etme hakkına sahiptir. Ürün alıcıya teslim edilmiş olsa bile, onaylanana kadar mülkiyeti satıcıda kalır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 251

Satıcının yanında denenecek bir üründe, alıcı sözleşmede veya adette belirlenen sürede kabul kararını açıklamazsa satıcı sözleşmeden kurtulur. Bir süre belirlenmemişse satıcı, uygun bir süre sonra alıcıya ihtar…

Madde 252

Satın alınan ürünün denemeden veya incelenmeden teslim edildiği durumlarda, hangi hallerde alıcının ürünü beğendiğinin kabul edileceği düzenlenmiştir. Belirli sürelerde bildirim yapılmaması, ödeme yapılması veya ürünün…

Madde 253

Taksitle satış, taşınır bir malın bedeli tamamlanmadan teslim edilmesi ve ödemenin parça parça yapılması şeklinde gerçekleşen satıştır. Bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için yazılı şekilde yapılması zorunludur. Malın…

Madde 255

Taksitle satış sözleşmeleri, imzalı nüshanın alıcıya ulaşmasından itibaren yedi gün sonra yürürlüğe girer. Alıcı, bu süre içinde yazılı bildirimle kararını geri alabilir ve bu hak önceden kaldırılamaz. Mal teslim…

Madde 256

Alıcı, satış bedelinin en az onda birini teslim anında, geri kalanını ise sözleşme tarihinden itibaren üç yıl içinde ödemek zorundadır. Cumhurbaşkanı'nın peşinat miktarlarını ve ödeme sürelerini belirli oranlarda…

Madde 257

Taksitle yapılan satışlarda alıcı, satıcıya karşı olan alacaklarını takas etme hakkından önceden vazgeçemez. Alacağın devredilmesi durumunda ise alıcının satış bedeline ilişkin sahip olduğu savunma hakları kısıtlanamaz…

Madde 258

Alıcı, taksitli borcu bir kambiyo senedine bağlanmamışsa, kalan toplam tutarı her zaman tek seferde ödeyerek borçtan kurtulabilir. Bu durumda, nakit satış bedelinin üzerine eklenen fazlalığın ödenmemiş taksitlere denk…

1 ilgili yargı kararı

Madde 259

Alıcının peşinatı veya taksitleri ödememesi durumunda satıcının sahip olduğu hakları belirler. Peşinat ödenmediğinde satıcı peşinatı talep edebilir veya sözleşmeden dönebilir; taksitler ödenmediğinde ise belirli…

Madde 260

Alıcının taksitleri veya peşinatı ödememesi nedeniyle satıcının sözleşmeden dönmesi halindeki hak ve yükümlülükler belirlenmiştir. Malın devrinden sonra taksitlerin ödenmemesi durumunda tarafların aldıklarını geri…

1 ilgili yargı kararı

Madde 261

Borcu nedeniyle temerrüde düşen alıcıya, belirli şartların oluşması durumunda hâkim tarafından ödeme kolaylığı sağlanabilir ve satıcının malı geri alması engellenebilir.

Madde 262

Yerleşim yeri Türkiye'de olan alıcılar, taksitle satış sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda kendi yerleşim yerlerindeki mahkemenin yetkisinden önceden vazgeçemezler. Ayrıca bu konularda tahkim sözleşmesi yapmaları…

Madde 263

Taksitle satış kurallarının, benzer ekonomik amaca sahip işlemlere ve belirli şartlardaki taşınır edinme amaçlı ödünç sözleşmelerine nasıl uygulanacağını düzenler. Alıcının tacir olduğu veya malın ticari/mesleki amaçla…

Madde 264

Ön ödemeli taksitle satış, alıcının bedeli önceden taksitler halinde ödediği ve ödeme tamamlandıktan sonra malı teslim aldığı satış türüdür. Bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için yazılı şekilde yapılması zorunludur.

Madde 265

Ödeme süresinin bir yılı aşan veya belirsiz olduğu sözleşmelerde alıcının, ödemeleri belirlenen bir bankadaki gelir getirici hesaba yatırması gerekir. Bu hesaptan para çekebilmek için tarafların karşılıklı rızası…

Madde 266 – b. Alıcının malın devrini isteme hakkı

Satış bedelinin tamamını ödeyen alıcı, malın kendisine devredilmesini isteyebilir; ancak satıcı malı başka yerden temin edecekse alıcı uygun bir süre tanımalıdır. Devir işlemi için taksitli satış koşullarına uyulması…

Madde 267

Ödeme süresinin bir yılı geçtiği veya belirsiz olduğu sözleşmelerde, satış bedelinin ürünün devredildiği anda tamamen ödenmesi gerekir. Malın devrini isteyen alıcı, toplam bedelin en fazla üçte birini satıcı lehine…

Madde 268

Satıcının, sözleşme başında belirlenen toplam satış bedeline ek olarak yeni bir bedel talep etmesine imkan tanıyan kayıtlar geçersizdir. Eğer toplam bedel belliyse ancak eşyayı seçme hakkı alıcıya verilmişse, satıcı…

Madde 269

Ödeme süresi bir yılı aşan veya belirsiz olan sözleşmelerde alıcı, teslimat gerçekleşene kadar sözleşmeden vazgeçebilir. Cayma durumunda belirli şartlar altında bir bedel ödenmesi gerekebilir ancak bazı özel durumlarda…

Madde 270

Ön ödemelerin yerine getirilme borcu beş yıl geçince sona erer. Ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde alıcı sekiz yıl boyunca malın devrini istemezse, satıcının verdiği üç aylık süre sonunda da…

Madde 271

Taksitli satışlarda alıcının ödemelerini geciktirmesi durumunda satıcının sahip olduğu hakları düzenler. Belirli şartların oluşması ve bir aylık ek sürenin dolması halinde satıcı sözleşmeden dönebilir. Sözleşme…

Madde 272 – 4. Uygulama alanının sınırlanması

Alıcının tacir olması, malı bir ticari işletmenin ihtiyacı için veya mesleki amaçlarla satın alması durumunda 264 ile 271. maddeler arasındaki hükümler uygulanmaz.

Madde 273

Taksitle satışa dair bazı özel kuralların ön ödemeli taksitle satışlarda da geçerli olduğunu düzenler. Ayrıca, belirli şartların gerçekleştiği durumlarda ön ödemeli taksit hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanmasını…

Madde 274

Açık artırma yoluyla satış; yeri, zamanı ve koşulları önceden belirlenen, katılımcılar arasından en yüksek fiyatı teklif eden kişinin alıcı olduğu satış türüdür.

Madde 275

Herkesin katılabildiği isteğe bağlı açık artırmalarda, satıcı aksini belirtmedikçe sözleşme, artırmayı yönetenin en yüksek bedeli öneren kişiye ihale etmesiyle kurulur. Cebrî artırmalarda ise satış, görevi olan memurun…

Madde 276

Artırmaya katılan kişi, belirlenen satış koşulları doğrultusundaki teklifiyle bağlıdır. Aksi bir koşul yoksa, bu bağlılık daha yüksek bir teklif verilmesiyle veya daha yüksek bir teklif bulunmadığı anlaşıldığı halde…

Madde 277

Taşınmazların açık artırma ile satışında ihale veya ret kararının artırmanın hemen ardından verilmesi gerekir. Teklif verenlerin artırma bitiminden sonra da tekliflerine bağlı kalacaklarını öngören şartlar geçersizdir;…

Madde 278

Artırma koşullarında farklı bir karar alınmadığı sürece, ihale bedelinin peşin ödenmesi zorunludur. Bedelin peşin veya artırma koşullarına uygun şekilde ödenmemesi halinde satıcı, satış işleminden derhal dönebilir.

Madde 279

Artırma ile satın alınan taşınır malların mülkiyeti ihale anında, taşınmaz malların mülkiyeti ise tapu siciline tescil ile alıcıya geçer. Artırma görevlisi, taşınmazın alıcı adına tescilini hemen tapu idaresine…

Madde 280

Cebrî artırmalarda satıcının zapt ve ayıptan sorumluluğu bulunmaz; alıcı malı mevcut hak ve yükleriyle devralır. İsteğe bağlı açık artırmalarda ise satıcı normalde sorumludur, ancak aldatma durumu hariç olmak üzere bu…

Madde 281

Bir ihale hukuka veya ahlaka aykırı yöntemlerle gerçekleşmişse, ilgililer mahkemeden ihalenin iptalini isteyebilir. Ancak bu talep belirlenen süreler içerisinde yapılmalıdır. Cebrî artırmalara ilişkin özel hükümler…

1 ilgili yargı kararı

Madde 282

Mal değişim sözleşmesi, tarafların karşılıklı olarak bir veya daha fazla eşyanın mülkiyetini ve zilyetliğini birbirine devretmeyi üstlendiği sözleşmedir.

Madde 283

Mal değişim sözleşmelerinde, satış sözleşmelerine dair kurallar uygulanır. Bu sözleşmelerde tarafların her biri, verdiği şey yönünden satıcı, aldığı şey yönünden ise alıcı kabul edilir.

Madde 284

Satış sözleşmelerinde yer alan zapt ve ayıp nedeniyle sorumluluğa dair kurallar, uygun olduğu ölçüde mal değişim sözleşmelerine de uygulanır.

Madde 285

Bağışlama sözleşmesi, bağışlayan kişinin malvarlığından başka birine karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Henüz edinilmemiş bir haktan feragat etmek, mirası reddetmek veya ahlaki bir ödevi…

Madde 286

Fiil ehliyetine sahip olan kişiler, eşler arasındaki mal rejimi ve miras hukukunun getirdiği sınırlamalar hariç olmak üzere bağış yapabilirler. Ancak bağıştan sonra kişiye savurganlığı nedeniyle kısıtlama kararı…

Madde 287

Fiil ehliyeti olmadığı halde ayırt etme gücü olan kişilerin kendisine yapılan bağışları kabul etme hakkı vardır. Ancak yasal temsilcisinin bu kabulü yasaklaması veya bağışlanan şeyin geri verilmesini istemesi halinde…

Madde 288

Bağışlama sözü vermenin geçerli olması için sözleşmenin yazılı şeklinde yapılması şarttır. Taşınmazların veya üzerlerindeki ayni hakların bağışlanması sözünde ise resmi şekil zorunluluğu vardır. Şekle aykırı olduğu…

Madde 289

Elden bağışlama, bağış yapan kişinin bir taşınır malını karşı tarafa teslim etmesiyle gerçekleşmiş sayılır.

Madde 290

Bağışlamaların bir koşula bağlanarak yapılması mümkündür. Bağışlamanın gerçekleştirilmesi bağışlayanın ölümüne bağlı olduğunda, vasiyete dair hükümler uygulanır.

Madde 291

Bağış yapan kişinin bağışlamaya belirli yükümlülükler koyabileceğini ve bunların yerine getirilmesini isteyebileceğini düzenleyen maddedir. Kamu yararına yönelik yüklemelerde bu hak, bağışlayanın ölümünden sonra ilgili…

Madde 292

Bağış yapan kişi, karşı tarafın kendisinden önce ölmesi hâlinde bağışladığı malın kendisine geri dönmesi şartını koyabilir. Eğer bağışlanan şey bir taşınmaz veya üzerindeki bir ayni hak ise bu şart tapu siciline…

Madde 293

Bir kişi, bağışlamayı teklif ettiği bir malı, karşı taraf kabul edene kadar geri çekebilir. Bu hak, söz konusu malın diğer mallardan fiziksel olarak ayrılmış olduğu durumlarda da geçerlidir.

Madde 294

Bağışlayan kişi, bağışlama nedeniyle ortaya çıkan zararlardan ancak ağır kusurlu olması durumunda sorumludur. Ancak bağışlanan şey veya alacak için ayrı bir garanti sözü verilmişse, bağışlayan bu garanti çerçevesinde…

Madde 295

Bağış yapan kişi, belirli şartların gerçekleşmesi durumunda elden yaptığı bağışlamayı veya verdiği bağışlama sözünü geri alabilir. Bu durumda, bağışı alan kişinin istem tarihindeki zenginleşmesi miktarınca bağışın geri…

Madde 296

Bir kimseye bağışlama sözü veren kişi, belirli durumlar gerçekleştiğinde bu sözünden dönebilir ve bağışı yapmaktan kaçınabilir. Ayrıca bağışlama sözü verenin ödeme gücünün kalmaması veya iflas etmesi durumunda…

Madde 297 – III. Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi

Bu madde, bağışlamanın geri alınabileceği süreleri ve bu hakkın hangi hallerde mirasçılara geçeceğini düzenlemektedir.

Madde 298

Belirli aralıklarla yerine getirilen bağışlamalar, taraflar arasında aksi kararlaştırılmadığı sürece, bağış yapan kişinin ölümüyle sona erer.

1 ilgili yargı kararı

Madde 299

Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir malın kullanımını veya ondan yararlanılmasını kiracıya sunmayı, kiracının ise buna karşılık anlaşılan kira bedelini ödemeyi kabul ettiği sözleşmedir.

22 ilgili yargı kararı

Madde 300

Kira sözleşmeleri belli bir süre için veya belirsiz bir süre için yapılabilir. Belirlenen süre dolduğunda herhangi bir bildirim gerekmeden sona eren sözleşmeler belirli süreli, bunlar dışındaki sözleşmeler ise belirli…

Madde 301

Kiraya veren, kiralanan yeri belirlenen tarihte kullanım amacına uygun şekilde teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda tutmakla yükümlüdür. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu kural kiracı aleyhine…

2 ilgili yargı kararı

Madde 302

Kiralanan yere ait zorunlu sigorta, vergi ve benzeri giderler, taraflar arasında farklı bir anlaşma yoksa veya kanunda ayrı bir düzenleme bulunmuyorsa kiraya veren tarafından ödenir.

Madde 303

Kiraya veren, kiralanan taşınmazın kullanımıyla ilgili olarak ortaya çıkan yan giderleri ödemekle yükümlüdür. Bu giderlerin kiraya veren tarafından veya üçüncü kişiler tarafından yapmış olması durumu değiştirmez.

Madde 304

Kiralanan şeyin ayıplı şekilde teslim edilmesi durumunda kiracının başvurabileceği hukuki yollar belirlenmiştir. Ayıbın önem derecesine göre kiracı, borçlunun temerrüdü veya kiraya verenin sonradan ortaya çıkan…

Madde 305

Kiralanan yerin sonradan ayıplı hale gelmesi durumunda kiracı; ayıpların giderilmesini, kira bedelinde indirim yapılmasını veya zararının karşılanmasını talep edebilir. Zararın giderilmesini istemek, diğer hakların…

Madde 306

Kiracının, kiraladığı taşınmazdaki kusurların giderilmesi için kiraya verene süre tanıması ve bu sürecin ardından kullanabileceği haklar düzenlenmiştir. Kusurlar giderilmezse kiracıya onarım, değişim veya belirli…

Madde 307

Kiralanan yerin kullanımını etkileyen kusurların olması durumunda, kiracı kira bedelinden indirim talep edebilir. Bu indirim, kiraya verenin kusuru öğrendiği tarih ile kusurun giderildiği tarih arasında geçen süreyi…

Madde 308

Kiraya veren, kiralanan yerdeki ayıplardan kaynaklanan zararları kiracıya ödemek zorundadır. Ancak kiraya veren, kendi kusurunun olmadığını ispat ederse bu sorumluluktan kurtulur.

Madde 309

Üçüncü bir kişi kiralanan yer hakkında kiracının haklarıyla çelişen bir talepte bulunursa, kiraya veren kiracının bildirimiyle birlikte davayı üstlenmek ve oluşan zararları karşılamakla sorumludur.

Madde 310

Kira sözleşmesi yapıldıktan sonra kiralanan yer herhangi bir nedenle el değiştirirse, yeni sahip mevcut kira sözleşmesinin tarafı olur. Kamulaştırmaya dair kurallar bu hükmün dışındadır.

6 ilgili yargı kararı

Madde 311

Kira sözleşmesi imzalandıktan sonra, kiralanan mal üzerinde kiracının haklarını etkileyecek şekilde üçüncü bir kişi hak sahibi olursa, malın el değiştirmesine dair kurallar uygulanır.

Madde 312

Taşınmaz kira sözleşmelerinde, tarafların anlaşmasıyla kiracının sahip olduğu hakların tapu siciline işlenmesi (şerh edilmesi) mümkündür.

Madde 313

Kiracının, kira bedelini ödeme zorunluluğu vardır.

Madde 314

Sözleşmede farklı bir madde bulunmadığı veya yerel adetler farklı olmadığı sürece, kiracı kira ücretini ve varsa yan giderleri her ayın sonunda, en geç ise kira süresi dolduğunda ödemekle yükümlüdür.

Madde 315

Kiracı, vadesi gelen kira bedelini veya yan giderleri ödemediği takdirde, kiraya veren kişi kendisine yazılı bir süre vererek bu sürede de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Söz konusu süre, yazılı…

Madde 316

Kiracı, kiraladığı yeri özenle kullanmak ve komşulara saygı göstermek zorundadır. Bu kurallara uyulmaması halinde kiraya verenin sözleşmeyi feshetme koşulları, kira türüne ve ihlalin niteliğine göre belirlenmiştir.

5 ilgili yargı kararı

Madde 317

Kiracı, kiraladığı yerin normal kullanımı için gereken temizlik ve bakım masraflarını ödemekle sorumludur. Bu giderlerin belirlenmesinde bölgedeki yerel adetlere de bakılır.

Madde 318

Kiracı, düzeltmekle sorumlu olmadığı kusurları vakit kaybetmeden kiralayan kişiye bildirmelidir. Bildirim yapılmazsa, bu nedenle ortaya çıkan zararlardan kiracı sorumlu tutulur.

Madde 319

Kiracı, kiralanandaki kusurların giderilmesi çalışmalarına katlanmak ve evin bakımı, satışı veya yeniden kiralanması için ev sahibinin veya yetkili kişilerin evi görmesine izin vermekle yükümlüdür. Ev sahibi, bu…

Madde 320

Kiraya veren, kira sözleşmesini sona erdirmeyecek ve kiracının katlanabileceği düzeydeki yenilik ile değişiklikleri kiralanan taşınmazda gerçekleştirebilir. Bu süreçte kirayanın çıkarlarının gözetilmesi gerekir.…

Madde 321

Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olduğu takdirde kiralanan yerde yenilik ve değişiklikler gerçekleştirebilir. Taraflar arasında yazılı bir anlaşma yoksa, kiraya veren taşınmazın eski haline getirilmesini…

Madde 322

Kiracı, kiraya verene zarar vermemek kaydıyla kiralananı başkasına kiralayabilir veya kullanım hakkını devredebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında ise bu işlemler ancak kiraya verenin yazılı rızası ile mümkündür.…

Madde 323 – III. Kira ilişkisinin devri

Kiracı, kiralayanın yazılı rızası olmadan kira ilişkisini başkasına devredemez; ancak işyeri kiralarında kiralayan haklı bir sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Yazılı rıza ile yapılan devirde, devralan kişi…

Madde 324

Kiralanan yer kullanıma hazır olduğu halde, kiracının kendi nedenleriyle burayı hiç kullanmaması veya kısıtlı kullanması durumunda kiracı kira bedelini ödemekle yükümlüdür. Bu durumda, kiraya verenin yapmaktan…

Madde 325

Kira sözleşmesi süresine veya fesih dönemine uymadan taşınmazı geri veren kiracının borçları, taşınmazın benzer koşullarda yeniden kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam eder. Bu süre dolmadan kiracının, kiraya…

Madde 326

Kiracı ve kiraya veren, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını takas etme haklarından önceden vazgeçemezler.

Madde 327

Belirli bir süresi olan kira sözleşmeleri, bu sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona erer. Eğer taraflar açık bir anlaşma yapmadan kira ilişkisine devam ederlerse, sözleşme belirsiz süreli hale gelir.

Madde 328

Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde taraflar, aksi yönde bir anlaşma yoksa yasal fesih dönem ve sürelerine uyarak sözleşmeyi sona erdirebilirler. Bu hesaplamalarda sözleşmenin başladığı tarih temel alınır. Eğer…

Madde 329

Taşınmazlara veya taşınır yapılara ait kira sözleşmeleri, taraflarca belirli şartlarla feshedilebilir. Fesih, yerel âdete göre belirlenen kira döneminin sonunda veya böyle bir âdet yoksa altı aylık kira döneminin…

Madde 330

Taşınır mallara ait kira sözleşmeleri, taraflarca üç gün önceden bildirim yapılarak her zaman feshedilebilir. Kiraya verenin mesleki faaliyeti kapsamında kiraladığı ve kiracının özel kullanımı için aldığı taşınırlarda,…

Madde 331

Taraflardan her biri, kira ilişkisini kendisi için çekilmez hale getiren önemli sebepler olduğunda, yasal fesih bildirim süresine uyarak sözleşmeyi her zaman feshedebilir. Bu olağanüstü fesihten kaynaklanan mali…

Madde 332

Kiracının kiralananı teslim aldıktan sonra iflas etmesi halinde, kiraya veren gelecek kira bedelleri için güvence isteyebilir. Belirlenen yazılı süre içerisinde güvence verilmemesi durumunda kiraya veren, sözleşmeyi…

2 ilgili yargı kararı

Madde 333

Kiracının hayatını kaybetmesi halinde, mirasçıları kira sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir. Feshin gerçekleşmesi için yasal bildirim sürelerine uyulması ve işlemle en yakın fesih dönemi sonunun hedeflenmesi gerekir.

Madde 334

Kiracı, kiraladığı yeri sözleşme sonunda teslim aldığı durumla aynı şekilde geri vermek zorundadır. Ancak yerin sözleşmeye uygun kullanımıyla oluşan eskime ve bozulmalardan kiracı sorumlu tutulamaz. Ayrıca, sözleşmeye…

1 ilgili yargı kararı

Madde 335 – II. Kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme

Kiraya veren, kiralanan yeri geri alırken durumu kontrol ederek mevcut eksiklikleri kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa kiracı sorumluluktan kurtulur; ancak ilk bakışta fark…

3 ilgili yargı kararı

Madde 336

Taşınmaz kiralamalarında kiraya veren, belli dönemlere ait kira alacaklarını güvence altına almak amacıyla kiralanandaki bazı taşınır eşyalar üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu hak, belirli şartlarla alt kiracının…

Madde 337

Kiraya verenin hapis hakkından önce gelen hak sahipliği durumlarını belirler. Bazı özel durumlardaki eşyalar üzerinde üçüncü kişilerin hakları, kiraya verenden daha önceliklidir. Ayrıca, belirli şartlarda kiraya veren…

Madde 338

Kiracı taşınmak veya eşyalarını başka yere nakletmek istediğinde, kiraya veren kişi alacağını güvence altına almak amacıyla bazı eşyaları hakim veya icra müdürü kararıyla alıkoyabilir. Karar kapsamındaki eşyalar…

Madde 339 – Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları

Konut ve çatılı işyeri kiralarına dair hükümler, bu yerlerin yanında verilen eşyaları ve kamu kurumlarının yaptığı tüm kira sözleşmelerini kapsar. Ancak geçici kullanım amacıyla altı ay veya daha kısa süreliğine…

1 ilgili yargı kararı

Madde 340

Konut ve çatılı işyeri kiralamalarında, sözleşmenin yapılmasına veya devamına kiracının lehine olmayan ve yerin kullanımıyla ilgisi bulunmayan bir borcun üstlenilmesi şart koşulmuşsa, bu bağlamdaki sözleşme geçersizdir.

Madde 341

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede farklı bir karar alınmamışsa veya yerel adet aksini göstermiyorsa; ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanım giderlerini kiracı öder. Bu giderleri ödeyen taraf, talep…

Madde 342

Konut ve çatılı işyeri kiralarında alınacak güvence bedeli üç aylık kira tutarını geçemez. Para veya kıymetli evrakla sağlanan güvencelerin bankada tutulması ve iadesi belirli şartlara bağlanmıştır. Sözleşme bitişinden…

Madde 343

Kira sözleşmelerinde, kira bedelinin belirlenmesi haricindeki hususlarda kiracının aleyhine olacak şekilde herhangi bir değişiklik yapılamaz.

Madde 344

Kira sözleşmelerinde yenileme dönemlerinde uygulanacak kira artış oranlarını ve bu bedelin hakim tarafından hangi şartlarda belirleneceğini düzenler. Genel kural olarak artışların tüketici fiyat endeksindeki on iki…

Madde 345

Kira bedelinin belirlenmesi için her zaman dava açılabilir. Belirli şartların gerçekleşmesi durumunda, mahkemenin belirlediği kira bedeli yeni kira döneminin başlangıcından itibaren geçerli olur. Sözleşmede artışa dair…

Madde 346

Kiracılara, kira bedeli ve yan giderlerin dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Kira bedelinin vaktinde ödenmemesi durumunda ceza ödenmesine veya gelecekteki kira bedellerinin peşin olarak istenmesine dair…

Madde 347

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, belirli süreli sözleşmeler kiracının sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmaması durumunda bir yıl boyunca aynı koşullarla uzar. Belirsiz süreli sözleşmelerde ise…

Madde 348 – a. Şekil

Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyi sona erdiren fesih bildirimlerinin geçerli sayılabilmesi için yazılı olarak yapılması zorunludur.

1 ilgili yargı kararı

Madde 349

Aile konutu olarak kiralanan yerlerde kiracı, eşinin açık rızası olmadan sözleşmeyi sona erdiremez. Eşin rızasının alınamaması durumunda mahkemeden karar istenebilir. Ayrıca, sözleşmenin tarafı haline gelen eşe yönelik…

Madde 350

Kiraya veren, belirli şartların oluşması halinde kira sözleşmesini dava açarak sona erdirebilir. Bu şartlar arasında konut veya işyeri gereksinimi ile taşınmazın esaslı onarımı veya yeniden inşasının gerekmesi yer…

Madde 351

Bir taşınmazı sonradan edinen kişi, kendisi veya yakınlarının konut ya da iş yeri ihtiyacı olması durumunda kira sözleşmesini sona erdirebilir. Bunun için ya edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim…

Madde 352

Kiraya verenin hangi durumlarda kira sözleşmesini sona erdirebileceği düzenlenmiştir. Bu durumlar arasında tahliye taahhüdüne uyulmaması, kira borcu nedeniyle iki haklı ihtarın yapılması veya kiracının aynı bölgede…

Madde 353

Kiraya veren, dava açacağını belirlenen süre içerisinde kiracıya yazılı olarak bildirdiğinde, dava açma süresi bir kira yılı boyunca uzamış sayılır.

Madde 354

Kira sözleşmelerinin dava açılması yoluyla sona erdirilmesine dair kurallar, kiracının zararına olacak şekilde değiştirilemez.

Madde 355

Kiraya veren, gereksinim veya yeniden inşa nedeniyle tahliye ettirdiği taşınmazı haklı bir sebep olmaksızın üç yıl süreyle başkasına kiralayamaz. Yeniden inşa edilen taşınmazlarda eski kiracının, kendisine yapılan…

Madde 356

Kiracının ölümü halinde, bazı kişilerin kira sözleşmesini taraflardan biri olarak devam ettirmesi mümkündür. Bu imkan, ancak sözleşme şartlarına ve kanun hükümlerine uyulması durumunda geçerlidir.

Madde 357

Ürün kirası, bir malın veya hakkın kullanımının ve buradan elde edilecek ürünlerin toplanmasının bedel karşılığında kiracıya bırakılmasına dair sözleşmedir. Kira bedelinin toplanacak ürünün belirli bir oranı şeklinde…

1 ilgili yargı kararı

Madde 358

Ürün kiralamalarına yönelik özel bir kural bulunmadığı durumlarda, kira sözleşmelerine dair genel hükümler uygulanır.

Madde 359

Kira sözleşmesinin kapsamına araç, gereç, hayvan, devredilen eşya veya stoklanmış mallar dahilse, bunların değerlerinin birlikte belirlenmesi gerekir. Bu değerlerin iki nüsha halinde düzenlenecek bir tutanağa yazılarak…

Madde 360

Kiraya veren, kiralanan yeri ve varsa beraberindeki taşınır eşyaları sözleşmenin amacına uygun şekilde kullanılabilir ve işletilebilir halde kiracıya teslim etmekle yükümlüdür. Bu uygunluk halinin kira sözleşmesi…

Madde 361

Kiraya veren, kira sözleşmesi devam ederken yapılması zorunlu olan temel onarımları, kiracının bildirmesi üzerine masrafları kendisine ait olacak şekilde yapmakla yükümlüdür.

Madde 362

Kiracı, sözleşmede farklı bir hüküm veya yerel adet yoksa, kira bedeli ile yan giderleri her kira yılı sonunda ve en geç kira süresinin sonunda ödemekle yükümlüdür. Borçların ödenmemesi halinde kiraya veren, yazı ile…

Madde 363

Tarımsal bir taşınmazın verimi doğal afetler veya olağanüstü felaketler nedeniyle ciddi şekilde düşerse, kiracı kira bedelinin orantılı olarak indirilmesini talep edebilir. Bu haktan önceden vazgeçilmesi, ancak belirli…

Madde 364

Kiracı, kiraladığı yeri kullanım amacına uygun, iyi bir şekilde işletmek ve özellikle ürün vermeye uygun halde tutmak zorundadır. Ayrıca, kira dönemi bittikten sonra etkileri devam edebilecek işletme yöntemi…

Madde 365

Kiralanan yerin bakımından sorumlu olan kiracı, bölgedeki geleneklere uygun şekilde küçük onarımları gerçekleştirmekle yükümlüdür. Ayrıca kullanım nedeniyle bozulan veya tükenen düşük değerli eşyaların yerine…

Madde 366

Kiracı, ev sahibinin rızası olmadan kiraladığı yeri başkasına kiraya veremez veya kullanım ve işletme hakkını devredemez. Ancak ev sahibi için zarar doğuracak bir değişiklik gerekmediği sürece, kiralanan yerin sadece…

Madde 367

Belirli süreli kira sözleşmeleri süre dolduğunda kendiliğinden sona erer. Ancak taraflar sözleşmeyi zımnen sürdürürlerse ve aksi kararlaştırılmamışsa, sözleşme birer yıllık dönemlerle yenilenmiş kabul edilir. Yenilenen…

Madde 368

Belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süresi sözleşmeyle veya yerel adetle belirlenmemişse, taraflar en az altı ay önceden bildirim yaparak sözleşmeyi sona erdirebilir. Ürün kiralarında ise aksi kararlaştırılmadıkça…

Madde 369 – a. Önemli sebepler

Kira sözleşmesinin taraflarından biri, ilişkinin sürdürülmesini kendisi için çekilmez hale getiren önemli nedenlerin bulunması durumunda, yasal fesih bildirim süresine uymak kaydıyla sözleşmeyi her zaman feshedebilir.…

Madde 370

Kiracının iflas etmesi durumunda kira sözleşmesi iflasın başladığı an itibarıyla kendiliğinden sona erer. Ancak güncel kira borcu ve tutanakla belirlenen eşyalar için yeterli teminat verilirse, kiraya veren sözleşmeyi…

Madde 371

Kiracının ölmesi durumunda, mirasçıları ile kiraya veren kişi, altı aylık yasal bildirim sürelerine uymak şartıyla sözleşmeyi feshedebilir.

Madde 372

Kira süresi dolduğunda kiracı, kiralanan yeri tutanakta belirtilen eşyalarla birlikte mevcut haliyle iade etmekle yükümlüdür. Kiracı, doğru kullanım ile önlenebilecek değer kayıpları için tazminat öderken, göstermek…

Madde 373

Kira sözleşmesi başında değeri belirlenen eşyaların, sözleşme sonunda aynı tür ve değerde iadesi veya eksikliklerin giderilmesi gerekir. Kiracı, kiralayanın kusurunu veya mücbir sebebi ispat ederse iade ve tazminattan…

Madde 374

Tarımsal bir taşınmazın kiracısı, kira sözleşmesi sona erdiğinde henüz hasat edilmemiş ürünler üzerinde hak iddia edemez. Bununla birlikte kiracı, ürünlerin yetişmesi için yaptığı masrafların hakim tarafından…

Madde 375

Kiralananı geri veren kiracı, düzenli bir işletmenin gerektirdiği oranda son yıla ait saman, hayvan yatağı, kuru ot ve gübreyi taşınmazda bırakmakla yükümlüdür. Bu malzemelerin alındığından fazla bırakılması durumunda…

Madde 376

Tarımsal taşınmaz kirasıyla bağı olmayan geviş getiren hayvanların kiralanması durumunda, aksine bir sözleşme veya yerel gelenek yoksa hayvanların ürünleri kiracıya ait olur. Bu durumda kiracı, hayvanların bakımını…

Madde 377

Hayvan kiralamalarında kiracının sorumluluklarını belirleyen maddedir. Aksine bir anlaşma veya yerel adet yoksa kiracı, gereken özeni göstermesine rağmen zarar meydana geldiğini ispatlayamazsa hayvanlardaki zararlardan…

Madde 378

Belirsiz süreli sözleşmeler, aksi kararlaştırılmamışsa veya yerel bir adet yoksa taraflarca istenildiği zaman feshedilebilir. Ancak fesih işleminin dürüstlük kurallarına aykırı olmaması ve uygun bir zamanda yapılması…

BEŞİNCİ BÖLÜM – Ödünç Sözleşmeleri

Madde 379

Kullanım ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin bir eşyayı ücretsiz olarak kullandırmayı, ödünç alanın ise bu eşyayı kullandıktan sonra geri vermeyi kabul ettiği sözleşmedir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 380

Ödünç alan kişinin, ödünç aldığı şeyi sözleşmeye, sözleşmede hüküm yoksa eşyanın niteliğine veya amacına uygun kullanması ve başkasına kullandırmaması gerekir. Bu kuralların ihlali halinde ödünç alan, beklenmedik…

Madde 381

Ödünç alan kişinin, ödünç aldığı malın bakımıyla ilgili hangi giderlerden sorumlu olduğu ve hangi giderleri geri istebileceği düzenlenmiştir.

Madde 382

Bir şeyi birden fazla kişinin birlikte ödünç alması durumunda, bu kişiler o şeyden müteselsilen sorumlu olurlar.

Madde 383

Belirli bir süre öngörülmeyen ödünç sözleşmeleri, eşyanın sözleşmeye uygun kullanımıyla veya yeterli zamanın geçmesiyle sona erer. Bazı özel hallerde ödünç veren, eşyanın vaktinden önce iadesini isteyebilir.

Madde 384

Bir eşyanın ne olduğu, ne kadar süreyle ve hangi amaçla ödünç verildiği önceden belirlenmemişse, ödünç veren taraf bu eşyayı istediği zaman geri talep edebilir.

Madde 385

Kullanım ödüncü sözleşmesi, ödünç alan kişinin ölümüyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Madde 386 – Tüketim Ödüncü

Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin belirli bir miktar parayı veya tüketebilen bir eşyayı ödünç alana vermesi, ödünç alanın ise aynı nitelik ve miktarda olanı geri vermeyi kabul etmesiyle kurulan sözleşmedir.

7 ilgili yargı kararı

Madde 387

Tüketim ödüncü sözleşmelerinde faiz istenebilmesi durumu, sözleşmenin ticari olup olmamasına göre belirlenir. Ticari olmayan sözleşmelerde faiz için önceden anlaşılması gerekirken, ticari sözleşmelerde anlaşma olmasa…

Madde 388

Tüketim ödüncü sözleşmelerinde faiz oranı belirlenmediyse, borcun alındığı zamandaki ve yerdeki geçerli oran uygulanır. Sözleşmede aksi belirtilmedikçe faizler yıllık olarak ödenir. Faizin anaparaya eklenerek tekrar…

1 ilgili yargı kararı

Madde 389

Ödünç alanın ödünç konusunun kendisine verilmesini istemesi ile ödünç verenin ödünç verilen şeyi geri almayı istemesi durumunda geçerli olan zamanaşımı süresi düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 390

Ödünç alan kişinin, sözleşme kurulmadan önce veya kurulduktan sonra ödeme güçsüzlüğüne düşmesi durumunda, ödünç veren taraf ödüncü teslim etmekten kaçınabilir.

Madde 391

Ödünç sözleşmesinde kararlaştırılan nakit para yerine kıymetli evrak veya ticari mal verilmişse, borcun toplam tutarı bu varlıkların teslim edildiği tarihteki ve yerdeki borsa veya piyasa değerine göre hesaplanır. Bu…

Madde 392

Ödünç sözleşmesinde geri verme tarihi, bildirim süresi veya borcun istendiği an ödeneceği kararlaştırılmamışsa, ödünç alanı geri verme yükümlülüğü ilk talepten itibaren altı hafta geçince başlar.

3 ilgili yargı kararı

ALTINCI BÖLÜM – Hizmet Sözleşmeleri

Madde 393

Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağlı olarak çalışma, işverenin ise buna karşılık ücret ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Kısmi süreli ancak düzenli yapılan çalışmalar da bu kapsama girer. Özel kanunlardaki…

1 ilgili yargı kararı

Madde 394

Kanunda farklı bir kural yoksa hizmet sözleşmeleri herhangi bir şekil şartına bağlı olmadan kurulabilir. Ücret karşılığı yapılması gereken bir işin belirli bir süre yapılması ve işverence kabul edilmesi durumunda…

Madde 395

Sözleşmede farklı bir hüküm bulunmadıkça veya durumun gerekleri aksi yönde olmadıkça, işçi üstlendiği işi kendisi yapmak zorundadır.

Madde 396

İşçinin işini özenle yapma, işverene sadık olma ve işyeri araç ve gereçlerini doğru kullanma yükümlülüklerini düzenler. Sözleşme süresince rakip faaliyetlerde bulunmayı ve öğrenilen iş sırlarını paylaşmayı yasaklar.

2 ilgili yargı kararı

Madde 397

İşçi, çalışması sırasında üçüncü şahıslardan işveren adına aldığı varlıklar ile görevi nedeniyle elde ettiği şeyleri gecikmeksizin işverene teslim etmek ve bunlar hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Madde 398

Fazla çalışma, yasal normal çalışma süresinin üzerindeki çalışmalar olup kural olarak işçinin rızasına bağlıdır. Belirli zorunlu durumlarda ve dürüstlük kuralları çerçevesinde, karşılığı ödendiği takdirde işçi fazla…

Madde 399

İşveren, işin yürütülmesi ve işçilerin iş yerindeki davranışlarına ilişkin genel düzenlemeler yapma ve özel talimatlar verme yetkisine sahiptir. İşçiler, bu kural ve talimatlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği…

Madde 400

İşçi, kendi kusuruyla işverene verdiği tüm zararlardan sorumludur. Bu sorumluluğun sınırları belirlenirken işin nitelikleri ve işçinin özellikleri dikkate alınır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 401

İşverenin işçiye ödeyeceği ücretin belirleme yöntemini düzenler. Ücret öncelikle sözleşmelere göre, sözleşmede hüküm yoksa asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücrete göre belirlenir.

Madde 402

İşverenlerin, fazla çalışma yapan işçilere normal ücretlerinin en az yüzde elli fazlasını ödeme zorunluluğu vardır. Ayrıca işçinin onayıyla, ücret ödemesi yerine fazla çalışmaya denk gelen sürede izin verilmesi…

Madde 403

Sözleşmeye göre ücretin yanı sıra üretimden, cirodan veya kârdan pay alan işçilerin payları, dönem sonunda yasal düzenlemeler veya ticari esaslara göre belirlenir. Hesaplama sırasında anlaşmazlık yaşanırsa, işveren…

Madde 404

Belirli işlerde aracılık yapan işçinin ücret isteme hakkının ne zaman başladığı ve hangi durumlarda sona ereceği düzenlenmiştir. Ayrıca işverenin bu ücrete ilişkin hesap verme ve belge sunma sorumlulukları…

Madde 405

İşverenlerin bayram, yılbaşı ve doğum günü gibi özel günlerde işçilere ikramiye vermesi mümkündür. Bu ikramiyelerin talep edilebilmesi için tarafların anlaşmış olması, bunun bir çalışma şartı sayılması veya işverenin…

Madde 406

İşçi ve aracılık ücretlerinin kural olarak ay sonunda ödeneceği, ancak sözleşmelerle daha kısa sürelerin belirlenebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca ürün, ciro veya kâr paylarının ödeme esasları ile işverenin belirli…

Madde 407

Cumhurbaşkanlığı; vergi durumu, işletme büyüklüğü ve işçi sayısı gibi kriterlere göre ücret, prim ve ikramiyelerin banka aracılığıyla ödenmesini zorunlu tutabilir. Bu kapsamda banka yoluyla ödeme yapan işverenlerin,…

Madde 408

İşverenin kendi kusuru nedeniyle işin yapılmasını engellemesi veya işi kabul etmekte gecikmesi durumunda, işçinin ücretini ödeme yükümlülüğü devam eder ancak işveren bu çalışmanın daha sonra yapılmasını isteyemez. Bu…

5 ilgili yargı kararı

Madde 409

Uzun süreli çalışma ilişkilerinde işçinin hastalık, askerlik veya kanundaki diğer zorunlu nedenlerle kendi kusuru olmaksızın kısa süreliğine çalışamaması durumunda, bu süreç başka bir yöntemle karşılanmamışsa işveren…

Madde 410

İşçilerin ücretlerinin dörtte birden fazlasının haczine, başkasına devrine veya rehnedilmesine izin verilmez. Hakimin belirlediği aile desteği miktarları ile nafaka alacakları bu kısıtlama kapsamında değildir. Ayrıca…

Madde 411

Yalnızca bir işveren için parça başına veya götürü iş yapmayı üstlenen işçiye yeterli iş verilmesi zorunluluğunu düzenler. İş sağlanamadığı durumlarda ücretin zaman esasına göre nasıl ödeneceğini ve işverenin…

Madde 412

Parça başı veya götürü usule göre çalışan işçilere, işveren tarafından her işe başlamadan önce ödenecek birim ücretinin bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim yapılmadığında işveren, aynı veya benzer işler için…

Madde 413

İşverenin, işin yapılması için gereken araç ve malzemeleri sağlama yükümlülüğünü belirler. İşçinin kendi araçlarını kullandığı durumlarda ise işverenin buna karşılık ödeme yapması gerektiğini düzenler.

Madde 414

İşveren, işin yürütülmesi için gerekli olan tüm harcamaların yanı sıra, işçinin işyeri dışında çalışması halinde zorunlu geçim masraflarının da ödenmesinden sorumludur. Yazılı sözleşmelerle belirli harcamaların götürü…

Madde 415

İşçinin, işverenle anlaşarak işin yürütülmesi için kullandığı taşıma araçlarına ilişkin giderlerin işveren tarafından nasıl karşılanacağını düzenler. Ödemelerin kapsamı kullanılan aracın türüne göre belirlenir.

Madde 416

İşçinin yaptığı giderlerin nasıl ödeneceği ve hangi durumlarda avans verileceği düzenlenmiştir. Gider ödemeleri aksi kararlaştırılmadıkça veya yerel adet bulunmadıkça ücretle birlikte yapılır. Düzenli masraf yapan…

Madde 417

İşveren, işçinin kişiliğini korumak, dürüst bir çalışma ortamı sağlamak, psikolojik ve cinsel tacizi önlemek ve iş sağlığı ile güvenliğini tesis etmekle yükümlüdür. İşçiler ise iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki tüm…

Madde 418

İşverenin, ev düzeni içerisinde beraber yaşadığı işçiye yönelik beslenme, barınma, sağlık ve doğum süreçlerindeki bakım yükümlülüklerini belirler.

Madde 419

İşverenin, işçiye ait kişisel verileri hangi durumlarda kullanabileceğine ilişkin sınırları belirleyen maddedir. Bu kullanımın işe uygunlukla ilgili olması veya sözleşmenin yerine getirilmesi için zorunlu olması gerekir.

Madde 420

Hizmet sözleşmelerinde sadece işçiyi bağlayan ceza koşullarının geçersiz olduğu düzenlenmiştir. İşçinin alacaklarından vazgeçtiğine dair ibra sözleşmelerinin geçerlilik kazanabilmesi için yazıya dökülmesi, belirli…

5 ilgili yargı kararı

Madde 421

İşverenin işçiye sağlaması gereken haftalık tatil ve sözleşme feshi sürecindeki iş arama iznini düzenler. Bu izinlerin zamanlamasında hem işçinin hem de işyerinin haklı çıkarları korunur.

Madde 422

İşverenlerin, en az bir yıl çalışmış olan işçilerine ücretli yıllık izin vermesi zorunludur. Bu izin süresi standart olarak yılda en az iki hafta olup, bazı yaş grupları için bu süre artmaktadır.

Madde 423

İşçinin kendi kusuruyla bir yıl içinde bir ayı aşan devamsızlıklarında, işveren çalışılmayan her tam ay için yıllık ücretli izinden bir gün indirebilir. Hastalık, kaza, kamu görevi gibi şahsi nedenlerle veya gebelik ve…

Madde 424

Yıllık ücretli izinler normalde ara vermeden kullanılır, ancak tarafların karşılıklı anlaşmasıyla iki parçaya bölünebilir. İznin ne zaman kullanılacağını, iş yeri veya ev düzeninin çıkarları ile işçinin isteklerini…

Madde 425

İşveren, yıllık izne ayrılan işçinin ücretini izne başlamadan önce peşin veya avans şeklinde ödemekle yükümlüdür. İşçi, çalışmaya devam ederken izin hakkından para veya başka çıkarlar için vazgeçemez. Sözleşme sona…

Madde 426

İşveren, işçinin talebi üzerine işin türünü ve süresini gösteren bir hizmet belgesi vermek zorundadır. İşçinin ayrıca istemesi durumunda bu belgeye iş performansıyla ilgili beceri, tutum ve davranışlar da eklenir.…

Madde 427

Hizmet buluşlarına dair haklarda özel kanunlar uygulanır. İşyerinin tamamen veya kısmen devredilmesi halinde, hizmet sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralana geçer ve hizmet süresi hesabı önceki işverendeki…

1 ilgili yargı kararı

Madde 429

Hizmet sözleşmeleri, ancak işçinin yazılı onayıyla başka bir işverene kalıcı olarak devredilebilir. Bu devirle birlikte yeni işveren, sözleşmedeki tüm hak ve borçları üstlenerek işveren konumuna geçer.

Madde 430

Belirli süreli hizmet sözleşmeleri, aksi kararlaştırılmadıkça süre sonunda bildirim gerekmeksizin kendiliğinden sona erer. Sözleşmenin süre bitiminden sonra örtülü olarak sürdürülmesi veya tarafların beklenen fesih…

Madde 431

Belirsiz süreli sözleşmelerde taraflar, kanunda veya sözleşmede belirlenen fesih sürelerine uymak şartıyla sözleşmeyi sona erdirebilirler.

Madde 432

Belirsiz süreli hizmet sözleşmelerinin feshinden önce karşı tarafa bildirim yapılması gerekir. Sözleşmenin sona erme zamanı, işçinin çalışma süresine göre değişen belirli bildirim sürelerine bağlıdır. İşveren, bu…

Madde 433

Hizmet sözleşmelerine en fazla iki ay süreli bir deneme süresi konulabilir. Deneme süresi belirlenmişse, taraflar bu süre içinde ihbar sürelerine uymadan ve tazminat ödemeden sözleşmeyi feshedebilirler. Ancak işçinin…

Madde 434

Hizmet sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılması suretiyle sona erdirilmesi halinde, işveren işçiye tazminat ödemek zorundadır.

Madde 435

Taraflar, haklı nedenlerin varlığı halinde sözleşmeyi derhal feshedebilirler. Feshi gerçekleştiren taraf, bunun sebebini yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Dürüstlük kuralları çerçevesinde hizmet ilişkisinin…

2 ilgili yargı kararı

Madde 436

İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi durumunda, işçinin sözleşmeden doğan hakları uygun bir süre içinde güvence altına alınmazsa, işçiye sözleşmeyi derhal feshetme hakkı tanınır.

Madde 437

Sözleşmenin haklı nedenle feshi, taraflardan birinin sözleşmeye uymaması nedeniyle gerçekleşmişse, bu taraf oluştuğu zararı tamamen gidermekle sorumludur. Diğer durumlarda ise haklı fesih sonrası ortaya çıkan maddi…

1 ilgili yargı kararı

Madde 438

İşverenin haklı bir neden olmadan sözleşmeyi derhal feshetmesi durumunda, işçi belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süresine, belirli süreli sözleşmelerde ise sözleşme süresine uyulsaydı kazanacağı miktarı tazminat…

1 ilgili yargı kararı

Madde 439

Haklı bir sebebi olmadan işe başlamayan veya aniden işi bırakan işçiden, işverenin tazminat talep etme koşulları belirlenmiştir. İşverene tanınan bu hak için belli bir süre sınırı bulunmakta olup bazı durumlarda…

Madde 440

İşçinin ölümü durumunda iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu durumda işverenin, işçinin yakınlarına hizmet süresine göre belirlenen miktarlarda ödeme yapması gerekir.

Madde 441

İşverenin ölümü durumunda kural olarak yerini mirasçıları alır ve işyeri devrine ilişkin hükümler uygulanır. Eğer hizmet sözleşmesi temel olarak işverenin kişiliğine dayalıysa ölümle birlikte kendiliğinden sona erer,…

Madde 442

Sözleşme sona erdiğinde, o sözleşmeden kaynaklanan tüm borçların derhal ödenmesi gerekir. Bazı özel durumlarda bu ödeme sürelerinin yazılı anlaşmayla ertelenmesine imkan tanınmıştır. Ayrıca üretim, ciro veya kâr…

Madde 443

Sözleşme sona erdiğinde taraflar, hizmetle bağlantılı olarak aldıkları eşyaları birbirlerine veya üçüncü kişilere iade etmekle yükümlüdür. İşçinin özellikle araçları, trafik belgelerini ve alacağını aşan avansları geri…

Madde 444

Fiil ehliyetine sahip işçi, iş sözleşmesi sona erdikten sonra işvereniyle rekabet etmeyeceğine dair yazılı bir taahhüt verebilir. Bu rekabet yasağının geçerli olması için işçinin iş gereği müşteri çevresine veya üretim…

27 ilgili yargı kararı

Madde 445

Rekabet yasağı; yer, zaman ve iş türü bakımından işçinin ekonomik geleceğini haksız yere tehlikeye düşürmemelidir. Yasak süresi, özel durumlar hariç iki yılı geçemez. Hâkim, aşırı bulduğu rekabet yasağının kapsamını…

17 ilgili yargı kararı

Madde 446

Rekabet yasağını ihlal eden işçi, işverenin uğradığı tüm zararları gidermekle yükümlüdür. Sözleşmede belirlenen bir ceza tutarının ödenmesi işçiyi borcundan kurtarabilse de, bu tutarı aşan zararların yine de ödenmesi…

4 ilgili yargı kararı

Madde 447

Rekabet yasağının hangi durumlarda sona ereceğini belirleyen hükümdür. İşverenin yasaktan gerçek bir yararının kalmaması veya sözleşmenin belirli şekilde feshedilmesi haliyle yasak ortadan kalkar.

16 ilgili yargı kararı

Madde 448 – Pazarlamacılık Sözleşmesi

Pazarlamacılık sözleşmesi, bir pazarlamacının, ticari işletme sahibi adına işletme dışında sürekli olarak işlemlere aracılık etmeyi veya yazılı anlaşmada belirtilen işleri yapmayı, işletme sahibinin ise buna karşılık…

1 ilgili yargı kararı

Madde 449

Pazarlamacılık sözleşmesinde bulunması gereken temel unsurlar düzenlenmiştir. Sözleşmede bu konular belirlenmediği takdirde kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları esas alınır.

Madde 450

Pazarlamacının işverenden aldığı talimatlara uyma, kendisi veya başkası adına işlem yapmama ve raporlama yükümlülüklerini belirler. İşlem yetkisi bulunan pazarlamacının, belirlenen fiyat ve koşullara sadık kalması…

Madde 451

Pazarlamacının müşterilerin ödeme yapmamasından sorumlu olduğu veya tahsilat masraflarını karşılayacağı anlaşmalar kural olarak kesinlikle geçersizdir. Ancak belli şartlar altında, kendi müşteri çevresiyle çalışanlar…

Madde 452

Yazılı bir anlaşma olmadığı sürece pazarlamacı sadece işlemlere aracılık etmekle yetkilidir. Eğer işlem yapma yetkisi verilmişse, bu yetki olağan hukuki işlemleri kapsar ancak tahsilat yapmak ve ödeme tarihlerini…

Madde 453

Belirli bir alanda veya müşteri çevresinde yetkilendirilen pazarlamacının yerine, aksine yazılı bir anlaşma yoksa işveren başkasını atayamaz ancak kendisi işlem yapabilir. İşveren, gerekçeli hallerde sözleşmedeki fesih…

Madde 454

İşveren, pazarlamacıya sabit bir miktar veya sabit miktar ile birlikte komisyondan oluşan bir ücret ödemek zorundadır. Ücretin tamamının veya büyük kısmının komisyondan oluşması için yazılı anlaşma yapılması ve bu…

Madde 455

Pazarlamacının hangi durumlarda ne şekilde komisyon alacağını belirleyen hükümdür. Yetkinin tek kişiye mi yoksa birden fazla kişiye mi verildiğine göre ödeme şekli değişmektedir.

Madde 456

Pazarlamacının kendi kusuru olmaksızın çalışmasının imkansız hale gelmesi durumunda, eğer hak kazanmışsa ücreti sabit ücret ve komisyon kaybı tazminatı üzerinden belirlenir. Tüm ücretini almasına rağmen kusuru…

Madde 457

Birden fazla işveren adına faaliyet gösteren pazarlamacının harcamalarına, aksine yazılı bir karar alınmadığı sürece, tüm işverenler eşit olarak katılır. Bu harcamaların sabit ücret veya komisyon kapsamına alındığına…

Madde 458

Pazarlamacı, vadesi gelmiş alacaklarını veya işverenin ödeme zorluğu yaşadığı durumlarda vadesi gelmemiş alacaklarını garantiye almak amacıyla belirli varlıklar üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bununla birlikte, bazı…

Madde 459

Komisyonun sabit ücretin en az beşte birini oluşturduğu ve mevsimsel dalgalanmalardan etkilendiği hallerde, işveren veya pazarlamacı belirli süre ve şartlara uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Fesih işlemi için iki aylık…

Madde 460

Sözleşmenin sona ermesi durumunda, pazarlamacının gerçekleştirdiği veya aracılık ettiği tüm işlemler ile sözleşme bitimine kadar gönderilen tüm siparişler için komisyon ödenmesi gerekir. Bununla birlikte pazarlamacı,…

Madde 461 – Evde Hizmet Sözleşmesi

Evde hizmet sözleşmesi; işçinin kendisine verilen işi kendi evinde veya belirlenecek başka bir yerde, bizzat ya da aile bireyleriyle beraber bir ücret karşılığında yapmayı üstlendiği sözleşme türüdür.

Madde 462 – II. Çalışma koşullarının bildirilmesi

İşveren, işçiye verdiği her yeni görevde genel koşullar dışındaki işe özgü özellikleri bildirmek zorundadır. Gerekli hallerde malzeme temini, bu malzemelerin bedeli ve işin ücreti işçiye yazılı olarak iletilir. Bu…

Madde 463

İşçinin işe giriş çıkış sürelerine uyması, işi tamamlayıp teslim etmesi ve işveren tarafından sağlanan araç gereçleri özenli kullanmasıyla ilgili yükümlülükleri düzenler. İşçinin kusuruyla ortaya çıkan hataların…

Madde 465

İşveren, işçinin teslim ettiği üründeki kusurları teslim tarihinden itibaren bir hafta içinde işçiye bildirmekle yükümlüdür. Bu süre içinde bildirim yapılmazsa, ürün olduğu gibi kabul edilmiş sayılır.

Madde 466

İşçinin ücretinin hangi aralıklarla ödeneceği çalışma şekline göre belirlenmiştir ve her ödemele birlikte detaylı bir hesap özeti verilmesi gerekir.

Madde 467

İşçiyi sürekli çalıştıran işverenin, belirli durumlarda işçiye ücret ödeme yükümlülüğünü düzenler. Ürünün kabulünde gecikilmesi veya işçinin kusuru olmaksızın kişisel nedenlerle çalışmasının engellenmesi halinde ücret…

Madde 468

Deneme amacıyla iş verilen işçininki sözleşmesi, aksi kararlaştırılmadıkça deneme süresince geçerli sayılır. İşçinin aralıksız çalıştırıldığı durumlarda sözleşme aksi kararlaştırılmadıkça belirsiz süreli, bunun…

Madde 469

Pazarlamacılık ve evde hizmet sözleşmeleriyle ilgili özel bir hüküm bulunmadığı durumlarda, hizmet sözleşmelerine ait genel hükümlerin uygulanacağı belirlenmiştir.

YEDİNCİ BÖLÜM – Eser Sözleşmesi

Madde 470

Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir ürün veya sonuç (eser) oluşturmayı, işsahibinin ise buna karşılık bir ücret ödemeyi taahhüt ettiği sözleşmedir.

76 ilgili yargı kararı

Madde 471

Yüklenici, söz konusu işi iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yerine getirmekle yükümlüdür. Bu süreçte sorumluluklar, mesleki ve teknik kurallar ile basiretli bir yüklenicinin davranışlarına…

12 ilgili yargı kararı

Madde 472

Yüklenicinin kendi sağladığı malzemelerin kusurlu olması durumunda satıcıyla aynı sorumluluğa sahip olduğu düzenlenmiştir. İş sahibinin sağladığı malzemelerde ise yüklenici; özenle kullanma, hesap verme ve artanı iade…

5 ilgili yargı kararı

Madde 473

İş sahibi, yüklenicinin işe geç başlaması, haksız yere geciktirmesi veya işi zamanında bitiremeyeceğinin belli olması durumunda teslim tarihini beklemeden sözleşmeden dönebilir. Ayrıca eser kusurlu veya sözleşmeye…

5 ilgili yargı kararı

Madde 474

İş sahibi, eser teslim edildikten sonra durumun olağan akışına göre mümkün olan en kısa sürede eseri kontrol etmek ve varsa kusurları uygun bir süre içerisinde yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca hem iş sahibi…

39 ilgili yargı kararı

Madde 475

Eserdeki ayıplar nedeniyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde, iş sahibine belirli seçimlik haklar tanınmıştır. İş sahibi; sözleşmeden dönebilir, bedelde indirim isteyebilir veya eserin ücretsiz onarılmasını talep…

30 ilgili yargı kararı

Madde 476

İş sahibinin verdiği talimatlar nedeniyle (yüklenicinin açık uyarısına rağmen) veya başka bir sebeple eser ayıplı hale gelmişse, iş sahibi ayıplı eserden doğan haklarını kullanamaz.

8 ilgili yargı kararı

Madde 477

Eserin açıkça veya örtülü olarak kabul edilmesinden sonra yüklenicinin sorumluluğu sona erer; ancak kasten gizlenen ve inceleme sırasında fark edilemeyecek ayıplar bu durumun dışındadır. İş sahibinin incelemeyi ve…

11 ilgili yargı kararı

Madde 478

Yüklenicinin ayıplı bir eser ortaya çıkarması durumunda açılacak davaların zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir. Bu süreler teslim tarihinden itibaren işlemeye başlar ve eserin türü ile yüklenicinin kusur durumuna göre…

8 ilgili yargı kararı

Madde 479

İş sahibinin ödeme borcunun ne zaman vadesinin geleceğini düzenler. Genel olarak bedel, eserin teslimi anında ödenmelidir. Eserin parça parça teslimatı ve bedellerin buna göre belirlenmesi kararlaştırılmışsa, her…

9 ilgili yargı kararı

Madde 480 – a. Götürü bedel

Sözleşmede fiyat sabit (götürü) belirlendiyse, yüklenici işi bu bedelle tamamlamakla yükümlüdür ve maliyetler artsa dahi bedel artışı isteyemez. Ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş yapmak imkansızlaşır veya çok…

9 ilgili yargı kararı

Madde 481 – b. Değere göre bedel

Bir işin bedeli önceden kesin olarak belirlenmemişse veya sadece yaklaşık olarak belirlenmişse, ücretleme yapılacak yer ve zamandaki eser değerine ve yüklenicinin masraflarına göre yapılır.

11 ilgili yargı kararı

Madde 482

İş sahibinin kusuru olmaksızın başlangıçtaki yaklaşık bedelin aşırı derecede aşılacağı anlaşıldığında, iş sahibi eser tamamlanmadan önce veya sonra sözleşmeden dönebilir. Eser iş sahibinin arsasına yapılıyorsa, bedelde…

Madde 483

Eser teslim edilmeden önce beklenmedik bir olayla yok olursa, iş sahibi teslim almakta gecikmediği sürece yüklenici ücret ve gider talep edemez ve malzeme hasarı sağlayana ait olur. Ancak yok olma nedeni iş sahibinin…

2 ilgili yargı kararı

Madde 484

İş sahibi, eser henüz tamamlanmadan sözleşmeyi feshedebilir. Bu hakkı kullanabilmek için o ana kadar yapılmış olan kısmın bedelini ödemesi ve yüklenicinin tüm zararlarını karşılaması şarttır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 485

Eserin tamamlanması iş sahibiyle ilgili beklenmedik bir olay nedeniyle imkansızlaşırsa, yüklenici yaptığı işin değerini ve bu değere dahil olmayan giderlerini isteyebilir. Eğer imkansızlığın oluşmasında iş sahibi…

2 ilgili yargı kararı

Madde 486

Kişisel özelliklerin esas alındığı eser sözleşmeleri, yüklenicinin ölümü veya kusurlu olmadığı halde işi bitirememe durumuyla otomatik olarak sona erer. Bu durumda, iş sahibi tamamlanan kısımdan yararlanabiliyorsa bu…

SEKİZİNCİ BÖLÜM – Yayım Sözleşmesi

Madde 488

Yayım sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için sözleşmenin yazılı olarak yapılması zorunludur.

Madde 489

Bu madde, yayım sözleşmeleri kapsamında eser sahibinin haklarının yayımcıya geçiş sınırlarını ve yayımlatanın telif hakları ile önceki yayınlarla ilgili sorumluluklarını düzenler.

Madde 490

Eseri yayımlatan kişinin, belirli süreler dolmadan yayıncının zararına olacak şekilde eser üzerinde tasarruf etmesi sınırlandırılmıştır. Ancak süreli yayınlardaki kısa yazılarda bu sınırlama yoktur. Toplama eserler ve…

Madde 491

Sözleşmede belirtilmemişse yayıncının yalnızca bir kez basım yapma hakkı bulunur. Tarafların sözleşmeye süre veya baskı adedi eklemesi zorunludur. Belirli basımlar için yetkili olan yayıncı, eser tükendiği halde yeni…

1 ilgili yargı kararı

Madde 492

Yayımcının eserle ilgili sorumluluklarını düzenleyen bu maddeye göre; yayıncı, eseri değiştirmeden çoğaltmak, tanıtım ve dağıtımını sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca eserle ilgili satış fiyatını belirli bir şartla kendisi…

Madde 493

Eser sahibi, yayıncının çıkarlarına zarar vermemek ve sorumluluğunu artırmamak kaydıyla eserde düzeltme ve iyileştirme yapabilirken, halefleri sadece güncelleştirme yapabilir. Sözleşmede öngörülmediği halde ortaya…

Madde 494

Bir eser sahibinin eserlerini ayrı ayrı yayımlatma izni vermesi, yayıncıya bu eserleri birleştirip basma yetkisi sağlamaz. Benzer şekilde, eserlerin topluca yayımlanması için verilen izin, her bir eserin tek başına…

Madde 495

Çeviri hakkının yayıncıya devredilebilmesi için bu durumun sözleşmede açıkça belirtilmiş olması gerekir.

Madde 496

Sözleşmede aksi belirtilmedikçe yayımlatan kişi bedel ödenmesini isteyebilir. Ödenecek miktarın belli olmadığı hallerde bu tutar hakim tarafından belirlenir. Yayıncının birden fazla basım hakkı olması durumunda, ilk…

Madde 497

Eserin bedelinin ödeme zamanı, yayımın bütün veya bölümler halinde olmasına göre belirlenir. Bedelin satış miktarına bağlandığı durumlarda yayıncının hesap tutma ve belgelendirme yükümlülüğü vardır. Aksi…

Madde 498

Yayımcıya teslim edilen eser, beklenmedik bir olay sonucunda yok olsa bile yayımcı bedelin ödenmesinden sorumludur. Esere dair başka bir kopya varsa veya eser kolayca yeniden üretilebiliyorsa, eser sahibinin bunu temin…

Madde 499

Satışa sunulmadan önce beklenmedik bir olay nedeniyle eserin baskıları tamamen veya kısmen yok olursa, yayımcı bunları yayımlatana ek bir ücret ödemeden ve masrafları üstlenerek yeniden basabilir. Eğer işlem aşırı…

Madde 500

Eser sahibinin ölümü, yeteneğini yitirmesi veya kusuru olmaksızın eserin tamamlanmasının imkansız hale gelmesi durumunda sözleşme kendiliğinden sona erer. Bu durumda hakim, uygun görürse sözleşmenin devamına ve…

Madde 501

Yayımcının belirlediği plana göre bir eser üretmeyi üstlenen kişiler, sadece sözleşmede anlaşılan ücreti almaya hak kazanırlar. Bu durumda, sözleşmeye konu olan mali haklar yayımcıya ait olur.

DOKUZUNCU BÖLÜM – Vekâlet İlişkileri

Madde 502

Vekâlet sözleşmesi, bir kişinin başka birinin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Bu sözleşmeye ilişkin hükümler, niteliklerine uygun olduğu sürece kanunda düzenlenmemiş olan işgörme…

6 ilgili yargı kararı

Madde 503

Bir kişiye iş yapması önerildiğinde; eğer bu kişi resmi sıfata sahipse, iş mesleğinin gereğiyle ilgiliyse veya bu tarz işleri kabul edeceğini duyurmuşsa, teklifi hemen reddetmediği takdirde aralarında vekalet…

Madde 504

Vekâletin kapsamı sözleşmede açıkça belirtilmemişse, yapılacak işin niteliğine göre belirlenir ve bu kapsam işin görülmesi için gerekli olan hukuki işlemleri içerir. Bazı önemli işlemlerin yapılabilmesi için vekile…

Madde 505

Vekil, vekâlet verenin açık talimatlarına uymak zorundadır. İzin alma imkânının olmadığı ancak kişinin onay vereceğinin belli olduğu durumlar dışında, talimatlara aykırı davranan vekil oluşacak zararı gidermedikçe…

1 ilgili yargı kararı

Madde 506

Vekil, kendisine verilen görevi normalde bizzat yerine getirmeli, ancak belli şartlar oluştuğunda bu işi başkasına yaptırabilir. İşin yürütülmesi sırasında vekâlet veren kişinin çıkarları korunmalı, sadakat ve özen…

4 ilgili yargı kararı

Madde 507

Madde 508

Vekil, vekâlet verenin isteği üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâlet nedeniyle elde ettiklerini kendisine teslim etmekle yükümlüdür. Ayrıca vekil, teslim etmeyi geciktirdiği paranın faizini de ödemek…

Madde 509

Vekilin kendi adına fakat vekâlet veren hesabına yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilere karşı olan alacakları, vekâlet veren tüm borçlarını ödediğinde kendiliğinden vekâlet verene geçer. Vekilin iflası durumunda,…

Madde 510

Vekâlet veren, işin yürütülmesi için vekilin yaptığı harcamaları ve verdiği avansları faiziyle geri ödemek ve vekilin üstlendiği borçlardan onu kurtarmak zorundadır. Ayrıca vekil, iş sebebiyle uğradığı zararların…

Madde 511

Birlikte vekâlet verenlerin vekile karşı sorumlulukları ile vekâleti birlikte üstlenenlerin sorumluluk ve işlem yapma yetkileri belirlenmiştir.

Madde 512

Vekâleti veren kişi ve vekil, sözleşmeyi istedikleri zaman tek taraflı olarak sona erdirebilirler. Ancak sözleşme uygun olmayan bir zamanda bitirilirse, bunu yapan taraf karşı tarafın uğradığı zararı karşılamakla…

3 ilgili yargı kararı

Madde 513

Sözleşmede veya işin niteliğinde aksi kararlaştırılmamışsa; vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi, iflası ya da tüzel kişiler için tüzel kişiliğin sona ermesiyle vekâlet kendiliğinden sona erer.…

9 ilgili yargı kararı

Madde 514

Vekilin, sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlerden dolayı vekâlet veren veya mirasçıları, sözleşme hâlâ devam ediyormuş gibi sorumlu tutulur.

Madde 515 – Kredi Mektubu ve Kredi Emri

Kredi mektubu, gönderenin belirli bir kişiye ödeme yapması için başka birine verdiği yetkiyi içeren belgedir. Bu işlem vekâlet sözleşmesi ile havale hükümlerine tabi tutulmuştur. Belirli durumlarda ödemelerin…

Madde 516

Bir kişinin, bir aracı vasıtasıyla üçüncü bir şahıs adına kredi açtırdığı veya krediyi yenilettiği durumlarda, talimatı veren kişi bu borçtan kefil gibi sorumlu olur. Bu sorumluluğun geçerli olması için aracının…

Madde 517

Kredi emrini veren kişi, bu emirden faydalananın ehliyetsiz olduğunu iddia ederek kredi emrini aldığı kişiye karşı sorumluluktan kurtulamaz.

Madde 518

Kredi emrini uygulayan tarafın, hak sahibine kendiliğinden süre tanıması veya talimat almasına rağmen başvuruyu ihmal etmesi durumunda, emri veren kişinin sorumluluğu sona erer.

Madde 519

Kredi emrini veren kişi ile bu emirden faydalanan kişi arasındaki ilişkiyle ilgili olarak, kefil ve asıl borçlu arasındaki ilişkiyi düzenleyen kurallar geçerlidir.

Madde 520 – Simsarlık Sözleşmesi

Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve sözleşme kurulduğu takdirde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Bu sözleşmelerde kural olarak vekalete ilişkin…

15 ilgili yargı kararı

Madde 521

Simsarlar, yürüttükleri faaliyet neticesinde bir sözleşme kurulması durumunda ücrete hak kazanırlar. Kurulan sözleşmenin geciktirici bir koşula bağlı olması halinde, ücret bu koşul gerçekleşince ödenir. Masrafların…

3 ilgili yargı kararı

Madde 522

Ücret miktarı belirlenmemişse öncelikle tarifeye, tarife yoksa yerleşik uygulamalara (teamüle) göre ödeme yapılır.

1 ilgili yargı kararı

Madde 523

Bir simsar, üstlendiği göreve aykırı şekilde karşı tarafın yararına hareket ederse veya dürüstlük kurallarıyla bağdaşmayacak biçimde ücret sözü alırsa haklarını kaybeder. Bu durumda simsar, ne ücretini ne de yaptığı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 524

Evlenme simsarlığı sonucunda ortaya çıkan ücretlerle ilgili olarak dava açılamaz ve icra takibi yapılamaz.

Madde 525

Sözleşmede belirlenen ücret aşırıysa, borçlunun talebi doğrultusunda hâkim bu ücreti hakkaniyete uygun şekilde indirebilir.

1 ilgili yargı kararı

ONUNCU BÖLÜM – Vekâletsiz İşgörme

Madde 526

Bir kimsenin, herhangi bir vekâlet almadan başka bir kişi adına iş yapması durumunda, bu işi iş sahibinin yararına ve tahmin edilen isteğine uygun şekilde gerçekleştirmesi gerekir.

4 ilgili yargı kararı

Madde 527

Vekâletsiz iş gören kişi kural olarak tüm ihmallerinden sorumludur, ancak iş sahibinin zararını önlemek için hareket ettiyse sorumluluğu hafifletilir (1. fıkra). İş sahibinin hukuka veya ahlaka aykırı olmayan…

Madde 528

Sözleşme yapma ehliyeti olmayan işgörenlerin yaptıkları işlemlerden doğan sorumlulukları belirli sınırlar dahilindedir. Bu kişiler kural olarak sadece zenginleştikleri miktar kadar sorumlu tutulurlar, ancak haksız…

Madde 529 – I. İşin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde

Bir işin iş sahibinin yararına yapılması durumunda, iş sahibi; zorunlu ve yararlı masrafları faiziyle ödemek, üstlenilen borçları yerine getirmek ve hakimin belirlediği zararları gidermekle yükümlüdür. Hedeflenen sonuç…

1 ilgili yargı kararı

Madde 530

İş sahibi, yapılan iş kendisinin yararına olmasa bile bu işten doğan faydaları edinme hakkına sahiptir. Bunun karşılığında iş sahibi, zenginleştiği oranda iş görenin masraflarını ödemek ve üstlendiği borçları…

ONBİRİNCİ BÖLÜM – Komisyon Sözleşmesi

Madde 532

Alım veya satım komisyonculuğu, komisyoncunun bir ücret karşılığında, kendi adına ama vekalet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınır malların alım satımını üstlendiği sözleşmedir. Bu sözleşmeler için ilgili…

Madde 533

Komisyoncu, yürüttüğü işler hakkında vekâlet vereni bilgilendirmek ve talimatların yerine getirildiğini vakit kaybetmeden bildirmekle sorumludur. Ayrıca, vekâlet verenden özel bir talimat gelmedikçe, işlemin konusu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 534

Satış için gönderilen eşyalar ayıplıysa, komisyoncu gerekli önlemleri almalı, hasarı belirlemeli, eşyayı korumalı ve durumu derhal bildirmelidir; aksi halde ihmalinden kaynaklanan zarardan sorumlu olur. Kısa sürede…

Madde 535

Komisyoncunun, vekâlet verenin belirlediği bedellerin dışında yaptığı işlemler sonucunda ortaya çıkan farklar ve zararlar konusundaki sorumluluğunu düzenler. Belirli şartlar gerçekleşmediği sürece komisyoncu, fiyat…

Madde 536

Komisyoncu, izin almadan veresiye satış yaparsa veya malı teslim almadan bedelini öderse bu durumdan kaynaklanan zarara katlanmak zorundadır. Ancak vekâlet veren kişi yasaklamadığı sürece, komisyoncu malı satış…

Madde 537

Komisyoncu, yetkisizce veresiye mal satması durumu dışında, borçluların ödemelerini gerçekleştirmemelerinden kural olarak sorumlu değildir. Ancak açık bir garanti verilmişse veya bölgedeki ticari teamüller bunu…

Madde 538

Komisyoncu, vekâlet veren adına yaptığı tüm giderleri ve ödediği tutarları faiziyle birlikte geri isteyebilir. Depolama ve nakliye giderlerini karşı tarafa yansıtabilen komisyoncu, kendi personelinin ücretlerini ise…

Madde 539

Komisyoncu, kendisine verilen işi tamamladığında veya işin vekâlet veren nedeniyle yapılamadığı hallerde ücretini talep edebilir. Diğer sebeplerle işin yapılamaması durumunda ise sadece yerel âdete göre belirlenen emek…

Madde 540

Komisyoncunun dürüstlük kurallarına aykırı davranması veya fiyat bildirimlerinde yanlış beyanda bulunması durumunda ücret alma hakkını kaybedeceği belirlenmiştir. Bedelin gerçek değerinden farklı gösterilmesi halinde,…

Madde 541

Komisyoncu, sattığı malların tutarı ile satın aldığı mallar üzerinde hapis hakkına sahiptir.

Madde 542

Komisyoncuya verilen malın satılamaması veya satış emrinden dönülmesi halinde, mal sahibi malı geri almada aşırı derecede gecikirse komisyoncu mahkeme kararıyla malı açık artırmayla sattırabilir. Mahkeme, malın…

Madde 543

Borsa kayıtlı kıymetli evrakların veya ticari malların alım satımıyla görevli komisyoncu, aksi bir talimat yoksa, alacağı mal yerine kendi malını satabilir veya satacağı malı kendisi adına satın alabilir. Bu durumda…

Madde 544

Komisyoncu, kendisinin alıcı veya satıcı olabileceği durumlarda sözleşmenin diğer tarafını gizleyerek işin tamamlandığını bildirirse, işlem komisyoncuyla yapılmış sayılır.

Madde 545

Vekaletin geri alındığına dair bildirim komisyoncuya ulaştığında, komisyoncunun işlemi kendi adına yapma hakkı sona erer. Ancak komisyoncu, bu bildirim kendisine ulaşmadan önce işlemin yapıldığını bildirmişse hakkı…

Madde 546

Malzemesi iş sahibi tarafından sağlanan taşınırların üretimine ilişkin komisyon işleri, alım ve satım komisyonculuğu kapsamında değerlendirilir. Bu bölüme ait hükümler, ücretli çalışan komisyoncular ile bu işleri ara…

ONİKİNCİ BÖLÜM – Ticari Temsilciler, Ticari Vekiller ve Diğer Tacir Yardımcıları

Madde 547 – I. Tanımı ve yetki verilmesi

Ticari temsilci, işletme sahibi tarafından işletmeyi yönetmek ve ticaret unvanı altında temsil etmek amacıyla açıkça veya örtülü olarak yetkilendirilmiş kişidir. İşletme sahibinin bu yetkiyi ticaret siciline tescil…

1 ilgili yargı kararı

Madde 548 – II. Temsil yetkisinin kapsamı

Ticari temsilciler, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı, işletme sahibi adına işletmenin amacına uygun her türlü işlemi yapmaya ve kambiyo taahhüdünde bulunmaya yetkilidir. Ancak, açıkça yetkilendirilmedikleri sürece…

1 ilgili yargı kararı

Madde 549 – III. Temsil yetkisinin sınırlandırılması

Madde 550 – IV. Temsil yetkisinin sona ermesi

Temsil yetkisi başlangıçta ticaret siciline tescil edilmemiş olsa bile, sona erdiğinde bunun tescil edilmesi gerekir. Sona erme durumu tescil edilip ilan edilmediği sürece, bu yetki iyiniyetli üçüncü kişiler açısından…

Madde 551 – B. Ticari vekil

Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine temsilcilik yetkisi vermeden işletmesini yönetmesi veya belli işleri yürütmesi için yetkilendirdiği kişidir. Bu yetki genel olarak işletmenin rutin tüm işlemlerini…

1 ilgili yargı kararı

Madde 552 – C. Diğer tacir yardımcıları

Toptan, yarı toptan veya perakende satış yapan ticari işletmelerin çalışanları, aksi yazılı olarak ilan edilmedikçe belli satış işlemleriyle yetkilendirilmiştir. Ancak bu kişilerin işletme dışında veya kasa…

Madde 553 – D. Rekabet yasağı

İşletmeyi yönetenlerin veya işletme sahibinin hizmetindeki tacir yardımcılarının, izin almadan işletmenin faaliyet gösterdiği alanlarda kendileri veya başkaları adına iş yapmaları yasaktır. Bu yasağın çiğnenmesi…

2 ilgili yargı kararı

Madde 554 – E. Ticari temsilcilerin, ticari vekillerin ve diğer tacir yardımcılarının yetkilerinin sona ermesi

İşletme sahibi; ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcılarının yetkilerini, sözleşmelerden doğan haklar saklı kalmak kaydıyla her zaman geri alabilir. İşletme sahibinin ölümü veya fiil ehliyetini…

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Havale

Madde 555 – A. Tanımı

Havale, havale edenin; para, kıymetli evrak veya benzeri değerli eşyaların havale ödeyicisi tarafından havale alıcısına verilmesini ve alıcının bunları kendi adına kabul etmesini sağlayan hukuki bir işlemdir.

4 ilgili yargı kararı

Madde 556 – I. Havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişki

Borcun ödenmesi için yapılan havalelerde, borç ancak havale ödeyicisi tarafından ödeme gerçekleştirildiğinde sona erer. Havale alıcısı belirlenen sürede ödeme alamamışsa alacağını yeniden havale edenden isteyebilir.…

Madde 557

Havale ödeyicisinin havaleyi çekincesiz kabul etmesi durumunda ödeme yükümlülüğü başlar ve ileri sürebileceği savunmalar sınırlandırılır. Ayrıca, ödeyicinin borcu havale alıcısına ödemesi kendisi için ekstra bir yük…

Madde 558

Havale ödeyicisinin ödemeyi reddettiği veya ödeme yapmayacağını önceden açıkladığı durumlarda, havale alıcısı bunu vakit kaybetmeden havale edene bildirmelidir. Bildirimin yapılmaması halinde, havale alıcısı nedeniyle…

Madde 559

Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi genel olarak her zaman geri alabilir ancak bu yetki alıcının alacağına kavuşması amacıyla verilmişse geri alınamaz. Ödeyici havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece de…

Madde 560 – D. Kıymetli evrak konusunda havale

Kıymetli evraklara bağlı alacakların hamile ödenmesi için yapılan yazılı havalerde ilgili bölüm hükümleri uygulanır. Bu işlemde her hamil, ödeyiciye karşı havale alıcısı sayılır ancak havale eden ile alıcı arasındaki…

1 ilgili yargı kararı

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Saklama Sözleşmeleri

Madde 561 – I. Tanımı

Saklama sözleşmesi, bir kimsenin kendisine teslim edilen taşınır bir eşyayı güvenli bir yerde korumayı üstlendiği sözleşmedir. Belirli şartlar altında bu hizmet için ücret talep edilebilir.

8 ilgili yargı kararı

Madde 562

Saklama sözleşmelerinde, eşyayı saklatan kişinin uyması gereken mali yükümlülükler düzenlenmiştir. Bu kapsamda saklatan, hem sözleşme masraflarını ödemekle hem de belirli şartlar altında oluşan zararları karşılamakla…

1 ilgili yargı kararı

Madde 563 – 1. Kullanım yasağı

Saklayan kişi, izni olmadığı sürece sakladığı şeyi kullanamaz. İzinsiz kullanım durumunda saklayan, hem kullanım bedelini ödemekle hem de belirli şartlarla beklenmedik zararları karşılamakla yükümlüdür.

1 ilgili yargı kararı

Madde 564 – a. Genel olarak

Saklama sözleşmesinde bir süre belirlenmiş olsa bile, saklatan kişi saklanan eşyanın tüm artışlarıyla birlikte her zaman iadesini isteyebilir. Bu durumda saklatan, diğer tarafın belirlenen süreye güvenerek yaptığı…

2 ilgili yargı kararı

Madde 565 – b. Özel durumlar

Saklama sözleşmesinde süre belirlendiyse eşya normalde süre bitmeden iade edilemez ancak öngörülemeyen riskler oluşursa erken iade mümkündür. Eğer süre belirlenmemişse eşya her zaman geri verilebilir. Birden fazla…

Madde 566

Saklanan eşya, korunması gereken yerde geri verilmelidir. Bu işlemden doğan masraflar ve oluşan hasarlar, eşyayı saklattıran kişiye aittir.

Madde 567 – 3. Saklayanların sorumluluğu

Bir eşyayı birlikte saklamayı üstlenen kişiler, ortaya çıkan sorumluluktan hep birlikte ve ayrı ayrı sorumlu tutulurlar.

Madde 568 – 4. Üçüncü kişilerin iddiaları

Üçüncü bir kişi emanet edilen eşya üzerinde hak iddia etse bile, eşya haczedilmedikçe veya saklayana karşı istihkak davası açılmadıkça saklayan, eşyayı saklatana geri vermelidir. Eğer haciz konulursa veya istihkak…

Madde 569 – IV. Güvenilirkişiye bırakma

Birden fazla kişinin, üzerinde uyuşmazlık bulunan veya durumu belirsiz olan bir şeyi haklarını korumak amacıyla ortaklaşa bir güvenilir kişiye bırakmaları durumunda, bu kişi söz konusu şeyi ancak tüm tarafların…

Madde 570 – B. Mislî şeylerin saklanması

Saklanmak üzere bırakılan paranın aynen değil de benzeriyle iadesinin kararlaştırılması durumunda, paranın getirisi ve kaybı saklayana aittir. Paranın mühürsüz ve açık bırakılması bu yönde örtülü bir anlaşma olduğu…

3 ilgili yargı kararı

Madde 571

Ticari malları sakladığını kamuoyuna açıkça bildiren ardiyeciler, saklanan malları temsil eden senetler düzenleyebilmek için yetkili makamlardan izin isteyebilir.

Madde 572 – II. Ardiyecinin saklama borcu

Ardiyeci, kendisine emanet edilen malları bir komisyoncunun göstermesi gereken özenle saklamak ve önlem alınması gereken durumlarda saklatana haber vermekle yükümlüdür. Ayrıca saklatanın malları incelemesine, örnek…

4 ilgili yargı kararı

Madde 573 – III. Bırakılan şeylerin karışması

Ardiyecinin, açıkça yetkilendirilmediği sürece aynı tür ve nitelikteki mislî şeyleri birbirine karıştırması yasaktır. Yetkiye dayalı olarak yapılan karıştırmalarda saklatanlar orantılı pay isteyebilir ve ardiyeci bu…

Madde 574 – IV. Ardiyecinin hakları

Ardiyeci, belirlenen veya gelenekselleşmiş depolama ücreti ile bakım, taşıma ve gümrük gibi giderleri talep edebilir. Bu giderler derhal, depolama ücreti ise üç ayda bir veya mallar geri alınırken ödenir. Ardiyeci,…

Madde 575 – V. Malların geri verilmesi

Ardiyeci, ticari malları genel saklama sözleşmelerinde olduğu gibi geri vermekle yükümlüdür. Saklayan kişinin beklenmedik nedenlerle mallarını süresinden önce geri alma yetkisi olsa bile, ardiyeci kararlaştırılan…

Madde 576 – 1. Koşulları ve kapsamı

Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi işletmeler, konaklayanların eşyalarının kaybolması, zarar görmesi veya çalınmasından sorumludur. İşletmeler; zararın misafirin kendisinden, yanındaki veya hizmetindeki kişilerle…

Madde 577 – 2. Kıymetli eşya

Bu madde, konaklama tesisi işletmecisinin misafirlere ait kıymetli eşya, yüksek miktarlı para ve kıymetli evrak üzerindeki sorumluluklarını belirler. Sorumluluğun kapsamı, eşyaların işletene saklanması için teslim…

Madde 578 – 3. Sorumluluğun kalkması

Konaklama tesisinde kalan kişi, uğradığı zararı öğrendiği an işletene bildirmezse hak talebinde bulunamaz. İşletenci, kanunda yer almayan şartlarla sorumluluğu sınırlasa veya sorumluluk kabul etmediğini ilan etse bile…

Madde 579

Garaj ve otopark gibi yerleri işletenler, kendilerine bırakılan araçların ve eşyaların kaybolması, zarar görmesi veya çalınmasından sorumludur. Bu işletmeler; zararın müşteriden kaynaklandığını, mücbir sebepten…

2 ilgili yargı kararı

Madde 580

İşletenler, konaklama yerlerine, garaj veya otopark gibi alanlara bırakılan eşya ve hayvanlar üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu hak, ücretlerin veya saklama giderlerinden doğan alacakların güvence altına alınması…

ONBEŞİNCİ BÖLÜM – Kefalet Sözleşmesi

Madde 581 – A. Tanımı

Kefalet sözleşmesi, borçlunun borcunu yerine getirmemesi durumunda ortaya çıkan sonuçlardan, kefilin alacaklıya karşı şahsen sorumlu olmayı kabul ettiği sözleşmedir.

10 ilgili yargı kararı

Madde 582 – I. Asıl borç

Kefalet sözleşmeleri mevcut, geçerli, gelecekte doğacak veya belirli bir koşula bağlı borçlar için kurulabilir. Borçlunun yanılma, ehliyetsizlik veya zamanaşımı nedeniyle sorumlu olmadığı durumlarda, kefil bu eksikliği…

9 ilgili yargı kararı

Madde 583 – II. Şekil

Kefalet sözleşmesinin geçerli olması için yazılı şekilde yapılması, kefilin sorumlu olacağı azami miktarın ve kefalet tarihinin belirtilmesi gerekir. Müteselsil kefilik durumunun, azami miktarın ve tarihin sözleşmede…

110 ilgili yargı kararı

Madde 584 – III. Eşin rızası

Evli kişilerin kefil olabilmeleri için, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı yoksa, eşlerinin yazılı rızasını almaları gerekir (1. fıkra). Bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce veya en…

88 ilgili yargı kararı

Madde 585 – 1. Adi kefalet

Adi kefalette alacaklı, kural olarak önce borçluya başvurmadan kefili takip edemez. Belirli istisnai durumlarda alacaklının doğrudan kefile başvurma hakkı vardır. Ayrıca rehin bulunan hallerde kefilin bazı hakları ile…

4 ilgili yargı kararı

Madde 586 – 2. Müteselsil kefalet

Kefilin müteselsil kefaleti kabul ettiği durumlarda, alacaklı belirli şartların gerçekleşmesi halinde borçluya veya taşınmaz rehnine başvurmadan doğrudan kefili takip edebilir. Teslime bağlı taşınır rehni veya alacak…

64 ilgili yargı kararı

Madde 587 – 3. Birlikte kefalet

Birden fazla kişinin aynı borca kefil olduğu durumlardaki sorumluluk paylaşımını düzenler. KefillerinAdi, müteselsil veya bağımsız kefalet türlerine göre borcun tamamından mı yoksa kendi paylarından mı sorumlu…

2 ilgili yargı kararı

Madde 588 – 4. Kefile kefil ve rücua kefil

Bir kefilin borcuna güvence veren kefile kefil, alacaklıya karşı asıl kefille birlikte adi kefil gibi sorumludur. Rücua kefil ise kefilin, asıl borçludan isteyebileceği rücu alacağının güvencesi olan kişidir.

Madde 589 – a. Sorumluluğun kapsamı

Kefilin sorumluluğu, kural olarak sözleşmede belirtilen azami miktarla sınırlıdır. Aksine bir karar yoksa kefil, bu sınır dahilinde asıl borçtan, bazı takip masraflarından ve belirli süreli faizlerden sorumludur.…

27 ilgili yargı kararı

Madde 590 – b. Kefilin takibi

Borçlunun iflası durumunda dahi kefile karşı takibat ancak belirlenen vadeden sonra başlatılabilir. Belirli şartların varlığı halinde kefilin takibin durdurulmasını isteme hakkı ile bildirim sürelerinin hesaplanması ve…

7 ilgili yargı kararı

Madde 591 – c. Def’iler

Kefil, asıl borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği, ödeme güçsüzlüğünden kaynaklanmayan tüm savunmaları kullanma hakkına ve sorumluluğuna sahiptir. Asıl borçlu kendi savunma haklarından vazgeçse dahi kefil bu…

1 ilgili yargı kararı

Madde 592 – d. Özen gösterme, rehin ve borç senetlerinin teslimi

Alacaklının teminatları kefilin zararına azaltması durumunda, aksini ispatlamadığı sürece kefilin sorumluluğu da aynı miktarda azalır. Çalışan kefaletlerinde alacaklının gözetim ihmali nedeniyle oluşan borçlar kefilden…

1 ilgili yargı kararı

Madde 593 – e. Ödemenin kabulünü isteme

Vadesi gelmiş bir borç için kefil, borçlu iflas etmiş olsa dahi ödeme yapmayı teklif edebilir. Alacaklının haklı bir gerekçe olmadan ödemeyi reddetmesi durumunda kefilin sorumluluğu sona erebilir veya azalabilir.…

Madde 594 – f. Bildirim, iflasta ve konkordatoda kayıt

Alacaklı, asıl borçlunun ödemelerini belirli sürelerle geciktirmesi, iflas etmesi veya konkordato istemesi durumlarında bu gelişmeleri kefile bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca alacaklı, isteğe bağlı olarak borcun kapsamı…

Madde 595 – a. Güvence verilmesini ve borçtan kurtarılmasını isteme hakkı

Kefilin, belirli şartların oluşması durumunda asıl borçludan güvence isteme veya borcu muaccel olmuşsa borçtan kurtarılmayı talep etme hakkı düzenlenmiştir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 596 – b. Kefilin rücu hakkı

Borcu ödeyen kefilin, alacaklının haklarını devralarak asıl borçluya başvurma (rücu) şartlarını belirler. Metin, kefilin hangi güvencelere sahip olacağını, zamanaşımı başlangıcını ve rücu hakkının bulunmadığı özel…

9 ilgili yargı kararı

Madde 597 – c. Kefilin bildirim yükü

Borcun tamamını veya bir kısmını ödeyen kefilin, bu durumu borçluya bildirme zorunluluğu vardır. Bildirimin yapılmaması ve borçlunun durumdan habersiz şekilde alacaklıya tekrar ödeme yapması halinde kefil, ödediği…

1 ilgili yargı kararı

Madde 598 – D. Sona ermesi

Asıl borcun sona ermesiyle birlikte kefilin sorumluluğu da sona erer. Gerçek kişilerce verilen kefaletler, kural olarak on yıl sonra kendiliğinden geçerliliğini yitirir. Kefalet süresinin uzatılmasına ilişkin belirli…

16 ilgili yargı kararı

Madde 599 – II. Kefaletten dönme

Gelecekte oluşacak bir borca kefil olan kişi, borçlunun mali durumunun ciddi şekilde bozulması veya gerçekte beklenenden çok daha kötü olduğunun anlaşılması halinde, borç henüz doğmamışken yazılı bildirimle kefaletten…

4 ilgili yargı kararı

Madde 600 – III. Süreli kefalette

Süreli kefalet sözleşmelerinde kefil, belirlenen sürenin sona ermesiyle birlikte borçtan kurtulur.

4 ilgili yargı kararı

Madde 601 – IV. Süreli olmayan kefalette

Süresi belirlenmemiş kefaletlerde kefil, borç ödenebilir hale geldiğinde alacaklıdan borçluya karşı yasal yollara başvurmasını isteyebilir. Borcun vadesi alacaklının bildirimine bağlıysa, kefil belirli bir süre sonra…

2 ilgili yargı kararı

Madde 602

Çalışanlar adına verilen süresiz kefaletlerde kefil, belirli aralıklarla sözleşmeyi bitirme hakkına sahiptir. Sözleşmenin feshedildiğine dair bildirim her üç yılda bir yapılabilir ve bu işlem sonraki yılın sonunda…

Madde 603 – E. Uygulama alanı

Kefaletin şekli, kefil olma ehliyeti ve eşin rızasına dair kurallar, gerçek kişilerin kişisel güvence vermek amacıyla farklı isimler altında yaptıkları diğer sözleşmeler için de geçerlidir.

9 ilgili yargı kararı

ONALTINCI BÖLÜM – Kumar ve Bahis

Madde 604 – A. Alacağın dava ve takip edilememesi

Kumar ve bahisten kaynaklanan alacaklar için dava açılamaz ve icra takibi yapılamaz. Aynı kural, kumar ve bahis için bilerek verilen borçlar ile kumar veya bahis niteliğindeki belirli vadeli finansal işlemler için de…

Madde 605 – B. Borç senedi verme ve isteyerek ödeme

Kumar veya bahis nedeniyle imzalanan borç senetlerine dayanarak dava açılamaz ve icra takibi yapılamaz, ancak iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları korunur. Kendi rızasıyla yapılan kumar ve bahis ödemeleri kural olarak…

Madde 606

Kanun veya yetkili makamların izni olmadan düzenlenen piyango ve şans oyunlarından doğan alacaklar için dava açılamaz ve icra takibi yapılamaz. Bu tür izinsiz oyunlarda kumara ilişkin hükümler uygulanır. Yabancı…

ONYEDİNCİ BÖLÜM – Ömür Boyu Gelir ve Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri

Madde 607 – A. Tanımı

Ömür boyu gelir sözleşmesi, borçlunun kendisinin, karşı tarafın veya üçüncü bir kişinin yaşamı süresince belirli aralıklarla ödeme yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Aksine bir hüküm yoksa sözleşmenin alacaklının ömrü…

Madde 608 – B. Şekli

Ömür boyu gelir sözleşmesinin geçerli olabilmesi için bu sözleşmenin yazılı şekilde yapılmış olması gerekir.

Madde 609 – I. Hakkın kullanılması

Sözleşmede başka bir hüküm yoksa, ömür boyu gelir ödemeleri altı ayda bir ve peşin olarak gerçekleştirilir. Alacaklı, peşin ödeme yapılan dönemin bitiminden önce ölse dahi, o dönemin toplam geliri borçlunun…

Madde 610 – II. Devredilebilmesi

Gelir alacaklısı, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece sahip olduğu hakları başka bir kişiye devredebilir.

Madde 611 – A. Tanımı

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun karşı tarafı yaşamı boyunca gözetmesini, buna karşılık bakım alacaklısının ise belli malvarlığı değerlerini devretmesini içeren sözleşmedir. Bakım borçlusunun aynı…

Madde 612 – B. Şekli

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, içinde mirasçı atanmasına dair bir hüküm olmasa dahi miras sözleşmesi şeklinde yapılması gerekir. Ancak sözleşme, devletçe tanınmış bir bakım kurumu…

Madde 613 – C. Güvencesi

Bakım karşılığı bir taşınmazını devreden kişi, haklarını güvence altına almak için söz konusu taşınmaz üzerinde satıcının sahip olduğu yasal ipotek hakkına sahiptir.

Madde 614

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin kurulmasıyla bakım alacaklısı, bakım borçlusunun aile topluluğuna katılmış olur. Bakım borçlusu, karşı tarafın önceki sosyal durumu ve aldığı malların değerine göre hakkaniyetli…

Madde 615

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi sebebiyle yasal nafaka yükümlülüklerini yerine getiremez hale gelen kişinin lehine yapılan sözleşmenin iptali, mağdur olan kişilerce istenebilir. Hâkim, iptal yerine nafakaların bakım…

Madde 616 – I. Önel verilerek fesih

Tarafların edimleri arasında önemli ölçüde oransızlık olduğunda ve fazla alan taraf durumun bir bağış olduğunu kanıtlayamadığında, diğer taraf altı ay önceden bildirmek kaydıyla sözleşmeyi feshedebilir. Oransızlığın…

Madde 617 – II. Önel verilmeksizin fesih

Sözleşmedeki borçlara aykırılık veya başka önemli sebepler nedeniyle sözleşmenin devamının çekilmez, imkânsız veya aşırı zor olması durumunda taraflar bildirim süresi beklemeksizin sözleşmeyi feshedebilir. Fesih…

Madde 618 – III. Bakım borçlusunun ölümü

Bakım borçlusunun ölümü durumunda, bakımı alan kişi bir yıl içerisinde sözleşmeyi feshedebilir. Bu durumda bakım alacaklısı, borçlunun mirasçılarından belli bir tutarın ödenmesini talep edebilir.

Madde 619

Bakım alacağının başka bir kişiye devredilmesi yasaktır. Borçlunun iflas ettiği durumlarda alacaklıya, belirli bir miktarın iflas masasına alacak olarak kaydedilmesi hakkı tanınmıştır. Ayrıca alacaklı, alacağını tahsil…

ONSEKİZİNCİ BÖLÜM – Adi Ortaklık Sözleşmesi

Madde 620 – A. Tanımı

Adi ortaklık sözleşmesi, iki veya daha fazla kişinin belirli bir amaca ulaşmak için emek ve mallarını birleştirmeye karar verdiği sözleşmedir. Kanundaki diğer ortaklık türlerinin özelliklerine sahip olmayan ortaklıklar…

14 ilgili yargı kararı

Madde 621 – I. Katılım payı

Ortaklar, ortaklığa para, alacak, mal veya emek şeklinde bir katılım payı vermekle yükümlüdür. Sözleşmede farklı bir belirleme yapılmadıysa bu payların eşit ve ortaklık amacına uygun olması gerekir. Katılım payının…

Madde 622 – 1. Kazancın paylaşılması

Ortaklar, nitelikleri gereği ortaklığa ait olan tüm kazançları kendi aralarında paylaşmakla yükümlüdürler.

Madde 623 – 2. Kazanç ve zarara katılma

Sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece tüm ortakların kazanç ve zarardaki payları, koydukları sermayenin miktarına veya türüne bakılmaksızın eşittir. Eğer ortaklardan birinin payı belirlenmişse, bu durum diğer payı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 624 – III. Ortaklığın kararları

Ortaklığın alacağı kararlarda kural olarak tüm ortakların oybirliği aranır. Eğer sözleşmede kararların oy çokluğuyla alınabileceği kararlaştırılmışsa, bu çoğunluk ortak sayısına bakılarak belirlenir.

1 ilgili yargı kararı

Madde 625 – IV. Ortaklığın yönetimi

Sözleşme veya kararla belirli kişilere bırakılmamışsa ortaklığı tüm ortaklar yönetme hakkına sahiptir. Yönetime yetkili ortaklar, diğerlerinin katılımı olmaksızın işlem yapabilirler ancak diğer yetkili ortaklar işlem…

Madde 626 – 1. Rekabet yasağı

Ortaklar, kendileri veya bir başkasının çıkarı için ortaklığın amacına aykırı hareket edemez veya ortaklığa zarar verecek işler yapamazlar.

Madde 627 – 2. Ortakların yaptıkları giderler ve işler

Ortaklar, ortaklık işleri için harcama yapan veya borçlanan ortağa karşı sorumludur ve yönetimden kaynaklanan zararları gidermekle yükümlüdürler. Ortaklığa avans sağlayan ortak faiz, yükümlü olmadığı halde emek veren…

Madde 628 – 3. Özen borcu

Ortaklar, ortaklık işlerini kendi işleriymişçesine özenle yürütmekle yükümlüdür. Kendi kusurlarıyla verdikleri zararları, ortaklığa sağladıkları diğer faydalara saydırmadan gidermeleri gerekir. Ortaklık işlerini…

Madde 629 – VI. Yönetim yetkisinin kaldırılması ve sınırlanması

Ortaklık sözleşmesiyle verilen yönetim yetkisi, haklı bir sebep olmadıkça diğer ortaklar tarafından kaldırılamaz veya sınırlanamaz. Ancak haklı bir sebep varsa, sözleşmede aksi belirtilmiş olsa bile her bir ortak…

1 ilgili yargı kararı

Madde 630 – 1. Genel olarak

Aksi belirlenmedikçe, yönetici ortaklar ile diğer ortaklar arasındaki ilişkiler vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir. Yönetim yetkisi olmayanın iş görmesi veya yetkinin aşılması durumunda vekâletsiz işgörmeye ilişkin…

Madde 631 – 2. Ortaklık işlerini inceleme

Yönetim yetkisine sahip olsun veya olmasın, her ortağın ortaklığın işleyişi hakkında bilgi alma, defter ve kayıtları inceleme, bunlardan örnek alma ve mali durumuyla ilgili özet çıkarma hakkı vardır. Bu hakları ortadan…

Madde 632 – 1. Yeni ortak alımı ve alt katılım

Ortaklığa yeni bir ortağın kabul edilmesi için mevcut tüm ortakların rızası gereklidir. Bir ortağın tek taraflı olarak payını devretmesi veya bir başkasını payına ortak etmesi, o kişinin ortak sıfatı kazanması için…

Madde 633 – a. Genel olarak

Ortaklık sözleşmesinde ortaklığın diğer ortaklarla devam edeceği belirtilmişse; belirli durumların gerçekleşmesi halinde ortaklıktan ayrılma veya çıkarma imkanı doğar. Bu durumda etkilenen ortak, temsilcisi veya…

Madde 634 – b. Ortaklık payının tasfiyesi

Bir ortağın ortaklıktan ayrılması veya çıkarılması durumunda, onun payı diğer ortaklara payları oranında geçer. Diğer ortaklar, ayrılan ortağa ait eşyaları geri vermek, onu vadesi gelmiş borçlardan kurtarmak ve tasfiye…

Madde 635 – c. Malvarlığının yetersizliği

Ortaklık sona erdiğinde malvarlığı borçları ödemeye yetmiyorsa, ortaklıktan ayrılan veya çıkarılan kişi kendi payına düşen borç miktarını diğer ortaklara ödemekle yükümlüdür. Bu ödeme işlemi, zarara katılmaya dair…

Madde 636 – d. Tamamlanmamış işler

Ortaklıktan çıkan veya çıkarılan kişinin, ortak olduğu dönemde sonuçlanmamış olan işlerin kâr ve zararına nasıl katılacağını belirler. Bu kişi, ilgili hesap yılı sonunda tamamlanan işlerin kâr payını ve devam eden…

Madde 637 – I. Temsil

Bir ortağın üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerde kendi adına mı yoksa ortaklık adına mı hareket ettiğine göre sorumluluğu belirlenir. Yönetici ortağın temsil yetkisi olduğu varsayılsada, önemli tasarruflar için özel…

Madde 638 – II. Temsilin sonuçları

Ortaklık adına edinilen varlıklar ve haklar, sözleşme çerçevesinde tüm ortaklara elbirliğiyle aittir. Aksine bir hüküm yoksa, ortakların şahsi alacaklıları yalnızca o ortağın tasfiyedeki payı üzerinden hak iddia…

4 ilgili yargı kararı

Madde 639 – 1. Genel olarak

Bu madde, bir ortaklığın hangi hallerde sona ereceğini belirler. Ortaklığın sona ermesi; belirlenen amacın gerçekleşmesine, ortakların kişisel durumlarına, tarafların ortak kararına, sürenin dolmasına veya mahkeme…

4 ilgili yargı kararı

Madde 640 – 2. Belirsiz süreli ortaklık

Belirsiz süreli veya bir ortağın ömrü boyunca sürecek ortaklıklarda, her ortak altı ay önceden bildirimde bulunarak ortaklığı sona erdirebilir. Bu bildirim dürüstlük kurallarına uygun olmalı ve yalnızca hesap yılı…

1 ilgili yargı kararı

Madde 641 – II. Sona ermenin ortaklığın yönetimine etkisi

Ortaklığın fesih bildirimi dışında bir sebeple sona ermesi durumunda, ortakların yönetim yetkisi sona ermeyi öğrenene veya makul özenle öğrenebileceği zamana kadar sürer. Ortağın ölümüyle sona ermelerde ise mirasçının…

Madde 642 – 1. Katılım payı için yapılacak işlem

Ortaklığa katılım payı olarak bir malın mülkiyetini veren ortak, ortaklık sona erip tasfiye edildiğinde bu malı aynen geri alamaz. Ortak, sadece katılım payına biçilen değeri isteyebilir; eğer değer belirlenmemişse,…

Madde 643 – 2. Kazanç ve zararın paylaşımı

Ortaklıkta önce borçlar, giderler, avanslar ve katılım payları ödenir; eğer bunlardan sonra bir tutar artarsa bu kazanç ortaklar arasında paylaşılır. Ancak borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlıklar…

Madde 644 – 3. Tasfiye usulü

Ortaklığın sona ermesi durumunda tasfiye işlemi kural olarak tüm ortaklar tarafından birlikte yürütülür ancak sözleşmede yetki verilmişse belirli işlemleri ilgili ortak tek başına yapabilir. Ortaklar kendi aralarında…

Madde 645 – IV. Üçüncü kişilere karşı sorumluluk

Bir ortaklığın sona ermesi, söz konusu ortaklığın üçüncü kişilere karşı olan yükümlülüklerini değiştirmez.

Madde 646 – Türk Medenî Kanunu ile ilişkisi

Türk Borçlar Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun beşinci kitabıdır ve onu tamamlayan bir yapıdadır.

Madde 647 – Yürürlükten kaldırılan Kanun

1 ilgili yargı kararı

Madde Geçici 1

Konut kiralarında, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 1/7/2023 tarihine kadar yenilenen dönemler için kira artış oranı %25 ile sınırlandırılmıştır. TÜFE'nin on iki aylık ortalaması %25'in altındaysa bu daha düşük oran…

Madde Geçici 2

Konut kiralarında 2 Temmuz 2023 ile 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında yenilenen dönemler için kira artışı %25 ile sınırlandırılmıştır. Tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalama değişim oranı %25'in altındaysa bu…

Madde 648 – Yürürlük

Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe gireceği tarih belirlenmiştir.

2 ilgili yargı kararı

Madde 649 – Yürütme

Bu Kanun hükümlerinin yürütülmesi görevi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.